ايران و آمريکا

امیراحمدی: ایران و آمریکا راهی جز مصالحه ندارند

مریم محمدی: هوشنگ امیراحمدی، استاد دانشگاه راتگرز در ایالت نیوجرسی آمریکا است. اما نام او بیشتر با «شورای ایرانیان و آمریکاییان» که در سال ۱۹۷۹ تاسیس کرد و هم‏چنین معادلات پشت پرده میان ایران و آمریکا پیوند خورده است. این‏روزها در شرایطی که ورود به ایران و خروج از آن، نگرانی‏های فراوانی را برمی‏انگیزد، بار دیگر هوشنگ امیراحمدی در تهران است. با وی در زمینه مناسبات ایران و آمریکا گفت‌وگو کرده‌ام.

«یک سال، برای ارزیابی اوباما کوتاه است»

حسین علوی: یک سال از ورود باراک اوباما به کاخ ریاست جمهوری آمریکا گذشت. دست‌آوردهای او در سیاست داخلی و خارجی این کشور را در مقایسه با انتظاراتی که در مبارزات انتخاباتی خود برای مردم آمریکا و جهان برانگیخت، چگونه می توان ارزیابی کرد؟این‌ پرسشی است که با دکتر مهرداد مشایخی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در واشنگتن در میان نهاده‌ام.

جنبش سبز ایران و پیچیده‌تر شدن مذاکرات هسته‌ای

احسان نوروزی (ترجمه از تایم): در حالی که دولت اوباما مذاکره با هم‌پیمانان بین‌المللی خود را برای تشدید تحریم‌ها و اقدامات تنبیهی بر ضد ایران آغاز کرده است، مخملباف و دیگر چهره‌های سرشناس اپوزیسیون از ایالات متحده خواسته‌اند که پیش و بیش از هر چیز، سپاه پاسداران را هدف این تحریم‌ها قرار دهد. این نهاد نظامی، در حال تبدیل شدن به یک غول اقتصادی و سیاسی است و نقش حیاتی و پررنگی در حمایت از رژیم بحران‌زده‌ی ایران دارد.

مازیار بهاری: در زندان دو بار به فکر خودکشی افتادم

مازیار بهاری، روزنامه نگار تازه آزاد شده‌ی ایرانی، امروز در سی.ان.ان حضور یافت و فرید زکریا، با وی گفت‌وگویی انجام داد که چندین بار پخش شد. در بخشی از مصاحبه بهاری گفت: «زمانی که فهمیدم راهی اوین هستم، خاطراتی را به یاد آوردم که برایم وحشتناک بود.» مازیار بهاری که در آمستردام بسر می‌برد، در پاسخ به درخواست زمانه برای گفت‌وگو،اظهار داشت که با رسانه‌های ایرانی به دلیل پیامد‌های آن مصاحبه نمی‌کند.

«فقط جنگ‌طلبان و تندروها از نایاک انتقاد می‌کنند»

نیک‌آهنگ کوثر: به دنبال انتشار گزارش روزنامه‌ی واشینگتن تایمز درباره‌ی نایاک یا شورای ملی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار، تحلیل‌ها و گزارش‌های زیادی در نشریات آنلاین و چاپی آمریکا منتشر شده است. در همین زمینه با تریتا پارسی، رییس نایاک گفت‌وگو کرده‌ام.

مشکلات لابی‌گری ایرانیان درآمریکا

نیک‌آهنگ کوثر: به دنبال برخورد قضایی آمریکا با بنیاد علوی، نیویورک تایمز و کریستین ساینس مانیتور به بررسی وضعیت این بنیاد و ارتباطش با ایران پرداختند. واشینگتن تایمز نیز طی گزارشی نقض مقررات لابی‌گری شورای ملی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار، نایاک را مطرح کرد. نایاک سال‌هاست که تلاش می‌کند اختلاف میان ایران و آمریکا را به حداقل برساند، اما اکنون این شبهه جدی شده که این نهاد حافظ منافع جمهوری اسلامی بوده است.

