گوی سیاست

«جنبش سبز رهبری مقتدرانه می‌خواهد»

مریم محمدی: در روزهای پایانی سال ۱۳۸۸ به سر می‏بریم. سالی که به لحاظ تنش‏های سیاسی، در طول تاریخ جمهوری اسلامی ایران بی‏سابقه‏ بوده است. ارزیابی کلی از روندهای سیاسی در سال گذشته و چشم‏انداز وقایع سال آینده، موضوع گفت‏وگوی امشب من با دکتر سعید رضوی فقیه، تحلیل‏گر سیاسی در تهران است. در این گفت‌وگو به جنبش سبز، مطالبات و استراتژی‌های آن خواهیم پرداخت.

«اختلاف آمریکا و اسرائیل می‌تواند گسترش یابد»

حسین علوی: ادامه کم‌سابقه تنش بین آمریکا و اسرائیل بر سر شهرک‌سازی‌ها در مناطق اشغالی فلسطین، پرسش‌های تازه‌ای را نیز مطرح کرده است. این اولین بار نیست که اسرائیل هم‌زمان با بحث بر سر مذاکرات صلح خاورمیانه، به شهرک‌سازی‌ها در مناطق اشغالی نیز ادامه می‌دهد، اما چرا به ویژه این‌بار آمریکا، چنین واکنش تند و دامنه‌داری نشان داده است؟ این پرسش را از دکتر فرهنگ پرسیده‌ام.

آیا ایران در حال تغییر سیاست هسته‌ای است؟

حسین علوی: علی اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران در یک اظهارنظر متفاوت با سیاست‌های تاکنونی دولت احمدی نژاد، می‌گوید که جمهوری اسلامی آمادگی تبادل ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده خود به صورت یک‌جا، با سوخت اتمی و البته در داخل خاک ایران را دارد. برای بررسی این موضوع با دکتر رضا تقی‌زاده تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای گفت‌وگو کرده‌ام.

حسین کروبی: هزینه‌ی افشای کهریزک را می‌دهیم

مریم محمدی: یکشنبه، ۲۳ اسفندماه بر اساس گزارش سایت‌های خبری داخل کشور، گروهی مقابل منزل مسکونی مهدی کروبی اجتماع کرده و با ایراد شعارهایی علیه وی و دیگر چهره‌های جنبش سبز، اقدام به پرتاب تخم‌مرغ، رنگ و آسیب رساندن به ساختمان مسکونی ایشان و همسایگان کردند. در باره‌ی این ماجرا با حسین کروبی، فرزند آقای کروبی گفت‌وگو کردم و سپس نظر دکتر محمد‌علی دادخواه، وکیل دادگستری درباره‌ی این اقدام را جویا شدم.

تنش بین آمریکا و اسراییل تا کجا ادامه خواهد یافت؟‬

حسین علوی: ادامه شهرک سازی اسراییل که هم‌زمان با سفر جو بایدن، به منطقه اعلام شد، خشم وزارت خارجه آمریکا را برانگیخت. هیلاری کلینتون این طرح را عامل به خطر افتادن روابط تل آویو و واشینگتن دانست و اسراییل ضمن عذرخواهی و غیرعمدی دانستن اعلام این طرح هم‌زمان با سفر بایدن، دستور بررسی این مسئله را داده است. پرسش این است که مناقشه آمریکا و اسراییل بر سر شهرک‌سازی‌ها تا کجا می‌تواند ادامه یابد؟

درگیری‌های اپوزیسیون ایران با اینترپل

فرنگیس محبی: هفته گذشته رییس گروه پژاک که به درخواست مقامات قضایی بلژیک در آلمان بازداشت شده بود پس از ۴۸ ساعت آزاد شد. گروه موسوم به حیات آزاد کردستان، پژاک، یک سازمان کرد مخالف جمهوری اسلامی است که هدف خود را حمایت از حقوق ایرانیان کرد در چهارچوب یک نظام دموکراتیک در این کشور اعلام داشته است. در همین زمینه با عبدالرحمان حاجی احمدی و فرامرز دادرس گفت‌وگو کرده‌ام.

نظارت استصوابی و حکومت نمرودی

مریم محمدی: نظارت استصوابی مقوله‌ای در قانون انتخابات است که مورد اعتراض همه‌ی جناح‌های اپوزسیون بیرون و درون نظام قرار دارد و به عبارتی موجب حذف نیروهای زیادی از انتخابات‌های مختلف در کشور می‌شود. اما یک پرسش مهم وجود دارد که چرا آیت‌الله خامنه‌ای در میان اعضای مجلس خبرگان رهبری، مساله‌ی نظارت استصوابی را عنوان کرده است. در همین زمینه با آقای مجتبی واحدی گفت‌وگو کرده‌ام.

