بدنبال حمله بسیجیان هوادار دولت به سفارت ایتالیا در تهران، رم اعلام کرد که در مراسم سالگرد پیروزی انقلاب ایران شرکت نخواهد کرد.

به گزارش رویترز، فرانکو فراتینی، وزیر خارجه ایتالیا با اعلام این خبر افزود که مهاجمان به سمت سفارت ایتالیا در تهران، سنگ و تخم مرغ پرتاب کردند و شعار می‌دادند: «مرگ بر ایتالیا و مرگ بر برلوسکنی.»

با این حال، به گفته وی در این حمله، خسارتی به سفارتخانه این کشور و یا کارکنان آن وارد نشده و پلیس جلوی اقدامات بیشتر مهاجمان را گرفته است.

این در حالی است که رسانه‌های ایران تنها از وقوع این تجمع خبر دادند و به ذکر جزئیات آن نپرداختند.

به نظر می‌رسد سفر اخیر سیلویو برلوسکنی، نخست وزیر ایتالیا به اسرائیل و تاکید بر لزوم افزایش تحریم‌ها علیه ایران در تل‌آویو، دلیل خشم دانشجویان بسیجی و حمله آنها به سفارت ایتالیا در تهران باشد.

خبرگزاری فارس نیز نوشته است که تجمع مشابهی به خاطر حمایت دولت فرانسه از «فتنه‌گران در ایران و دخالت این کشور در امور داخلی تهران» در مقابل سفارت این کشور برگزار شده است.

تجمع کنندگان در مقابل سفارت فرانسه، شعار «مرگ بر سارکوزی تروریست» سر داده‌اند.

به نوشته فارس، دانشجویان بسیجی در تجمع خود مقابل سفارتخانه ایتالیا در تهران، «قصد داشتند تابلوی کوچه مشرف به این سفارتخانه این کشور که به نام رم نامیده شده است را به طور کامل پایین بکشند، که با ممانعت‌های نیروی انتظامی، هرچند نتوانستند کار خود را به طور کامل به ثمر برسانند، اما موجب شدند اثر خاصی از نام رم بر این تابلو دیده نشده و هیچ تابلویی در تهران خیابان رم را نشان ندهد.»

دانشجویان بسیجی در پایان تجمع خود در مقابل این دو سفارتخانه، قطعنامه‌ای صادر کردند که در بخشی از آن آمده است: «حمله به مراسم دهه فجر در نوفل لوشاتو و سهل‌انگاری پلیس و حکومت در برخورد با این عناصر خودفروخته خشم ما دانشجویان را برانگیخت.»

اشاره آنها به مراسم بزرگداشت ۲۲ بهمن در نوفل لوشاتو است که سفیر ایران در فرانسه و برخی کارکنان این سفارتخانه، قصد داشتند به معترضان حمله کنند که با ممانعت پلیس فرانسه مواجه شدند. ویدیویی از این ماجرا به طور گسترده در اینترنت پخش شده است.

در این بیانیه همچنین دولت هلند به خاطر «تروریست» نامیدن سپاه پاسداران محکوم شده است.

۶۰ شخصیت برجسته جهانی، در نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای، خواستار پایان اعدام‌ها در ایران شدند.

در این نامه، از این شخصیت‌ها با عنوان «رهبران جوان جهان» یاد شده که از میان مخترعان، نخبگان، دانشگاهیان و هنرمندان انتخاب شده‌اند.

آنها در نامه خود خطاب به آقای خامنه‌ای نوشته‌اند که با احترام به شئون اسلامی، «رحم و انصاف» خود را به نمایش بگذارد.

در این نامه همچنین از رهبر جمهوری اسلامی خواسته شده که دستور توقف اعدام شهروندان ایرانی را صادر کرده و به حقوق آنها احترام بگذارد.

این ۶۰ شخصیت در عین حال نوشته‌اند که نگران وضعیت حقوق بشر در ایران بوده و «محاکمات، احکام صادره، کشتار و اعدام ایرانیان»، آنها را به شدت متاسف و متاثر کرده است.

این نامه به امضای رهبران جوانی از کشورهایی همچون چین، هند، شیلی، تانزانیا، کانادا، آمریکا، ژاپن، روسیه، نروژ، بریتانیا، آلمان، هلند و ایران رسیده است.

پس از حوادث روز عاشورا در ایران، برخی بازداشت‌شدگان با خطر اعدام روبرو شده‌اند.

قوه قضائیه جمهوری اسلامی، دست‌کم ۱۶ تن از این بازداشت‌شدگان را به «محاربه» متهم کرده که مجازات آنها می‌تواند حکم اعدام باشد.

دو هفته پیش از این، محمدرضا علی‌زمانی و آرش رحمانی‌پور به اتهام «محاربه» در تهران به دار آویخته شدند که اعدام آنها با واکنش سازمان‌های مدافع حقوق بشر و مخالفان دولت مواجه شد.

مسئولان قضایی می‌گویند که ۹ بازداشت‌شده رخداد‌های پس از انتخابات نیز به اعدام محکوم شده‌اند، اما هنوز مشخص نیست که حکم آنها به اجرا گذاشته شود.

روز گذشته، اتحادیه اروپا و آمریکا با انتشار بیانیه‌ای مشترک، از مقام‌های جمهوری اسلامی خواستند به سرکوب‌ معترضان پایان داده و به حقوق بشر احترام بگذارند.

شمار روزنامه‌نگاران زندانی در ایران، با دستگیری وحید پوراستاد، از مرز ۶۵ تن گذشت.

وحید پوراستاد، بامداد امروز سه‌شنبه از سوی ماموران امنیتی در منزل مادر همسرش بازداشت شده است.

ماموران با مراجعه به منزل شخصی وی همچنین، کیس کامپیوتر و برخی اسناد و مدارکش را با خود برده‌اند.

وحید پوراستاد

براساس آمار سازمان گزارشگران بدون مرز، بیش از ۶۵ روزنامه‌نگار در حال حاضر در ایران زندانی هستند.

گزارشگران این تعداد روزنامه‌نگار زندانی در یک کشور را طی ٢٥ سال گذشته، «بی‌سابقه» توصیف کرده است.

ژان فرانسوا ژولیارد، دبیر اول گزارشگران بدون مرز گفته که این دستگیری‌ها تنها منحصر به تهران نیست، بلکه در بسیاری از شهرستان‌ها، روزنامه‌نگاران و فعالان مطبوعاتی احضار و زندانی شده‌اند.

گزارشگران همچنین با ارسال نامه‌ای به ناوی پیلای، کمیسر حقوق بشر سازمان ملل، مراتب نگرانی عمیق خود را از وضعیت نقض حقوق بشر و آزادی بیان و مطبوعات در ایران اعلام کرده است.

این سازمان از خانم پیلای خواسته که به مقام‌های جمهوری اسلامی، درباره «عدم رعایت تعهدات بین‌المللی» هشدار دهد.

گزارشگران در عین حال با ارسال نامه‌ای دیگر به مسئولان ٢٧ کشور اروپایی، آمریکا و کانادا با اعلام نگرانی از اعدام‌های قریب‌‌الوقوع، از آنها خواسته که «هم‌صدا، مضحکه عدالت و دادگاه‌های فرمایشی را محکوم کنند.»

در بخش دیگری از این نامه از کشور‌های مذکور خواسته شده که به جمهوری اسلامی هشدار دهند آنها «در برابر اعدام‌ مخالفان و معترضان این کشورها واکنش جدی نشان خواهند داد و به نام دفاع از حقوق بشر، سفرای خود را از این کشور فرا خواهند خواند.»

این سازمان همچنین افزوده که در پی دستگیری‌های روزهای گذشته، از سرنوشت ده‌ها روزنامه‌نگار و وب‌نگار ایرانی بی‌اطلاع است.

اکبر منتجبی، احمد جلالی فراهانی، سمیه مومنی، مهسا جزینی، زینب کاظم‌خواه، امیر صادقی، حسن ظهوری، احسان مهرابی، علی ملیحی و وحید پوراستاد چند روزنامه‌نگاری هستند که طی سه روز گذشته در ایران بازداشت شده‌اند.

گزارشگران اعلام کرده که موج جدید بازداشت فعالان سیاسی-مدنی و روزنامه‌نگاران در آستانه برگزاری مراسم ۲۲ بهمن، در واقع تلاشی برای ممانعت از حضور معترضان در این مراسم است.

معترضان به نتیجه انتخابات و رخداد‌های پس از آن اعلام کرده‌اند که در این روز با نماد‌های سبز در خیابان‌ها حاضر شده و به اعتراض خود ادامه خواهند داد.

مارکس در کتاب « هیجدم برومر لویی بناپارت» برای اینکه نشان دهد که تاریخ تکرار نمی‌شود، به بیان این نظر از هگل می‌پردازد که حوادث تاریخی دو بار رخ می‌دهند، اما سپس به آن اضافه می‌کند که یک بار به عنوان «تراژدی» و بار دیگر به حالت «مسخره و یا کمدی».

از طرف دیگر لکان در مقاله «کانت با ساد» به این موضوع اشاره می‌کند که هر انسانی دو بار می‌میرد. یا به عبارت دیگر هر اتفاقی دو بار رخ می‌دهد. بار اول مرگ به حالت فیزیکی یک انسان است و یا به حالت رخ دادن فیزیکی یک اتفاق است، اما این مرگ واقعی و یا رخ‌داد اساسی نیست. زیرا مرگ واقعی یک انسان و یا یک حادثه آن هنگام است که این انسان و یا حادثه به یک «تجربه و خاطره نمادین یا سمبولیک» در حافظه فردی ، خانوادگی و یا جمعی تبدیل شود. در غیر این صورت این انسان و یا این حادثه مرتب محکوم است که مانند ارواح ناآرام یا «سومبی»، مانند پدر هاملت، مانند تکرار مداوم یک بحران یا تکرار یک انقلاب، به «ضمیر خودآگاه فردی و جمعی» بازگردد و حق خویش به طلبد. یا آن قدر به بحران و یا به کشت و کشتار ادامه دهد تا به دادخواست خویش، به جا و مکان خویش در حافظه فردی و جمعی دست بیابد؛ به «تجربه سمبولیک» و به بخشی از بلوغ فردی و جمعی تبدیل شود.

اکنون نیز ما با یک تکرار نوین انقلاب بهمن روبروییم. برخی نمونه‌های این تکرار و بازگشت ضمیر ناآگاه جمعی و سناریوی قبلی به شرح ذیل هستند: تکرار بحران بهمن پنجاه و هفت به شیوه‌ای نو در قالب بحران بهمن هشتاد و هشت، تکرار شعارهای بهمن در جنبش سبز کنونی، تکرار رهبری مذهبی و اسلامی در قالب رهبری کنونی جنبش توسط موسوی و کروبی و شعار «جمهوری اسلامی نه یک کلام بیش و یا کم»، تکرار دفاع جنبش سکولار یا چپ از این جنبش سبز و از رهبری آن، تکرار نوعی خوش‌خیالی گذشته و عدم وجود یک جنبش سکولار به عنوان یک آلترناتیو سیاسی و یا اجتماعی، به عنوان یک جنبش سکولار دارای ساختار و چهارچوب خاص خود.

هم‌زمان میان این دو پدیده و صحنه تفاوت‌های فراوان است: جنبش سبز در واقع یک جنبش رنگارنگ است و مرتب در حال تحول و تفاوت‌سازی مدرن در روایات کهن و در شعارهای کهن است. در پی تحول مدنی و مسالمت‌آمیز است و هم‌زمان مرتب رادیکال‌تر و در بیان خواست‌هایش مصمم‌تر می‌شود. از طرف دیگر رهبری جدید جنبش خود را تنها رهبر آن نمی‌داند و اصولا دوران رهبران کاریزماتیک و بازی «وحدت کلام تحت یک رهبر» و سناریوی رهبر/امت به پایان رسیده است. اکنون دوران رشد گفتمان شهروندی و رهبر موقت/شهروندان است. همان ‌طور که جنبش سکولار در عین دفاع از این جنبش، اینجا و آنجا سعی در بیان فردیت و خواست‌های خویش نیز می‌کند.

باری سوال این است که آیا مارکس حق دارد که تاریخ تکرار نمی‌شود و یا آنکه بایستی به لکان حق داد که یک انسان و یا یک فرهنگ محکوم به تکرار است تا وقتی که به بحران و معضل خویش جواب ندهد. زیرا «ضمیر ناآگاه مرتب بازمی‌گردد» تا حق و خواست خویش به طلبد.

اگر درست بنگریم، این دو نگاه متضاد با یکدیگر نیستند بلکه مکمل هم هستند. ازین‌رو در نگاه لکان نیز «تکرار» وجود ندارد، همان‌طور که برای «دلوز» هر تکراری به معنای ایجاد یک تفاوت نوست. از طرف دیگر آن تفاوتی که مارکس میان حالت تراژیک و مسخره یک حادثه مشابه می‌گذارد، در واقع شکل دیگری از آن چیزی است که لکان می‌گوید وقتی که او از دو بار مردن سخن می‌گوید.

هیچ حادثه‌ای به شکل سابق تکرار نمی‌شود، ازین‌رو با وجود برخی تشابهات معنایی و کلامی میان جنبش سبز و جنبش انقلاب بهمن پنجاه و هفت، ما تفاوت‌های فراوانی را می‌بینیم، زیرا شرایط و صحنه بازی، نوع تناسب قوا تغییر کرده است. از طرف دیگر یک سناریوی سابق می‌تواند در قالبی نو به بازتولید خویش و به بازتولید گفتمان سابق دست زند و تفاوت‌ها به تحولات بنیادین تبدیل نشود و بار دیگر «راویان» جدید ایرانی به «پیرمردان خنزرپنرزی جدید سنت» تبدیل شوند. به ویژه وقتی که به خواست‌ها و تمناهای سنت و یا به پیوند درونی و گفتمانی میان عنصر نو و عنصر کهن توجه نشود. برای اینکه بتوانیم این تفاوت‌ها و خطر تکرار به شیوه‌ای نو را بشناسیم و به ویژه به بررسی نوع تحولات در پیش رو بپردازیم، پس باید دو سناریو و صحنه‌ی « بهمن 57» و «بهمن کنونی جنبش سبز» را روبروی هم قرار دادیم و خطوط عمده آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم:

مقایسه سناریو و صحنه‌ی «بهمن ۵۷» و «بهمن ۸۸»

۱/ مهم‌ترین تفاوت صحنه و سناریوی بهمن جدید با بهمن قدیمی در تفاوت «صحنه بازی» است. جنبش کنونی سبز و بخش‌های رنگارنگ آن به طور عمده یک جنبش مدنی است و در پی ایجاد تحول مدنی و نهادینه ساختن « صحنه مدنی، چالش میان جامعه مدنی/دولت» و چیرگی بر «پسرکشی و بی‌قانونی سنتی» است. این تحول و تغییر صحنه به معنای رهایی از میل «پدرکشی سنتی» و انفجار کینه و خشم بر علیه یک «پدر مقصر» نیز هست. در حالی که بهمن پنجاه و هفت با وجود عناصر آزادی‌خواهانه و عدالت‌طلبانه خویش، اما در اصل اسیر این «صحنه و سناریوی پدرکشی» بود. همان‌ طور که حاکمیت آن زمان از طرف دیگر به شکل مستمر سعی در «پسرکشی» و جلوگیری خشونت‌آمیز از تحول می‌‌کرد. در آن دوران یکی دیر به ضرورت تحول تن داد و «صدای مردم» را دیر شنید و دیگری جایی برای هیچ مذاکره‌ای نمی‌گذاشت. حالت انقلابی و سیاه/سفیدی جنبش بهمن و از طریق اطاعت و وحدت همه «فرزندان» تحت رهبری یک «پدر» نو بر علیه «پدر کهن» و برای نفی او و «پدرکشی» حالت و سناریوی این جنبش بود. همان طور که «نه گفتن» مشترک به «سیستم کهن» و بدون داشتن یک «آری مشترک» به یک سیستم نو، نقطه پیوند و اشتراک این جنبش و میان نیروهای مسلمان و چپ یا لیبرال بود. همین حالت بنیادین سناریو و صحنه باعث عدم تحقق خواست‌های آزادانه و عدالت‌طلبانه آنها نیز شد. زیرا ساختار و صحنه در اصل بر پایه «نفی» دیگری و بر پایه حقانیت مطلق خویش استوار بود و به ناچار به «اعدام انقلابی» و نفی مخالف و هراس از «تهاجم فرهنگی» انجامید.

در حالی که جنبش سبز و بخش‌های مختلف آن در پی « تحول مدنی» و ساختاری و به اشکال مختلف در پی ایجاد آزادی و رفع تبعیض مدنی هستند. اینجا نیز خشم و کینه «پدرکشی» وجود دارد، اما تا کنون قادر بوده است خود را به «تحول سمبولیک و مدنی» تعالی بخشد. اینجا «نفی سیستم و رهبر کهن» اساس پیوند و تحول نیست بلکه موضوع مهم چگونگی دست‌یابی به تحول و سیستمی نو و به دموکراسی است. با آنکه نوع درک از تحول دموکراتیک میان رهبری جنبش تا بخش‌های سکولار جنبش از جهاتی بسیار متفاوت است. این تحولات مثبت نیز باعث می‌شود که اگر برای مثال «رهبر کهن» آقای خامنه‌ای به وظایف محدود و مشخص خویش به عنوان یک رهبر موقت عمل کند و به خواست مردم تن دهد، پس مردم نیز به جای شعار تند علیه او، به این تحول او به احتمال زیاد پاسخ مثبت می‌دهند.همان‌ طور که این مردم، در عین دفاع بالغانه خویش در برابر خشونت و حرکات ضد قانونی نیروهای سرکوب‌گر، هم‌زمان به پلیس‌های زخمی کمک می‌کنند. همان‌طور که این جنبش و رهبران آن خواهان مناظره و مذاکره هستند. همان‌ طور که همه آنها خواهان تظاهرات سالم، بدون خشونت در روز بیست و دو بهمن و در چند روز آینده هستند.

این تحول در سناریو در واقع ناشی از یک تحول گفتمانی عمیق در بطن جامعه مدرن ایران است. جامعه‌ای که اکنون هر چه بیشتر خواهان ساختارهای مدرن مناسب با خویش است. یعنی «دولت مدرن، ملت مدرن، فرد مدرن» می‌خواهد و خواهان پوست‌اندازی نهایی است. همین تحول نیز باعث شده است که دیگر آقای خامنه‌ای برایش ممکن نباشد که به «پدر مقتدر و مطلق امت» مثل «امام خمینی» تبدیل شود. زیرا این امت هر چه بیشتر به «ملت و شهروند» تحول یافته است.ازین‌رو نیز برخی تلاش‌ها برای مطرح کردن اسم «امام خامنه‌ای» سریع شکست خورد، زیرا دیگر امتی در میان نیست. زیرا صحنه تغییر کرده است. همان‌طور که رهبری موسوی و یا کروبی بر جنبش یک رهبری موقتی است و آنها خود نیز به این موضوع اذعان دارند و هر چه بیشتر به یک «رهبر مدرن» با وظایف مشخص و موقت دگردیسی می‌یابند و رهبران دیگر جنبش در راهند و جنبش مرتب این رهبران و متفکران خویش و اقشار مختلف خویش را می‌سازد.

۲/ از طرف دیگر این تحول کنونی در پیوند تنگاتنگ با انقلاب بهمن و خواست‌های آن و در عین حال در پیوند با تجربیات سی ساله اخیر است. ازین‌رو در درون این جنبش سبز هم آرزوهای برآورده نشده انقلاب بهمن و در نهایت انقلاب مشروطه حضور دارند و چون ارواحی ناآرام، حق و خواست خویش می‌طلبند و هم ارواح قربانیان تحولات سه دهه اخیر حضور دارند که اکنون حق خویش می‌طلبند، چه فرزندان « شهدای خاوران»، چه فرزندان ترورهای به اصطلاح انقلابی رهبران و اعضای حکومت ، چه ارواح جانبازان جنگ و قربانیان ستم‌های طبقاتی، قومی، مذهبی، جنسیتی، جنسی و غیره. اکنون نیز همه آنها از روحانی تا فرزندان این شهدای مختلف و جوانان و یا زنان، در کنار هم به دفاع از خواست‌های مدنی خویش، در زندان، در خیابان و یا در خارج از کشور می‌پردازند. تحولات بعدی این جنبش و حرکات حکومت نشان می‌دهد که آیا جامعه مدنی ایران و دولت آن قادر هستند، هر چه بیشتر از میراث خطرناک گذشته و اشکال جدید آن مثل «اعدام معترضان مدنی» و از حالت خطرناک «پدرکشی و یا پسرکشی» عبور کنند که دو روی یک سکه هستند و یا آنکه در نهایت اسیر این میراث باقی می‌مانند و محکوم به تکرار «مسخره» و خشونت آمیز تراژدی کهن می‌شوند؛

شکل دیگر این پیوند میان دو بهمن و دو تحول، ضرورت دست‌یابی به یک تلفیق «سمبولیک» میان مفاهیم مدرن و ویژگی‌های فرهنگی خویش است. اما آنجا که این تلفیق درست صورت نگیرد، آنگاه «مدرنیزاسیون» بحران‌زای شاه و یا تناقض عمیق میان مفهوم «جمهوری» و مفهوم «اسلام» در تلفیق بحران‌زای «جمهوری اسلامی» به وجود می آید. ازین‌رو در جنبش سبز نیز ما شاهد روایات نو و تلفیقی فراوان از دولت مدرن و ملت مدرن ایرانی هستیم، از اسلام انقلابی موسوی تا جنبش سکولار و خواهان جدایی دین از دولت و غیره. ( برای اطلاعات بیشتر در باب مباحث بالا به مقالات دیگر من، «تبارشناسی و آسیب‌شناسی جنبش سبز. 1» و نیز به مقاله «فرشناسی جنبش سبز و تحولات آینده ایران.۲» مراجعه کنید.)

