گوی سیاست


گفت‌وگو با مهرداد مشایخی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه جرج تاون واشنگتن
جریحه‌دارشدن غرور ملی آمریکا

دو‌شنبه، هشتم شهریور ماه در واشنگتن، پایتخت ایالات متحده آمریکا، تظاهراتی برگزار شد که در رسانه‌های مختلف انعکاس‌های گوناگونی داشت. این گردهمایی تحت عنوان «احیای افتخارات ملی آمریکا» یا «بازگشت به ارزش‌های گذشته‌ی آمریکا» و شعارهایی از این دست تشکیل شده بود و بازتاب گسترده‌ای نیز در مخالفت با سیاست‌های فعلی دولت آمریکا و به‌ویژه طرح‌های باراک اوباما داشت. گفت و گو ملیحه محمدی با مهرداد مشایخی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه جرج تاون واشنگتن را می‌خوانیم:



دکتر هوشنگ حسن‏یاری، استاد روابط بین‏الملل
و مسائل استراتژیک در کالج سلطنتی کانادا
برگ تازه‏ای در تاریخ عراق و خاورمیانه ورق خورد

ایرج ادیب‌زاده:از اول سپتامبر سال ۲۰۱۰(۱۰ شهریور سال جاری)، نیروهای نظامی امریکا در عراق که زمانی به ۱۷۶هزار نفر می‏رسیدند، به ۵۰ هزار نفر کاهش پیدا کرده است.به گفته‏ی مسئولین امریکایی، افراد باقی‌مانده نیز برای آموزش نیروهای عراقی مأموریت دارند.با گذشت هفت‌سال و نیم از حمله‏ی امریکا و متحدانش به عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین، جنگ به صورت رسمی پایان یافته و نیروهای نظامی امریکا از بامداد سه‏شنبه خاک عراق را ترک کرده و به کویت رفته‏اند.



بررسی جنبش دانشجویی ایران در گفت‏وگو با مهدی فتاپور و امیرحسین اعتمادی
جنبش دانشجویی و خواست‌های عمومی جامعه

مریم محمدی: در بیش‌تر کشورهای در حال توسعه، مسئله‏ی آزادی هم‏پای مسئله‏ی رشد و توسعه مطرح می‏شود و جنبش‏های مختلف اجتماعی، سیاسی و مدنی در همه‏ی تحولات تاریخی و اجتماعی این کشورها، روی چنین موقعیتی تاکید کرده‌اند.در ایران، جنبش‏های کارگری، دانشجویی و زنان همواره در متن تحولات و رویدادهای سیاسی قرار داشته‏اند.در گفت‏وگوهایی با مهدی فتاپور و امیرحسین اعتمادی، به جنبش دانشجویی ایران و بررسی موقعیت گذشته و فعلی آن پرداخته‏ام.



گفت‌وگو با کورش عرفانی، درباره‌ی احتمال حمله‌ی نظامی آمریکا به ایران
حمله‌ی آمریکا به ایران و تنش‌های داخلی

پانته‌آ بهرامی: در ماه‌های اخیر در برخی از مطبوعات انگلیسی‌زبان آمریکا موضوع حمله نظامی به ایران مطرح شده است. کورش عرفانی، جامعه‌شناس ابتدا عوامل داخلی‌ای را که می‌تواند منجر به تشدید جنگ شود، به سه عامل تقسیم می‌کند: اول خطری که از درون حاکمیت و از اختلافات جناحی برمی‌خیزد و دوم بحران‌های اقتصادی در کنار بحران مدیریت و تحریم‌ها و سوم شورش‌های مردمی.



گفتگو با هوشنگ حسن یاری و نیما راشدان:
اهمیت نظامی و سیاسی تجهیزات جدید ایران

حسین علوی: در روزهای گذشته، رونمایی از تجهیزات نظامی جدید در ایران از جمله هواپیمای بدون سرنشین «کرار» و گشایش خط تولید دو شناور تندرو، این پرسش را مطرح می‌کند که ارزش نظامی و اهمیت سیاسی این تجهیزات در چه حد است؟ علاوه بر این، چرا جمهوری اسلامی ایران برخلاف گذشته مدتی است خطر حمله نظامی به ایران را به صورت جدی‌تری مطرح می‌کند و به جای انکار چنین احتمالی، از تجهیزات و توان دفاعی ایران در مقابله با این حمله سخن می‌گوید؟ در این زمینه با هوشنگ حسن یاری کارشناس مسائل استراتژیک و نیما راشدان روزنامه‌نگار گفتگو کرده‌ام



