برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی


گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، استاد دانشگاه گلاسکو و کارشناس سیاسی
راه‌اندازی نیروگاه بوشهر؛ نتیجه توافق روسیه و آمریکا

ایرج ادیب‌زاده: راه‌اندازی نیروگاه اتمی بوشهر چه قدر اهمیت دارد، و چه نقشی در به‌وجودآمدن تهدیدهای حمله‌ به ایران داشته است؟ این پرسشی است که با رضا تقی‌زاده، استاد دانشگاه گلاسکو در میان گذاشته‌ام. آقای تقی‌زاده می‌گوید: «تصور می‌کنم راه‌اندازی راکتور بوشهر نتیجه‌ی یک توافق کلی بین روسیه و آمریکا است و اگر ایران در مسیر این توافق به طور مستقیم قرار نگرفته باشد، به‌هرحال برخوردار از نتایج مقدماتی آن می‌شود.»



گفت‌و‌گو با منصور فرهنگ، کارشناس مسائل سیاسی در نیویورک
افزایش تهدیدات نظامی علیه ایران

ایرج ادیب‌زاده: ارشدترین مقام نظامی آمریکا، رییس ستاد مشترک ارتش آن کشور در مورد نقشه‌ی حمله‌ی نظامی و کاربرد آن توضیح نداده، اما تأکید کرده است که دستیبابی ایران به سلاح اتمی یک ریسک غیر قابل قبول است. آیا همه‌ی این تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران، تنها یک بالن آزمایشی است برای پی‌بردن به واکنش افکار عمومی در آمریکا و جهان؟ در همین زمینه با منصور فرهنگ گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با هوشنگ حسن یاری، کارشناس مسائل استراتژیک، درباره تحولات جدید در برنامه‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی در پی توافق ترکیه با امریکا و شورای امنیت
تحولات تازه در بحران هسته‌ای ایران

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، پس از مذاکره و هماهنگی وزرای خارجه ترکیه و آمریکا، ترکیه پذیرفته است که فعالیت‌های دیپلماتیک خود در ارتباط با مناقشه هسته‌ای ایران و تاثیرگذاری در این زمینه را متوقف و مسئله را به شورای امنیت واگذار کند. هوشنگ حسن یاری کارشناس مسائل استراتژیک در گفت‌وگو با زمانه، بر آنست که این موضع‌گیری ترکیه همراه با مواضع قبلی برزیل، ارزش سیاسی توافق‏نامه‏ی تهران را فروپاشیده است.



گفت‌وگو با حسن شریعتمداری، دبیر شورای مرکزی جمهوری خواهان ملی ایران
چه کسانی از تحریم و جنگ سود می‌برند؟

حسین علوی: مهدی کروبی دبیرکل حزب اعتماد ملی، گروه‌هایی در جمهوری اسلامی و به ویژه در سپاه پاسداران را در مسئله تحریم‌های اقتصادی ذی‌نفع دانسته است. این گروه‏ها و گرایشات کدامند و به خاطر این منافع، تا چه حد می‏توانند در سیاست‏گذاری هسته‏ای نیز تاثیرگذار باشند؟ آیا در صورت برخورد نظامی با ایران نیز گروه‌هایی از حکومت ذی‌نفع خواهند بود؟ در این زمینه با حسن شریعتمداری گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، درباره نامه‌ی سعید جلیلی و سخنان احمدی‌نژاد درباره‌ی از سرگیری گفت‌وگوی ایران با کشورهای ۵+۱
«نامه به اشتون، محتوای منسجمی ندارد»

ایرج ادیب‌زاده: «اگر پیشنهاد ایران جدی باشد، ما آماده‌ی مذاکره هستیم.» این را مارک تونر، سخنگوی وزارت خارجه‌ی آمریکا می‌گوید و نخستین واکنش کشورهای غربی به نامه‌ای است که جلیلی، دبیر شورای امنیت ملی ایران به اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا نوشته است. در این نامه، سه شرط برای از سرگیری گفت‌وگو در مورد پرونده‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی با کشورهای ۵+۱ گذاشته شده است. در این‌باره با رضا تقی‌زاده گفت‌وگو کرده‌ام.