اینجاست که یک معضل مهم جنبش سبز نیز خود را نشان می‌دهد. با آن که میل دست‌یابی به آزادی سیاسی و رفع تبعیضات مدنی و یا خواست تحولات ساختاری در جنبش سبز و رنگارنگ کنونی قوی است، اما هنوز هیچ «وحدت در کثرت» ساختاری و محتوایی به وجود نیامده است و این جنبش بیشتر یک جنبش خودجوش است. رهبری کنونی این جنبش، آقایان موسوی و کروبی، در کنار نظرات و جسارت‌های مدرن و قوی‌ ایشان، دچار یک «اتوپیای کهن» هستند و به ویژه آقای موسوی متوجه ضرورت تحولات ساختاری و در قانون اساسی نیست. اتوپیایی که ناشی از وفاداری آنها به «آرزوهای کهن» انقلاب بهمن و عدم توجه به تجربه سی ساله اخیر است. زیرا درست‌ترین راه تحول، دست‌یابی به یک «جمهوری» همراه با ویژگی‌های اسلامی و فرهنگی ما و گذار از جنگ «رای مردم و ولایت فقیه» با پذیرش رای مردم به عنوان تنها اصل اساسی حاکمیت ( و بر پایه حقوق بشر) است. این ناتوانی‌ها می‌تواند در نهایت باعث شود که بار دیگر «کوه موش بزاید»، زیرا انتخابات آزاد و آزادی سیاسی یک امر ضروری و مهم است اما بدون تحولات در قانون اساسی، محکوم به شکست نهایی است. تنها می‌تواند پیش‌شرطی خوب برای ایجاد احزاب و چالش و تحولات بعدی و ساختاری باشد.

جنبش سبز دچار یک ضعف ساختاری عمیق است و از همه مهم‌تر بخش «سکولار و یا خارج از کشور» آن که بایستی پیشگام این وحدت در کثرت ساختاری و محتوایی باشد، دچار یک عقب‌ماندگی عمیق در این عرصه است. ازین‌رو نیز جنبش سبز نمی‌تواند هنوز خود را به جنبش‌های دیگر صنفی، قومی و غیره پیوند زند و گسترده شود. همان‌طور که جنبش سکولار به خاطر این ضعف‌های خویش، بیشتر و بار دیگر چون بهمن پنجاه و هفت در واقع دنباله‌روی تحولات و یا جزو جمعیت شعاردهنده است و ناتوان از زدن مهر خویش بر این تحولات است. همان‌طور که این جنبش اگر در انقلاب پنجاه و هفت دقیق به سخنان رهبران جنبش گوش نمی‌داد و خیال می‌کرد که تحولات آینده به سرعت آنها و نظراتشان را پشت سر خواهد گذاشت، اکنون نیز کمتر دقیق به سخنان رهبران کنونی و نقاط ضعف و یا قوت آنها گوش می‌دهد و با تمامی رشدش به تکرار برخی خطاهای گذشته مبتلا است. ( در این باب به مقاله اخیر من « رابطه میان «خودبزرگ‌بینی» آقای مهاجرانی و «گره حقارت» جنبش سکولار.۳» بنگرید)

سمت دیگر نیروهای دولتی و حکومتی یا اصول‌گرا هستند که به طور عمده با سیاست «ساندیس و شلاق» و یا با اعدام معترضان مدنی می‌خواهند مانند دولت شاه سابق بر بحران چیره شوند و به ناچار «بحران و خطر انفجار و خشونت» را تشدید می‌دهد. سخنان کسانی چون آقای جنتی و جنون «جوان‌کشی»، «پسرکشی» در اعدام‌های اخیر به ناچار به رشد میل «پدرکشی» و یا در حالت بالغانه به رشد رادیکالیسم مدنی و میل تحولات بنیادین چون «رفراندوم» برای تعیین حکومت مورد علاقه مردم منتهی می‌شود. این سخنان و حرکات خشن بیش از هر چیز نشان می‌دهد که بخش نظامی و یا افراطی که سکان‌های قدرت را به دست گرفته است، ناتوان از یک «سرمایه فرهنگی و یا عادت فرهنگی» لازم برای برخورد به « اعتراضات مدنی» و رفع یا کاهش بحران به شیوه مدنی و قانونی هستند. اینجاست که ضرورت جایگزینی این نیروها توسط نیروهای معتدل اصول‌گرا یک ضرورت تحول مسالمت‌آمیز این بحران و عدم تکرار سناریوی بهمن است.

عوامل تاثیر‌گذار بر «سناریوی بیست و دو بهمن» هشتاد و هشت و تحولات آینده نزدیک

باری چند روز مانده به تظاهرات بیست و دو بهمن ، همه در انتظار «اتفاقی» هستند. جنبش سبز و هواداران داخل و خارج تحولات در انتظار یک « پاسخ نهایی و سنگین جنبش مدنی» به سرکوب و اختناق هستند. دولت و نیروهای اصول‌گرا و نیز رهبر انتظار دارند که به گونه‌ای بی‌خطر « تظاهرات بهمن» را از سر بگذرانند و یا بتوانند این تظاهرات را به نفع خویش تمام کنند. نیروهای افراطی در پی امکانی برای سرکوب جدید و خشن این جنبش و حتی در صورت لازم در تظاهرات بهمن و یا در حاشیه تظاهرات هستند. آنچه اما مشخصه «حالت احساسی» همه اقشار و بخش‌های مختلف شرکت‌کننده در این سناریو و صحنه مشترک است، حس و لمس یک «بحران عمیق» و تلاش برای یک پاسخ‌گویی به آن به شیوه خویش و در حد امکانات خویش است.

جامعه ایرانی در حقیقت در حالت « زایمان و تولد نو» قرار دارد و این زایمان اجتناب‌ناپذیر است. همان‌طور که «روانشناس تاریخی» معروف «لوی دماوس» در بحث «درامای تولد دوباره» خویش نشان می‌دهد، در چنین حالاتی یک جامعه مثل کودکی که دیگر برای جنین مادری بزرگ شده است و می‌خواهد متولد شود، دچار حس خفگی و کمبود جا می‌کند. آنگاه بسته به رشد فرد و یا جامعه، یا این «زایش» به حالت «پسیکوتیک» صورت می‌گیرد که در این حالت هر طرف خویش را «خیر مطلق» و دیگری را «شر مطلق» و مقصر بدبختی و خفگی خویش احساس می‌کند و بار دیگر جامعه به «پدرکشی یا پسرکشی» دست می‌زند و بحران ادامه می‌یابد. یا آنکه این تحول به شیوه مدنی و به حالت «قتل سمبولیک یا نمادین»، به حالت گذار از دیکتاتوری و دیکتاتورها و دست‌یابی به تحولات مدنی و دموکراتیک صورت می‌گیرد.

آنچه مهم است، تلاش برای یک گذار درست و برای یک «نوزایی» درست و رنسانس فردی و جمعی است. ازین‌رو «تظاهرات بهمن امسال و در پیش رو» در واقع از قبل تاثیر خویش را بر مسیر تحولات ایران گذاشته است، زیرا به صحنه حضور این چالش و ضرورت ملی و جهانی تبدیل شده است. حال لازم است که هر چه بیشتر این جنبش و همه اجزای این کشور، از جامعه مدنی تا دولت، به خویش و وظایف مدنی و مدرن خویش وفادار باشند و نگذارند صحنه خشونت و «پسرکشی یا پدرکشی» بر صحنه حکم‌فرما شود. برای گذار از سناریوی انقلابی کهن و برای نهادینه ساختن هر چه بیشتر رابطه و چالش مدنی میان «دولت/ جنبش مدنی» بایستی هر بازی‌گر این صحنه و سناریو نقش خویش را ایفا کند و در خویش و حرکتش تحولی انجام دهد وگرنه در نهایت همه به ضرر خویش عمل می‌کنند. زیرا آن گاه بار دیگر جوانان این مملکت بایستی قربانی شوند تا درخت آزادی سیراب شود. در حالی که ما بایستی سرانجام یاد گرفته باشیم که به زبان نیچه از حقایق و آرمان‌هایی حذر کنیم که شاهد حقانیت‌شان، خون و جوان‌کشی باشد، پدرکشی یا پسرکشی، دخترکشی باشد. ازین‌رو تحول بیست و دو بهمن برای ایجاد یک صحنه نو و تحول عمیق‌تر احتیاج به تحولات ذیل دارد:

۱/ رشد و حالت تحولات مدنی و رهایی از سناریوی متقابل «پسرکشی/ پدرکشی» در تظاهرات بیست و دو بهمن و بعد از آن بستگی به این دارد که آیا نیروی معتدل اصول‌گرا و نیروهای مدنی می‌توانند بر بخش‌های افراطی در خویش چیره شوند که با خیال سرکوب جنبش از طریق یک «حمام خون» و یا با خیال «هر چه بدتر، بهتر»، خواهان پایان دادن به بحران کنونی و یافتن راه حلی هستند. این بخش‌های افراطی می‌خواهند با قتل رقیب به بحران پایان دهند و به ناچار به تشدید بحران و خشونت دست می‌زنند.

۲/ همان‌طور که تحولات بیست و دو بهمن و بعد از آن بستگی به آن دارد که آیا نیروی دولتی می‌تواند، بنا به توان مالی و فرهنگی خویش، راه‌های نویی پیشه کند، تا بخشی از تحول را خود انجام دهد و بدین‌وسیله به بخشی از خواست‌های جنبش سبز تن دهد و هم‌زمان در آن تفرقه و تشتت ایجاد کند. یا در حالت بهتر و صحیح‌تر حاضر شود گام به گام «بخش افراطی» و مورد نفرت مردم را برای حفظ نظام قربانی کند و از قدرت کنار بگذارد، یا از قدرت آنها بکاهد و تن به راه‌های نوی بخش معتدل اصول‌گرا دهد. یا در بهترین حالت به بخش عاقلانه خویش مانند بخش آقایانی چون موسوی و کروبی یا خاتمی دهد که قصدشان حفظ و تحول نظام است. در لحظه کنونی این امکان وجود دارد که لااقل در تظاهرات دست به سرکوب نزنند یا نتوانند بزنند. هر چه تحولات اخیر و تظاهرات بیست و دو بهمن «ضرورت تحول و همزمان مسالمت‌آمیز بودن خویش» را نهادینه سازد، به همان اندازه تحولات بعدی درون حکومت اجتناب‌ناپذیرتر خواهند بود. همان طور که اوضاع جهانی اصولا به نفع یک دولت افراطی در ایران نیست. این تحولات و ضرورت‌ها دولت را وادار خواهد کرد که در رفتار خویش تجدید نظر کند و یا در حالت منفی دست به یک حرکت افراطی و خطرناک زند. اگر که توانایی این تحول فرهنگی و ساختاری در خویش را نبیند و یا نداشته باشد. زیرا بهرحال برای ایجاد یک آشتی نو و عبور از بحران بایستی کسی یا چیزی «قربانی» شود. چه بهتر که این چیز یک «ساختار غلط» و یا ایجاد «انتخابات نو» باشد. با اینکه امکان «انتخابات نو» هنوز بنا به تناسب قوا و عدم گسترش جنبش سبز بسیار ضعیف است. گام اول اما کنار رفتن بخش افراطی و طرفدار «اعدام مخالفین» و حفظ جان این زندانیان و زمینه‌سازی گفت وگو میان جنبش و بخش‌های معتدل حکومت است.

۳/ طرف دیگر این بازی جنبش سبز است که باید بتواند به خواست تظاهرات و اعتراض مدنی و مسالمت‌آمیز خویش در داخل و خارج در تظاهرات بیست و دو بهمن جامه عمل بپوشد و با حضور گسترده خویش صحنه را بدست گیرد و نشان دهد که راهی جز قبول بحران و یافتن جواب منطقی به بحران نیست. هم‌زمان با قدرت خویش به حریف افراطی نشان دهد که او را نمی‌توان سرکوب کرد و به نیروی معتدل اصول‌گرا نشان دهد که حاضر با چالش و دیالوگ با اوست و اینگونه هر چه بیشتر این تحول را نهادینه سازد و زمینه گام‌های مهم بعدی را فراهم سازد. همان‌طور که اگر در صورت خشونت نیروی افراطی، این نیروی مدنی وادار به دفاع از خویش گردد، آنگاه این دفاع نیز و این اعتراض نیز نه برای ایجاد یک «پدرکشی» نو و تکرار «اعدام‌های انقلابی» نو، بلکه بایستی برای جلوگیری از خشونت بیشتر و تحکیم قدرت مدنی صورت گیرد. همان‌طور که ضرورت ایجاد ساختارها و اتحادهای فراسازمانی و فراگروهی بر پایه موازین اندک و مشترک مدنی و دموکراتیک یک وظیفه مهم و اکتوئل جنبش سبز و تحولات کنونی و آینده نزدیک است.

۴/ طرف و سمت دیگر این جنبش و بازی، جنبش خارج از کشور است که باید هم به دفاع از این تحولات مدرن بپردازد و در تظاهرات مدنی خویش در خارج از کشور حضور یابد و بر علیه هر «خشونت علیه نیروی مدنی» اعتراض کند، هم خود را به یک وزنه «سیاسی و مدنی» در چالش میان دولت و جامعه مدنی تبدیل سازد. او باید به تحقق وحدت در کثرت ساختاری دست یابد که ضعف جنبش سبز است و اینگونه بیان‌گر مسیر آینده او باشد، هم‌زمان بدین‌وسیله فردیت و خطوط تمایز خویش را حفظ کند و به دفاع از خواست‌های مشخص خود در پی دموکراسی و سکولاریسم بپردازد و ضعف‌های رهبری جنبش در این زمینه را ببیند و متوجه تاثیرش بر تحولات جنبش باشد. همان‌طور که او باید دقیقا به ارتباط با دولت‌های مدرن خویش دست یابد، هر چه بیشتر لابی‌گری مدرن یاد بگیرد و بدین‌وسیله خود را به حلقه ارتباطی میان جامعه و دول مدرن و جامعه ایران وبه یک آلترناتیو و وزنه سیاسی/مدنی در چالش میان دولت‌های خارجی و ایران و در چالش میان جامعه مدنی و دولت تبدیل سازد. این تحول مهم تاثیرات ویژه بر تحولات دو بخش دیگر درون کشور در مسیر یک تحول و چالش مدنی و دموکراتیک می‌گذارد. زیرا اکنون یک بازی‌گر سیاسی و مدنی نو در صحنه حاضر است و با پشتوانه قوی جهان مدرن.

باری موضوع جدل آینده آن است که این تحول اجتناب‌ناپذیر و این «تولد اجتناب‌ناپذیر» به چه شکل و با چه درجه‌ای از تحول صورت می‌گیرد و چه کسی یا چه ساختاری برای ایجاد این تحول اجتناب‌ناپذیر «قریانی» می‌شود. حالت و شکل این تحول و قربانی بستگی به حرکات بازی‌گران این بازی و توانایی اقتصادی، مدنی و فرهنگی آنها برای سروری بر صحنه دارد و اینکه کدام سناریوی جدید مدنی یا قدیمی و خیر/شری سرانجام بر صحنه حاکم می‌شود. چه کسی و چه بخشی می‌تواند در «فضاهای» ایجادشده و یا ایجادشونده «تفاوت و روایت نو» بیافریند و فضا و صحنه را به دست گیرند و تحول را رهبری کنند.

جنبش مدنی بایستی در همه عرصه‌ها در پی ایجاد «فضاسازی مداوم برای جنبش مدنی»، استفاده از هر تحول و فضای نوی چالش در عرصه سیاسی، مدنی، حقوقی، تلویزیونی، اینترنتی، برای رشد «تفاوت‌سازی و تحول مدرن» باشد. این تحول و تفاوت‌سازی بایستی در هر سه بخش سیاسی، فرهنگی و فردی رخ دهد و ادامه یابد، همان‌طور که این عمل به طور خودبخودی در این سه بخش صورت می‌گیرد و هر حرکت و یا تحولی بازتاب خویش را به صورت واکنش سیاسی، چالش فکری، بازتاب هنری و یا فردی و اینترنتی می‌یابد. موضوع دست‌یابی هر چه بیشتر به توانایی «بازی پارادکس» در مقابل با رقیب سنتی یا افراطی است و توجه به امکانات تحول خود و رقیب بنا به « فضاهای ممکن»، تناسب قوا و نیز محدودیت‌های درونی و فرهنگی هر نیرو یا رقیب برای تحول.

سرتیپ ید‌الله جوانی، رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران، با مشکوک دانستن «کشتار‌های» تهران در حوادث پس از انتخابات، گفت که هنوز مشخص نیست چه کسانی به سوی معترضان تیراندازی کردند.

این برای نخستین‌بار است که یک فرمانده سپاه پاسداران از کشته شدن گروهی از معترضان به نتیجه انتخابات با عنوان «کشتار» یاد می‌کند.

ید‌الله جوانی، رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران

پیش‌تر فرماندهان نظامی و مقام‌های جمهوری اسلامی، تعداد قربانیان ناآرامی‌های پس از انتخابات را حدود ۴۰ نفر اعلام کرده و گفته بودند که اکثر آنها جزو نیرو‌های بسیج هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر، آقای جوانی شب گذشته در جمع گروهی از مردم قم گفت که قربانیان ناآرامی‌های اخیر، «با سلاحی به غیر از سلاح‌های نظامی کشته شده‌اند.»

این فرمانده سپاه افزود که هنوز مشخص نیست «چه کسانی به این اقدامات دست زدند و این سلاح‌ها از کجا به دست این افراد رسیده است.»

رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران، همچنین قتل ندا آقاسلطان و علی موسوی (خواهرزاده میرحسین موسوی) را «مشکوک» دانست.

وی افزود: «کسانی به این اقدامات دست می‌زنند که نیاز به آمار شهید دارند تا خود را در سطح جهان مشهور و انقلاب را قاتل جلوه دهند.»

اظهارات این فرمانده سپاه پاسداران در شرایطی ایراد می‌شود که پیش‌تر مقام‌های جمهوری اسلامی، سلطنت‌طلب‌ها، اعضای سازمان مجاهدین خلق و وابستگان به اسرائیل و آمریکا را عامل ناآرامی‌ها و تیراندازی‌ها به سوی معترضان معرفی کرده بودند.

«ادامه کار مشایی به مصلحت نیست»
ید‌الله جوانی در بخش دیگری از اظهارات خود، ادامه حضور اسفندیار رحیم‌مشایی در بدنه دولت را به «مصلحت» ندانست و خواستار برکناری وی شد.

رحیم‌مشایی، مسئول دفتر محمود احمدی‌نژاد است و مخالفان سرسختی در میان محافظه‌کاران دارد.

اظهارات رحیم‌مشایی در خصوص اسرائیل و عملکرد برخی پیامبران، خشم محافظه‌کاران را برانگیخته است، به طوری که آنها بارها خواستار برکناری وی از سمت‌های دولتی شده‌اند.

احمدی‌نژاد در هفته‌های آغازین کار دولت دهم، وی را به عنوان معاون اول خود برگزید که با مخالفت آیت‌الله علی خامنه‌ای، رحیم‌مشایی حاضر به پذیرش این پست نشد.

جوانی در این رابطه گفت: «هنگامی که رهبر معظم انقلاب طی نامه‌ای کوتاه به ریاست محترم جمهور، حضور ایشان (مشایی) را در این مقامات به صلاح مملکت نمی‌داند، بهتر بود ایشان پند رهبری را به کار می‌بستند.»

رئیس اداره سیاسی سپاه پاسداران همچنین به موضوع کشف مقادیری سلاح در انبار مسجدی که هادی غفاری امام جماعت آن است، اشاره کرد و گفت که بررسی‌ها در این باره ادامه دارد.

هادی غفاری، از روحانیون منتقد دولت است که رسانه‌های محافظه‌کار گزارش کرده‌اند از انبار مسجدی که وی در آن نماز می‌خواند، مقادیر قابل توجهی سلاح کشف شده است.

آقای غفاری با اظهار بی‌اطلاعی از وجود این سلاح‌ها، گفته که آنها متعلق به پایگاه بسیج بوده که سال‌ها پیش منحل شده است.

ششم ماه فوریه‌ی هرسال روز جهانی مبارزه‌ی با ختنه‌ی زنان است. در سال‌های اخیر جامعه‌ی بین‌المللی با ایجاد کمپین‌های گوناگون و اقدامات قانونی برای حمایت شیرخواران و دختربچه‌ها و جلوگیری از ختنه‌شدن آن‌ها اقدام کرده است.

تابوشکنی و مقابله‌ی با این نوع ستم و خشونت علیه زنان در بعضی از کشورها مانند فرانسه با تصویب قانون مجازات والدین هم‌راه شده و به کاهش شدید موارد ختنه‌ی دختران منجر گشته است. هرساله در دنیا سه‌میلیون دختربجه در معرض ختنه‌شدن و نقص عضو قرار دارند.

ختنه‌کردن زنان به‌معنای بریدن قسمتی و یا ازبین‌بردن کامل کلیتوریس یا ناحیه‌ی شرم‌گاهی بدن زن است. این رسم در شرق و شمال و شاخ افریقا و هم بعضی از کشورهای خاورمیانه و آسیا مرسوم است. منشاء این آیین بدوی افریقایی که در بعضی از مذاهب بومی این قاره مشروعیت یافته به‌درستی مشخص نیست.

ختنه‌کردن دختران در میان بعضی از اقوام مسیحی و مسلمان ساکن افریقا هم رایج است. در کشورهایی مانند سودان، سومالی، مصر، اتپویی، اریتره، مالی و سنگال این رسم هنوز به قوت خود باقی است. ختنه‌ی دختران در بعضی از کشورهای افریقایی قانونا ممنوع شده ولی هنوز به‌عنوان یک سنت مذهبی معتبر است.

در مصر ختنه‌ی زنان از سال ۱۹۵۰ ممنوع است. اما بر طبق آمار سال ۲۰۰۳، ۹۷درصد از تمام زنان این کشور ختنه شده‌اند

در مصر ختنه‌ی زنان از سال ۱۹۵۰ ممنوع است. اما بر طبق آمار سال ۲۰۰۳، ۹۷درصد از تمام زنان این کشور ختنه شده‌اند. درخاورمیانه هم به‌خصوص در یمن و عمان ختنه‌ی دختران مرسوم است. این آیین، اسلامی نیست و در قرآن مجید هیچ اشاره‌ای به آن نشده است.