فدرالیسم یا خودمختاری؟

پانته‌آ بهرامی: بسیاری از جامعه‌شناسان و تحلیل‌گران بر این باورند که یکی از راه حل‌ها برای تمرکز‌زدایی، فدرالیسم است. برخی از گروه‌های سیاسی مثل کردستان تا ۱۰ سال پیش از خود مختاری به عنوان راه حل نام می‌بردند اما در یک دهه‌ی اخیر است که از فدرالیسم به عنوان یک ساختار سیاسی دموکراتیک و غیر متمرکز نام می‌برند. در این برنامه به این موضوع خواهیم پرداخت که فدرالیسم چیست و اساسا چرا مدل مورد نیاز ساختار سیاسی ایران مطرح می‌شود؟

وزیر علوم و گزینش استاد از طریق آگهی

حسین علوی: کامران دانشجو، گفته است که برای جایگزینی استادان سکولار دانشگاه‏ها با استادان اسلامی، به ۲۲هزار استاد معتقد به مبانی اسلامی نیاز است و طی فراخوانی، کسانی را که خود را واجد شرایط می‏دانند دعوت به ثبت‏نام کرده است. دکتر سعید پیوندی استاد دانشگاه درپاریس به زمانه می‌گوید که گزینش استاد از طریق آگهی، امری بی‌سابقه در دنیا و نشانه‌ی بی‌باوری به اعتبار علمی و تجربه عملی استاد و دانشگاه است.

امیراحمدی: ایران و آمریکا راهی جز مصالحه ندارند

مریم محمدی: هوشنگ امیراحمدی، استاد دانشگاه راتگرز در ایالت نیوجرسی آمریکا است. اما نام او بیشتر با «شورای ایرانیان و آمریکاییان» که در سال ۱۹۷۹ تاسیس کرد و هم‏چنین معادلات پشت پرده میان ایران و آمریکا پیوند خورده است. این‏روزها در شرایطی که ورود به ایران و خروج از آن، نگرانی‏های فراوانی را برمی‏انگیزد، بار دیگر هوشنگ امیراحمدی در تهران است. با وی در زمینه مناسبات ایران و آمریکا گفت‌وگو کرده‌ام.

«اختلاف‏نظرهای ایران و عربستان نباید رها شوند»

مریم محمدی: ایران در صحنه‏ی سیاست خارجی با مشکلات فراوانی روبرو است. اما عرصه‏ها و موضوعات این مشکلات متفاوت هستند؛ مشکلاتی با جهان غرب که عمدتاً حول بحران هسته‏ای ایران تشکیل شده‏اند و مشکلاتی با همسایگان. در حوزه‏ی مشکلات ایران با کشورهای همسایه نیز نوع تنش‏ها متفاوت هستند. چه سیاست‏هایی می‏توانند به تخفیف این بحران‏ها کمک کنند؟ در این زمینه با ماشاء‌الله شمس‏الواعظین گفت‌وگو کرده‌ام.

انتخابات پارلمانی عراق؛ بیم‌ها و امیدها

فرنگیس محبی: رقابت‌های انتخابات مجلس عراق، ۲۳ روز است که آغاز شده است. این اولین انتخابات پس از بازگشت آرامش نسبی در آن کشور از زمان سقوط صدام حسین است. آئتلاف حکومت قانون به رهبری نوری مالکی، ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم، فهرست العراقیه به ریاست ایاد علاوی و اتحاد کردستانی به رهبری مسعود بارزانی به‌عنوان چهار ائتلاف عمده، رقابت اصلی را در این انتخابات دارند. در رابطه با آخرین وضعیت سیاسی عراق، پیش از انتخابات با جلال خالدی، روزنامه نگار حاضر در بغداد گفت‌وگو کرده‌ام.

«تصفیه استادان غیرهم‌سو، نه جدی است و نه عملی»

حسین علوی: کامران دانشجو، وزیر علوم، گفته است که به میزان کافی افراد هم‌سو و دلسوز داریم و استادان و دانشجویان «غیر هم‌سو با نظام و ولایت فقیه» را از بدنه خارج خواهیم کرد. با قاسم شعله سعدی، استاد روابط بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در این باره گفت‌وگو کردیم. ایشان به زمانه می‌گوید که این سخنان نه جدی هستند و نه قابل عمل و بیشتر ناشی از اشتباه محاسبه‌ای‌ست که آقایان در مورد ۲۲ بهمن برای خودشان دارند.