دکتر فریدون خاوند کارشناس اقتصاد در پاریس:
غرب ضمن تحریم ایران به تحولات درونی می‌اندیشد

حسین علوی: اگرچه دولت جمهوری اسلامی ایران، قطعنامه چهارم شورای امنیت را در ابتدا فاقد تاثیر منفی برای ایران اعلام کرد، اما اکنون پس از گذشت یک ماه و تصمیم آمریکا و اروپا به برقراری تحریم‌های یک‌جانبه، نگرانی بخش مدیریت در دستگاه دولتی و کارآفرینان بخش خصوصی به شدت برانگیخته شده است. از فریدون خاوند کارشناس اقتصاد در پاریس می‌پرسم که تفاوت عمده قطعنامه چهارم با تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا و اروپا، در چه زمینه‌ها و ابعادی است؟



گفت‌وگو با دکتر رضا تقی‌زاده، در ارتباط با شرایط ایران برای ادامه مذاکرات هسته‌ای
پیشنهادات احمدی‌نژاد، نه عملی است و نه مفید

حسین علوی: تصویب قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت و به دنبال آن طرح تحریم‌های جداگانه آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران، مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی و غرب را وارد فضای تازه‌ای کرده است. رئیس جمهوری اسلامی ایران، از شرایط جدید ایران برای مذاکره سخن می‌گوید و از جمله اضافه‌شدن ترکیه و برزیل به ترکیب گروه ۵+۱. نظر دکتر رضا تقی‌زاده، تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای را در این‌باره جویا شده‌ام.



گفت‌وگو با سعید مدنی، درباره‌ی تاثیرات اقتصادی تحریم‌های سازمان‌های جهانی بر ایران
کاغذپاره‌ای نگران‌کننده

ایرج ادیب‌زاده: تحریم‌های چهارم سازمان ملل متحد، تاثیرات خود را در ایران و بیش‌ از همه بر مردم نشان می‌دهد. نگرانی از کمبود احتمالی بنزین آن‌هم در فصل گرما که مسافرت‌های زمینی مردم آغاز شده است، موجب صف‌های طولانی اتومبیل‌ها برابر جایگاه‌های بنزین در بیش‌تر شهرهای ایران و بیش از همه در تهران و اصفهان شد. در این زمینه با سعید مدنی، نویسنده و پژوهشگر اجتماعی گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با علیرضا نوری‌زاده درباره‌ی ارسال ماهواره‌ی جاسوسی جدید اسرائیل
«هدف اسرائیل، کنترل نظامی ایران است»

ایرج ادیب‌زاده: اسراییل، به‌تازگی ماهواره‏ی جاسوسی تازه‌ای را روی ایران قرار داده است. بر اساس اعلامیه‏ی وزارت دفاع اسراییل، این ماهواره‏ی جاسوسی از پایگاه پالماخیم در جنوب آن کشور به فضا پرتاب شده است. پرتاب ماهواره‏ی تازه‏ی جاسوسی اسراییل روی ایران، در شرایط بحرانی کنونی در خاورمیانه، پس از تصویب قطعنامه‏ی جدید تحریمی شورای امنیت، چه اهمیتی می‏تواند داشته باشد؟ این پرسشی است که با آقای علیرضا نوری‏زاده، در میان گذاشته‌ام.



گفت‌وگو با دکتر جلال ایجادی، درباره‌ی سخنرانی ایشان در مجلس سنای فرانسه، درمورد برنامه‌ی اتمی ایران
سیاست سانسور در ارتباط با پرونده‌ی اتمی ایران

ایرج ادیب‌زاده: برنامه‌ی اتمی ایران، روز گشته موضوع بحث مجلس سنای فرانسه بود. این جلسه به ریاست خانم دومنیک وینه، سناتور از حزب سبز‌های فرانسه و حضور چهار کارشناس فرانسوی و دو استاد دانشگاه ایرانی برگزار شد. دکتر جلال ایجادی درباره‌ی این که «آیا انتخاب مسئله‌ی اتمی چه از نظر نظامی، چه اقتصادی، گزینه‌ی درستی برای اقتصاد و جامعه‌ ایران هست یا نه؟» به گفت وگو پرداخت. با وی در همین زمینه به گفت‌وگو پرداخته‌ام.



