فرهنگ و جامعه

فروش بی‌رحمانه سگ‌ در خیابان‌های تهران

مینو صابری: مدت‌هاست شاهد هستیم که در تهران بر سر تقاطع‌های خیابان‌های شلوغ و پرتردد، به خصوص در شمال شهر افرادی مبادرت به فروش سگ‌هایی بعضاً یک‌روزه یا چند‌روزه می‌کنند که این موضوع معضلاتی به وجود آورده که علاوه بر ظلمی که به‌ این حیوانات بی‌پناه می‌شود خانواده‌هایی را هم که این سگ‌ها را می‌خرند با مشکلات عدیده روبه‌رو کرده است. به همین بهانه با خانم صدف احمدی یکی از خریداران این سگ‌ها و همچنین دکتر هومن ملوک‌پور، دامپزشک گفت و گو کرده‌ام.

ایرانی‌‌ها هم کریسمس را جشن می‌‌گیرند

زویا امین: بچه که بودم از اوایل دی ذوق‌زده منتظر تلفن زن‌‌دایی مسیحی‌‌ام می‌‌شدم تا ما را هم مثل بقیه فامیل به جشن کریسمس مفصلی که هر ساله در منزلش برگزار می‌‌کرد دعوت کند. درخت ‌کاج بزرگی که زن‌‌دایی‌ لیلیانم تزئین می‌‌کرد، زیباترین درخت‌ نوئل در دنیا بود. دلتنگی من برای زن‌‌دایی‌‌ام چاره‌‌ای نداشت اما دلتنگی‌‌ام برای دیدن دوباره درخت کریسمس از نزدیک دیری نپایید. هر سال که می‌‌گذرد تعداد ایرانیان مسلمانی که از یک ماه مانده به کریسمس، درخت کاج می‌‌خرند و تزئینش می‌‌کنند و گوشه‌‌ی خانه‌‌ها و مغازه‌‌هایشان می‌‌گذارند، بیشتر می‌‌شود.

شب یلدای زمانه، در کنار پوری‌ بنایی

مینو صابری: شب یلدا، یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های ایرانی است. شب ۳۰ آذر هر سال، ایرانی‌ها فرارسیدن طولانی‌ترین شبِ سال را جشن می‌گیرند. به همین مناسبت با دکتر شاهین سپنتا، ایران پژوه درباره‌تاریخچه‌ی شب یلدا گفت و گو کردم و سپس سراغ پوری بنایی و داریوش اسدزاده، دو بازیگر قدیمی رفتم و از آن‌ها خواستم تا خاطراتش را از شب یلدا بگویند.

«مریم باکره» روی جلد «پلی‌بوی»

آزاده اسدی:‌ تصویر روی جلد مجله «پلی‌بوی» چاپ مکزیک در ماه دسامبر، اعتراض برخی از مسیحیان را برانگیخته است. در این عکس، یک مدل آرژانتینی پارچه سفیدی روی سرش انداخته و در حالی که بدن برهنه‌اش مشخص است و پشت سرش شیشه‌ رنگی یک پنجره با معماری و طراحی بسیار قدیمی به چشم می‌خورد، ژست مریم مقدس را گرفته است. زیر این عکس به اسپانیایی نوشته: ستایشت می‌کنیم، مریم!

بانوی اول آمریکا چه لباسی می‌پوشد؟

آزاده اسدی: اين بحث كه اعضای خانواده رييس‌جمهور در کاخ سفید قرار است چه لباسی بپوشند، در کنار موضوعات مربوط به سیاست و روش رییس جمهور آینده‌‌ی آمریکا برای اداره کشور، موضوع بحث بعضی از رسانه‌های آمریکایی است. انتخاب یک دست کت و شلوار مشکی ساده با یک کراوات مناسب برای هیچ کس حتی رییس‌جمهور‌ها هم سختی نیست. مشکل زمانی شروع می شود که لباس باید برای خانم‌ها طراحی و دوخته شود؛ به خصوص بانوی اول آمریکا که پشت هر انتخابی، ده‌ها نقد و نکته‌سنجی پر از سخت‌گیری وجود دارد.

رییس‌جمهور شاعر

آریل دورفمن، ترجمه‌ی احمد سمایی: بعید است که باراک اوباما، رییس جمهور جدید آمریکا تا‌کنون شعری سروده باشد. با این همه، تونی موریسون، نویسنده نامدار آمریکا و برنده‌ی نوبل ادبیات او را شاعر می‌داند. آریل دورفمن، نویسنده‌ی نامدار شیلیایی کوشیده است در مقاله‌ای، حکمت توصیف موریسون از اوباما را توضیح دهد.