اولویت کنونی آمریکا، آرام بودن منطقه است

حسین علوی: منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران گفته است که ایران تا بحث برقراری رابطه با آمریکا فاصله‌ی زیادی دارد. باراک اوباما نیز اخیراً عدم پاسخ صریح ایران به پیشنهادات هسته‌ای را، ناشی از اوضاع داخلی ایران یعنی جنبش اعتراضی و پی آمدهای آن دانسته و تأکید کرده است که اوضاع داخلی ایران باعث پیچیده‌ترشدن مسأله شده است. در همین زمینه با دکتر رسول نفیسی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در واشینگتن گفت‌وگو کرده‌ام.

برای آمریکا، پرونده هسته‌ای مقدم بر حقوق بشر است

نیک‌آهنگ کوثر: احتمال برقراری رابطه میان ایران و آمریکا بعد از ۳۰ سال، کماکان یکی از موضوعات داغ در واشینگتن دی‌سی است. بعد از روی کار آمدن دولت اوباما همه انتظار داشتند به واسطه‌ی نرمش شدید کاخ سفید نسبت به ایران اتفاقی بیفتد؛ اما تاکنون که این‌گونه نشده است. در همین رابطه با بابک یکتافر، کارشناس مؤسسه‌ی بین‌المللی امنیت در واشینگتن دی‌سی، گفت‌وگو کرده‌ام.

شکافی به عمق سه دهه

نیک‌آهنگ کوثر: شاید نگاه پدران نسل جوان امروز برای این گروه قابل درک نباشد. روزی روزگاری گروهی جوان دانشجو برای اعتراض به پذیرش شاه سابق بیمار ایران در بیمارستانی در آمریکا، قوانین بین‌المللی را زیر پا گذاشتند و از دیوار سفارت آمریکا بالا رفتند. آن روز شکافی میان اعضای شورای انقلاب و دولت موقت ایجاد شد و اشغالی که قرار بود ۲ روز به طول انجامد، ۴۴۴ روز طول کشید. ایران از بهار سال ۱۳۵۹ تحت تحریم‌های زیادی بوده است. شهروندان ایرانی هر وقت به خارج از ایران سفر می‌کنند، شاهد بسیاری از برخوردهای نامناسب و بعضا تبعیض‌آمیز مأموران گمرک فرودگاه‌های مختلف با آن‌ها هستند.

اتهام، ارتباط با گری سیک

نیک‌آهنگ کوثر: این روزها هر کسی که با گری سیک دیدار داشته باید بترسد که متهم به ارتباط با سازمان جاسوسی آمریکا نشود. چه کیان تاج‌بخش عضو گروهی اینترنتی بوده به نام گالف۲۰۰۰ که مدیرش گری سیک است و هرازگاهی در نیویورک او را دیده است. اما شاید خیلی‌ها ندانند که مقام‌های ایرانی نیز بارها با گری سیک هم‌جلسه بوده‌اند و با او ملاقات کرده‌اند. یکی‌شان محمود احمدی‌نژاد است که در طول سه سال گذشته، چهار بار با گری سیک در یک اتاق نشسته است. اما دستگیری یک استاد حوزه علوم اجتماعی به چنین بهانه‌ای، راه بازگشت بسیاری از اساتید دیگر این حوزه را به ایران خواهد بست. دکتر کاوه احسانی استاد دانشگاه ایلینوی معتقد است که اگر محقق حوزه علوم اجتماعی بترسد و به ایران نیاید، قطعاً این جامعه است که ضرر می‌بیند.

بسترسازی برای یک معامله؟

مجله تایم، ترجمه‌ی احسان نوروزی: اوباما نتایج نشست متخصصان اتمی ایران و غرب در وین را شخصا پیگیری می‌کرد، چون آن‌طور که منابعی از درون دولت به «تایم» گفته‌اند، اوباما در جریان مذاکرات چندجانبه و محرمانه با ایرانی‌ها در چهار ماه اخیر، سه بار به تصریح گفته است که این مذاکرات نه فقط برای سنجش اهداف ایران از برنامه اتمی، که آزمونی برای دولت وی در محدود ساختن بلندپروازی‌های هسته‌ای ایران است.