گفتگو با رضا تقی‌زاده، درباره‌ی تصویب تحریم‌های تازه از سوی اتحادیه‌ی اروپا درمورد ایران
«روسیه در مورد ایران با آمریکا معامله می‌کند»

شیرین فامیلی: رهبران اتحادیه‌ی اروپا، روز پنجشنبه تصمیم گرفتند تحریم‌های بیشتری را علیه ایران اعمال کنند.
پیش از آن ایالات متحده‌ی آمریکا نیز اعلام کرده بود این کشور تحریم‌های علیه ایران را افزایش خواهد داد. اما وزیران ۲۷ کشور اتحادیه‌ی اروپا در بروکسل اعلام کردند علاوه بر تحریم‌های شورای امنیت، تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران وضع خواهند کرد. در این رابطه با دکتر رضا تقی‌زاده گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با ماشاء‌الله شمس‌الواعظین، روزنامه نگار و تحلیل‌گر سیاسی
لبنان، برزیل، ترکیه؛ دوستی یا فرصت‌طلبی؟

مریم محمدی: موضع‏گیری برزیل، ترکیه و لبنان در جریان تصویب چهارمین قطعنامه‏ی تحریم‏ها علیه ایران، چنان‏که آقای ماشاالله شمس‏الواعظین، روزنامه‏نگار و کارشناس مسائل خاورمیانه می‏گوید، دور از انتظار نبود. اما نگاهی به زمینه‏ی سیاسی و اقتصادی این تصمیم و بررسی جایگاه این کشورها در مناسبات و تحولات سیاسی آینده، مسائلی هستند که درباره‏ی آن‏ها با آقای شمس‏الواعظین بیش‌تر گفت‏وگو کرده‏ام.



دکتر مهران براتی، تحلیل‌گر سیاسی، درباره پیشنهادات برای گشایش بن‌بست هسته‌ای:
یا تعلیق غنی‌سازی یا اجرای پروتکل الحاقی

حسین علوی: بنا بر گزارش‏ها قرار است حداکثر تا ۲۱ ماه ژوئن، یعنی دو هفته‏ی دیگر، طرح جدید تحریم‏ها علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب برسد. علت این که تلاش‌های جمهوری اسلامی و حتی توافق هسته‏ای تهران نتوانست هیچ نقش بازدارنده‌ای در این زمینه بازی کند چیست؟ مهران براتی، تحلیل‌گر سیاسی، دلیل آن را نادیده گرفتن دو راه حل مشخصی می‌داند که به جمهوری اسلامی ارائه شده است.



گفت‌وگو با کورش زعیم درباره کنفرانس گروه پانزده و موضع‌گیری جدید برزیل
«بازنده‌ی کنفرانس پانزده، ایران بود»

مریم محمدی: بیانیه‌ای که در ۲۷ اردیبهشت ماه سال جاری در تهران و در کنفرانس کشورهای موسوم به گروه «پانزده» منتشر شد، در آغاز توجه فراوانی را نسبت به بحران انرژی هسته‌ای در ایران، در محافل بین‌المللی و نیز امیدهای فراوانی را در تهران برانگیخت. حضور دو کشور به‌نسبت با اهمیت و معتدل در سیاست‌های بین‌المللی، یعنی ترکیه و برزیل، به این امیدواری‌ها دامن می‌زد، اما در کم‌تر از ۲۴ ساعت، مخالفت‌ آمریکا با این بیانیه خوش‌بینی‌ها را کاهش داد.



گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، درباره‌ی ارائه‌ی پیش‌نویس قطعنامه‌ی چهارم تحریم‌های جهانی علیه ایران به شورای امنیت
احتمال تصویب قطعنامه‌ی چهارم

ایرج ادیب‌زاده: ماه ژوئن با توجه به احتمال تصویب قطعنامه‌ی تحریم‌های تازه علیه جمهوری اسلامی ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل، همچنین در پیش بودن سالروز ۲۲ خرداد، دهمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری که با شکل‌گیری جنبش اعتراضی مردم، جنبش سبز و رویدادهای پس از آن همراه شد، می‌تواند ماه مسئله‌ساز و سرنوشت‌سازی برای جمهوری اسلامی ایران باشد. در این رابطه با رضا تقی‌زاده، تحلیل‌گر مسائل سیاسی گفت‌وگو کرده‌ایم.