روزنامه کیهان و ضد انقلاب

محمود دلخواسته: روزنامه کیهان در شماره ۱۰ اسفند، با اشاره به مصاحبه اینجانب با آقای بهداد بردار، تحت عنوان تسخیر خیابان‌ها، یاداشتی منتشر کرده و در آن مطابق معمول از طریق دروغ سعی بر این کرده که به هدف دل‌خواه خود که همان ربط مدعیان رهبری جنبش به دولت‌های خارجی می‌باشد، برسد. البته شاید نیاز به ذکر نباشد که بدترین نوع دروغ‌ها، گفتن حقیقت است، ولی تنها قسمتی از آن.

«کمپین سفارت سبز»؛ عامل تنش میان ایران و نروژ

مریم محمدی: تنش واقعی میان دولت‏های ایران و نروژ در چه حدی است؟ چرا دولت ایران پس از گذشت دوماه از موضوع استعفای محمد رضا حیدری، تقاضای خروج یک دیپلمات نروژی را مطرح کرد؟ و معنای پناهندگی سیاسی در عرف دیپلماتیک دولت ایران تاکنون چه بوده است؟ این پرسش‏ها را با محمد رضا حیدری، دیپلمات سابق ایران که استعفا و پناهندگی‏اش به نروژ، موجب این مباحث شده است مطرح کرده‏ام.

«آزادی زندانیان سیاسی، به نفع حاکمیت هم هست»

مریم محمدی: در جامعه‌ی ایران توقع بالایی برای آزادی زندانیان سیاسی تا قبل از عید نوروز به وجود آمده است. این روزها که تعدادی از زندانیان آزاد شده‌اند و امروز نیز مانند دیگر روزها توقع آزادی تعدادی از زندانیان از جمله عبدالله مومنی، سخنگوی سازمان ادوار تحکیم، می‌رفت. اما این امر میسر نشد و به خاطر تعطیلی‌های پنجشنبه و جمعه ظاهرا به روز شنبه موکول شده است. حسن اسدی زیدآبادی در این باره توضیحاتی می‌دهد.

معضل هسته‌ای؛ تضاد در خود ان‌پی‌تی است

حسین علوی: در حالی که اجلاس شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی، گزارش یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس در مورد عدم همکاری ایران را در دست بررسی دارد، احتمال تحریم‌های جدید علیه ایران جدی‌تر می‌شود. در این میان، گسترش ابعاد سیاسی مناقشه هسته‌ای ایران، جنبه‌های تکنیکی و کارشناسی آن را در سایه قرار داده است. در این باره با محسن مسرت، تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای ایران گفت‌وگو کرده‌ام.

«مرخصی با وثیقه‌ی سنگین، آزادی نیست»

مریم محمدی: طی چند روز اخیر تعدادی از زندانیان یا به قید کفالت آزاد شده اند یا قرار بازداشت آن‌ها تبدیل به وثیقه شده و یا با تامین یک وثیقه‌ی سنگین به مرخصی چند روزه آمده‌اند و البته در همین حال دستگیری‌های دیگری نیز هر روزه اتفاق می افتد. زندانیان سرشناسی چون دکتر محمد ملکی، ماشالله شمس‌الواعضین، محمد رضا و عبدالرضا تاجیک آزاد شده اند و جعفر پناهی با تمام افراد خانواده‌ی خود و تعداد زیادی از دانشجویان دستگیر شده‌اند. با محمد صادقی که طی وقایع اخیر دستگیر و سپس آزاد شده است گفت‌وگو کرده‌ام.

قطع رابطه با انگلیس؛ مانوری برای مصرف داخلی

شیرین فامیلی: مدت‌ها است که تنش میان روابط ایران و بریتانیا موضوع بحث مسئولان جمهوری اسلامی است و در دی‌ماه گذشته طرح یک فوریتی قطع رابطه میان دو کشور برای بررسی بیشتر به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ارجاع شد. مهرداد خوانساری به رادیو زمانه می‌گوید که منشا اختلافات و بروز تنش‌ها به زمانی بسیار طولانی و حتی قبل از رویدادهای انتخابات برمی‌گردد.

پیچیده‌ترشدن روابط خارجی ایران و انگلستان

مریم محمدی: خبر لغو تحریم بانک ملت ایران توسط دولت انگلستان پرسش و ابهاماتی ایجاد کرد. البته حجت‌الاسلام حسین ابراهیمی رئیس کمیته‌ی روابط خارجی مجلس شورای اسلامی، نامه‌ی پنجاه تن از نمایندگان را که خواهان کاهش سطح روابط ایران با بریتانیا شده بودند، علت این تصمیم انگلستان دانست. در همین زمینه با دکتر مهرداد عمادی، مشاور اقتصادی اتحادیه ی اروپا به گفتگو پرداختم.