گفت‌وگو با محمدجواد اکبرین، دین‌پژوه مقیم فرانسه
آیت‌الله دستغیب، فقیه اخلاقی

سراج میردامادی: آیت‌الله سیدعلی محمد دستغیب، مرجع تقلید و عضو مجلس خبرگان رهبری، از جمله روحانیون برجسته‌ی حامی جنبش اعتراضی است که در طول یک‌سال‌ونیم گذشته انتقادات صریحی نسبت به مجموعه‌ی حاکمیت جمهوری اسلامی مطرح کرده است. در این مسیر، فشارهای زیادی نیز از سوی گروه‌های حامی دولت موسوم به لباس شخصی‌ها برای بیت او و مسجد محل فعالیت‌های مذهبی‌اش تحمیل شده است. محمدجواد اکبرین، دین‌پژوه مقیم فرانسه، درباره‌ی سابقه‌ی سیاسی و فکری آیت‌الله دستغیب در سال‌های پس از انقلاب می‌گوید.



گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، استاد دانشگاه گلاسکو و کارشناس سیاسی
راه‌اندازی نیروگاه بوشهر؛ نتیجه توافق روسیه و آمریکا

ایرج ادیب‌زاده: راه‌اندازی نیروگاه اتمی بوشهر چه قدر اهمیت دارد، و چه نقشی در به‌وجودآمدن تهدیدهای حمله‌ به ایران داشته است؟ این پرسشی است که با رضا تقی‌زاده، استاد دانشگاه گلاسکو در میان گذاشته‌ام. آقای تقی‌زاده می‌گوید: «تصور می‌کنم راه‌اندازی راکتور بوشهر نتیجه‌ی یک توافق کلی بین روسیه و آمریکا است و اگر ایران در مسیر این توافق به طور مستقیم قرار نگرفته باشد، به‌هرحال برخوردار از نتایج مقدماتی آن می‌شود.»



در آستانه بیست‌ودومین سالگرد اعدام‏های دسته جمعی در ایران
پرونده‌ی کشتارهای دهه‌ی شصت در دادگاه‌های بین‌المللی

پانته‌آ بهرامی: به گفته‌ی رضا ناصحی از بنیاد برومند، حدود دو سال پیش وقتی جمهوری اسلامی تصمیم به نابودسازی گورستان‏های جمعی خاوران و در واقع از میان بردن آثار جنایت گسترده‌ی تابستان سال ٦٧ گرفته بود، بنیاد برومند بر آن شد تا با مستند کردن اتفاق‏هایی که افتاده است، سندی حقوقی و درواقع کیفرخواستی را تهیه و منتشر کند. به این‏منظور با قاضی جفری رابرتسون تماس گرفت تا وی این کار را برعهده بگیرد.



یادداشتی از مهرانگیز کار، حقوقدان و پژوهشگر در مورد تغییر در گفتمان اصولگرایان
خطرات از چاله به چاه افتادن

مهرانگیز کار: پرسش‌های بی‌جواب بسیار است. اینجاست که دیگر به خود اجازه نمی‌دهیم برای حرف‌های خوب اسفندیار رحیم مشایی کف بزنیم. رحیم مشایی که فقط یک فرد نیست. اگر فقط یک فرد بود و به جریانی بزرگ متصل نبود تا حالا سر به نیست شده بود. مگر ما که تازه آن حرف‌ها را نزده بودیم، خود و تبارمان را نابود و آواره و از هم گسیخته نکردند؟ بنابراین پر واضح است که مشایی یک جریان را نمایندگی می‌کند که بخش عمده‌ی آن مخفی است.