«سینی سیمین» جایزه‌ی نخست جشنواره‌ی «گُل‌آقا»

مینو صابری: روز سه‌شنبه بیست‌وسوم مهر ماه، نشست خبری برگزارکنندگان «جشنواره‌ی فیلم کمدی گل‌آقا» با عکاسان و خبرنگاران انجام شد. در این نشست علی‌رضا خمسه و پوپک صابری در خصوص اهداف این جشنواره همچنین مشکلاتی که برسر راه‌شان است صحبت کردند و به پرسش خبرنگاران پاسخ دادند.

رمضان در مالزی و احترام به غیر مسلمان‌ها

ساغر رفیعی: در کوالالامپور همه چیز در وضعیت پیشین است. ماه رمضان آن‌چنان که باید، حضورش را بر شهر تحمیل نکرده است. اگر نبودن توریست‌ها را فاکتور بگیریم، هیچ نشانه آشکاری از آن نوعی که در ایران می‌بینیم، وجود ندارد تا یادتان بیاورد که ماه رمضان است. مالایی‌ها با سیگار کشیدن، غذا خوردن و نوشیدن‌تان در طول روز کاری ندارند. شما حتی متوجه نخواهید شد که آیا خود آن‌ها روزه هستند یا نه. زندگی هیچ تغییری برای شما نکرده است.

اسلامی که برای آن‌ها محترم است

ساغر رفیعی: اندونزی با بیش از ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت، که بیش از ۹۰ درصدشان را مسلمانان تشکیل می‌دهند، بزرگ‌ترین کشور مسلمان دنیاست. ماه رمضان دراینجا با آنچه ما از ماه رمضان در یک کشور مسلمان می‌شناسیم بسیار متفاوت است. قضیه کمی شبیه به مساله حجاب زنان مسلمان اندونزیایی است. زنان مسلمان این کشور اجباری در داشتن حجاب ندارند.

بازار مکاره‌ای به نام متروی تهران

سمیرا ندایی: متروی تهران، بازار مکاره‌ای است؛ از نوع متفاوتی که تا به حال نمونه‌اش را زیاد ندیده‌ایم. بازار خوبی است برای خریدن همه چیز. اگر چه از شیر مرغ تا جان آدمیزاد، چندان برایش مصداق ندارد، اما اجناسی که در آن‌جا به فروش می‌رسد گاهی تعجب‌تان را بر می‌انگیزد. اگر مسیری از محل کارتان تا خانه را در مترو می‌گذرانید، حتماً با فروشندگان زنی که کیفی بزرگ بر دوش دارند و یا ساک‌های بزرگی را حمل می‌کنند، مواجه شده‌اید. از دخترهایی ۲۰ ساله گرفته تا خانم‌های ۶۰-۵۰ ساله. با قیافه‌ها و پوشش‌های مختلف و البته با تبلیغات متنوع.

گران‌ترین طلاق دنیا

در روزهای اخیر اسم «فیل کالینز» در هر روزنامه یا وب‌سایتی به چشم می‌خورد؛ خواننده معروف بریتانیایی و یکی از اعضای گروه معروف «جنسیس.» اما دیدن اسم او در روزنامه‌ها، این روزها، نه ارتباطی به گروه جنسیس دارد و نه به برگزاری یک کنسرت یا انتشار یک آلبوم جدید. نکته‌ای که باعث شده است تا نام فیل کالینز در بسیاری از روزنامه‌ها بنشیند، رکوردی بوده ‌ که به تازگی توسط وی شکسته شده، هر چند که این رکورد‌شکنی، چندان هم شادی‌آفرین نبوده است. فیل کالینز به خاطر طلاق از همسرش، باید ۳۲ میلیون یورو غرامت به وی بپردازد و به این ترتیب رکورد گران‌ترین طلاق را در بریتانیا ثبت کند.

زن بودن

آرزو پویان: این قصه دخترکان نسل من است که در دهه ۵۰ چشم باز کردند و دهه‌های بعد، چشم‌شان را بر جنسیت‌شان بستند تا به زعم خویش، حاشیه‌ای امن بیابند. دهه‌ای که با هر خنده‌ای و کرشمه‌ای برای پسرک‌های شهر، «لباس رسمی‌ها» در پارک‌ها و خیابان‌ها کمین نشسته بودند تا بی‌وقفه، دفتر و دستک در آورند و خطبه عقد جاری سازند.