بر مبنای احادیث معتبر دختران پیامبر هرگز ختنه نشده بودند. تحقیقات تاریخی نشان می‌دهد که رسم ختنه‌ی دختران قبل از اسلام در آفریقا وجود داشته و از آن‌جا به دیگر نواحی سرایت کرده است. عدم وجود این رسم در بیش‌تر کشورهای اسلامی تاکیدی بر غیر اسلامی‌بودن آن است.

در ایران ختنه‌ی دختران در میان بعضی از اقوام کرد و عرب در غرب و جنوب کشور و هم در استان هرمزگان، بنادر گنگ و جاسک گزارش شده است اما از میزان شیوع آن اطلاع دقیقی در دست نیست.

در کنفرانس سران کشورهای اسلامی در سال ۲۰۰۶، ختنه‌ی دختران ممنوع و تقبیح شد. و شیخ‌الازهر مهم‌ترین مقام مذهبی در مصر و محمد سیدتناوی مفتی اعظم اورشلیم خواهان ممنوعیت ختنه‌ی دختران در کشورهای اسلامی شدند.

ختنه‌ی زنان آیینی اسلامی نیست و در قرآن مجید هیچ اشاره‌ای به آن نشده است

ختنه‌ی زنان که در واقع ناقص‌کردن بدن زنانه است، یکی دیگر از رسوم بدوی مردسالارانه برای کنترل بدن زنانه و سکسوالیته است. درد موضعی، ازبین‌رفتن احساس جنسی و ترس از هم‌خوابگی از عوارض شایع این عمل است.

این آیین در فرهنگ‌های افریقایی هم‌راه با مراسم گذار دختران جوان از کودکی به نوجوانی و آماده‌شدن برای ازدواج، اصلی مقدس و خدایی است که نمی‌توان در آن چون و چرا کرد. بنابراین دخترانی که ختنه نشده‌اند، پاک و بافضلیت و کامل نبوده و هیچ مردی خواهان ازدواج‌کردن با آنان نیست.

ختنه‌کردن زنان به روش‌های متفاوت انجام می‌گیرد و علاوه‌ی بر نقص جسمی مادام‌العمر باعث مرگ و میر نوازادان و کودکان دختر در اثر عفونت و هم آسیب‌های روانی شدیدی می‌شود. برای بعضی از دختربچه‌ها حتی ادارکردن هم با درد شدیدی هم‌راه می‌شود.

ختنه‌کردن دختران فرم‌های گوناگون دارد. یعنی با بریدن بخشی از کلیتوریس و یا تمام آن و هم دوختن بخشی از دهانه‌ی مجرای زایمان هم‌راه است. در بعضی از مناطق پس از به‌دنیاآوردن هر بچه، دهانه‌ی مجرای زایمان دوباره دوخته می‌شود.

ختنه‌ی دختران خردسال اغلب در شرایط غیربهداشتی توسط ماماهای محلی و یا مادربزرگ‌ها و با وسایل ابتدایی انجام می‌شود. ختنه‌نکردن در سنت آنان تابوی بزرگی است و تابوشکنی در این مورد با آسانی میسر نیست.

ختنه‌ی دختران در میان مهاجران افریقایی ساکن اروپا هم رواج دارد و هرساله صدها شیرخواره و یا دختران دبستانی مخفیانه ختنه می‌شوند. تلاش سازمان‌های دولتی و غیر دولتی بعضی از دولت‌های اروپایی را به اتخاذ تدابیر قانونی برای پیش‌گیری از این نوع خشونت و تبعیض علیه زنان واداشته است.

ختنه‌کردن زنان به روش‌های متفاوت انجام می‌گیرد و علاوه‌ی بر نقص جسمی مادام‌العمر باعث مرگ و میر نوازادان و کودکان دختر در اثر عفونت و هم آسیب‌های روانی شدیدی می‌شود. برای بعضی از دختربچه‌ها حتی ادارکردن هم با درد شدیدی هم‌راه می‌شود

مثلا ختنه‌ی دختران در هلند، فرانسه، بلژیک و دیگر کشورهای اروپایی ممنوع است. در فرانسه در سال‌های اخیر اقدامات شدیدی برای جلوگیری از این عمل انجام شده است. بسیاری از خانواده‌های مهاجر در تعطیلات تابستان به کشورهای خود می‌روند و به‌دل‌خواه و یا تحت فشار اقوام خود دختران‌شان را ختنه می‌کنند.

در سال‌های دهه‌ی نود، پزشکان فرانسوی متوجه‌ی این موضوع شده و در مورد آن به افشاگری پرداختند. در حال حاضر دختربچه‌ها از طرف یک تیم پزشکی مراقبت شده و قبل از رفتن به تعطیلات و پس از بازگشتن از تعطیلات معاینه می‌شوند.

والدین این کودکان موظف به قبول قانون بوده و در صورت سرپیچی از قانون به پرداخت جریمه‌ای تا بیست‌هزار یورو و تا یک‌سال زندان برای هربار ختنه‌کردن محکوم می‌شوند.

این سیاست در فرانسه موفقیت‌آمیز بوده و سبب کاهش شدید ختنه‌کردن دختران شده است. در هلند ختنه‌ی دختران ممنوع است و با توجه به موفقیت اقدامات انجام‌شده در فرانسه دولت هلند خواهان کنترل بیش‌تر مهاجران افریقایی برای ازبین‌بردن ختنه‌ی دختران است.

سایمون گس، سفیر بریتانیا در ایران، کاهش احتمالی سطح روابط تهران و لندن را «تاسف‌آور» خواند.

شبکه تلویزیونی پرس تی‌وی ایران، از ارسال نامه سرگشاده سفیر بریتانیا در لندن به علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس خبر داده است.

سایمون گس، سفیر بریتانیا در ایران

سایمون گس در این نامه، هر گونه تصمیم مجلس ایران برای کاهش سطح روابط با بریتانیا را دارای پیامدهایی که نفعی برای دو کشور ندارد، عنوان کرده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی، پس از حوادث انتخابات ریاست جمهوری ایران، بارها بریتانیا را به دخالت در امور داخلی ایران و هدایت «آشوب‌ها» از طریق شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی و نیز کارکنان سفارت این کشور در تهران متهم کرده‌اند.

حسین رسام ۴۴ ساله، تحلیل‌گر مسائل ایران در سفارت بریتانیا در تهران، پیش‌تر همراه با هشت تن دیگر از کارکنان ایرانی این سفارتخانه دستگیر و رسام از سوی مدعی‌العموم به جاسوسی متهم شد.

بر اساس این گزارش، سایمون گس با رد ادعاهای «واهی» مقام‌های ایرانی درباره دخالت لندن در امور ایران، افزوده است که «تکرار این اتهام، مایوس کننده است.»

به گفته وی، سفارت بریتانیا و کارکنان آن در تهران، در هیچ اقدامی که هدف آن ضربه به جمهوری اسلامی بوده، مشارکت نداشته‌اند.

۲۳ دی ماه سال جاری، طرح یک فوریتی قطع رابطه دولت ایران با بریتانیا، برای بررسی بیشتر به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارجاع شد.

چنانچه این طرح به تصویب نهایی برسد، کلیه مناسبات دولت ایران با بریتانیا تا زمان «عذرخواهی» مقام‌های بریتانیایی، قطع خواهد شد. در این طرح همچنین علاوه بر قطع روابط دیپلماتیک، ارائه شکایات علیه بریتانیا در مجامع بین‌المللی گنجانده شده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای نیز به تازگی، با متهم کردن آمریکا و بریتانیا به «دروغ‌پراکنی» علیه ایران، این دو کشور را «خبیث‌ترین» دشمنان جمهوری اسلامی معرفی کرده است.

یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران، خواستار اعمال مجازات جاسوسی برای همکاران رسانه‌های به گفته وی «بیگانه و ضد انقلاب» شد.

به گزارش امروز سه‌شنبه خبرگزاری مهر، سرتیپ مسعود جزایری، معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح، با انتقاد از نحوه برخورد با همکاران این رسانه‌ها، خواستار وضع «قوانین و مقررات شفاف» در این زمینه شده است.

سرتیپ مسعود جزایری، معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح

آقای جزایری با «خدمات‌چی» معرفی کردن همکاران این رسانه‌ها، گفته که باید قوانینی وضع شود تا «هرگونه ارتباط و خدمت‌رسانی به این رسانه‌ها، به عنوان جرم قطعی تلقی و با مجرم یا مجرمین برخورد قاطع و شدید صورت گیرد.»

اظهارات این فرمانده نظامی دو روز پس از آنکه وزارت اطلاعات از دستگیری هفت نفر در ارتباط با رادیو فردا خبر داد، ایراد می‌شود. مسئولان رادیو فردا این ادعای وزارت اطلاعات را رد کرده و گفته‌اند که هیچ همکاری در ایران ندارند.

جزایری افزوده که «بدون تردید، اشخاصی که به هر نحو در خدمت رسانه‌های تروریستی بیگانه هستند، مشغول به کار جاسوسی هستند و باید به اشد مجازات با آنها برخورد شود.» مجازات جاسوسی در ایران می‌تواند حکم اعدام در پی داشته باشد.

در حال حاضر بیش از ۶۵ روزنامه‌نگار در ایران زندانی هستند، بدون آنکه اتهام بسیاری از آنها مشخص شده باشد.

سازمان گزارشگران بدون مرز از احتمال اعدام برخی از این روزنامه‌نگاران به اتهام «محاربه» ابراز نگرانی کرده است.

فشار‌ها بر رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران با آغاز اعتراض‌ها به نتیجه انتخابات در ایران افزایش یافته است. طی این مدت، بیش از ۱۰۰ روزنامه‌نگار احضار و بازداشت شده‌اند.

ده‌ها روزنامه و نشریه نیز یا توقیف شده‌اند و یا وزارت ارشاد به آنها تذکر کتبی داده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی، رسانه‌های فارسی زبان خارج از کشور را متهم به «دروغ‌گویی و وارونه‌سازی» وقایع ایران می‌کنند و برخی از روزنامه‌نگاران را به اتهام همکاری با آنها بازداشت کرده‌اند.

جزایری فعالیت این رسانه‌ها را «جاسوسی نوین» دانسته و گفته که باید مردم را در مورد «مقاصد شیطانی» این رسانه‌ها آگاه کرد.

به گفته این فرمانده سپاه، در صورت وضع قوانین جدید و آگاه کردن مردم، «ریزش قابل ملاحظه‌ای در همکاران داخلی این رسانه‌ها بوجود خواهد آمد.»

تقریبا همه‏ی صاحب‏نظران سیاسی متفق‏القولند که بحران هسته‏ای ایران بیش‌تر از همه‏ی موارد مشابه‌ی خود در جهان، سیاسی است. یعنی این مساله به سلاحی برای منازعات سیاسی میان ایران و غرب تبدیل شده است.

آقای امیراحمدی معتقدند که این دستور آقای احمدی‏نژاد برای آمریکا زیاد جدی نخواهد بود:

اولا آمریکایی‏ها می‏دانند که حداقل در این مقطع مشخص، ایران قدرت غنی‏سازی ۲۰درصد را ندارد و به هرحال این بحث مربوط به آینده است.

هوشنگ امیراحمدی، رییس شورای روابط ایران و امریکا

از طرف دیگر آمریکایی‏ها منتظر چنین حرکتی بودند. برای این که وقتی کشوری می‏گوید کارهایی را می‏خواهد و در اختیارش گذاشته نمی‏شود، باید منتظر بود یا خودش و یا از جای دیگری تهیه کند. همه‏ی کشورها این کار را می‏کنند.

یعنی تاثیر جدیدی در رابطه‌ی ایران و آمریکا باقی نخواهد گذاشت؟

ضمن این‌که آمریکایی‏ها در این رابطه واقع‏بین هستند، در عین حال مشکل رابطه‏ی ایران و آمریکا را پیچیده‏تر می‏کند. یکی از مشکلات ایران و آمریکا این است که هرروز مسایل‏شان را پیچیده‏تر می‏کنند و انگار قصدی هست که این مسایل پیچیده‏تر و راه‏حلی پیدا نشود.

در همین زمینه‏‏ معمولا وقتی این تنش‏ها حاد می‏شود، همواره مساله‏ی احتمال حمله‏ی نظامی به ایران یا دست‏کم تاسیسات هسته‏ای ایران به‏میان می‏آید، فکر می‏کنید این مساله بار دیگر جدی شده است؟

آمریکایی‏ها، اسراییلی‏ها و اصولا غربی‏ها هرروز دارند آمادگی فکری بیش‌تری پیدا می‏کنند که یک برخورد نظامی با ایران اجتناب‏ناپذیر است. اما این آمادگی فکری تا به عمل برسد، مسایل خود را دارد.

مخصوصا که آمریکا مشکلات زیادی در منطقه دارد؛ عراق و افغانستان و الان یمن هم به آن اضافه شده است. به هرحال مسائل عدیده‏ای در منطقه هست که ممکن است نگذارد غربی‏ها به فکری که در سر دارند، جامه‏ی عمل بپوشانند.

ولی واقعیت این است که در آینده‏ی نزدیک، در همین یکی دو ماه آینده، مساله‏ی برخورد نظامی با ایران هرچه بیش‌تر شنیده خواهد شد و بیش‌تر روی آن مانور داده خواهد شد. اما این که نتواند به مرحله‏ی عمل برسد یا این که فرصت عمل به آن، دست‏کم در آینده‏ی نزدیک‏تری پیدا نشود یا پیش از به عمل رسیدن، این دو با هم کنار بیایند، بحث دیگری است.

تحریم‏های اخیری که مطرح شده، چقدر می‏تواند در این که آقای احمدی‏نژاد از این تصمیم منصرف شود، نقش داشته باشد؟

تحریم‏هایی که منظور سؤال شما است، به خصوص روی بنزین و … پیش از آن که آقای احمدی‏نژاد این دستور را بدهد، مراحل‏اش به انجام رسیده است. یعنی سنا و پارلمان آمریکا هم‏اکنون این تحریم‏ها را تصویب کرده‏اند. بنابراین ایران می‏گوید، این‏ها تصمیم گرفته‏اند که ما را تحریم کنند، حال ما هم چیزی به آن اضافه کنیم. شاید این باعث شود که آمریکا در مورد تحریم‏ها تجدید‏نظر کند.

شاید حرف آقای احمدی‏نژاد به شکل دیگری هم فشاری روی آمریکا باشد که اگر بخواهید بیش‌تر بحث تحریم را پیش بکشید، ما هم جلوتر می‏رویم. طی ۷−۸ سال گذشته، هرموقع آمریکا، سازمان ملل یا اروپا ایران را بیشتر تحریم کرده، به همان اندازه تهران مصرتر شده که در جهت غنی‏سازی حرکت کند و کم‏تر علاقه به سازش نشان داده است.

الان هم به نظر من، دولت احمدی‏نژاد خود را برای تحریم‏ها آماده کرده است؛ برای بیش از یک سال بنزین خریداری کرده و روی ذخیره‏های استراتژیک خود گذاشته است و دارد برای آن آمادگی ایجاد می‏کند.

اگر همین وضع ادامه پیدا کند، بعد از یک سال چه اتفاقی خواهد افتاد؟

بعد از یک سال، به نظر می‏رسد که ظرفیت‏های تولید‏ی ایران برای بنزین خیلی بالاتر خواهد رفت. چون سرمایه‏گذاری‏های زیادی در این رابطه انجام داده‏اند.

ارزیابی شما از سیاستی که طرفین اعمال می‏کنند، چیست؟ چقدر این سیاست‏ها را مفید یا نادرست می‏دانید؟

واقعیت این است که برخورد غرب با ایران به نظر من، اشتباه است. غرب حداکثر خواست خود را از ایران می‏خواهد، ولی حاضر هم نیست حداقل خواست ایران را تامین کند. غرب این حداکثر خواهی را به عنوان یک سیاست در رابطه با ایران پیش برده است و نتیجه‏ی غلط گرفته است. بنابراین باید هر دو طرف با این واقعیت روبه‌رو شوند که روی حداقل‏های خواست‏های هم‏دیگر سیاست‏گذاری کنند.

آیا پیشنهاد ۵+۱ در این مورد که اورانیوم کم‏تر غنی‏شده‏ منتقل و بعد اورانیوم با غنای بیش‌تر به ایران تحول شود، یکی از حداقل‏هایی نبود که می‏توانست منشاء توافق برای ایران باشد؟

اولا منشاء این پیشنهاد به شکلی خود ایران بود. به این شکل که ایران گفت که به اورانیوم ۲۰درصد نیاز دارد. آمریکا و آژانس بین‏المللی انرژی هسته‏ای هم پیشنهاد دادند که اورانیوم کم‏تر غنی‏شده‏ی ایران را بگیرند، به غنای ۲۰درصد برسانند و به ایران برگردانند. ایران پذیرفت و مذاکره را شروع کردند.

اما وقتی پای مذاکره نشستند که چه کار باید بکنند، غرب پیشنهاد حداکثری خود را به میان آورد و از ایران خواست همه‏ی اورانیوم‏اش را به خارج بفرستد تا این‏ که اورانیوم ۲۰درصدی به او برگردانده شود.

ایران گفت که چرا باید همه را بفرستد؟ چه تضمینی هست که در صورت فرستادن همه‏ی اورانیوم، این اورانیوم به او برگردانده شود؟ کسی حاضر نشد این تضمین را بدهد. هیچ‏کس هم حاضر نشد این حرف ایران را که من نمی‏توانم محصول پنج سال زحمت‏ام را در اختیار شما بگذارم و به تدریج این کار را می‏کنیم، بپذیرد و گفتند همه را باید با هم بفرستد.

بعد هم به ایران گفتند که تعویض بین اورانیوم ۲۰درصد و ۳/۵درصدی شما باید خارج از ایران باشد. ایران گفت: یعنی چه که خارج از ایران باشد؟ شما یا به من اطمینان دارید یا ندارید. من هم یک کشور هستم و برای خودم احترام دارم. حتی ایران کشورهایی مانند ترکیه را پیشنهاد داد که این مبادله در ترکیه یا کشورهایی نظیر ترکیه انجام شود.

ولی غرب اصرار کرد که نه هرجا که ما می‏خواهیم، هر مقدار هم که ما می‏خواهیم، همان باید باشد. یعنی غرب در این رابطه هم حداکثر خواست خود را گذاشت وسط.

آقای مهرداد عمادی، مشاور اتحادیه‏ی اروپا، در مجموعه‏ی این مسائل، گونه‏ی دیگری می‏اندیشند:

عکس‏العمل اتحادیه‏ی اروپا، همان‏طور که پیش‏بینی می‏شد، ترکیبی بود از یأس اتحادیه از این که علی‏رغم وعده‏هایی که وزیر خارجه‏ی ایران راجع به رسیدن به یک راه‏حل در باره‏ی این مشکل داده بود، هنوز هیچ تغییری در موضع ایران دیده نمی‏شود و همراه با آن، پذیرش این که زمان مذاکره با این رژیم ایران به‏پایان رسیده است و واقعا باید تصمیمات جدی‏ گرفت.

چون به نظر می‏رسد در دو سال اخیر، تمام علائمی که از تهران آمده است، فقط یک جهت داشته و آن هم کش‌دادن مساله در جهتی بوده است که بتواند با برنامه‏های اتمی خود پیش برود.

ولی خبری که هفته‏ی پیش در آلمان منتشر شد که یکی از دانشمندان هسته‏ای اتحاد جماهیر شوروی سابق، در تهران مشغول کمک به تولید کلاهک هسته‏ای، از نظر تکنولوژی تولید هست، نگرانی بسیار شدیدی را در آلمان ایجاد کرد.

این خبر تا چه حد موثق است؟

ما این خبر را در این چهارچوب می‏توانیم ارزیابی کنیم که نام این دانشمند را می‏دانیم و این دانشمند در دو پروژه‏ی بسیار مهم کلاهک‏های متعلق به اتحاد جماهیر شوروی در دهه‏ی ۹۰ فعال بوده است و می‏دانیم او در حال حاضر به عنوان مشاور در تهران است. اگر تهران پروژه‏ی تسلیحاتی‌کردن برنامه‏ی اتمی خود را ندارد، وجود این آدم در تهران واقعا توجیهی ندارد.

مهرداد عمادی، مشاور اتحادیه‏ی اروپا

می‏توانم بگویم برای اولین بار در ۱۶ ماه اخیر، زنگ خطر جدی در مورد نظامی بودن برنامه‏ی اتمی ایران در اتحادیه‏ی اروپا هم به صدا درآمد. این نگرانی الان سه سال است که در آمریکا وجود دارد و از این نظر می‏توان گفت که یک هم‏گامی میان اتحادیه‏ی اروپا و ایالات متحده‏ی آمریکا به‏وجود آمد.

تحریم‏های جدید اقتصادی اعلام شده چه نقشی می‏تواند در صدور یا نقض این تصمیم داشته باشد؟

صحبت‏ آقای رابرت گیت، وزیر دفاع آمریکا در گفت‏وگوی دو روز پیش خود با سران اتحادیه‏ی اروپا، بسیار مهم و پرمعنا بود که گفت: از این به بعد تحریم‏ها متوجه مردم ایران نیست. چون ما مساله‏ای با مردم ایران نداریم و نیاز داریم که مردم را متوجه این مساله بکنیم که مشکل ما با آنان نیست. اهداف بعدی این تحریم‏ها رژیم ایران خواهد بود.

در حدی که می‏توانم این‏جا بگویم، این است که توافق‏هایی برای هدف‏گیری حساب‏های بانکی رژیم، در کنار آن سیستم بانکی و هرگونه نقل و انتقال تکنولوژی صنعتی و تکنولوژی نظامی صورت گرفت. علی‏رغم آن‏چه مقامات ایران در چند ماه اخیر گفته‏اند: «هرچقدر می‏خواهند قطع‏نامه صادر کنند»، این بار محاصره برای رژیم ایران بسیار گزنده خواهد بود.