گفت‌وگو با احمد قابل، تحلیل‏گر سیاسی و دین‏شناس منتقد نظام:
حمایت‌ها و مخالفت‌ها پیرامون محمود احمدی‌نژاد

مریم محمدی: ظهور اختلافات میان احمدی‏نژاد و مجلس شورای اسلامی و اختلافات او با مجموعه‏‏ای از اصول‏گرایان، از اواسط کار دولت نهم آغاز شده و اینک‏ در دولت دهم، تعمیق و گسترش یافته است. هفته‏ای نیست که گله و انتقادی از احمدی‏نژاد و برنامه‏های دولت، همکاران و کارگزاران او، در مجلس موضوع سخنرانی‏ها، نامه‏های اعتراضی و برخوردهای جدلی نباشد. در این زمینه با احمد قابل، تحلیل‏گر سیاسی و دین‏شناس منتقد نظام گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‏وگو با حمید‏رضا جلایی‏پور، تحلیل‏گر سیاسی و عضو شورای مرکزی جبهه‏ی مشارکت در تهران
«اختلافات اصول‏گرایان به عمد بزرگ‏نمایی می‏شود»

مریم محمدی: در دومین بخش گفت‌وگو با حمیدرضا جلایی‌پور، او در ارتباط با اختلاف در درون جبهه‏ی اصول‏گرایان، معتقد است که این اختلافات درونی از سوی خود اصول‏گرایان به عمد بزرگ‏نمایی می‏شود. به‏ویژه که آنها امکان تبلیغات نیز دارند. جلایی‌پور می‌گوید: «آنها تلویزیون رسمی را در اختیار دارند و دایم درباره‏‏ی اختلافات خودشان می‏گویند. در حالی که تمام دعواهای اصول‏گرایان در این مدت، به اندازه‏ی شکایت آن هفت‌نفر به دستگاه قضایی نبود.»



گفت‌وگو با حمیدرضا جلایی‌پور، درباره‌ی رشد اختلافات داخلی در میان اصول‏گرایان
شکاف اصلی در جامعه سیاسی ایران چیست؟

مریم محمدی: دفاع قاطع آقای احمدی‏نژاد از رئیس‌دفترش، اسفندیار مشایی، دربرابر اتهام‌های سرلشکر فیروزآبادی برخی ابهامات و پرسش‏های تازه‌ای را ایجاد کرده یا به آنها دامن زده است. یکی از پرسش‏ها می‏تواند این باشد: آیا رشد اختلافات داخلی در میان اصول‏گرایان، می‏تواند روند تحولات آتی سیاسی را در ایران تعیین کند و حتی بر شکاف میان اصول‏گرایان و اصلاح‏طلبان نیز فائق بیاید؟ در همین زمینه با حمیدرضا جلایی‌پور گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با رضا علیجانی، درباره‌ی درگیری‌های مشایی و فیروزآبادی
«مشایی برای انتخابات بعدی حرکت می‌کند»

مریم محمدی: اظهارات جنجالی مشایی درباره‏ی دوستی مردم ایران با مردم اسراییل، شرکت وی در بعضی نشست‏ها در داخل و خارج از ایران و رابطه‏اش با برخی هنرمندان همه جنجال‏آفرین بودند. آخرین اظهار‏نظر او در همایش ایرانیان خارج از کشور در تهران، بزرگ‏ترین موج حمله علیه وی را در میان اصول‏گرایان برانگیخته است. مضمون واقعی این درگیری‏ها با مشایی چیست؟ در همین زمینه گفت‌وگویی با رضا علیجانی داشته‌ام.



گفت‌وگو با دکتر کاظم علمداری درباره تحریم‌های ایران
تحریم اقتصادی در نهایت به سود مردم است

مریم محمدی: کاظم علمداری، استاد جامعه‏شناسی در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در آمریکا و نویسنده و تحلیل‏گر سیاسی است. با او درباره‏ی وجوه مختلف بحران رابطه‏ی ایران و آمریکا یا ایران با جهان غرب، و هم‌چنین پرونده‏ی هسته‏ای ایران که مسئله‏ی تحریم‏های اقتصادی را نیز در بر می‏گیرد گفت‌وگویی کرده‌ام. در این گفت‌وگو دکتر علمداری از پرونده‏ی هسته‏ای ایران، ادعای حقانیت ایران در این مسئله و نیز برخوردی که آمریکا و جهان غرب با آن دارد می‌گوید.