خون اذناب گل‌آقا در شیشه

زویا امین: مؤسسه‌ی گل آقا طبق یک سنت دیرینه، همه ساله یک روز را به عمل انسان‌دوستانه اهدای خون در محل مؤسسه اختصاص می‌دهد. امسال نیز به کوشش پوپک صابری و بقیه‌ی اذناب گل‌آقا، روز یکشنبه ششم مرداد، خون بعضی از اهالی طنز در شیشه شد. به گفته گیتی صفرزاده، در سال ۸۳ سازمان انتقال خون طی جشنی که در سالن خود سازمان برگزار شد، به کیومرث صابری تندیسی اهدا کرد که کاش خودش بود و با دست خودش آن را می‌گرفت.

تیم ملی بسکتبال و شهرام شب‌پره در ملبورن

همایون خیری: برگزاری مسابقه‌ی بسکتبال، همراه شده بود با يک اتفاق ديگر در شهر ملبورن. اتفاق دوم عبارت بود از برگزاری کنسرت شهرام شب‌‌پره. بنابراين به هر کدام از اين دو برنامه که می‌رفتيد، از آن يکی جا می‌مانديد. حدود ظهر که رسيدم به ملبورن فکر می‌کردم چند نفر اهل تشويق بسکتباليست‌ها هستند و چند نفر اهل رقص و آواز.

تلویزیون، مانع روابط خصوصی همسران

الشرق‌الاوسط/ برگردان م. صبا: تماشای تلویزیون تنها بر کم شدن عواطف بین زوجین تأثیر ندارد. در تحقیقی که در یکی از دانشگاه‌های ایتالیا صورت گرفته است، به این نکته اشاره شده که وجود تلویزیون در اتاق خواب، موجب کم شدن روابط خصوصی زوجین می‌شود.

کسی به فکر باغچه نیست؛ آقای شهردار!

کیومرث مسعودی، پژوهشگر و جامعه‌شناس شهری در بخش دوم نامه خود خطاب به شهردار تهران می‌نویسد «آقای شهردار وقتی که ویلاهای میلیارد تومانی آقایان فقط در تابستان‌ها و آن هم در آخر هفته برای میهمانی‌های آن‌چنانی استفاده می‌شود، بنده و خانواده‌ام به ناچار در پارک لاله زیراندازی می‌اندازیم و خجلت‌زده، ساندویچ خشکیده‌مان را سق می‌زنیم؛ چون می‌دانیم که پارک شهری جای پیک‌نیک نیست؛ ولی چه باید بکنیم؟»

آقای شهردار! می‌دانید چه مسئولیتی را پذیرفته‌اید؟

کیومرث مسعودی، پژوهشگر و جامعه‌شناس شهری: «شهر با ساختمان‌های کم‌مقاومت و به ویژه ساختمان‌سازی بلندمرتبه در کنار اتوبان‌ها و خیابان‌های شریانی، در صورت زلزله نسبتاً قوی به گورستانی پهناور بدل خواهد شد. در این شرایط با قطع آب و برق، آتش‌سوزی‌های ناشی از شکستگی لوله‌های گاز، اساساً امکان امداد و کمک‌رسانی به ساکنین زنده مانده وجود نخواهد داشت.»

سراب اوکراین

حامد: من برای چند تن از آنان توضیح دادم که چرا کشور اوکراین محل مناسبی برای تحصیل فرزندانشان نیست. گفتم که رشوه‌خواری در دانشگاه‌ها بیداد می‌کند. توضیح دادم که زبان روسی، زبان دشواری است و حتی بعضی از دروس به زبان اوکراینی ارایه می‌شود، زبانی که دانشجوی خارجی آن را در دوره‌های مقدماتی فرا نگرفته، گفتم که دانشجوی ایرانی و کلاً دانشجوهایی که از شرق می‌آیند و نیز سیاه‌پوستان، در این کشور امنیت ندارند.

مشق‌نویسی در نوروز

مریم محمدی: مشق شب یا تکلیف عید نوروز در زمان ما از مسایلی بود که بچه‌ها با آن در واقع دست به گریبان بودند. شمایی از آن وضعیت را عباس کیارستمی (فیلمساز مشهور ایرانی) در یکی از بهترین کارهای مستندش به همین نام، یعنی «مشق شب»، ارایه کرد. اما امروز بچه‌های ایرانی با مشق شب، به ویژه با تکلیف ایام عید چگونه روبه‌رو هستند. با بچه‌ها در اینباره صحبت کردم.

چرا بعضی‌ها از مدرسه می‌ترسند؟

ترجمه‌ی زویا ممکن: شاگردی که دچار مدرسه هراسی است به طور آشکار از رفتن به مدرسه سرباز نمی‌زند بلکه با استفاده از روش‌های غیر‌مستقیم از رفتن به مدرسه خودداری می‌کند. این روش‌ها می‌توانند بیماری، بی‌میلی، انفعال و یا عدم فهم مفاد درسی باشند.