اجتماعی، فرهنگی


رمضان در مالزی و احترام به غیر مسلمان‌ها

ساغر رفیعی: در کوالالامپور همه چیز در وضعیت پیشین است. ماه رمضان آن‌چنان که باید، حضورش را بر شهر تحمیل نکرده است. اگر نبودن توریست‌ها را فاکتور بگیریم، هیچ نشانه آشکاری از آن نوعی که در ایران می‌بینیم، وجود ندارد تا یادتان بیاورد که ماه رمضان است. مالایی‌ها با سیگار کشیدن، غذا خوردن و نوشیدن‌تان در طول روز کاری ندارند. شما حتی متوجه نخواهید شد که آیا خود آن‌ها روزه هستند یا نه. زندگی هیچ تغییری برای شما نکرده است.



ماه رمضان در اندونزی
اسلامی که برای آن‌ها محترم است

ساغر رفیعی: اندونزی با بیش از ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت، که بیش از ۹۰ درصدشان را مسلمانان تشکیل می‌دهند، بزرگ‌ترین کشور مسلمان دنیاست. ماه رمضان دراینجا با آنچه ما از ماه رمضان در یک کشور مسلمان می‌شناسیم بسیار متفاوت است. قضیه کمی شبیه به مساله حجاب زنان مسلمان اندونزیایی است. زنان مسلمان این کشور اجباری در داشتن حجاب ندارند.



گزارشی از فروشندگان زن در متروی تهران
بازار مکاره‌ای به نام متروی تهران

سمیرا ندایی: متروی تهران، بازار مکاره‌ای است؛ از نوع متفاوتی که تا به حال نمونه‌اش را زیاد ندیده‌ایم. بازار خوبی است برای خریدن همه چیز. اگر چه از شیر مرغ تا جان آدمیزاد، چندان برایش مصداق ندارد، اما اجناسی که در آن‌جا به فروش می‌رسد گاهی تعجب‌تان را بر می‌انگیزد. اگر مسیری از محل کارتان تا خانه را در مترو می‌گذرانید، حتماً با فروشندگان زنی که کیفی بزرگ بر دوش دارند و یا ساک‌های بزرگی را حمل می‌کنند، مواجه شده‌اید. از دخترهایی ۲۰ ساله گرفته تا خانم‌های ۶۰-۵۰ ساله. با قیافه‌ها و پوشش‌های مختلف و البته با تبلیغات متنوع.



گران‌ترین طلاق دنیا

در روزهای اخیر اسم «فیل کالینز» در هر روزنامه یا وب‌سایتی به چشم می‌خورد؛ خواننده معروف بریتانیایی و یکی از اعضای گروه معروف «جنسیس.» اما دیدن اسم او در روزنامه‌ها، این روزها، نه ارتباطی به گروه جنسیس دارد و نه به برگزاری یک کنسرت یا انتشار یک آلبوم جدید. نکته‌ای که باعث شده است تا نام فیل کالینز در بسیاری از روزنامه‌ها بنشیند، رکوردی بوده ‌ که به تازگی توسط وی شکسته شده، هر چند که این رکورد‌شکنی، چندان هم شادی‌آفرین نبوده است. فیل کالینز به خاطر طلاق از همسرش، باید ۳۲ میلیون یورو غرامت به وی بپردازد و به این ترتیب رکورد گران‌ترین طلاق را در بریتانیا ثبت کند.



زن بودن

آرزو پویان: این قصه دخترکان نسل من است که در دهه ۵۰ چشم باز کردند و دهه‌های بعد، چشم‌شان را بر جنسیت‌شان بستند تا به زعم خویش، حاشیه‌ای امن بیابند. دهه‌ای که با هر خنده‌ای و کرشمه‌ای برای پسرک‌های شهر، «لباس رسمی‌ها» در پارک‌ها و خیابان‌ها کمین نشسته بودند تا بی‌وقفه، دفتر و دستک در آورند و خطبه عقد جاری سازند.



اهدای خون طنازانه در مؤسسه گل‌آقا
خون اذناب گل‌آقا در شیشه

زویا امین: مؤسسه‌ی گل آقا طبق یک سنت دیرینه، همه ساله یک روز را به عمل انسان‌دوستانه اهدای خون در محل مؤسسه اختصاص می‌دهد. امسال نیز به کوشش پوپک صابری و بقیه‌ی اذناب گل‌آقا، روز یکشنبه ششم مرداد، خون بعضی از اهالی طنز در شیشه شد. به گفته گیتی صفرزاده، در سال ۸۳ سازمان انتقال خون طی جشنی که در سالن خود سازمان برگزار شد، به کیومرث صابری تندیسی اهدا کرد که کاش خودش بود و با دست خودش آن را می‌گرفت.