گفت‌و‌گو با منصور فرهنگ، کارشناس مسائل سیاسی در نیویورک
افزایش تهدیدات نظامی علیه ایران

ایرج ادیب‌زاده: ارشدترین مقام نظامی آمریکا، رییس ستاد مشترک ارتش آن کشور در مورد نقشه‌ی حمله‌ی نظامی و کاربرد آن توضیح نداده، اما تأکید کرده است که دستیبابی ایران به سلاح اتمی یک ریسک غیر قابل قبول است. آیا همه‌ی این تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران، تنها یک بالن آزمایشی است برای پی‌بردن به واکنش افکار عمومی در آمریکا و جهان؟ در همین زمینه با منصور فرهنگ گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با هوشنگ امیراحمدی در مورد همایش
بزرگ ایرانیان خارج از کشور در تهران
همایش ایرانیان خارج از کشور و اهداف و نتایج آن

مریم محمدی: دومین همایش بزرگ ایرانیان خارج از کشور در تهران برگزار شد و مورد انتقاد رسانه‏ها قرار گرفت. هوشنگ امیراحمدی که در تهران است در گفت‌وگویی با زمانه می‌گوید: «به نظر من، اهمیت این همایش در تحلیل نهایی، شاید بیش‌تر در ایجاد یک آشتی ملی بین داخلی‏ها و خارجی‏ها باشد. من این همایش را بیش‌تر در این زمینه می‏بینم که خارجی‏ها را به ایران بیاورند و آشتی‏ای بین داخل و خارج برقرار بشود.» با وی گفت‌وگویی کرده‌ام که می‌خوانید.



گفت‌وگو با علیرضا رجایی، تحلیل‏گر سیاسی ملی‏- مذهبی در تهران
افق شرکت اصلاح‌طلبان در انتخابات آینده

مریم محمدی: سخنگوی شورای نگهبان در گفت‌وگویی با ایلنا گفت: «نگاه ما این نیست که اصلاح‏طلبان در انتخابات آینده نباید حضور داشته باشند یا حضور نخواهند داشت.» اما پرسش این است: آیا علی‏رغم طوفان‏های سیاسی که اصلاح‏طلبان دست کم در یک سال گذشته با آن درگیر بوده و هستند، امکان حضور مجدد آنها در صحنه‏ی انتخابات وجود دارد؟ علیرضا رجایی، تحلیل‏گر سیاسی ملی‏- مذهبی در تهران، از زوایای گوناگون به این پرسش پاسخ می‏دهد.



گفت‌و‌گو با ابوالحسن بنی‌صدر، نخستین رییس‌جمهوری اسلامی ایران
چرا ناگفته‌های جنگ را نمی‌گویند؟

ایرج ادیب‌زاده: میرحسین موسوی، از رهبران معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری می‌گوید: «در زمان جنگ عده‌ای به بهانه‌ی جلوگیری از درز اخبار، دولت را از اداره‌ی عملی جنگ و طراحی‌های نظامی کنار گذاشتند.»
میرحسین موسوی که پنجمین و آخرین نخست‌وزیر جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ بود، این سخنان را در واکنش به گفته‌های چندی پیش محسن رفیق‌دوست مطرح کرده است.



گفت‌وگو با عباس عبدی، نویسنده و تحلیل‏گر سیاسی در تهران
«تغییر در سیاست داخلی می‌تواند از خطر جنگ بکاهد»

مریم محمدی: عباس عبدی، در پاسخ به این پرسش که سیاست‏های آمریکا در تغییر رویکردهای روسیه نسبت به ایران، تا چه حد مؤثر بوده است می‌گوید: «نقش آمریکا در این رابطه بسیار مؤثر بوده. به‏خاطر این‏که روسیه کشوری نیست که همین‏طوری مواضع خود در برابر کشورهای دیگر را بدون هزینه در اختیار آمریکا بگذارد. طبعاً آمریکایی‏ها بعد از عقب‏نشینی‏ای که در مورد سپر موشکی‏شان در لهستان نشان دادند، حتماً مابه‏ازایی در حوزه‏های دیگر اخذ کرده‏اند.»



گفت‌و‌گو با نیما راشدان و مسیح علی‌نژاد، درباره‌ی سخنان اخیر سردار فیروزآبادی
از صدور اسلام تا ترس از جهانی‌شدن

سراج‌الدین میردامادی: اساساً چرا سردمداران نظام جمهوری اسلامی همواره برای خودشان رسالتی جهانی قائل هستند؟ این در حالی است که جمهوری اسلامی در مشکلات داخلی خود فرو رفته است. آیا این یک برنامه‏ی جدی استراتژیک و بلندمدت است یا یک مانور و شعار مقطعی برای انحراف افکار عمومی داخل و خارج؟ این پرسش‌ها را با نیما راشدان و مسیح علی‌نژاد مطرح کرده‌ام.