ولی آقای عمادی، فکر نمی‏کنید محدودیت انتقال تکنولوژی یا تحریم فروش بنزین و گازوییل، مستقیما با مردم ایران سروکار دارد؟

در این که تحریم‏های جدید اثراتی روی زندگی روزمره‏ی مردم خواهد گذاشت، شکی نیست. اثرات آن بیش‌تر به این صورت خواهد بود که فشارهای تورمی بالا خواهد رفت و در کنار آن صنایع ایران دچار مشکلات بیش‌تری خواهد شد. ولی این مساله هم مطرح است که غرب نمی‏تواند دست روی دست بگذارد و اجازه بدهد رژیم ایران به یک برنامه‏ی جاه‏طلبانه‏ی نظامی در چهارچوب پروژه‏ی هسته‏ای دست بزند.

چون هیچ اطمینانی نیست که هدف نظامی کردن پروژه‏ی هسته‏ای ایران چه خواهد بود و با وجود رژیمی که هم در داخل این‏گونه با مردم شکاف دارد و هم در خارج از ایران، با روابط بین‏الملل و مقررات بین‏المللی هم‏سازی و سازگاری نشان نداده است، ریسکی است که جامعه‏ی جهانی و عمدتاً اتحادیه‏ی اروپا، ژاپن و ایالات متحده نمی‏توانند آن را بپذیرند.

آقای عمادی، در گفت‏وگویی که با آقای امیراحمدی داشتم، ایشان به سیاست غرب در مورد مساله‏ی هسته‏ای ایران انتقاد داشتند و معتقد بودند که غرب بر مبنای حداقل‏ها حرکت نمی‏کند. از جمله شروط غرب را در رابطه با قرارداد انتقال اورانیوم کم‏تر غنی‏شده‏ی ایران و تحویل آن با درصد بالاتر به ایران، منطقی نمی‏دانستند. ارزیابی شما چیست؟

من در این مورد با آقای امیراحمدی تفاوت نظر دارم؛ از این بابت که نمایندگان رسمی رژیم ایران در ماه اکتبر و در ملاقات با گروه ۵+۱ پذیرفتند که انتقال اورانیوم به این صورت باشد که ایران اورانیوم درصد پایین را بفرستد و اورانیوم غنی‏شده با درصد بالاتر تحویل بگیرد و این نقل و انتقال کاملا شفاف باشد. اتحادیه‏ی اروپا هم حتی پذیرفت که ناظر این قضیه باشد و آمریکایی‏ها در این ارتباط نقشی نداشته باشند که جنبه‏ی سیاسی این مساله بسیار کم‏رنگ باشد.

ما الان متوجه شده‏ایم که توافق آن موقع ایران که دیروز اعلام کرد دیگر آن را قبول ندارد، فقط برای کش‌دادن دوباره‏ی مساله بوده و این که برای ایران وقت بیش‌تری خریده شود تا بتواند با برنامه‏ی خود پیش برود.

این قابل قبول نیست که دولتی سه ماه پیش می‏آید سر میز مذاکره می‏نشیند و تعویض اورانیوم و انتقال آن را به خارج می‏پذیرد و تمام جامعه‏ی جهانی هم در این جهت شروع به حرکت می‏کنند، اما سه ماه بعد می‏آید و می‏گوید که این توافق مورد پذیرش او نیست و آن وقت روز از نو و روزی از نو! خود این نشان می‏دهد که واقعا دیگر در چهارچوب مذاکرات سازمان انرژی اتمی نمی‏توانیم هیچ‏گونه اطمینانی به دولت ایران داشته باشیم که واقعا به حرف‏هایی که می‏زنند معتقد و متعهد هستند.

فکر می‏کنید الان قدرت غنی‏سازی اورانیوم با غلظت ۲۰درصد در ایران واقعا وجود دارد؟ یا این که می‏تواند بخشی از یک پز سیاسی باشد؟

گزارش‏های غیررسمی‏ای که از جولای ۲۰۰۹ آمد، حاکی از آن بود که امکان غنی‏سازی در ایران در حد محدود، حتی تا حدود ۴۰درصد وجود دارد. البته این امکان از نظر کمیت بسیار پایین است. ولی با رفتن تعداد جدیدی از دانشمندان اتحاد جماهیر شوروی سابق، از بلاروس و چند کشور دیگر به ایران، دست‏یابی به این تکنولوژی برای ایران میسر شده است.

همان موقع هم اتحادیه‏‏ی اروپا از رفتن این دانشمندان به تهران اظهار نگرانی کرد. ارزیابی ما این است که ایران امکان غنی‏سازی در این حد را دارد.

با توجه به مجموعه‏ی این دلایل، امروز امکان برخورد نظامی با ایران را محتمل‏تر می‏دانید؟

ما این را محتمل‏تر نمی‏بینیم. به خاطر این که صحبت آقای گیتس در دو روز پیش (که پیش از این به آن اشاره کردم) نشانه‏ی معقولانه فکرکردن آمریکا است که واقعا متوجه شده که هزینه‏ی اصلی حمله‏ی نظامی به ایران را رژیم نیست که می‏پردازد، بل‌که مردم ایران می‏پردازند.

در این چهارچوب می‏بینیم که وزنه کاملاً به طرف تحریم‏های بسیار جدی‏تر برگشته است و در کنار این تحریم‏ها، ممکن است حتی محاصره یا بازدید کشتی‏ها در حوزه‏ی خلیج‏ فارس را هم داشته باشیم. ولی احتمال برخورد نظامی، الان بسیار بسیار کم‏تر است و بیش‌تر به نظر می‏رسد جدیدترشدن تحریم‏های بانکی و زیر فشار قرار گرفتن حتی حساب‏های بانکی رژیم در خارج، بسیار جدی‏تر و پررنگ‏تر شده است.

نزدیک سحرگاه است و من در خانه فاطی روی مبل نشسته‌ام و آرزوی خواب دارد دیوانه‌ام می‌کند، اما نمی‌توانم بخوابم. می‌دانم که فاطی صبح زود از خانه خارج می‌شود و من نیز مجبورم خانه او را ترک کنم.

عاقبت در آنی که آسمان به رنگ لاجوردین سحرگاه در می‌آید از خانه فاطی بیرون می‌آیم. سیاره زهره بسیار درشت و نورانی در آسمان می‌درخشد. بعدها البته متوجه می‌شوم که این نه سیاره زهره بلکه ماهواره است.

چنین به نظرم می‌رسد که از آسمان های و هویی را می‌شنوم. گویی صداهایی مرا تحسین می‌کنند. دلیل تحسین مقاومت من بوده است دربرابر بتمن که اجازه نداده‌ام برمن غلبه کند.

فراموش کردم این را بگویم که در درازای شبی که دچار اوهام بودم تصویرهائی را روی دیوار می‌دیدم. سر یک اسب و یک گاو را به خوبی به خاطر دارم. موشی از یکی از شاخ های گاو آویزان بود.

البته بعدها متوجه شدم که اینها تصویرهای سایه مانند لوستر وسط هال بوده که باعث چنین اوهامی در من شده است.

در شب های دیگر متوجه این تصاویر نبودم. در خانه وحشت زده دور و بر خودم می چرخم. هرچیزی مرا می‌ترساند. در می‌زنند. در را باز می‌کنم زن همسایه دست راستی است که خاله‌ام به من گفته شوهرش حزب الله است.

زن چهره مهربان و نگرانی دارد، منتهی آخرین کسی که من در دنیا آرزوی دیدنش را دارم اوست. می‌گوید: خانم شما دیشب خیلی فریاد می‌زدی.

با این که سه شب است نخوابیده‌ام و بارها دچار اوهام شده‌ام، اما حواسم هنوز جمع است و می‌دانم که او حزب الله است. می‌گویم: از شما واقعا معذرت می‌خواهم. من دارم یک نمایشنامه می‌نویسم. دیشب داشتم به جای شخصیت‌ها بازی می‌کردم.

زن نگاهی به من می‌کند .که متوجه می‌شوم همه حرف‌هایی را که من با صدای بلند گفته‌ام شنیده است.

می‌گوید: من و شوهرم دیشب تا صبح بیدار بودیم. به سپاه تلفن کردیم و گفتیم که شما فریاد می‌زنید. آنها گفتند بگذارید فریاد بزند. باور کنید من و شوهرم برای شما نماز خواندیم.

زن مرا متاثر کرده است و اما در همان حال با خودم فکر می‌کنم این سپاه که این‌قدر موی دماغ مردم است چرا به سراغ من نیامده است. چرا این همه آگاهانه گفته است بگذارید فریاد بزند؟ از همان لحظه شک به جانم می‌افتد که تمام مدت تحت نظر بوده‌ام.

هنوز البته از وجود دوربین های بسیار ریز اطلاعی ندارم. اما همه چیز به نظرم غیر عادی می‌آید. پیش از آن متوجه شده بودم که سایه من در حال رقص روی پرده اتاق می‌افتاده است، پس سپاه در آن موقع هم اقدام به دستگیری من نکرده است. مسئله چیست؟

زن همسایه که متوجه می‌شود من آمادگی برای دوست شدن با او ندارم خداحافظی می‌کند و می‌رود. من به خانه باز می‌گردم. حالا همه چیز مرا می‌ترساند.

کیسه‌های نایلونی سیاهی را که روی دسته شیر آشپزخانه گذاشته‌ام به صورت مجسمه گربه‌های مصری می‌بینم. تجربه به من ثابت کرده است که اگر مدت زمان درازی بیدار مانده باشید خواب‌های شما وارد میدان بیداری شما می‌شوند و بسیار امکان دارد آدم چیزهائی را ببیند. مثل همان مجسمه های مصری، و یا نقش های عجیبی که از اثر آب باران در سطح حیاط خانه ایجاد شده بود.

ناگهان تصمیم گرفتم به خانه علی آقا بروم و از او اجازه بگیرم که در خانه‌اش بخوابم. علی آقا مردی بود از اهالی شمال که در همان کوی با خانواده‌اش زندگی می‌کرد و سمت سرایداری بعضی از خانه‌ها از جمله خانه خاله مرا داشت.

بی‌آن که حجاب روی سرم بگذارم از خانه بیرون آمدم و به سوی خانه علی آقا رفتم. همانند روح سرگردانی به در خانه او رسیدم و در زدم. علی آقا به همراه زن و بچه‌هایش در هال نشسته بودند و تلویزیون نگاه می‌کردند.

او که پدر یک شهید بود با تعجب به من نگاه کرد. متوجه شدم که اگر چنین پیشنهادی بکنم نظم زندگی آنها را به هم خواهم ریخت. گفتم علی آقا ممکن است من به تهران برگردم، اگر مرا ندیدید نگران نشوید.

برگشتم و وارد خانه‌ای شدم که از آن به شدت وحشت داشتم. ناگهان به سوی پنجره بازگشتم و یک سگ شین لوی حنائی رنگ را دیدم که تاخت کنان در دیوار خانه فاطی فرو رفت.

تا اینجا من برای‌تان از اوهامم گفتم، اما مطمئن هستم که این یک تصویر واقعی بود. تصویری بود که از جائی روی دیوار تابانده می‌شد. اما من در آن حال دچار وحشت عجیبی شدم. دچار توهمات عارفانه شدم. براین گمان شدم که سگ نفسم را به سوی فاطی فرستاده‌ام.

برای من کاملا روشن بود که این تصویر با تصویرهائی که تا آن لحظه دیده بودم فرق اساسی دارد. به خودم گفتم تا دیوانه نشده‌ای به تهران برو و به خانواده به پیوند.

با شتاب غریبی بارانی سیاهم را به تن کردم. کفش پوشیدم، بخاری علاءالدین را خاموش کردم. یک نایلون سفید به دور نوشته‌هایم پیچیدم و یک نایلون سیاه روی آن بستم. در عالم توهماتم فضایل سفید و سیاه را در هم آمیختم. نوشته‌ها وکیفم را به دست گرفتم، در خانه را بستم و با شتاب به طرف جاده رفتم.

عصر بود و چون در ماه آذر بودیم شب زود از راه می‌رسید. کنار جاده که رسیدم یک بنز کرایه‌ای از راه رسید. گفتم: تنکابن! و سوار شدم. اندکی جلوتر راننده گفت باید وارد باغی بشود. دونفر دیگر نیز در ماشین بودند.

من احساس کردم با حالی که دارم بهتر است وارد این باغ نشوم. از همه چیز وحشت داشتم. راننده جلوی در باغ ترمز کرد و من پیاده شدم. راننده داخل باغ شد و در برابر ساختمان ایستاد. اندکی بعد بسته‌ای را در درون صندوق عقب ماشین گذاشت. نمی‌دانم چرا دچار این احساس شدم که او جسد سگی را در آنجا گذاشت.

وحشت زده به آن سوی جاده پریدم و باز سوار یک بنز کرایه ای شدم و به طرف تنکابن رفتم. در برابر ایستگاه بنزهای کرایه‌ای تهران از ماشین پیاده شدم. دو صندلی جلو را دربست گرفتم، با این امید که در ماشین بخوابم. اما بدبختانه مسافران این بنز از نوع مردانی بودند که بدون سبب روشن باب بحث را با زنان می‌گشایند.

آنها که در پشت نشسته بودند مرتب با من حرف می‌زدند، و من که داشتم از خواب می‌مردم گاهی پاسخ می‌دادم و البته دچار وهم تعقیب هم بودم و فکر می‌کردم شاید آنها تعقیب کنندگان من هستند.

در همین موقع ناگهان ماشین با شیئی برخورد کرد. راننده به شدت ترمز کرد و در همان حال گفت مرد!

ماشین یک بار به دور خودش چرخید و ایستاد. راننده دنده عقب گرفت و من در را باز کردم و جسد سگی را دیدم که به ماشین برخورد کرده بود. هرگز در زندگی‌ام سگی به این زشتی و وحشتناکی ندیده بودم.

چنان در عالم توهمات فرو رفته بودم که فکر می‌کردم راننده به عمد سگ را کشته است و برای همین به او گفتم: کشتیش؟ نه؟

حالا دقت کنید که در یک روز سگی را دیده‌اید که در دیوار خانه مردم فرو رفته و در همان روز سگی زیر ماشین رفته. یک بار هم دچار این توهم شده‌اید که جسد سگی را در پشت ماشین گذاشته‌اند.

روشن بود که دیگر نمی‌توانستم بخوابم. بنز کرایه‌ای در برابر پلیس راه ایستاد. من از ماشین پیاده شدم و وارد پاسگاه شدم و به طرز احمقانه‌ای به رئیس پاسگاه گفتم: آقا این آقایان مردان بسیار خوبی هستند، اما من ترجیح می‌دهم با ماشینی به تهران بروم که مسافرانش زن باشند.

رئیس پاسگاه با تعجب به من نگاه کرد و گفت بروم سوار مینی‌بوسی بشوم که به تهران می‌رفت. سوار شدم. فقط یک جای خالی در مینی‌بوس بود که روی همان نشستم. سفر غیرعادی من آغاز شد.

در مجموع این راهی است پنج شش ساعته، اما من عصر روز بعد، یعنی سه شنبه به خانه رسیدم.

در مینی‌بوس نمی‌توانستم بخوابم. مرتب طبقاتی از زمین جدا می‌شد و به سوی آسمان می‌رفت. یعنی چنین به نظرم می‌رسید که هرآن برای خودش یک روح دارد.

تمام کلیت زمین هر آن از آن جدا شده و در فضا سرگردان می‌شود. درحقیقت مینی‌بوس ما در فضا حرکت می‌کرد.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، از آغاز تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در تاسیسات اتمی نطنز خبر داد.

آقای صالحی امروز سه‌شنبه به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت که غنی‌سازی در تاسیسات نطنز، در «زنجیره‌ای جداگانه» و به طور «آزمایشی» آغاز شده است.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران

تلویزیون عرب‌زبان العالم و شبکه انگلیسی زبان پرس‌تی‌وی نیز گزارش کرده‌اند که ایران، عملیات غنی‌سازی اورانیوم با خلوص کم برای دستیابی به اورانیوم با غنای ۲۰ درصد را آغاز کرده است.

محمود احمدی‌نژاد دو روز پیش از این دستور آغاز تولید این سوخت را به مسئولان سازمان انرژی اتمی داده بود.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درباره زنجیره جدید در سایت نطنز گفت که این زنجیره، پیش از این نیز وجود داشت، اما با اصلاحات بر روی آن، آماده غنی‌سازی اورانیوم با غنای ۲۰ درصد شده است.

صالحی در عین حال اظهار داشت که آغاز غنی‌سازی در دو نامه به اطلاع مسئولان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده است و بازرسان این آژانس از امروز بر این فرآیند نظارت خواهند کرد.

این مقام سازمان انرژی اتمی همچنین افزود که آغاز این غنی‌سازی، به معنای «بسته شدن باب تعامل و مذاکره برای تبادل سوخت نیست و چنانچه طرف‌های مذاکره از خود عقلانیت نشان داده و به وقت‌کشی پایان دهند، جمهوری اسلامی آماده ادامه تعامل است.»

ایران و غرب بر سر پیشنهاد اکتبر سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر مبادله سوخت ۳.۵ درصدی ایران با سوخت نزدیک به ۲۰ درصد روسیه با یکدیگر به توافق نرسیدند.

جمهوری اسلامی، تبادل تدریجی سوخت در خاک خود را شرط پذیرش این پیشنهاد عنوان کرده بود که از سوی کشور‌های غربی رد شد.

غرب در واکنش به این اقدام ایران، تلاش‌ها برای اعمال دور جدید تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی را آغاز کرده است.

مقام‌های آمریکا و فرانسه روز گذشته (دوشنبه) اعلام کردند که زمان تشدید تحریم‌ها علیه تهران فرارسیده و اقدامات این کشور، راهی به جز افزایش فشارهای بین‌المللی بر این کشور را برای غرب باقی نگذاشته است.

اما چین، بار دیگر خواستار ادامه مذاکرات شده و با تحریم تهران مخالفت کرده است.

کارخانه خودروسازی تویوتا با انتشار فراخوانی، درخواست کرده است که بیش از ۴۰۰ هزار دستگاه دیگر از خودروهای ساخت این کارخانه در سراسر جهان، بازگردانده شوند.

تویوتا، بزرگ‌ترین کارخانه خودروسازی جهان است و تاکنون میلیون‌ها دستگاه از خودروهای خود را به علت نقص فنی از سطح بازارهای جهانی جمع‌آوری کرده است.

یکی از این نوع خودروها که درخواست بازگشتش به کارخانه شده، مدل پریوس؛ پرفروش‌ترین مدل خودروی تویوتا در سال گذشته است.

تصمیم برای بازگرداندن این مدل تویوتا به کارخانه، در پی شکایت‌های برخی صاحبان این خودرو به علت تاخیر در عملکرد ترمز آن صورت می‌گیرد.

AP

فروش و تولید هشت مدل محبوب تویوتا در آمریکا نیز به حال تعلیق درآمده که باعث کاهش میلیاردی سود ماهیانه این کارخانه شده است.

پیش از این، هزینه بازگرداندن بیش از هشت میلیون دستگاه تویوتا به علت نقص فنی در پدال گاز، نزدیک به دو میلیارد دلار برای این کارخانه هزینه در بر داشته است.

فراخوان تویوتا برای رفع نقص فنی محصولاتش، موجب کاهش فروش این خودرو در سطح جهان شده است.

کارشناسان می‌گویند کارخانه تویوتا به علت فراخوان‌های متعدد خود ممکن است عنوان بزرگ‌ترین کارخانه خودروسازی جهان را از دست بدهد.

در اثر سقوط بهمن و مسدود شدن بزرگراه شمال به جنوب افغانستان، ۲۸ نفر از مسافرین جان باختند و صدها نفر همچنان در شرایطی خطرناک در بین توده‌های برف گیر کرده‌اند.

وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد بیش از ۱۵۰۰ نفر نیز در بزرگراه «سالنگ» که راه ارتباطی کابل به شهرهای شمالی این کشور است و از رشته کوه‌های صعب‌العبور«هندوکش» می‌گذرد، نیاز به کمک فوری دارند.

ژنرال ظاهر عظیمی، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان گفته که نیروهای امدادی ارتش و پلیس، عملیات نجات را آغاز کرده‌اند و از نیروهای ناتو هم برای امدادرسانی هوایی کمک خواسته شده است.

بارش برف در افغانستان (عکس: زمانه)

عبدالمتین ادارک، رئیس اداره مقابله با حوادث افغانستان می‌گوید دست‌کم ۱۷ بهمن از ارتفاعات سالنگ بر این بزرگراه فرود آمده و راه رفت و برگشت نزدیک به ۲۰۰ وسیله نقلیه از جمله اتوبوس، کامیون و خودروهای سبک سواری را مسدود کرده است.

آقای ادراک اظهار امیدواری کرده در صورت توقف سقوط بهمن، عملیات امداد و نجات مسافرین تا پایان امروز انجام شود.

پیش از این و طی سه روز بارش پی در پی برف و باران در نقاط مختلف افغانستان، دست‌کم ۲۰ نفر از جمله زنان و کودکان در غرب، جنوب و مرکز این کشور جان باختند و شمار زیادی خانه و صدها هکتار زمین کشاورزی نیز تخریب و هزاران راس دام تلف شده است.

ذخیره استراتژیک
سرمقاله امروز روزنامه کیهان با عنوان «دوباره نگاه کنید» در خصوص آغاز تولید سوخت ۲۰ درصد در ایران نوشته شده است.

در بخشی از این سرمقاله آمده است: «شاید هیچ کس، نه غربی‌هایی که پس از انتخابات تلاش کردند دولت اصولگرا را تا اعلی درجه ممکن ضعیف کنند و نه داخلی‌هایی که کمک کار آنها در این پروژه بودند، تصور نمی‌کرد خبر آغاز غنی‌سازی اورانیوم تا ۲۰ درصد در خاک ایران به این زودی‌ها اعلام شود.»

به نوشته این روزنامه، «ایران اکنون تا حدود زیادی مطمئن شده که غربی‌ها قصد تامین سوخت ۲۰ درصد برای مصرف در راکتور تهران را ندارند. البته از ابتدا هم نگرانی‌هایی وجود داشت که پیشنهاد وین یکسره توطئه‌ای برای تهی‌کردن ذخیره استراتژیک مواد هسته‌ای در ایران باشد، اما دو عامل این نگرانی را کاملا جدی کرد.»