يک گزارش اجتماعی از يک مسابقه ورزشی‌
تیم ملی بسکتبال و شهرام شب‌پره در ملبورن

همایون خیری: برگزاری مسابقه‌ی بسکتبال، همراه شده بود با يک اتفاق ديگر در شهر ملبورن. اتفاق دوم عبارت بود از برگزاری کنسرت شهرام شب‌‌پره. بنابراين به هر کدام از اين دو برنامه که می‌رفتيد، از آن يکی جا می‌مانديد. حدود ظهر که رسيدم به ملبورن فکر می‌کردم چند نفر اهل تشويق بسکتباليست‌ها هستند و چند نفر اهل رقص و آواز.



تلویزیون، مانع روابط خصوصی همسران

الشرق‌الاوسط/ برگردان م. صبا: تماشای تلویزیون تنها بر کم شدن عواطف بین زوجین تأثیر ندارد. در تحقیقی که در یکی از دانشگاه‌های ایتالیا صورت گرفته است، به این نکته اشاره شده که وجود تلویزیون در اتاق خواب، موجب کم شدن روابط خصوصی زوجین می‌شود.



نامه‌ای به شهردار تهران - بخش دوم
کسی به فکر باغچه نیست؛ آقای شهردار!

کیومرث مسعودی، پژوهشگر و جامعه‌شناس شهری در بخش دوم نامه خود خطاب به شهردار تهران می‌نویسد «آقای شهردار وقتی که ویلاهای میلیارد تومانی آقایان فقط در تابستان‌ها و آن هم در آخر هفته برای میهمانی‌های آن‌چنانی استفاده می‌شود، بنده و خانواده‌ام به ناچار در پارک لاله زیراندازی می‌اندازیم و خجلت‌زده، ساندویچ خشکیده‌مان را سق می‌زنیم؛ چون می‌دانیم که پارک شهری جای پیک‌نیک نیست؛ ولی چه باید بکنیم؟»



نامه‌ای به شهردار تهران - بخش نخست
آقای شهردار! می‌دانید چه مسئولیتی را پذیرفته‌اید؟

کیومرث مسعودی، پژوهشگر و جامعه‌شناس شهری: «شهر با ساختمان‌های کم‌مقاومت و به ویژه ساختمان‌سازی بلندمرتبه در کنار اتوبان‌ها و خیابان‌های شریانی، در صورت زلزله نسبتاً قوی به گورستانی پهناور بدل خواهد شد. در این شرایط با قطع آب و برق، آتش‌سوزی‌های ناشی از شکستگی لوله‌های گاز، اساساً امکان امداد و کمک‌رسانی به ساکنین زنده مانده وجود نخواهد داشت.»



سراب اوکراین

حامد: من برای چند تن از آنان توضیح دادم که چرا کشور اوکراین محل مناسبی برای تحصیل فرزندانشان نیست. گفتم که رشوه‌خواری در دانشگاه‌ها بیداد می‌کند. توضیح دادم که زبان روسی، زبان دشواری است و حتی بعضی از دروس به زبان اوکراینی ارایه می‌شود، زبانی که دانشجوی خارجی آن را در دوره‌های مقدماتی فرا نگرفته، گفتم که دانشجوی ایرانی و کلاً دانشجوهایی که از شرق می‌آیند و نیز سیاه‌پوستان، در این کشور امنیت ندارند.



گزارشی از تکالیف نوروزی دانش‌آموزان ایرانی:
مشق‌نویسی در نوروز

مریم محمدی: مشق شب یا تکلیف عید نوروز در زمان ما از مسایلی بود که بچه‌ها با آن در واقع دست به گریبان بودند. شمایی از آن وضعیت را عباس کیارستمی (فیلمساز مشهور ایرانی) در یکی از بهترین کارهای مستندش به همین نام، یعنی «مشق شب»، ارایه کرد. اما امروز بچه‌های ایرانی با مشق شب، به ویژه با تکلیف ایام عید چگونه روبه‌رو هستند. با بچه‌ها در اینباره صحبت کردم.



چرا بعضی‌ها از مدرسه می‌ترسند؟

ترجمه‌ی زویا ممکن: شاگردی که دچار مدرسه هراسی است به طور آشکار از رفتن به مدرسه سرباز نمی‌زند بلکه با استفاده از روش‌های غیر‌مستقیم از رفتن به مدرسه خودداری می‌کند. این روش‌ها می‌توانند بیماری، بی‌میلی، انفعال و یا عدم فهم مفاد درسی باشند.