افسانه‌هایی درباره ایران مسلح

نیک‌آهنگ کوثر: عکس‌های منتشرشده از مازیار بهاری در دادگاه، با عکس‌های عادی او تفاوتی شگفت داشت. این عکس‌ها طبق ادعای یکی از متهمان وقایع اخیر که مدتی را در بند ۳۴۰ سپاه سپری کرده بود مؤید خشونت‌هایی فیزیکی هدف‌مند مهمانان این بند بود. آزادی این خبرنگار ایرانی ـ کانادایی نیوزویک هم‌زمان با تولد اولین فرزندش، توجه ویژه‌ی رسانه‌های آمریکای شمالی را برانگیخت. از سوی دیگر حساسیت‌های مربوط به ایران هسته‌ای هم‌چنان تحلیل‌های ویژه‌ی رسانه‌ای را در پی دارد.

برخی کودتاگران با آمریکا «رابطه نزدیکی دارند»

نیک‌آهنگ کوثر: با وجود موضع‌گیری‌های متفاوت و بعضاً متناقض، ایران و آمریکا چه به طور مستقیم و چه غیر مستقیم در پی برقراری رابطه‌ای هستند که رسماً از ۳۰ سال پیش خاتمه‌یافته تلقی شده است. دکتر کاوه احسانی، استاد دانشگاه ایلینوی درباره این رابطه و اثراتش بر جنبش سبر، با اشاره به ماهیت امپریالیستی دولت آمریکا می‌گوید: «دولت الجزایر در سال ۱۹۹۰ کودتا کرد و جنگ داخلی بسیار خونینی راه افتاد که منجر به مرگ صد هزار نفر شد؛ ولی رابطه خیلی نزدیکی با دولت آمریکا دارد.»

«رابطه با آمریکا به نفع دمکراسی‌ست»

مریم محمدی: در صحنه‏ی سیاست خارجی ایران بار دیگر مسأله‏ی بررسی پرونده‏ی هسته‏ای، تشکیل شورای حکام و سرانجام ارائه‏ی بسته‏ی پیشنهادی ایران به نمایندگان کشورهای ۵+۱، موضوع همیشگی رابطه‏ی ایران و آمریکا را به بحث گذاشته است. احتمال مذاکره‏ی مستقیم ایران و آمریکا و یا حتا دیدار میان محمود احمدی‏نژاد و بارک اوباما، رییس جمهوری امریکا.
با هوشنگ امیراحمدی، استاد دانشگاه رادکرز و رییس «شورای ایرانیان و امریکاییان» که سال‏هاست برای برقراری رابطه میان دو کشور تلاش می‏کند؛ در این باره، گفت و ‏گو کرده‏ام.

ارزیابی کارنامه ۲۰۰ روزه اوباما در سیاست خارجی

نیک‌آهنگ کوثر: در آمریکا یک عادت عجیب وجود دارد و آن هم نمره دادن در ۱۰۰ روز و ۲۰۰ روز اول به رییس‌جمهوری است. با آن‌که براساس نظرسنجی‌ها باراک اوباما هنوز مقبولیتی بالای ۵۰ درصد دارد، اما نتوانسته است معجزه‌ای را که انتظارش را از او می‌کشیده‌اند، عملی کند. کارنامه او در حوزه سیاست خارجی را در گفت و گو با سعید رهنما، علیرضا نامور حقیقی و امید معماریان بررسی کرده‌ام.

«اگر مذاکرات به جایی نرسد، آمریکا قوی‌تر خواهد بود»

نیک‌آهنگ کوثر: به دنبال ناآرامی‌های رخ داده بعد از انتخابات، دولت آمریکا که تمایل داشت هرچه سریع‌تر با ایران وارد گفت ‌و گو شود، با موانع متعددی روبه‌رو شده است. از سوی رهبران جناح‌های مختلف سیاسی پیام‌های مشخصی به بیرون از کشور منتقل نمی‌شود و از طرفی آیت‌اله خامنه‌ای، آمریکا را متهم به دخالت در امور داخلی ایران کرده است. دکتر فریده فرهی به زمانه می‌گوید: «‌اگر ایران نخواهد در این مذاکرات شرکت بکند دولت آمریکا احساس می‌کند که موقعیتش قوی‌تر خواهد بود تا بتواند تحریم‌های بیشتری با کمک کشورهایی مثل چین و روسیه علیه ایران اعمال بکند.»