کیهان در سرمقاله خود افزوده است: «هیچ سناریویی جز این وجود ندارد که دیپلمات‌های غربی قطعنامه خود را دست بگیرند و دوباره وارد اتاق مذاکره شوند. اما آیا ایران در آن صورت با همان شرایط قبلی گفت وگو خواهد کرد؟ نکته کلیدی اینجاست که مسلما پاسخ این سوال منفی است.»

متن کامل سرمقاله

پوشش هزینه‌ها
سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان «تاملی بر درآمد واگذاری‌ها در بودجه سال آینده» درباره بودجه سال آینده کشور نوشته شده است نوشته شده است.

سرمقاله نویس دنیای اقتصاد نوشته است: «اظهارنظرهای نمایندگان در بخش‌های مختلف حکایت از غیرواقعی بودن ارقام لحاظ شده در بودجه در زمینه درآمدها و هزینه‌های دولت برای سال آینده دارد. به طور قطع انحراف هر یک از درآمدها و هزینه‌های پیش‌بینی شده در بودجه، می‌تواند دولت و مجلس را درسال آینده مجبور به حذف بخش‌هایی از بودجه و ارائه متمم برای پوشش هزینه‌ها کند.»

به نوشته این روزنامه، «بررسی ترکیب درآمد پیش‌بینی شده از محل واگذاری‌ها برای سال آینده نشان می‌دهد، در صورت پرداخت اقساط از سوی خریداران بلوکی سنوات قبل، دولت امکان دریافت ۱۰۰ میلیارد تومان از خریداران بلوک مدیریتی مخابرات و ۵۰۰ میلیارد تومان از سایر خریداران را دارا است. همچنین در بهترین حالت، دولت می‌تواند دو هزار میلیارد تومان از بابت اقساط سهام عدالت درآمد کسب کند.»

دنیای اقتصاد در ادامه آورده است: «نمایندگان مجلس، به‌ویژه اعضای کمیسیون اقتصادی و تلفیق باید در بررسی بودجه سال آینده و ضریب تحقق درآمد‌ها، روند گذشته خصوصی‌سازی در کشور و واقعیت‌های پیش‌رو در این بخش را مدنظر قرار دهند تا سال آینده نیز دولت با کسری ناخواسته در بودجه خود مواجه نشود.»

متن کامل سرمقاله

ارتش و ملت
سرمقاله امروز روزنامه مردمسالاری با عنوان «روزهای پیوند ارتش و مردم» هم به تقدیر از عملکرد ارتش در دوران پیروزی انقلاب ایران پرداخته است.

در ابتدای این سرمقاله نوشته شده است: «رمز موفقیت انقلا ب و منحصر به فرد شدن رهبری نهضت اسلامی، تنها خصوصیاتی مثل صداقت یا شهامت یا قاطعیت و امثال آن نبود که شاید این صفات در افراد دیگری وجود داشت، بلکه امام خمینی به این علت رهبر بلا منازع و بلامعارض این نهضت شد که در مسیر فکری و روحی و نیازهای مردم نیز قرار داشت.»

این روزنامه در ادامه افزوده است: «اگر چه وجود پرسنل مومنی که تلا ش وسیع خود را در زمینه طرح نظرات امام خمینی در ارتش به کار گرفته بودند ارتش را به انقلا ب وصل کرده بود، اما پیوستن گروه گروه از ارگان‌های نظامی و پرسنل ارتشی به صفوف گسترده تظاهرات مردمی در خیابان‌ها این اتفاق و اتحاد را آشکار کرد که به عنوان نمونه و مهمترین اقدام می‌توان از حرکت آگاهانه و متهورانه پرسنل ارتش در ۱۹ بهمن ماه ۱۳۵۷ یاد کرد.»

به نوشته مردمسالاری، «اگر روز ۲۲ بهمن، روز سقوط قطعی رژیم سفاک ستمشاهی و پایان ۲۵۰۰ سال استبداد سلاطین نامگذاری شده، از روز نوزدهم تا بیست و دوم بهمن، باید روزهای سقوط ارزش‌های شاهنشاهی در درون ارتش و روزهای پیوستگی کامل ارتش به مردم و انقلاب نامیده شود.»

متن کامل سرمقاله

سایر مطبوعات:
سرمقاله امروز روزنامه جمهوری اسلامی با عنوان «ناکامی اشغالگران عراق در توسل به بعثی‌ها»

سرمقاله امروز روزنامه قدس با عنوان «راهبرد ولایت؛ شاخص بصیرت»

سرمقاله امروز روزنامه وطن امروز با عنوان «۲۲ بهمن متفاوت و یک هشدار!»

سرمقاله امروز روزنامه رسالت با عنوان «۲۲ بهمن؛ استمرارحماسه ۹ دی»

ابتکار:
● پاسخ عزت‌الله ضرغامی به نامه حسن خمینی
● آیت‌الله خامنه‌ای: ملت ایران در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● جوادی آملی: اخلال در ۲۲ بهمن حرام است
● جنگل‌های شمال در معرض بیماری خطرناک

ابرار:
● احمد توکلی: بودجه سال آینده تورمی و غیر واقعی است
● ملت ایران در ۲۲ بهمن با وحدت کلمه مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● اعتبار آمریکا زیر سؤال رفته است
● احمدی‌نژاد: در مقایسه با گذشته امور به خوبی اداره می‌شود

اعتماد:
● لاریجانی: نمی‌توانیم بر بودجه بی‌عدد و رقم نظارت کنیم
● موسوی: اجازه بدهید مردم همه حرف‌ها را بشنوند
● خاتمی: جلوی فحاشی و تخریب باید گرفته شود
● قالیباف: چرا یک سال است کار کشور تعطیل شده است

ایران:
● ایربگ ایرانی در سمند پژو پارس و مینیاتور
● تعیین جدول معافیت مالیاتی شرکت‌ها
● غنی‌سازی ۲۰ درصدی از امروز آغاز می‌شود
● با وحدت کلمه و اتحاد در ۲۲ بهمن ایرانیان مستکبران را مبهوت می‌کنند

بانی فیلم
● تلویزیون به پیشواز ماه رمضان می‌رود
● دشواری‌های برگزاری یک جشنواره ۲۸ ساله
● «آواتار» پس از هشت هفته سقوط کرد
● گله‌گذاری عزت‌الله انتظامی از رفتارهای برخی سایت‌ها

تفاهم
● یارانه‌ها را در کوتاه‌ترین زمان هدفمند می‌کنیم
● آغاز به کار جشنواره ملی نوآوری و شکوفایی
● حضور بیمه در صنایع نظامی و دفاعی
● مسیرهای هفت‌گانه راهپیمایی ۲۲ بهمن اعلام شد

تهران امروز
● چرا دولت در گام اول یارانه‌ای موفق نبود؟
● برخی قدر انقلاب را درک نمی‌کنند
● ۲۲ بهمن، مستکبران را مبهوت خواهد کرد
● ضرغامی با انتشار جوابیه‌ای، از مستند «شاخص» دفاع کرد

جام جم:
● عروس اینترنتی دستگیر شد
● موجودی بنزین کارت نمی‌سوزد
● برگزیدگان کتاب سال معرفی شدند
● کنترل نسخه‌های پزشکان برای کاهش تجویز داروهای خارجی

جمهوری اسلامی:
● قالیباف: تندروی‌ها ما را به جایی نمی‌رساند
● اختلاف نظرها در مورد لایحه بودجه ۸۹ و قانون هدفمندی یارانه‌ها همچنان باقی است
● ملت ایران در روز ۲۲ بهمن بار دیگر جبهه استکبار را مبهوت خواهد کرد
● عرضه بیش از هزار اختراع و نوآوری در دومین جشنواره ملی نوآوری و شکوفایی

رسالت:
● وزیر بهداشت: تمامی بیماری‌های چشم در کشور درمان می‌شود
● جوادی آملی: راهپیمایی مردم در ۲۲ بهمن بیعت مجدد با رهبر انقلاب است
● شش طرح بزرگ پتروشیمی امروز در عسلویه به بهره‌برداری می‌رسد
● کلینتون: اختلاف در اردوگاه غرب شدت یافته است

دنیای اقتصاد:
● افزایش اقبال به ساخت و ساز در نیمه دوم ۸۸
● اختلاف یارانه‌ای بین دو قوه
● ملت در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت می کند
● ورود صنعت دیجیتال به دنیای سه بعدی

کیهان:
● بهره‌برداری از آزادراه بندر عباس - سیرجان
● کاش ۸ ماه جفا به میراث امام را هم محکوم می‌کردید
● ملت در ۲۲ بهمن جهان را مبهوت خواهد کرد
● تظاهرات و اعتصاب مردم پاکستان در اعتراض به کشتار شیعیان در کراچی

مردمسالاری:
● درخواست جایگزینی هواپیماهای مناسب به جای توپولف
● باغ‌های کرمان از چرخه تولید خارج شدند
● ملت ایران در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● مسیرهای هفت‌گانه راهپیمایی ۲۲ بهمن

وطن امروز
● کاش حوادث ۸ ماه اخیر را محکوم می‌کردید
● مستکبرین در ۲۲ بهمن مبهوت می‌شوند
● رونمایی از شبیه‌ساز پرواز بوئینگ ۷۳۷
● قالیباف: فقط آنارشیست‌ها کف خیابان را به قانون ترجیح می‌دهند

گفتگوهای روز:
● روزنامه جام‌جم در شماره امروز خود گفتگویی با مجید انصاری منتشر کرده است.
● روزنامه اعتماد در شماره امروز خود گفتگویی با ابوالقاسم اشرفی منتشر کرده است.

موج جديد بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی در روزهای اخير افزايش يافته است. بنابر آخرين گزارش‌ها روز يک‌شنبه چهار روزنامه‌نگار در تهران و شهرستان‌ها بازداشت شده‌اند.

هم‌چنين علی کلايی (فعال حقوق بشر و عضو کميته‌ی گزارش‌گران حقوق بشر) نيز در همين‌روز بازداشت شد. پيش از آن روز سه‌شنبه جميله دارالشفايی و خواهرش بنفشه دارالشفايی از فعالان عرصه‌ی هنر و موسيقی و روز پنج‌شنبه سما بهمنی (فعال حقوق بشر در مهاباد) بازداشت شدند.

رضا معينی، مسوول بخش ايران سازمان «گزارش‌گران بدون مرز»

رضا معينی، مسئول بخش ايران سازمان «گزارش‌گران بدون مرز»، احتمال می‌دهد که تعداد بازداشت‌شدگان بيش از اين‌ها باشد و می‌گويد:

«از روز پنجشنبه تا امروز يعنی ظرف کم‌تر از يک هفته بيش از ۱۴ روزنامه‌نگار در ايران بازداشت شده‌اند.

ما گزارشاتی از سراسر ايران داشتيم که اين دستگيری‌ها سازماندهی‌شده و سراسری است، چون تعدادی از روزنامه‌نگاران در شهرستان‌ها نيز بازداشت شده‌اند ولی از آن‌جايی که خبر هنوز تاييد نشده است آن را منتشر نکرده‌ايم، اما اخبار را دنبال و جمع‌آوری می‌کنيم.»

به عقيده‌ی رضا معينی اين بازداشت‌ها که در آستانه‌ی روز ۲۲بهمن و سال‌گرد انقلاب صورت می‌گيرد، ادامه‌ی همان روندی است که از ۲۲خرداد پس از انتخابات رياست‌جمهوری آغاز شده و هدف آن جلوگيری از خبررسانی و ايجاد سکوت در جامعه است.

علی کلايی (فعال حقوق بشر و عضو کميته‌ی گزارش‌گران حقوق بشر)، از بازداشتی‌های اخیر

وی در اين‌باره می‌افزايد:

«از ۲۲خرداد تا امروز که به ۲۲بهمن نزديک می‌شويم، جمهوری اسلامی بر اين فکر پافشاری می‌کند که روزنامه‌نگاران و وب‌نگاران و بخشی از فعالين جامعه‌ی مدنی عاملان و آمران اصلی تظاهرات و نارضايتی مردم هستند.

اما به‌رغم اين دستگيری‌ها تظاهرات مختلف از جمله روز قدس، ۱۳آبان، ۱۶آذر و روز عاشورا ادامه پيدا کرده و ارتباط مستقيمی با خبررسانی ندارد. البته خبررسانی مهم است و آن‌چه امروز در حال انجام است نابودی اطلاع‌رسانی و مطبوعات است و جمهوری اسلامی فکر می‌کند می‌تواند بحران را با سکوت و ايجاد خفقان حل کند.

مهسا جزينی (روزنامه‌نگار روزنامه‌ی «ايران» در اصفهان)، از بازداشتی‌های اخیر

از روز ۲۳خرداد ما در اطلاعيه‌های خود گفتيم که راه برون‌رفت از بحران سرکوب و خفقان نيست، بل‌که گفت‌وگو و آزادی بيان برای همگان است.»

در دو هفته‌ی اخير در ايران سرعت اينترنت کاهش و فيلترينگ سايت‌ها و وبلاگ‌ها افزايش يافته است. روز يک‌شنبه رضا تقی‌پور، وزير ارتباطات کشور، اعلام کرد مشکل اختلال در اينترنت و پايين‌بودن سرعت آن تا يک‌هفته‌ی ديگر نيز ادامه خواهد داشت. بر اساس اين گفته اختلال در اينترنت و کندی آن پس از ۲۲بهمن برطرف خواهد شد.

به گفته‌ی رضا معينی، عضو سازمان گزارش‌گران بدون مرز، تجربه نشان می‌دهد اين اقدام‌ها تاثيری در جلوگیری از حرکت‌های اعتراضی مردم ندارد. او در ادامه می‌افزايد:

«در سال ۵۷ اگر انقلابی در ايران رخ داد، روزنامه‌ها و رسانه‌های آزاد و هم‌چنين اينترنت وجود نداشت. اما اطلاع‌رسانی انجام می‌شد.

با قطع اطلاع‌رسانی فقط بحران گسترده‌تر می‌شود. امروز ۶۵ روزنامه‌نگار و وب‌نگار در زندان هستند که پنج‌نفر از اين‌ها قبل از ۲۲خرداد بازداشت شده‌اند و ۶۰نفر ديگر از ۲۲خرداد به اين سو در حالی که تک‌تک اين افراد منادی صلح و آرامش و تلاش مسالمت‌آميز در جامعه بودند.»

زينب کاظم‌خواه (خبرنگار هنری خبرگزاری «ايسنا»)، از بازداشتی‌های اخیر

بدين ترتيب، در شرايطی که فشار بر روی روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی فزونی يافته و وزارت اطلاعات و نيروهای امنيتی تمام تکنيک‌ها را برای جلوگيری از اطلاع‌رسانی به مردم به کار می‌بندند، به عقيده‌ی رضا معينی نقش مردم در جريان انتقال خبر برجسته می‌شود:

«امروز هر فرد به رسانه تبديل شده است. قطع‌کردن ارتباطات ايجاد خشونت است يعنی خشونت فقط سرکوب توسط نيروهای امنيتی به‌شکل وحشيانه نيست، خشونت يعنی محروم‌کردن مردم از دانستن آن‌چيزی که بايد بدانند. اين هم نوعی خشونت است که جمهوری اسلامی به شکل مشخص عامل اصلی آن عليه مردم ايران است.»

بازداشت گسترده‌ی روزنامه‌نگاران در سراسر ايران به‌ويژه طی هفته‌های اخير بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و مجامع حقوق بشری و محافل سياسی جهان داشته است.

رضا معينی با استناد به تاريخچه‌ی فعاليت سازمان گزارش‌گران بدون مرز اين روند را بی‌سابقه می‌داند و می‌گويد:

‌«امسال بيست و پنجمين سال‌گرد تاسيس سازمان گزارش‌گران بدون مرز است. به گواه آمارها طی اين ۲۵سال، چنين دستگيری‌هايی بی‌سابقه بوده است.

به‌عنوان مثال در رواندا يک قتل عام صورت گرفته ولی اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت نشده‌اند. آمار بعدی مربوط به الجزاير است که روزنامه‌نگاران از سوی حکومت مرکزی و افراط‌گرايان اسلامی تحت فشار و تهديد بودند، ولی باز هم اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت نشدند.

بنابر آمار ما طی ۲۵سال گذشته در جهان بی‌سابقه است که اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت و يا مجبور به ترک کشور خود شوند و يا اين تعداد روزنامه‌نگار که امروز تحت فشارها و سرکوب مداوم در ايران مقاومت کنند و هم‌چنان به اطلاع‌رسانی ادامه دهند.»

رضا معينی ضمن هشدار به خطری که جان روزنامه‌نگاران و فعالان سياسی و مدنی را تهديد می‌کند، بر هم‌بستگی با خانواده‌های زندانيان سياسی در بند تاکيد دارد:

«روزنامه‌نگاران زندانی مانند ديگر زندانيان سياسی در خطر قرار دارند و تنها راه نجات علاوه بر صحبت‌کردن درباره‌ی اين موضوع، هم‌بستگی با خانواده‌های آن‌ها و تلاش خانواده‌های زندانيان سياسی است.

در سال‌های سياه دهه‌ی ۶۰ مادران و خواهران و همسران و فرزندان زندانيان بودند که جمهوری اسلامی را وادار کردند زندانی سياسی را به رسميت بشناسد و نتواند آن‌گونه که می‌خواهد به زندانيان تعرض کند.»

شاید کم‌تر کسی باور کند خواننده‌ی آوایی که شنیدید ایرانی نیست و آشنایی‌اش با زبان فارسی به دوردست‌ها نمی‌رسد. این آوای «مونیکا جلیلی» فرزند پدر و مادری هلندی و آلمانی است. وی فارغ‌التحصیل موزیک از کنسرواتوار کالج موسیقی منهتن در نیویورک است که در آن‌جا آموزش و پرورش صدا نیز یافته است.

ترانه‌هایی که مونیکا جلیلی می‌خواند عمدتاً آهنگ‌های این دوران است؛ انتخاب او ترانه‌های عاشقانه‌ای است که آمیخته به روشنایی و امید به زندگی است. شاید از همین روست که این ترانه‌ها برای ایرانیان به‌شدت نوستالژیک و خاطره‌انگیز است.

در کنسرتی که به تازگی در نیویورک برگزار شد عمده‌ی تماشاگران غیر ایرانی بودند. از مونیکا جلیلی در مورد چگونگی آشنایی‌اش با ترانه‌های ایرانی پرسیدم.

همسرم ایرانی است، او تااندازه‌ای الهام‌دهنده‌ی من است. وقتی با او آشنا شدم ترانه‌های بسیار متفاوتی می‌خواندم، در آن دوران زیاد اتفاق می‌افتاد که برای اجرای کنسرت برای نوروز در نیویورک دعوت می‌شدم.

یک‌بار یکی از دوستان‌ام گفت مایلم تو را برای اجرای کنسرتی دعوت کنم که ترانه‌های قسمت‌های مختلف ایران است، آیا حاضر به هم‌کاری هستی. من با علاقه قبول کردم و او چند ترانه‌ی محلی را به من یاد داد که برخی از آن‌ها روی من تأثیری عمیق گذاشت و خیلی به آن‌ها دل‌بسته شدم.

مونیکا جلیلی، خواننده‌ی غیرایرانی‌ای که ترانه‌های فارسی می‌خواند

پس از آن، یک‌بار برای ملاقات پدرشوهرم که خیلی به موسیقی و ترانه‌های ایرانی علاقه داشت رفتم. او برای استقبال من به فرودگاه آمد و زمانی که در راه بودیم یک کاست قدیمی را در ضبط صوت ماشین گذاشت.

رو به من کرد و گفت؛ این ترانه را گوش کن، فکر می‌کنم خوش‌ات بیاید. و آن ترانه‌ی «جان مریم» اثر محمد نوری بود. واقعا [آن ترانه] عشق در یک نگاه بود. هرگز صدایی به این لطافت، ظرافت و شیرینی تجربه نکرده بودم. بعد او برای‌ام گفت که معنای آن شعر چیست.

من به نیویورک بازگشتم. از یکی از دوستان همسرم که گیتار می‌نواخت پرسیدم که ترانه‌ی «جان مریم» را می‌شناسد و او گفت البته که می‌شناسد. گفتم می‌توانیم روی آن کار کنیم. بعد چند ترانه مثل «سلطان قلب‌ها»ی عارف، و چند ترانه‌ی دیگر از نوری را کار کردیم و شروع به اجرای ترانه‌ها در چند شب شعر کردیم.

در سال ۲۰۰۳ برای مدتی به لس‌آنجلس رفتم و برای یک‌ماه کلاس خصوصی فشرده برای یادگیری زبان فارسی گرفتم. بعد خودم با [توسل به] کتاب و صحبت با همسرم این یادگیری را ادامه دادم.

علاوه‌ی برآن، مکالمه‌های طولانی با پدر و مادر همسرم فارسی من را تقویت کرد. در پنج‌سال اخیر فقط فارسی خوانده‌ام، برخی را به انگلیسی و یا فرانسه ترجمه کرده‌ام که در واقع گسترش کارم بوده است. ولی به ترانه‌های فارسی واقعا عشق می‌ورزم.

مونیکا جلیلی در سال ۲۰۰۳ گروه موسیقی خود را تشکیل داد. یکی از نوازندگان آن جمشید شریفی است که از پدری ایرانی و مادری آمریکایی در کانزاس متولد شد. وی علاوه‌ی بر نواختن پیانو، گیتار هم می‌نوازد.

جمشید شریفی تهیه‌کننده‌ی سی‌دی‌های مونیکا نیز هست. وی به‌عنوان یکی از نوازندگان برنامه، آکاردئون می‌نواخت. علاوه‌ی بر آکاردئون، با ویولن و طبل و عود و بربط ارکستر او را هم‌راهی می‌کرد. مونیکا ترانه‌های ملیت‌های مختلف را نیز اجرا کرده است.

فقط دو ترانه‌ی آذری خواندم. من آذری بلد نیستم، ولی با یکی از دوستان‌ام که آذری است خیلی روی این زبان و معنای شعرها کار کردیم. فردی که برای اولین‌بار من را برای اجرای کنسرت دعوت کرد و ترانه‌های محلی را با من کار کرد، یک ترانه‌ی آذری نیز به من آموخت و برای‌ام جاودانه شد. من آن را بسیار دوست دارم.