سفره هفت‌سین در هتل اموات

همنشین بهار: «در سلول، حبه قند داشتم و به خودم گفتم چهار تا حبه قند می‌گذارم به نیّتِ سرکه و سمنو و سنجد و سیر. راضی نشدم. تلاش کردم با تکه های پارچه، به حبه های قند، لباس سنجد و سیر بپوشم. موفق شدم از خمیر نان و آب دهنم کمی چسب درست کنم، سپس با دندان تکه زردرنگی از زیرپوشم را کندم و به یکی از حبه های قند چسباندم. شد سنجد!»



ستاره افغان: مسابقه استعداد یا نژاد؟

احمد اقبال: تعصبات قومی و زبانی در افغانستان، آنقدر قوی و پررنگ است که هر حرکت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در این کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. برنامه ستاره افغان نیز که با اندیشه کشف استعدادهای جوانان و با گوشه چشمی به منفعت‌های مالی آن راه‌اندازی شده بود، اکنون تحت تاثیر اینگونه تعصبات قرار گرفته است.



تماشای تلویزیون، عامل چاقی مفرطِ کودکان

فیگارو، ترجمه‌ی زویا ممکن: اخیراً انتشار نتایج تحقیق تازه‌ای که در آمریکا در میان کودکان زیر هفت سال صورت گرفته، نشان داده که تماشای تلویزیون، بازی‌های ویدیویی، مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین و مواد غذایی پرکالری، عواملی هستند که موجب اضافه وزن و چاقی بیمارگونه در کودکان می‌شوند. این تحقیق همچنین نشان می‌دهد استفاده از دستگاهی که دسترسی کودکان به تلویزیون را محدود می‌کند، می‌تواند از اضافه وزن کودکان پیشگیری کند.



چگونه بدون احساس گناه با فرزندان، مقتدر برخورد کنیم
بدون احساس گناه با فرزندان برخورد کنیم

زویا ممکن: داشتن اقتدار، شرط لازم برای تعلیم و تربیت کودک است. اما پدر و مادرها اغلب از مقتدر بودن واهمه دارند چرا که می‌ترسند در اعمال آن زیاده‌روی و یا اهمال کنند. خانم کلود هالموس (Claude Halmos)، روانکاو فرانسوی در کتابی که مخاطبش پدر و مادرها هستند سعی کرده با برشمردن این ترس‌ها راه مقابله با آنها را به والدین نشان دهد.



نگاهی متفاوت به روز عشق
دکانی به نام ولنتاین

مجله تایم/ شهرزاد سامانی: تجسم کردن دختر بچه‌ای هشت ساله به جای دختر دم‌بختی که با لباس خواب ساتن روز ولنتاین را جشن می‌گیرد، عجیب و غریب به نظر می‌رسد. اما باید سود سرشاری که از این بازی بدست می آید را هم در نظر گرفت؛ آمریکن گریتینگ (تولیدکننده کارت تبریک) که یک میلیارد و هشتصد میلیون قطعه کارت تبریک به فروش می‌رساند، این نکته را در نظر دارد: «دادن کارت به همکلاسی‌ها در روز والنتاین، معمولا اولین تجربه کودکان در دادن کارت تبریک است.»



بخش دوم گفت‌وگو با علی قرجه‌لو در باره بیانیه بنیاد زبان و فرهنگ آذربایجان
«تجزیه‌طلبی یک فکر شیطانی نیست»

علی قرجه‌لو در گفت‌وگو با محمد تاج‌دولتی: «بخشی از جوانان ملیت‌ها، پرشورانه خواهان جدایی از ملت ایران هستند، این مسئله ما را به این نکته آورده که ما کشورهای دیگری مثل افغانستان و عراق را جلوی چشممان داریم. آیا می‌خواهیم این سیاست‌ها را ادامه دهیم یا اینکه نه؟»



گفتگو با یکی از اعضای هیئت موسس بنیاد زبان و فرهنگ آذربایجان- بخش اول:
زبان ترکی و فارسی باید زبان مشترک ایرانی‌ها باشد

محمد تاج دولتی: چند روز پیش متنی با عنوان ‎«دیباچه‌ای بر یک ضرورت» از سوی بنیاد زبان و فرهنگ آذربایجان و به‌نام آذربایجانی‌های ایرانی مقیم کانادا برای رسانه‌ها فرستاده شد. به سراغ دکتر علی قرجه‌لو، یکی از اعضای هیات موسس بنیاد زبان و فرهنگ آذربایجان رفتم و درباره این بیانیه با او گفت و گو کردم. (قسمت اول)