گفت‌وگو با دکتر منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل
رویکرد متفاوت اوباما و کنفرانس نیویورک

حسین علوی: بیانیه‌ی پایانی اجلاس یک ماهه بازنگری در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان پی تی)، به تصویب تمام اعضای این پیمان رسید. مصوبات جدید در مقایسه با کنفرانس‌های قبلی، تفاوت‌هایی آشکار بویژه در زمینه عاری‌سازی خاورمیانه از سلاح هسته‌ای داشت. دکتر منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل می‌گوید رویکرد دولت اوباما در مقایسه با دولت‌های قبلی، فضای مثبتی را در این کنفرانس بوجود آورده بود.



گفت‌وگو با دکتر مهدی امینی، تحلیل‏گر و فعال سیاسی در آمریکا
مساله هسته‌ای ایران: نظر اوباما پیش می‌رود

مریم محمدی: توافق اتمی تهران که امیدهای فراوانی را در تهران برانگیخته بود، با واکنش مثبت آمریکا مواجه نشد و دولت اوباما طرح چهارمین مرحله‏ی تحریم‏ها را نیز به امضای روسیه و چین رساند. با این وجود، تاکنون موضع‏گیری‏های گوناگونی درباره‌ی قرارداد تهران و مسئله‏ی تحریم‏ها اعلام شده است. این موضع‌گیری‌ها به احتمالی که در مورد عدم هماهنگی حکومت آمریکا در برخورد با ایران وجود دارد، دامن می‏زند. در این زمینه با دکتر مهدی امینی گفت‏وگو کرده‏ام.



آیا آمریکا دبه درآورده است؟

رضا جمالی: علی‌رغم توافق ایران با ترکیه و برزیل بر سر مبادله سوخت، کشورهای غربی همچنان به این توافقنامه با نگاهی تردیدآمیز می‌نگرند و بحث هماهنگی بر سر تحریم ایران همچنان به صورت جدی دنبال می‌شود. علی لاریجانی می‌گوید که آمریکا با اینکه از ترکیه برای وساطت در پرونده هسته‌ای ایران کمک خواسته بود اما پس از توافق بدست آمده در تهران دبه درآورده است و با فریب‌کاری به دنبال قطعنامه تازه بر ضد ایران است.



گفت‌وگو با دکتر نظام‌الدین قهاری در تهران و دکتر سعید محمودی در سوئد
آیا توافقنامه هسته‌ای تهران را باید جدی گرفت؟

مریم محمدی: به فاصله‌ی یک روز بعد از توافق هسته‌ای تهران، دولت آمریکا اعلام کرد که مانع ارائه‌ی تحریم‌های تازه از جانب آمریکا و طرح آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد نخواهد شد و به‌فاصله‌ی کوتاهی، خبر موافقت روسیه و چین با این تحریم‌ها، خبر توافق بزرگ در تهران را تحت تأثیر قرار داد. واکنش آمریکا را چگونه باید ارزیابی کرد؟ در این زمینه با دکتر نظام‌الدین قهاری در تهران و دکتر سعید محمودی در سوئد گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با نیما راشدان و رضا تقی زاده درباره‌ی مواضع آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار با رییس جمهور برزیل
«مواضع برزیل مقابل سیاست‌های آمریکا نیست»

سراج‌الدین میردامادی: آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، مواضع این کشور را در جهت مقابل مواضع و سیاست‌های آمریکا دانست. با نیما راشدان، تحلیل‌گر سیاسی مقیم سوئیس، درباره‌ی اینکه چقدر ارزیابی آیت‌الله خامنه‌ای صحت دارد گفت‌وگو کرده‌ام. همچنین از رضا تقی‌زاده، تحلیلگر سیاسی و کارشناس اقتصاد و مدیریت مقیم انگلیس پرسیدم آیا برزیل در جبهه‌ی کشورهای مقابل سیاست‌های آمریکا دسته‌بندی می‌شود؟