مونیکا جلیلی به‌هم‌راه گروه موسیقی‌اش در کنسرت نیویورک

بسیاری از این ترانه‌ها را به من معرفی و پیش‌نهاد می‌کنند، به‌ویژه پدر همسرم. ولی باید با ترانه ارتباط برقرار کنم و آن را دوست داشته باشم. خودم هم در این مورد پژوهش می‌کنم.

با یکی از تماشاگران کسنرتی که مونیکا در نیویورک برگزار کرده بود گفتگویی کردم و نظر وی را در این‌باره جویا شدم:

به نظر من کنسرت بسیار عالی بود. من خانم مونیکا جلیلی را خیلی دوست دارم. صدای شفاف و قشنگی دارند. آهنگ‌های قدیمی ایرانی و روستایی را می‌خواند که برای ما خیلی مفهوم دارد.

از کدام آهنگ بیش‌تر خوش‌تان آمد؟

«سلطان قلبم». ولی بیش‌تر آهنگ‌های‌اش را دوست دارم.

چرا دوست دارید، آیا برای شما نوستالژیک است؟

در کودکی، زمانی که ایران بودم این آهنگ‌ها را شنیده بودم.

مونیکا جلیلی، در مورد هماهنگی بین خانواده و کارهای هنری می‌گوید.

یک پسر دارم، هماهنگی کار و خانواده برای‌ام زیاد مشکل نیست. خیلی کنسرت نمی‌دهم، بنابراین اغلب اوقات با خانواده هستم. گاهی پسرم برای کنسرت می‌آید، و یا پیش همسرم می‌ماند و برخی اوقات برای‌اش پرستار می‌گیریم. در این صورت همسرم هم می‌تواند برای کنسرت به ما بپیوندد، در هر صورت زیاد مشکل نیست.

مونیکا جلیلی به‌هم‌راه گروه موسیقی‌اش در کنسرت نیویورک

من در پیوند با هنر و موسیقی حس شخصی خودم را دارم. هر دو بیان یک موردند؛ هنر به‌ویژه موسیقی در روح و روان و قلب افراد زندگی می‌کند و ‌می‌تواند روشنایی را به دنیای آن‌ها بیاورد. به‌ویژه در دوران تاریکی‌ها، مانند دوران کنونی در هائیتی، شاید موسیقی قدری بتواند آرامش‌بخش و التیام‌دهنده باشد.

بزرگ‌ترین آرزوی‌ام ارتباط دوباره‌ی ایران و آمریکا است که درها دوباره باز شود. نه‌تنها برای مسافرت، بل‌که برای این‌که بتوانم در ایران کنسرت بدهم. این بزرگ‌ترین آرزوی من است. هرگز در ایران نبودم ولی عاشق رفتن به ایران هستم.

سایت شخصی مونیکا جلیلی

آقای منوچهر متکی، وزیر امور خارجه‌ی ایران از احتمال توافق هسته‌ای با کشورهای غربی در آینده‌ی نزدیک خبر داده است. او در کنفرانس امنیت جهانی مونیخ در آلمان سخن‌رانی کرده و از آمادگی ایران برای عملیاتی‌کردن توافق هسته‌ای خبر داده است.

در همین زمینه با آقای دکتر مهران براتی، پژوهش‌گر دانشگاه برلین و تحلیل‌گر سیاسی، به گفتگو پرداختم؛

آقای دکتر براتی! به نظر شما چرخش ناگهانی جمهوری اسلامی به دلیل آن بود که به نقطه‌ی غیر قابل برگشت رسیده است؟ چرا این چرخش ناگهانی صورت گرفت؟

البته این‌که واقعا یک چرخش سیاسی باشد یا نه مورد سووال است. سیاست‌مدارانی که در گفتگوی با آقای متکی شرکت کرده‌اند همگی متفق‌القولند دولتی که می‌خواهد سیاست جدیدی را اعلان کند این را در یک کنفرانس غیر رسمی انجام نمی‌دهد.

بل‌که نامه‌ای به آژانس می‌نویسد و اطلاع می‌دهد که ما پیش‌نهادات قبلی شما را که رد کرده‌ایم با این تغییرات و یا با این شرایط قبول می‌کنیم و این تبدیل به یک موضع رسمی خواهد شد.

دکتر مهران براتی، پژوهش‌گر دانشگاه برلین و تحلیل‌گر سیاسی

کنفرانس امنیتی مونیخ یک کنفرانس رسمی دولتی یا بین‌المللی نیست. بل کنفرانسی است که به همت یک نهاد غیر انتفاعی در سال‌های ۵۰ به وجود آمد. آن بنیاد غیر انتفاعی وابسته به یکی از شرکت‌های بزرگ اتومبیل‌سازی آلمان بوده است.

کنفرانسی که جنبه‌ی غیر رسمی و اندیشکده‌ای داشته، اکنون محلی شده که سیاست‌مداران جهان گمان می‌کنند می‌توانند با آزادی بیش‌تری در مورد مسایل جهانی و امنیتی صحبت کنند. ولی به هر صورت این کنفرانس نمی‌تواند جایی برای گفتگو بر سر معاهدات بین‌المللی باشد.

به همین‌دلیل هم حدس بر این است که ایران به دو دلیل مساله را مطرح کرده و بعد از ۲۲بهمن باز شرایط خود را تغییر خواهد داد. یکی این‌که حکومت ایران از طرف مخالفین شدیدا زیر فشار قرار گرفته و افزایش یک تهدید بین‌المللی، به شکل تحریم یا تهدیدهای نظامی وضع را برای حکومت ایران سخت‌تر می‌کند.

به ویژه این‌که آقای اوباما در دورتادور همسایگی ایران، در جنوب ایران، امارات عربی، و کشورهای مجاور موشک‌ها و سپرهای دفاع موشکی کار گذاشته است که امکانات ایران را محدود می‌کند.

با فرستادن ۳۰هزار سرباز جدید آمریکایی به افغانستان باز هم شرایط جدید ایجاد می‌شود. به دلیل آن‌که کشورهای دیگر هم نیروهای‌شان را در افغانستان افزایش می‌دهند. یعنی در صورت یک درگیری نظامی، احتمال پیش‌برد نظامی غرب و متحدان‌اش بیش‌تر است.

ایران وقتی می‌تواند از زیر این ضربه‌ها بیرون آید که از مسایل داخلی کمی خیال خود را راحت کند، دست‌اش برای تهدید خارجی بازتر باشد و به داخل پیام دهد که ما در حال تفاهم با دنیا هستیم. و روی پشتی‌بانی جهانی در دفاع از حقوق به حق مردم حساب نکنید. این‌ها بحث‌هایی است که در حواشی کنفرانس انجام می‌گیرد و هیچ‌کس مطمئن نیست که جمهوری اسلامی واقعا تصمیم گرفته مشکل اتمی را حل کند.

وزیر امور خارجه‌ی آلمان هم گفته است هر چند گفتگو با جمهوری اسلامی می‌تواند گام مفیدی باشد اما در مورد ایران تنها به حرف اعتماد ندارد و باید دید ایران در عمل چه روی‌کردی نشان می‌دهد و گفته است تا به حال از طرح کتبی و رسمی خبری نیست.

احمدی‌نژاد و متکی هم مسایلی را مطرح کرده‌اند. اما آن‌چه مسلم است جمهوری اسلامی در تنگ‌نای تنش داخلی و تحریم‌های خارجی است. چشم‌انداز شما نسبت به آینده چیست؟

به احتمال قوی، اگر پیش‌نهاد سنا و کنگره یکی بشوند و مجددا در مورد آن رای‌گیری شود و آمریکا آن را تصویب کند و اگر روسیه و چین بر روی هیچ تهدید دیگری توافق نکنند، می‌توانند در شورای امنیت روی تحریم بنزین توافق کند.

این بار مساله‌ی تصمیم درباره‌ی تحریم‌ها بسیار جدی‌تر از گذشته است و این پیام را به احتمال زیاد آقای احمدی‌نژاد هم گرفته‌اند

معنی تحریم بنزین این است که شورای امنیت باید رفت‌وآمد هرگونه کشتی به ایران را کنترل کند که حامل بنزین یا مشتقات دیگر باشد. این وضع جدیدی را در خلیج فارس برای حکومت ایران به وجود می‌آورد.

در آن‌‌جا دیگر مساله‌ی کنترل رفت و آمد بنزین نیست. تمام کشتی‌هایی که سلاح‌های جنگی و کالاهایی دارند که مربوط به صنایعی می‌شوند که بلاواسطه کاربرد نظامی ندارند، در دستور کار قرار خواهند گرفت.

با وضعی که در بانک‌های ایران به وجود آمده است، هجوم مردم به بانک‌های ملت و ملی برای پس‌گرفتن پول‌های‌شان زیاد شده است. به دلیل آن‌که مردم فکر می‌کنند بانک‌ها ورشکست شده‌اند. تحریم‌های بانکی بیش‌تر به اضافه‌ی تحریم بنزین وضع جدیدی را به وجود خواهد آورد.

اگر در کنار همه‌ی این‌ها مساله‌ی شورش مردم برای دفاع از آزادی‌ها را جمع کنیم، و یا حوادثی که ممکن است در ۲۲بهمن پیش آید را مورد توجه قرار دهیم، درمجموع حکومت در شرایطی است که فکر می‌کند برای آن‌که قدری دست‌اش باز شود، باید با غرب تفاهم بیش‌تری نشان دهد. ولی این‌که تا چه حدی این کار را به پیش ببرد مساله‌ی دیگری است.

و اگر تمام این‌ها، همان‌طور که وزیر خارجه‌ی آلمان گفته است حرف باشد، تحریم‌ها عملی می‌شود؟

دولت آلمان تأکید کرده است که اگر ما نتوانیم در شورای امنیت یک مصوبه‌ی مشترک اعضای دایمی شورای امنیت به‌اضافه‌ی آلمان را داشته باشیم، کشورهای اروپایی به‌هم‌راه آمریکا، بدون تأیید شورای امنیت تحریم‌ها را به پیش خواهند برد.

به همین دلیل، این بار مساله‌ی تصمیم درباره‌ی تحریم‌ها بسیار جدی‌تر از گذشته است و این پیام را به احتمال زیاد آقای احمدی‌نژاد هم گرفته‌اند.

به مناسبت سالگرد انقلاب اسلامی ایران، رادیو زمانه اقدام به باز انتشار مطالب «روزشمار انقلاب ایران» می‌کند. یادآوری می‌شود این مجموعه سال گذشته طی بیش از یک‌صد قسمت منتشر شده است.

بختیار: مبارزه می‌کنم، اگرچه قربانی دیکتاتوری جدید شوم

دکتر شاپور بختیار در یک کنفرانس مطبوعاتی با حضور حدود ۲۰۰ خبرنگار خارجی و داخلی شرکت کرد. روزنامه‌های کیهان و اطلاعات امروز، بخشی از سخنان بختیار را در این کنفرانس مطبوعاتی منتشر کردند.

به نوشته روزنامه اطلاعات، بختیار اعلام کرد که در برابر هیتلر، فرانکو و محمد‌رضا شاه ایستادگی کرده و در برابر خمینی و بازرگان نیز مقاومت می‌کند. وی افزود که تسلیم زور و سر و صدا نمی‌شود، ولی رأی ملت هر چه باشد اگر در انتخاباتی آزاد و واقعی عنوان شود، مورد تایید اوست.

نخست وزیر ایران گفت: « من به رأی مردم احترام می‌گذارم ولی مردم باید در محیطی دموکرات رأی بدهند نه در محیط خفقان و ترور. آوردن مردم به خیابان‌ها مطلب دیگری است. مردم در خیابان‌ها فریاد می‌زنند و شعار می‌دهند در حالی که به طور صحیح معنای آن را نمی‌دانند. همه جا تعطیل است و مشارکت در این تظاهرات نوعی تفریح شده. اما مردم حق دارند در آرامش و با تشکیل احزاب سیاسی که به طور دموکراتیک تشکیل شده باشد، نظر خودر ا بیان دارند. آرای این مردم محترم است و من نخستین کسی هستم که در برابر آن تعظیم می‌کنم.»

بختیار در‌باره انتخابات عمومی که قرار است در ماه ژوئن انجام شود گفت که حاضر است تاریخ این رأی‌گیری را جلو بیاندازد. وی گفت برگزاری یک رفراندوم در محیط آرام و دموکراتیک را نیز می‌پذیرد ولی در صورت ادامه شورش‌های خیابانی با آن مخالفت خواهد کرد.

بختیار گفت: «آزادی این نیست که مردم دارند. آزادی به آن‌ها داده شده اما برای چه؟ ما هجده ماه پیش برای به دست آوردن محلی برای حزب خود مبارزه می‌کردیم. ما هجده ماه پیش برای تشکیل جبهه ملی مبارزه می‌کردیم. چرا همین رهبران در چهارچوب قانون اساسی برای فعالیت حزبی کاری نمی‌کنند؟»

شاپور بختیار

وی افزود: «دموکراسی بدون احزاب سیاسی مطلقاً وجود نخواهد داشت و وقتی حزب نباشد دیکتاتوری مستقر خواهد شد.» او گفت، مخالفان او فاقد برنامه هستند و فقط شعار به مردم عرضه می‌کنند و اگر هم برنامه‌ای داشته باشند، عتیقه و قرون وسطایی است.

شاپور بختیار در این مصاحبه گفت: «من در چهار هفته حکومت خود خیلی از کارها را که در پنجاه سال نشده انجام دادم و باز هم می‌مانم مبارزه می‌کنم، اگرچه قربانی دیکتاتوری و خفقان طرف جدید شوم. با اختناق شاه جنگیدم، با اختناق این سو نیز مبارزه می‌کنم.»

بختیار در‌باره روابط خود با بازرگان گفت که از نظر شخصی برای او احترام قائل است، اما معتقد است که بازرگان گرفتار وضعی شده که نمی‌تواند آزادانه عقیده خود را بیان کند و فاقد آزادی است. وی گفت که حاضر به قبول هر نوع همکاری و ائتلاف با بازرگان هست ولی بازرگان را به عنوان شخص می‌پذیرد نه نخست وزیر و تکرار کرد که یک کشور، یک دولت بیشتر ندارد.

شاپور بختیار اعلام کرد که، ارتش از دولت او دستور می‌گیرد و خود رأساً دخالتی در سیاست نمی‌‌کند. دکتر بختیار تأکید کرد که با شاه هیچ‌گونه تماسی ندارد و در مورد آیت‌الله خمینی گفت حاضرم دور قم را دیواری بکشم و آن را به صورت واتیکان تازه‌ای درآورم.

اگر با داشتن واتیکان می‌شود مملکت را اداره کرد حاضرم این کار را بکنم. بختیار ضمن شمردن کارهای خود گفت طی چهار هفته که مسئول کار شده است حداکثر کوشش او این است که از خون‌ریزی جلوگیری کند و هیچ توافقی پشت پرده ندارد.

حمایت مردم از نخست وزیری بازرگان / عکس: فرارو

تظاهرات مردم در حمایت از نخست وزیری بازرگان

روزنامه اطلاعات نوشت: «مردم به بازرگان رأی اعتماد دادند». این روزنامه اعلام کرد: «امروز میلیون‌ها نفر در سراسر کشور، با راهپیمایی‌های گسترده و اجتماع، به دولت بازرگان رأی موافق دادند.»

با اعلام راهپیمایی و تظاهرات امروز، از نخستین ساعات بامداد در تهران و شهرستان‌ها طرفداران حضرت آیت‌الله العظمی خمینی برای تایید حکومت انقلابی و نخست وزیری مهندس مهدی بازرگان در راهپیمایی شرکت جستند و با شعارهای گوناگون، یک‌بار دیگر راه امام خمینی را تایید کردند.

بزرگ‌ترین اجتماع و راهپیمایی امروز در تهران برگزار گردید. در تظاهرات امروز تهران، عکس مهندس بازرگان در دست مردم بود. عکس مشترک بازرگان و آیت‌الله خمینی نیز که در مصاحبه مطبوعاتی امام برداشته شده بود در دست مردم قرار داشت.

مردم در تظاهرات امروز با دادن شعارهایی چون: «درود بر خمینی، سلام بر بازرگان»، «درود بر بازرگان، چریک پیر ایران»، «بازرگان، بازرگان، نخست وزیر ایران»، «بازرگان، بازرگان، حامی دین و ایمان» از نخست وزیری وی حمایت کردند.

این روزنامه می‌افزاید که حدود هزار نفر از همافران نیروی هوایی ارتش نیز با لباس نظامی خود در تظاهرات امروز شرکت کردند.

مهندس بازرگان در کنار آیت‌الله خمینی

دعوت جامعه روحانیت مبارز تهران از مردم برای تظاهرات امروز

تظاهرات امروز مردم تهران در پشتیبانی از تصمیم آیت‌الله خمینی در انتخاب مهدی بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، به دعوت «جامعه روحانیت مبارز تهران» صورت گرفت.

به نوشته روزنامه اطلاعات گروه‌های مختلف سیاسی نیز حمایت خود را از این دعوت اعلام کرده‌اند. جامعه روحانیت مبارز در بیانیه خود نوشته است:

«قدوم قائد بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی خمینی مد ظله العالی به خاک وطن چنان‌که انتظار می‌رفت طلیعه پیروزی‌های بزرگ دیگری برای جنبش اسلامی ملت بود. انتخاب جناب آقای مهندس مهدی بازرگان برای ریاست دولت موقت یکی از این پیروزی‌هاست.»

در این اطلاعیه آمده است: «پس از ۲۵ سال این نخستین بار است که ملت ایران تشکیل دولتی را به راستی جشن می‌گیرد.» در بخش دیگری از این بیانیه آمده است:

«با عنایت خداوند متعال دولت موقت جناب آقای بازرگان زمینه‌ساز حکومت اسلامی است که در آن نابسامانی‌‌های موجود ایران که محصول قرن‌ها رژیم جابرانه شاهنشاهی به خصوص ۵۸ سال سلطنت خائنانه خاندان مزدور پهلوی است مرتفع می‌گردد و با همکاری سازنده همه قشرهای ملت، ایرانی آباد و آزاد به وجود آید. رهبر عالی‌قدر امام خمینی از ملت ایران خواسته‌اند نظر خود را در این باره اعلام کنند. به همین مناسبت ما از همه کسانی که انتخاب جناب آقای بازرگان را صمیمانه تایید می‌کنند دعوت می‌کنیم در راهپیمایی همگانی ۱۹ بهمن جاری شرکت جویند.»

مهندس مهدی بازرگان

آیت‌الله خمینی: موافقت با دولت بازرگان تکلیف شرعی است

آیت‌الله خمینی امروز با دادن پیامی به ملت ایران، از حمایت آن‌ها از دولت بازرگان که آن را دولت امام زمان خواند تشکر کرده و بار دیگر حمایت از دولت بازرگان را تکلیف شرعی و خدمت به دولت بختیار را کفر دانست.

در این پیام آمده است: «تشکر می‌کنم از این اجتماع عظیم ملت ایران در این روز که برای پشتیبانی از دولت جناب مهندس بازرگان که دولت شرعی و دولت امام زمان سلام الله علیه است تشکر می‌کنم. امروز هم با فریادها با شعارها پشتیبانی خودشان را از دولت اسلامی اعلام کردند و اظهار تنفر از مخالفین کردند.خوب است که این مخالفین دست از این خبط‌ها بردارند. دیر نشده است. این‌ها برگردند به دامن ملت. باز هم توبه آن‌ها قبول است. این‌قدر با این ملت لجاجت نکنند. این‌قدر این ملت را اذیت نکنند.»

در ادامه‌ی این پیام آمده است: «ارتش باید برگردد به دامن ملت. همان‌طور که عده کثیری، گروه‌های کثیری برگشته‌اند و ما با آغوش باز آن‌ها را پذیرفته‌ایم. شما هم برگردید و همه ارکان باید برگردند. من اعلام می‌کنم که موافقت کردن با این دولتی که ما فراهم کرده‌ایم، تکلیف شرعی همه است. و مخالفت بر همه محرم است. ما اعلام می‌کنیم که خدمت کردن به این دولت طاغوتی خدمت به طاغوت است، خدمت به کفر و شرک است. نباید خدمت کنید. خدمت به اجانب است.»

آیت‌الله خادمی

برقراری محکمه شرعی در اصفهان پس از ۵۰ سال

آیت‌الله خادمی، یکی از روحانیون بزرگ اصفهان دادگاه شرعی ایجاد کرد و حکم شرعی صادر کرد. یکی از متهمانی که توسط ایشان محاکمه و حکم آزادی وی داده شد، یک ضارب آمریکایی است.

این آمریکایی پس از آزادی، توسط شهربانی دستگیر و زندانی شد تا مجدداً به اتهامات وی رسیدگی شود. محاکم شرع که بیش از ۵۰ سال پیش در ایران برچیده شده بود، این روزها و پیش از برقراری جمهوری اسلامی در گوشه و کنار کشور توسط روحانیون دوباره برقرار شده است.

روزنامه اطلاعات نوزدهم بهمن نوشت: آلفونسو یاچکو دوره لو، تبعه آمریکا که چندی پیش با شلیک گلوله، یک راننده آمریکایی را مضروب کرده و توسط مردم دستگیر و برای محاکمه به منزل حضرت آیت‌الله خادمی تحویل داده شده بود، پس از پرداخت جریمه شرعی آزاد شد.

وی پس از پرداخت پانزده هزار تومان دیه شرعی، چهار هزار تومان حقوق یک ماه راننده اصفهانی در مدت معالجه و سه هزار تومان مخارج بیمارستان او، پس از کسب رضایت آزاد شد.

به دنبال این ماجرا، مأموران شهربانی اصفهان یک بار دیگر تبعه آمریکایی را دستگیر کردند تا به پرونده وی رسیدگی مجدد بنمایند. هم اکنون کسانی که به اتهامات سرقت توسط مردم در اصفهان دستگیر می‌شوند، در منزل حضرت آیت‌الله خادمی محاکمه شرعی می‌گردند.