ایران دموکراسی داشت، پیش از آن‌که ما آن را بگیریم

کریس هِجِز، ترجمه‌ی پرویز شفا: ایرانیان نیازی ندارند یا نمی‌خواهند درباره‌ی آزادی و دولت برگزیده‌ی مردمی از ما درس بیاموزند. آنان مدت زمانی طولانی مبارزه برای آزادی را تجسم بخشیده‌اند. این «واشینگتن» بود که کودتای ۱۹۵۳ را تدارک دید تا دولت به‌طورِ دموکراتیک برگزیده‌ی مردم، یعنی نخستین دولت دموکراتیک در خاورمیانه را سرنگون کند و شاه دست‌نشانده را بر اریکه‌ی قدرت بنشاند. بزرگ‌ترین مشکلِ خاورمیانه «ما» هستیم. از طریق بی‌رحمی‌ها و خشونت‌های خود، به خلق موجوداتی چون محمود احمدی‌نژاد و اُسامه بن لادن کمک کرده‌ایم و به آنان مشروعیت بخشیده‌ایم.

«تحریم‌ها، سیاست خارجی ایران را تغییر نمی‌دهد»

نیک‌آهنگ کوثر: طرح سخنان مختلف از سوی مدیران دولت اوباما در مورد ایران، سوال‌های زیادی را در اذهان تحلیل‌گران سیاسی به‌وجود آورده است. باراک اوباما از یکسو خواهان انجام مذاکره با سران ایران است، و از سوی دیگر هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا سخن از تحریم‌های شدیدتر بین‌المللی می‌زند. تریتا پارسی در این باره به زمانه می‌گوید: «هروقت که تحریم‌های اقتصادی را بیشتر کردند، وضع داخلی بدتر شد. گروه‌های تندرو بیشتر نفوذ پیدا کردند. یکی از مشکلاتی که غرب دارد این است که با هیچ‌کدام از این بیست ـ سی تحریم اقتصادی که روی ایران گذاشته، نتوانسته‌ سیاست خارجی ایران را عوض کند.»

«اغتشاش در ایران، برای غرب مشکل‌ساز است»

نیک‌آهنگ کوثر: امنیت ملی ایران، موضوعی چالش‌برانگیز برای سران ایران و همچنین دولت‌های غربی بوده است. پس از برگزاری انتخابات در ایران بسیاری بر این عقیده‌اند که امنیت ملی ایران به دلیل عدم رعایت استانداردهای دموکراتیک در معرض تهدید خواهد بود. بابک یکتافر در این باره به زمانه می‌گوید: «شاید همان‌طور که بایدن گفته است اگر اسراییل فکر کند حمله به ایران برای امنیت ملی‌اش لازم است، آمریکا جلوی اسراییل نمی‌ایستد. ولی مسأله‌ی خیلی مهمی در نظر تمامی این کشورهاست و آن این‌که اگر نوعی اغتشاش در ایران به‌وجود بیاید، مشکل بسیار بزرگی جلوی روی آمریکا و کشورهای دیگر خواهد بود.»

منافع مشترک آمریکا و مردم ایران

فرهاد سلمانیان: زمانی فردی به ابن سینا گفته بود «می‌تواند به هزار دلیل ثابت کند که وجود ندارد. ابن سینا نیز گفته بود می‌تواند با یک سیلی خلاف آن را ثابت کند!» در این استدلال ابن سینا نه اصل خشونت، بلکه نیاز رویارویی منکران واقعیت با امر واقع، در خشن‌ترین و عریان‌ترین شکل آن، برای اعتراف به وجود آن، در اولویت فیلسوف قرار گرفته است. در مورد طیفی از سیاستمداران ایران نیز همین حکم صادق است. باید آن‌ها را با عریان‌ترین و خشن‌ترین نمونه‌های خطر روبه‌رو کرد تا بتوانند به درک درستی از واقعیت برسند. در حال حاضر لزوم گفت ‌و گو با دولت آمریکا، دست‌کم به‌عنوان راهکاری برای رویارویی با تهدیدها، بیش از هر زمان دیگری احساس و تأیید می‌شود.