رضا براهنی

رضا براهنی: بختیار مفتری است

رضا براهنی در مقاله خود در روزنامه اطلاعات به سخنان اخیر بختیار در مورد فشار دو ساواک جدید مذهبی و سرخ بر مطبوعات کشور حمله کرد و آن را با گفته‌های شاه در مورد ارتجاع سیاه و سرخ مقایسه کرد.

وی افزود که نه آیت‌الله خمینی، نماینده ساواک مذهبی است و نه اشخاصی که کوشیده‌اند مقالاتی از دیدگاه غیر مذهبی در‌باره اوضاع در ایران بنویسند و در واقع با اپوزیسیون مذهبی نوعی گفت و شنود برقرار کنند، از اعضاء اپوزیسیون سرخ هستند.

وی گفت که از نظر بختیار، اپوزیسیون ایران ترکیبی است از ارتجاع سیاه و سرخ و آن هم تقلیل داده شده به پست‌ترین اشکال خودکامگی یعنی ساواک و تنها امثال آقای بختیار هستند که در هفت شهر عشق و آزادی جولان می‌دهند و کسی هم جلودارشان نیست. به همین خاطر وی بختیار را مفتری خواند.

براهنی در این مقاله مدعی شده است که پاهای بهروز دهقانی توسط یک نجار مزدور ساواک با اره بریده شده و صمد بهرنگی نیز در رود ارس توسط ساواک غرق شده است.

وی در این مقاله با اشاره به افترایی دیگر زیر نام تجزیه‌طلبی، می‌نویسد که سلطنت دودمان پهلوی مدام هر حرکت سالم «ملیت‌های ستم‌زده ایران» را با آهنگ باسمه‌ای تجزیه‌طلبی سرکوب کرد.

او می‌افزاید، همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ساواک مذهبی و ساواک سرخ مانع از آن نمی‌شود که مفتری رسوا شود همان‌گونه افترای باسمه‌ای تجزیه‌طلب هم مانع مبارزه «ملیت‌های ستم‌زده ایران» برای کسب حقوق مساوی نخواهد شد.

در این مقاله‌ی رضا براهنی که در روزنامه اطلاعات و زیر عنوان «نخست وزیر مفتری» منتشر شده، آمده است:

«نخست وزیر غیر قانونی ایران، یعنی آقای دکتر بختیار روز دوشنبه نهم بهمن‌ماه در مصاحبه بسیار طولانی و نفس‌گیر خود که من متن آن را نخست از رادیو شنیدم از گوشه دیگری از سوسیال دموکراسی مورد ادعای خود پرده برگرفت و نشان داد که هیچ برنامه‌ای ندارد جز برنامه شاه متواری، شاه دلمره و افسرده، شاهی که در سراسر گیتی فقط برای ملک حسن دست نشانده دیگر امپریالیسم آمریکا قابل هضم است و آن‌هم به چه دشواری، شاهی که جرأت آن را ندارد که با یک خبرنگار روبه‌رو شود به دلیل این‌که ممکن است گریه‌اش بگیرد و شاهان عالم قرار نیست بگریند بلکه تنها قرار است فخر بفروشند و آدم بکشند. تازه تنها کسی که این شاه را شاهنشاه می‌نامد نخست وزیر غیرقانونی ایران یعنی دکتر بختیار است.»

در ادامه‌ی این مقاله آمده است: «یک سال پیش از این، شاه ایران با کاشتن مخفیانه مقاله‌ای توهین‌آمیز نسبت به حضرت آیت‌الله خمینی در مطبوعات از طریق داریوش «همایونی» اپوزیسیون ایران او را مرکب از ارتجاع سیاه و سرخ نامید. مردم ایران شجاعانه قد برافراختند تا این قبیل افتراهای خائنانه را از ساحت اپوزیسیون دور کنند و سرانجام مفتری خائن را متواری کنند و حالا آقای بختیار دست نشانده شاه که مدعی است خود زمانی عضو اپوزیسیون بوده است می‌گوید که سه نوع ساواک در ایران وجود دارد. ساواک اول که او می‌خواهد منحلش کند و بعد ساواک مذهبی و ساواک سرخ.»

براهنی در ادامه نوشته است: «از نظر آقای بختیار ترکیبی از این دو ساواک آخر بر مطبوعات حکومت می‌کند و اجازه نمی‌دهد که عکس و تفصیلات مربوط به ایشان آن‌طور که در خور مقام ایشان است در روزنامه‌ها چاپ شود. با این استدلال اگر پیش برویم ناگزیر باید این نتیجه را از قول آقای بختیار بگیریم که حضرت آیت‌الله خمینی و حضرت آیت‌الله طالقانی نماینده ساواک مذهبی هستند و اشخاصی که کوشیده‌اند مقالاتی از دیدگاه غیر مذهبی در‌باره اوضاع در ایران بنویسند و در واقع با اپوزیسیون مذهبی نوعی گفت و شنود برقرار کنند، از اعضاء اپوزیسیون سرخ هستند.»

براهنی در ادامه‌ی مقاله می‌نویسد: «هنوز هم پس از این همه قتل و کشتار و خونریزی و جمعه‌های سیاه و یک‌شنبه‌های خونین و اربعین‌های قیام و شهادت و تظاهرات چند میلیون نفری اپوزیسیون ایران اندر خم یک کوچه است و ترکیبی است از ارتجاع سیاه و سرخ و آن هم تقلیل داده شده به پست‌ترین اشکال خودکامگی یعنی ساواک و تنها امثال آقای بختیار هستند که در هفت شهر عشق و آزادی جولان می‌دهند و کسی هم جلودارشان نیست. هر شخص یا گروهی که به وسیله امپریالیسم آمریکا بر سرکار آورده می‌شود ـ و آقای دکتر بختیار هم از این نظر مستثنی نیست بی‌درنگ خود را بر عوامل و عناصری متکی می‌کند که حکومت‌ها اشخاص و گروه‌های سلف آنان در گذشته بر آن عناصر متکی بودند و دقیقاً با همان طرز تلقی‌ها حتی لحن‌ها و لهجه‌ها با مخالفان خود روبه‌رو می‌شوند که اسلافشان در گذشته روبه‌رو شده‌اند.»

در ادامه‌ی مقاله آمده است: «این عوامل و عناصر عبارت بودند از معاملات پشت پرده بین آن شخص و یا گروه‌ها و نمایندگان امپریالیسم بین‌المللی، متکی بودن بر قدرت ارتش پلیس و ژاندارمری و نیروی پلیس مخفی، موجه جلوه دادن کلیه معاملات پشت پرده از طریق تکیه‌ای کاذب بر قانون اساسی، تهدید کردن مردم به قحط و غلا و دعوت آنان به سوی آرامش، آرامشی گورستانی که در آن منافع توده‌های محروم به کلی نادیده گرفته شده و تنها به بزکی از آزادی‌های بسیار عادی که بعدها سر از خفقان‌های شدیدتر در خواهد آورد اکتفا شده است و ایجاد موقعیتی خاص مبتنی بر تهمت و افترا و بهتان که به دنبال آن پاک‌ترین نمایندگان مردم محروم یا به زندان‌ها خواهند افتاد یا سر به نیست خواهند شد و یا راه تبعید را پیش خواهند گرفت.»

براهنی در ادامه‌ نوشته است: «در حالی که آقای بختیار باید بداند که تنها یک ساواک هست و آن‌هم ساواکی است که درست بیخ گوش آقای بختیار و هر حکومتی از نوع حکومت بختیار نشسته است و حتا اگر فردا نامش ساواک نباشد و چیز دیگری باشد، باز هم بیخ گوش آقای بختیار خواهد نشست. چرا که هیچ حکومتی از نوع بختیار و کلیه انواع حکومت‌های دست نشانده به وسیله استعمار سراغ نداریم که بدون یک ساواک به هر نامی که می‌خواهد باشد به زندگی خائنانه خود ادامه دهد. یک نکته را هم بگویم که سلطنت دودمان پهلوی در دوران نیم قرن خیانت خود به زحمت‌کشان ایران، مدام هر حرکت سالم ملیت‌های ستم‌زده ایران را با آهنگ باسمه‌ای تجزیه‌طلبی سرکوب کرد و تمام حقوق دموکراتیک آنان را یک‌سره به نابودی کشاند.»

در ادامه‌ی مقاله آمده است: «ما از آقای بختیار ادامه دهنده همان شیوه‌های نامیمون شاهنشاهی پهلوی در ایران انتظار نداریم که حقوق این ملیت‌های ستم‌زده را تأمین کند، چرا که آقای بختیار کوچک‌تر از آن است که این حقوق را تأمین کند. چرا که این حقوق را تنها انقلاب واقعی ایران تأمین خواهد کرد چرا که این حقوق بخشی از کلیه حقوقی است که برای مردم ایران به طور مساوی در سایه انقلاب تأمین خواهد شد. همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ارتجاع سرخ و سیاه مانع از آن نشد که حق به حقدار برسد و بالاخره انقلاب بدین مرحله از پیروزی برسد تا شاه از ایران برود. همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ساواک مذهبی و ساواک سرخ مانع از آن نمی‌ شود که مفتری رسوا شود همان‌گونه افترای باسمه‌ای تجزیه‌طلب هم مانع مبارزه ملیت‌های ستم‌زده ایران برای کسب حقوق مساوی نخواهد شد.»

براهنی در ادامه‌ می‌افزاید:‌ «‌راقم این سطور که یک آذربایجانی است به آقای بختیار قول می‌دهد که نه قصد دارد مثل دوست شهید و فقید عزیزش صمد بهرنگی در رود ارس هل داده شود و نه عزم دارد که مثل دوست عزیز و فقید و شهید دیگرش بهروز دهقانی پاهایش را به دست نجاران مزدور سازمان امنیت بسپارد تا اره‌اش کنند و نه می‌خواهد با مزدورانی چون پرویز ثابتی، دکتر عضدی، دکتر حسین‌زاده و پرویز خان و حسینی و ده‌ها جلاد دیگر که تف عالم بر چهره جمیع آنان باد، دیگر باره دست و پنجه نرم کند تا حتی در خواب‌هایش هم جیغ بشنود و جیغ بکشد.»

براهنی در پایان می‌نویسد: «ولی یک نکته را به خوبی می‌داند که اگر تمام رود ارس را به شکمش ببندند و سراسر بدنش را هم قطعه قطعه کنند حاضر نخواهد شد که کلمه ‌ای برخلاف مصالح ملیت ستم‌زده خود بگوید و به صراحت تمام هم می‌گوید که تجزیه‌طلب دقیقاً همان کسی است که اپوزیسیون را تجزیه می‌کند تا خود به قدرت برسد و باز به صراحت تمام می‌گوید که بدون در نظر گرفتن حقوق دموکراتیک ملیت‌های ستم‌زده به همان‌گونه که تاریخ هشتاد سال گذشته ایران نشان داده اصولاً انقلاب به معنای واقعی وجود خارجی نخواهد داشت.»

غلامحسین ساعدی

زالوهای روشنفکرنما بر پیکر نهضت مردم

به دنبال افزایش شمار مطالب و مقالاتی که در روزنامه‌ها و نشریات داخلی کشور منتشر می‌شد و تغییر چهره برخی از روزنامه‌نگاران کشور که از روحانیت و رهبری آیت‌الله خمینی دفاع می‌کردند، غلامحسین ساعدی در مقاله‌ای تحت عنوان «زالوهای روشنفکرنما بر پیکر نهضت مردم» که در تاریخ هفدهم بهمن در روزنامه اطلاعات منتشر شد، چنین نوشت:

منظور از این زالوها، شبه روشنفکران یا «لومپن ـ انتلکتوئل»‌هایی هستند که در زیر چتر حمایت دستگاه جبار شاهنشاهی پرورش یافته، رشد کرده، در هزاران پیچ و خم دستگاه جهنمی استبدادی به همکاری دست یازیده، ورزیده شده، ظلمت شب یلدا را بهانه استتار کرده، و تمام عمر اندیشه ناقص خود را در راه‌های باطل به خدمت و صحبت حکام گذرانده و در توطئه‌ای بزرگ علیه فرهنگ ملت شرکت جسته، و در طرح هر نوع برنامه‌های کذایی جشن و سرور دستگاهی شرکت کرده، و امروزه با وقاحت کامل، یک باره پشت و رو شده به میدان آمده‌اند تا نقش دیگری بازی کنند، با نقاب‌های رنگ وارنگ انقلابی، به ظاهر تندروتر از همه‌ی مردم ستم کشیده، و کاسه‌هایی گرم‌تر از آش، که هیجان‌زده دست و پا می‌زنند تا در نظام حکومتی آینده که هنوز شکل خاصی به خود نگرفته، موقعیت و یا مثلاً منزلتی برای خود و افکار ناساز و ناهمگون خویش بیابند.

از خصوصیات عمده این بوقلمون صفتان، مهم‌تر از همه حالت روانی گداصفتی و چاپلوسی و در سایه اقتدار پناه گرفتن، و در یک جمله مجذوب قدرت شدن است. آن‌هایی که تا دیروز جزو عمله اکره دستگاه‌های استبدادی بودند و با حضور خود جشن‌ها و جشنواره‌های فرمایشی را پرطمطراق می‌کردند.

و هفته‌ای یک بار با زن شاه، دور سفره افتخار می‌نشستند و در هنرسراها و فرهنگسراهای فرمایشی، با بودجه کلان به لفت و لیس مشغول بودند و تحریف و تخریب تمام مبانی فرهنگ ملی را وجهه همت خود ساخته بودند.

با قوام و پا گرفتن نهضت یک پارچه مردم، نه دفعتاً، که با احتیاط کامل، از این رو به آن رو شده و به خیال این‌که رهبران پاک باخته‌ی جنبش امروز ایران نیز هوس تکیه بر اریکه قدرت‌های فردی یا استبدادی را دارند، آشکارا به تجلیل آن‌ها می‌کوشند و تلاش دارند، به هر وسیله‌ای که شده، تا آنجا که می‌شود به رهبران انقلاب تقرب جویند.

رنگ عوض کردن این «لومپن»های روشنفکرمآب، شباهت زیادی به حیله‌گری‌ها و کلک‌های خنده‌دار صاحب قدرتان نظام استبدادی دارد. زمان شاه زمانی که در اوج فلاکت از آقایان علماء اعلام و آیات عظام استمداد می‌جست (‌درست در لحظاتی که مزدورانش به تار و مار کردن مدارس دینی و قتل عام مردم مشغول بودند و یا ازهاری در لحظاتی که در مجلس فرمایشی، سخنان بی‌سر و ته خود را با «بسم الله» شروع می‌کرد، چه فرقی می‌کند با زبان آن صاحب نشریه‌ای که تا دیروز روی جلد خود را با تمثال درباریان مزین می‌کرد و امروز با تصویر آیت ‌الله خمینی و دکتر مصدق، دکتر فاطمی و ارانی و جزنی و مجاهدین و فدائیان جان باخته و شهدای مبارزات خیابانی زینت می‌دهد؟

کسی که تا دیروز قلم کثیف و آلوده‌اش را دربست به اختیار دستگاه قلدری گذاشته بود، و با بیانی که بی‌شباهت به آب دهن مرده نبود، از خواهر شاه، اشرف به عنوان یک بانوی خیرخواه و بشردوست و چهره جهانی دفاع می‌کرد و ترور ناموفق او را جزو موهبت‌های الهی می‌دانست و از بودجه ناشناخته بنیادش آینده خود را بنیان می‌نهاد، امروزه با بی‌شرمی تمام به مصدق‌ها و فاطمی‌ها و تختی‌ها سلام می‌کند.

چگونه می‌شود آدمی تا به این حد از هر نوع ارزش انسانی ساقط باشد؟ و با چنین پررویی یک مرتبه صد و هشتاد درجه تغییر جهت بدهد؟ مرد، که نه، نامردی که یک سال پیش به هنگام اعتراض صد و هشتاد و چند نفر روزنامه‌نگار شریف کشور به ادامه اختناق و سانسور، دار و دسته از حزب رستاخیز شاه راه می‌انداخت و به پابوسی آموزگار می‌شتافت که روزنامه‌نگاران واقعی مملکت ما هستیم که این چنین در پیشگاه شما و پیشگاه دم و دستگاه دم تکان می‌دهیم، امروزه روز برای شهیدان گمنام، چامه می‌سراید، چاپ و زندگی آزادمردان را وسیله فروش نشریه خود که معلوم نیست از کجا و کدام منبع می‌خورد، قرار می‌دهد؟

یا آن شاعر فلک زده‌ای، که یک مرتبه ضربات نهضت او را از خود بی‌خود می‌سازد و «نداری» خود را و رمانتیک‌تر از همه بیماری «فرزند» خود را وسیله توجیهی می‌کند برای هزاران کثافتکاری غریبی که در سال‌های گذشته مرتکب شده بود، و با اعتراف به گناهان خود، می‌خواهد آب تطهیر بر سر خویشتن بریزد.

غافل که، بودند هزاران هزار آزاده‌ای که هر نوع فقر و فاقه و گرسنگی و نداری را قبول داشتند و به‌هیچ‌وجه یوغ بندگی را نمی‌پذیرفتند و هیچ اجباری نمی‌توانست و قادر نبود آن‌ها را به مرحله‌ای برساند که به آستان بوسی و مجیزگویی متوسل شوند!

و یا آن مثلاً «سردبیر» کذایی که تمام وقت با انتقاد از مسایل پیش پاافتاده روزمره و نالیدن از بوق ماشین همسایه، یا نق زدن به زود یا دیر آمدن سپور شهرداری، نقاب روشنفکرانه‌ای برای خود ساخته بود، و در اوج اختناق، نویسنده‌ای را که با شهامت کامل پته کثافت‌کاری‌اش را روی آب ریخته بود، چگونه علناً در نشریه خود به دستگاه ساواک لو داد و او را روانه سیاهچال کرد و بعد به پر کردن ستون روزنامه رستاخیز پرداخت و امروزه روز دم از عدم آزادی قلم و اختناق در گذشته می‌زند و با تجلیل از صاحب قلمان آزاده می‌خواهد خود را در پناه چنین نام‌هایی محفوظ نگهدارد.

... ساعدی ادامه می‌دهد: «یکی از این حضرات، نوشته است پیش از آن‌که به مردم دانش سیاسی کافی داده شود نباید آن‌ها را گوشت دم توپ و تانک و تفنگ ساخت، حرفی است درست، ولی پشت این حقیقت، حقیقت بزرگ‌تری نشسته و اگر آن را ندیده بگیریم در واقع یک روی سکه را دیده‌ایم. پیش از حرکت و جنبش توده‌ای مردم در عرض یک سال گذشته، آیا فضا، فضایی بود که بشود به احتمال حتی چند درصد دانش سیاسی را این چنین به توده‌ها آموخت که خود در عمل و در حرکت یاد گرفتند؟»

آن‌گاه ساعدی به انتقاد از افرادی می‌پردازد که می‌خواستند از وقوع انقلاب جلوگیری کنند و می‌گوید: «آن‌ها سرانجام ماهیت اصلی خویش را روشن می‌کنند. مثل آن بابایی که در روزنامه اطلاعات نوشته بود که به نخست وزیر مورد اعتماد و مورد تفاهم خود در یک سال پیش، بعد از وقایع تبریز، هشدار بروز یک انقلاب را داده بود که نخست وزیر را باور نشده بود و با این اعتراف، نویسنده پرده از آبروی ندار خویش برداشته بود که چگونه می‌خواسته، از بروز چنین حوادثی پیشگیری کند.»

ساعدی مقاله خود را چنین به پایان می‌برد: «این هشدار را گوش به گوش، از کران تا به کران برسانیم و در مقابل ضربه‌های ضدانقلابی، حتی در یک چنین محدوده کوچک، به سلاح‌های تدافعی مسلح شویم!»

پنجشنبه،۲۲بهمن ۱۳۸۸ سی و یک سال از انقلابی که در بدو امر یک نهضت اجتماعی آزادی‌خواهانه بود و بعد از مدت کوتاهی به یک انقلاب تمام عیار تبدیل شد می‌گذرد. نخستین برنامه از برنامه‌های رادیویی خاک به مناسبت سالگرد انقلاب به رمان انقلاب اختصاص دارد. در این برنامه ابتدا به نخستین رمانی که در ایران نوشته و منتشر شد می‌پردازیم و سپس در فاصله‌ی یک قرن ازین نخستین تجربه در رمان‌نویسی به «در حضر» مهشید امیرشاهی به عنوان یک نمونه‌ی منحصر به فرد از رمان انقلاب می‌رسیم.

نخستین رمان فارسی یک رمان انقلابی است

عجیب است که اولین رمان فارسی که به قلم آخوندزاده نوشته شد و در سال ۱۲۵۳ با نام «ستارگان فریب‌خورده – حکایت یوسف شاه» در ایران منتشر شد یک رمان کوتاه تاریخی و یک رمان انقلابی است. داستان این کتاب در زمان شاه عباس صفوی اتفاق می‌افتد اما آخوندزاده از این قالب تاریخی برای نشان دادن واقعیت‌های اجتماعی به شیوه‌ی انتقادی استفاده کرده، صحنه‌های گویایی از ویرانی ایران و فلاکت توده‌ها ترسیم می‌کند.

در این داستان مردم پادشاه بی‌لیاقت را از پادشاهی عزل می‌کنند و تاج و تخت او را به مجرم محکوم به مرگی می سپرند. این مجرم پیشه‌ور زحمتکشی است به نام یوسف سراج. یوسف به تخت که می‌نشیند، برای اداره امور از دانایان ملت «مجلس مشورتی» تشکیل می‌دهد، اما در پایان کار درباریان و ثروتمندان بر ضد او شورش می‌کنند و او را از تخت پادشاهی به زیر می‌کشند.

آخوندزاده در نامه‌ای به میرزا آقا خان تبریزی می‌نویسد: «دور گلستان و زینت‌المجالس گذشته است. امروز این قبیل تصنیفات به کار نمی‌آید. امروز تصنیفی که متضمن فوائد ملت و مرغوب طبایع خوانندگان است فن دراما و رمان است.»

در واقع رمان فارسی بعد از تحولات اجتماعی که به جنبش مشروطه انجامید در ادبیات ایران پیدا شد. نخستین رمان‌های ایرانی از قانون، ترقی صنایع، عظمت قشون و تشکیلات دولتی دفاع می‌کنند و ازین نظر بیانگر خواست روشنفکران غرب‌رفته و طبقه‌ی متوسط ایران هستند. به یک معنا خاستگاه رمان فارسی روشنگری، انتقاد اجتماعی و تأکید بر فردیت انسان است. بنابرین می‌توانیم بگوییم هرگاه طبقه‌ی متوسط در ایران رشد کرده و اندیشه‌ی اصلاحات اجتماعی در جامعه قوت گرفته، رمان فارسی از نظر کمی و کیفی رشد کرده است. دوران مشروطه چنین دورانی است.

داستان بلند به جای رمان

با اینحال به زودی آرزوی مردم ایران برای رسیدن به آزادی و عدالت اقتصادی که همواره منشأ تحولاتی در ایران بوده به کابوس استبداد رضا شاهی انجامید. در دوران رضا شاه جمالزاده سکوت کرد، اما نویسندگانی مانند شین پرتو، سعید نفیسی، کریم کشاورز و هدایت داستان‌ها و رمان‌هایی نوشتند.

هر نویسنده‌ای محصول دوران مشخصی است. هدایت هم چنین نویسنده‌‌ای بود. یک نویسنده‌ی حساس و درونگرا اما مرگ‌کام که به گفته‌ی تقی مدرسی تمام قهرمانانی که خلق می‌کند نیمی از وجود او را در خود دارند. پس از شکست نهضت ملی و کودتای بیست و هشت مرداد یأس جامعه‌ی ایران را فراگرفت. از نظر اقتصادی طبقه‌ی متوسط مرفه شد، اما از نظر فرهنگی به دلیل استبدادی که وجود داشت، رمان فارسی نتوانست به مسیر طبیعی خودش که با انقلاب مشروطه شروع شده بود ادامه بدهد و خود را به پهنه‌ی ادبیات جهان وصل کند.

در این دوره داستان کوتاه و داستان‌های بلند رونق یافت و با تکیه بر «ملکوت» ِ بهرام صادقی و «شازده احتجاب» گلشیری به یک نوع ادبی غالب تبدیل شد. می‌‌دانیم که رمان دستآورد قرن نوزدهم است و داستان بلند در قرن هفدهم پیدا شده است. ازین نظر می توانیم بگوییم استبداد رضا شاهی و کودتای بیست و هشت مرداد تاریخ ادبیات ما را دویست سال به عقب راند.

نخستین نشانه‌های انقلاب

نخستین نشانه‌ی انقلاب بهمن را در رمانی به نام شب هول، نوشته‌ی هرمز شهدادی سراغ داریم. در این اثر استاد یکی از دانشگاه‌های ایران، مردی ترسخورده و خشمگین به نام هدایت اسماعیلی از ناآرامی‌ها و اعتراضات دانشجویی سخن می‌گوید و از ترس‌خوردگی‌اش نفرت دارد. فصل‌های آغازین این کتاب یک سند اجتماعی بی‌نظیر است از ذهنیتی که در سال ۱۳۵۶در دانشگاه‌ها و محافل ادبی وجود داشت. راوی این داستان در یکی از صحنه‌های آغازین رمان می‌گوید:

«با اینهمه گارد. نوبت به انبیا چو رسید آسمان تپید. امروز کلاس تشکیل می‌شود. مشکل همین است. مگر می‌شود رفت سر کلاس؟ مگر می‌شود نرفت سر کلاس؟ مگر می‌شود رفت سر کلاس و درس داد؟ مگر می‌شود رفت سر کلاس و درس نداد؟ حرف زد؟ حرف نزد؟ می‌آیند. می‌نشینند. چهارچشمی دهن را می‌پایند. کلمه‌ها را می‌قاپند. مواظبند بگویی. می خواهند بگویی. حریصند. آماده‌اند. می‌خواهند دهنت را باز کنی و بگویی. حرفهایی را بزنی که خودشان جرئت ندارند بزنند. حرفهایی که خودم نمی‌خواهم بزنم. اعتقاد داشتن مهم نیست. مهم چشمهایی است که به دهنت خیره شده‌اند. به قول عبید زاکانی: قاضی قوم خود را گفت ای مردم خدای را شکر کنید. شکر کردند و گفتند این سپاس از بهر چه باشد؟ گفت خدای را سپاس دارید که فرشتگان را نجاست مقرر نیست ارنه بر ما می ریستند و جامه‌های ما را می آلودند.»

رمان ضدانقلاب

سپس در یک دوره‌ی نسبتاً طولانی مضمون انقلاب به کل از ادبیات ما حذف ‌شد و تا امروز، با وجود حمایت های بی دریغ دولت از نویسندگان حوزه‌ی هنرهای اسلامی و دیگر نویسندگان وابسته به نهادهای دولتی، نتوانسته‌اند رمان انقلاب را بنویسند. در مقابل نویسندگان مستقل آثار ماندگاری در این عرصه پدید آورده‌اند.

در خارج از ایران مهشید امیرشاهی با انتشار رمان «در حضر» نخستین نمونه از رمان انقلاب را ارائه می‌دهد. این رمان که تا امروز همچنان منحصر به فرد است، در واقع روزنگار وقایعی است که با ۱۷شهریور ۵۷ آغاز می‌شود و با کناره‌گیری بختیار و به قدرت رسیدن دولت موقت و خروج نویسنده از ایران به پایان می‌رسد. مهشید امیرشاهی موفق می‌شود از درون طبقه‌ی متوسط متجدد گزارشی مستند از انقلاب ایران به دست دهد.

امیرشاهی در این رمان یک نویسنده‌ی تحلیلگر نیست. او گزارشگر وقایع روز است و اتفاقاً به همین دلیل رمان او یک سند بی‌همتا از چگونگی غلبه مذهب اسلام بر زندگی روزانه ایرانیان و تحمیل تدریجی حجاب به زنان ایرانی است. امیرشاهی از نشست مجلس شورای ملی بعد از واقعه‌ی هفده شهریور گزارش زیر را به دست می‌دهد:

«نماینده دیگری پشت تریبون می‌رود و با صدایی نحیف اعلام می‌کند که به خاطر فجایع «جمعه سیاه»، از روز قبل به مدت یک هفته روزه گرفته است.

مهین می‌گوید «طفلکی! پیداس نا نداره.»

تظاهر به مذهبی بودن هم این روزها سخت رایج است. فقط وکیل مخالف خوان نیست که با روزه‌داری خارج فصل اسلام آورده است - خود نخست وزیر هم بیش از عرف عابد و مسلمان شده است؛ چپ و راست می‌رود و لی‌لی به لالای «آیات عظام» و «آقایان روحانیون» می‌گذارد. برای آنکه ارباب عمائم شب آسوده بخوابند، قمارخانه‌ها و کاباره‌ها را تعطیل کرده است.»

رمان بازنگری در اندیشه‌ی انقلابی

در خارج از ایران محمود مسعودی در رمان «سورة‌الغراب» با نگاهی انتقادی به بازنگری در اندیشه‌ای پرداخت که به انقلاب انجامید. خانم پرتو نوری‌علاء (شاعر و منتقد ادبی) در نقد این رمان می‌نویسد:

«سورة‌الغراب» بی‌آغاز و بی‌پايان، در برابر يقين آمده است. شک در همه اعتقادات جزمیِ زمينی و آسمانی. نزول «سوره»‌ای که به‌شک و پرسش و نفی می‌نشيند. «سورة‌الغراب» خوابی است در بيداری يا واقعيتی است در رؤيا. رؤيا‌- واقعيتی که در «شهر سوره کلاغ» رخ می‌دهد. شهری که «تدريجاًً به قبری خراب و از ياد رفته تبديل می‌شود.»

«سورة‌الغراب» جهانی است که در رؤيا‌- ‌واقعيت ما محقق می‌شود. جهانی که مردمانش از ترس به‌دروغ پناه می‌برند، از دروغ به‌يقين می‌رسند و در تبعيتی همگانی «گرفتار ضرب المثل‌ها و تک بيت‌های فتوی دهنده پدرانشان» در شهری سياه‌پوش جنازه‌ای را‌- شايد جنازه آمال و آرزوهای خود را‌- ‌مشايعت می‌کنند. نظم چنين جهانی با «فرياد» ناگهانی هنگام پريدن از خوابی هولناک يا دريافتی غير‌منتظر، در همه زمان‌ها و در تمام مفردات و‌جمع صرف می‌شود: «فرياد کشيدم، فريادکشيدی، فريادکشيد. فرياد کشيديم، فرياد کشيديد، فرياد کشيدند. فرياد کشيده بودم، فرياد کشيده بودی، فرياد.‌.‌.‌»

(هنر و آگاهی، مجموعه نقدها و مقالات، انتشارات کلبه ی کتاب، لس آنجلس، ۱۹۹۹)

نخستین رمان فارسی، رمان آخوندزاده با اندیشه‌ی انقلابی شکل می‌گیرد، در خارج از ایران نوشته می‌شود و در ایران انتشار می‌یابد. تقریباً یک قرن بعد از انتشار این نخستین رمان، انقلاب دیگری در ایران اتفاق می‌‌افتد. داستان این انقلاب دوم هم که بیشتر به آسیب‌ها و نقصان‌ها نظر دارد در خارج از ایران نوشته و منتشر می‌شود. آخوندزاده خواست مشروطیت و حکومت قانون را مطرح می‌کند و برای آزادی انسان اهمیت قائل می‌شود. امیرشاهی روزنگاری به دست می‌دهد از برآمدن حکومت مشروعه و تسلط پیدا کردن روحانیت و از میان رفتن آزادی‌های فردی. مسعودی ده سال بعد، در سورة‌الغراب پیامدهای انقلاب بهمن ۵۷ را به شکل یک پارودی پیچیده و چند لایه نمایان می‌کند. این همه‌ی تجربه‌ی ما و تنها دستاورد ماست از رمان انقلاب.

صدسال قبل از آن‌که خانم فیلسوف انگلیسی «مری وولستون کرافت» درسال ۱۷۷۲ دست به انتشار «دفاع از حقوق زنان» بزند، دختر یک نجیب‌زاده‌ی اسپانیایی در مکزیک به‌تنهایی و از طریق نمایشنامه‌نویسی و نامه‌نگاری و شعر، مشغول مبارزه‌ی با دیدگاه مسلط و کاملا مردانه‌ی موجود در جامعه‌اش بود.

«سور خوانا» در ۱۶ سالگی به خاطر سرعت یادگیری سریع‌اش و پس از آن‌که اکثر آثار کلاسیک موجود در اروپا را به زبان لاتین خوانده بود از مادرش در خواست کرد که او را با پوشاندن لباس پسرانه برای ادامه‌ی تحصیل به دانشگاه بفرستد.

دست‌نوشته‌ای از «سور خوانا»

اما به جای آن، خانواده‌ی این دختر جوان مکزیکی مقدمات ازدواج از پیش تعیین شده‌ی سور خوانا با یک اشراف‌زاده‌ی مسن و پول‌دار را تدارک می‌دیدند. سور خوانای ۱۹ساله برای آن‌که به ازدواج اجباری تن ندهد تنها چاره‌ی فرار را در آن دید که با پناه‌بردن به صومعه، راهبه و تارک دنیا شود.

احترام و حمایت بی‌شائبه‌ی کشیش اصلی صومعه، به او اجازه داد که در صومعه در سطح تحصیلات عالی به تدریس و تحقیق مشغول گردد. بعد از مدت کوتاهی کتابخانه‌ای با ۴هزار کتاب برای خود دست و پا کرد و کم‌کم شروع به ارسال مقالات و اشعارش به اشخاص با نفوذ فرهنگی و مذهبی کشور نمود.

مجسمه‌ی «سور خوانا»

سور خوانا با درک موقعیت خویش به‌عنوان یک زن، در قرنی که به زن اجازه‌ی تحصیل و ابراز نظر نمی‌داد و با تسلطی که به افکار فلسفی دوران خویش داشت با شجاعت و دقت تمام پایه‌های نظری عصر خویش را به چالش کشاند. سور خوانا در شعر بلند « رویای اول» ضمن تحمل و پذیرش نظریه‌ی جدایی بدن و روح که از عقاید فیلسوف هم‌عصرش دکارت و فیلسوفان عهد عتیقی چون افلاطون و آگوستین نشات گرفته بود آن را به دغدغه‌ی اصلی خود پیوند داد.

سور خوانا می‌دانست که نظریه‌ی « کارتزیان» به این باور در جامعه‌ی مردانه دامن زده بود که مردان از نظر جسمی و بالطبع روحی از زنان برترند و امکان تدریس و ابتیاع فرهنگ توسط زنان امر بی‌هوده‌ای است. از زاویه‌ی نگرش فلسفی و مذهبی فوق منطق و شعور استعدادی است ذاتی که فقط در مردان یافت می‌شد.

نقاشی‌ای از «سور خوانا»

سور خوانا در شعر بلند «رویای اول» به خود اجازه می‌دهد که به بهانه‌ی غلتیدن در یک رویای شبانه روح‌اش را از جسم فیزیکی‌اش جدا کند و به سفری روحانی در دانش معاصر اروپا بپردازد. سور خوانا در این شعرش با قدرت تخیل ادبی‌اش ثابت می‌کند که زنان نیز می‌توانند خلاق و هنرمند باشند.

In a Lighter Vein تاثیر‌گذارترین شعر و جسورترین شعر سور خواناست که مردان را به گونه‌ای آشکار مورد حمله قرار داد و به تناقضی در رفتار مردان اشاره دارد که تا کنون نیز ادامه یافته دارد.

سور خوانا با مطرح‌کردن موضوع روسپی‌گری در آن شعر، با حالتی پرخاشجویانه، در اوج بگیر و ببندها و آتش‌زدن‌های انگیزاسیون، با لحن تندی شعرش را آغاز می‌کند و با خطاب آن‌ها تحت عنوان «ای مردان احمق» بلافاصله از آن‌ها می‌پرسد که چرا به شیوه‌ی ناروایی همیشه زن‌ها رادر مظان تهمت قرار می‌دهید؟

سور خوانا در آن شعر کوتاه از اعتراض همیشگی مردان پرده بر‌می‌دارد که از طرفی با سوز و گداز از عشق مجنون‌وار خود و این‌که چرا زن‌ها عشق ما را پاسخ نمی‌دهند می‌نالند. و از طرف دیگر در اولین فرصت، وقتی که معشوقه را وادار به ابراز عشق متقابل نمودند از آن‌ها به‌عنوان زنان سست و بی‌آبرو یاد می‌کنند.

You whimper if you’re turned away
You sneer if you’ve been gratified

سور خوانا در همان شعر، این سووال همیشگی را پیش روی مردان می‌گذارد که در معامله‌ی بین مردان و روسپی‌ها چه شخصی بیش‌تر گناه‌کار است؟

The woman who sins for money
Or the man who pays to sin?

سور خوانا نزدیک به ۴۰۰سال پیش، تاوان این جسارت شاعرانه‌اش را می‌پردازد. دست‌اندر‌کاران جامعه، چالش او را بر نتافتند و با تمسک به نامه‌ای که او به‌طرز خصوصی برای یکی از رهبران کلیسای شهر نوشته بود و در آن از حق تحصیل زنان دفاع کرده بود عرصه را بر او تنگ می‌کنند.

نقاشی‌ای از «سور خوانا»

از آن پس سور خوانا، تنها نویسنده و نمایشنامه‌نویس و شاعر مستعمره‌ی اسپانیا در مکزیک، حفاظت کشیش صومعه را از دست می‌دهد و پس از مدت کوتاهی کتاب‌خانه‌اش برچیده می‌شود، و ناچار می‌شود در ۴۶سالگی از همه‌ی مزایای یک ادیب هنرمند محروم گردد.

سور خوانا در ادامه‌ی افزایش فشارها دست از هرگونه فعالیت ادبی می‌کشد و فقط به‌عنوان یک راهبه به کار سخت و طاقت‌فرسا تمسک می‌جوید. او یک سال بعد، در حین مداوای بیماران طاعون‌زده در همان صومعه، در سال ۱۶۹۵ بیمار می‌شود و چشم از جهان فرو می‌بندد.

منابع:

A -Sor Juana Inés de la Cruz Works sited: A-WOMAN HERO: SOR JUANA INEZ DE LA CRUZ. by Eric from Port Royal

B - Sunshine for Women

C- In a lighter Vein

میرحسین موسوی اعلام کرد که «جنبش سبز»، جنبشی «جوان، مستقل و خردگرا» است و تحت تاثیر موضع‌گیری‌ها و فشار‌ها، «منفعل» نمی‌شود و براساس «منافع ملی» حرکت می‌کند.

به گزارش وب‌سایت کلمه، آقای موسوی امروز دوشنبه در جمع گروهی از دانشجویان گفت که فشار‌ها و اتهام‌ها علیه «جنبش سبز»، با هدف تحت تاثیر قرار دادن «مراجع، روحانیت و متدینین» صورت می‌گیرد.

این رهبر مخالفان دولت اظهار داشت که «جنبش سبز» نه تنها به خارج وابستگی ندارد، بلکه «اجازه دخالت بیگانگان در امور خود» را هم نمی‌دهد.

به گفته موسوی، حملات، «جنبش سبز» را «دچار عدم تعادل» نخواهد کرد، چرا که «خردگرایی» در بدنه آن، بسیار قوی است.

وی در عین حال گفت: «جنبش سبز با همه دوست است. با کارگران، معلمان، جنبش زنان دوست است. حتی با کسانی که عقاید ما را ندارند، دوست است. چون بخشی از ملت ما هستند.»

وی در بخش دیگری از اظهارات خود به طرفداران «جنبش سبز» توصیه کرد که در برابر «تلخی‌ها» صبور باشند و همچنان از موضع «ناصحانه و دلسوزی»، با نظام برخورد کنند.

دعوت به شرکت در راهپیمایی ۲۲ بهمن
آقای موسوی همچنین از طرفداران «جنبش سبز» خواست با «حفظ هویت» در راهپیمایی ۲۲ بهمن شرکت کنند.

این رهبر مخالفان افزود حضور در این‌گونه مراسم‌ها در «سطح ملی، آثار خوبی» خواهد داشت.

مهدی کروبی و محمد خاتمی نیز پیش‌تر، از طرفداران جنبش سبز خواسته‌اند در راهپیمایی این روز حضور گسترده‌ای داشته باشند.

شورای هماهنگی جبهه اصلاحات که متشکل از ۱۷ حزب و تشکل سیاسی است نیز در بیانیه‌ای از معترضان دعوت کرده‌ تا در مراسم این روز شرکت کنند.

انتقاد از مواضع مسئولان دولت
نخست‌وزیر پیشین ایران در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از سیاست‌های داخلی و خارجی حاکمان جمهوری اسلامی، به آنها توصیه کرد «سیاست متعادلی» را در پیش بگیرند و تلاش کنند تا در جهان «دوست» پیدا کنند.

موسوی، تلاش برای حل و فصل مسائلی که در خیابان‌ها رخ می‌دهد به وسیله «توپ و تفنگ» را یکی از مشکلات اساسی کشور دانست و گفت که ریشه این مسائل، وجود فاصله میان تغییرات جامعه با تغییرات حاکمیت است.

وی از اینکه عده‌ای با «دوقطبی‌ کردن» جامعه قصد دارند «مردم را بهتر سرکوب» کنند، اظهار تاسف کرد و افزود: «منافع عده‌ای در دو قطبی کردن جامعه است.»

رئیس سابق فرهنگستان هنر در بخش دیگری از اظهارات خود گفت که مسئولان جمهوری اسلامی با عنوان «مدیریت جهانی»، سران کشورهای مختلف را به اسلام دعوت می‌کنند، در حالی که حتی «یک دوست نزدیک و صمیمی در منطقه و جهان نداریم.»

آقای موسوی افزود:‌ «با آنها نامه‌نگاری می‌کنند، به ما می‌گویند بیایید و به این کشورها ناسزا بگویید و با آنها مقابله کنید.»

این رهبران مخالفان، خطاب به حاکمان جمهوری اسلامی گفت که «این‌که ما هم مثل شما، سیاستی ماجراجویانه داشته باشیم، یک روز ناسزا بگوییم، یک روز بخندیم و روزی نامه فدایت شوم بنویسیم، را نمی‌پذیریم.»

نفی خشونت و هشدار به روحانیون
میرحسین موسوی در ادامه اظهارات خود به «مغفول ماندن» هفت اصل قانون اساسی اشاره کرد که مربوط به تشکیل شوراها است.

موسوی گفت اگر این اصول به اجرا گذاشته شود، «سایه دیکتاتوری، استبداد، حاکمیت نظرهای شخصی و منافع گروهی را از نظام» دور می‌کند.

به گفته این رهبر مخالفان دولت، در حال حاضر کسانی که «صاحب مال، امکانات و منافعی» شده‌اند، براساس منافع خود قانون اساسی را تفسیر می‌کنند.

وی افزود که «باید دید که چه کسانی از بسته شدن روزنامه‌ها و رسانه‌ها سود می‌برند.»

آقای موسوی اظهار داشت که نهاد‌هایی همچون پلیس، سپاه و بسیج، «محترم» هستند، اما «ما با خشونت، زدن، سرشکستن و کشتن مخالفیم.»

وی خطاب به روحانیون و معتقدان به دین گفت: «زندانی کردن، ضرب و شتم، گرفتن‌ و بستن‌ها، چون به نام اسلام و حکومت اسلامی صورت می‌گیرد، ضرر آن به اسلام بازمی‌گردد و باید همه تلاش کنیم که این حالت از بین برود.»

نخست وزیر سابق ایران افزود: «زدن، گرفتن و بستن چه ربطی به اسلام دارد و یا جلوی برهان و گفتگو را گرفتن چه ربطی به اسلام دارد. جستجو در احوال شخصی مردم چه ربطی به اسلام دارد. وارسی ایمیل‌های مردم چه ربطی به اسلام دارد. این مسائل با اعتقادات دینی و اصول قانون اساسی منافات دارد.»

وی در پایان اظهار داشت:‌ «ما از آزادی، اعتماد به ملت و گردش آزاد اطلاعات لطمه نمی‌بینیم.»