فرهنگ و ادبیات


نقش روحانیان در جنگ دوم ایران و روس
بدا به حال اُروس!، بدا به حال اُروس! -٢

روس ها نهایت بردباری را به خرج دادند تا جنگی رخ ندهد. آنان حتّی نمایندگان بعضی از کشور های خارجی از جُمله سفیر انگلیس را واسطه قرار دادند که حضرات آیات را قانع سازند تا دست از جنگ و ماجراجویی بردارند. روس ها تا آن جا پیش رفتند که حاضر شدند، امتیازاتی چشمگیر و یا به قول روزنامه نگاران امروزی؛ "بسته ای از مشوّق ها" به دولت ایران بدهند و کاری هم به کار مُتَخَصِّصان و مستشاران نظامی فرانسوی که به ارتش ایران در امر توپ سازی – چون هنوز از صنعت موشک سازی خبری نبود – نداشته باشند. روس ها حتی حاضر شدند "مملکت طالش و مغان تا کنار سالیان و قزل آغاج" را که در جنگ اوّل تصرّف کرده بودند به ایران برگردانند. ولی هیچکدام از این اقدامات مؤثّر واقع نشد و جنگ شروع شد. چون فتوای جهاد صادر شده بود.



بزرگداشت فردوسی در کانون دانشجویان زرتشتی

کانون دانشجویان زرتشتی عصر روز پنج‌شنبه، سی و یکم اردیبهشت‌ماه در بزرگداشت فردوسی، شاعر بزرگ و حماسه‌سرای نامی ایران میزبان نویسندگان و محققان بزرگ بود. پس ازقرائت نیایش «گاتاها»، رادمان خورشید، دبیر کانون دانشجویان زرتشتی به سخنرانی پرداخت. آنگاه آقایان مهرداد خادمی و مهران کاویانی به اجرای قطعاتی موسیقی پرداختند و سپس دبیر کانون دانشجویان ضمن تقدیر ایشان از دکتر جلال خالقی مطلق، معتبرترین مُصَحِح شاهنامه دارای دکترای شرق‌شناسی از کلن آلمان و استاد دانشگاه هامبورگ دعوت کرد که از تجربیات خودشان در باب کارِ تصحیح شاهنامه بگویند.



فضای بیش‌تر نمایشگاه و استقبال ضعیف‌ بازدیدکنندگان

سعید شکیبا: بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، روز گذشته در تهران پایان یافت. در نمایشگاه کتاب امسال، ۱۹۸۲ ناشر داخلی و ۱۷۰۰ ناشر از ۷۸ کشور خارجی حضور داشتند. به گفته محسن پرویز، معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی محل فعلی نمایشگاه، صد و بیست و پنج هزار متر مربع مساحت دارد و محل قبلی نمایشگاه بین‌المللی کتاب دو سوم فضای فعلی را داشته است. برای گرفتن گزارشی از حال و هوای نمایشگاه، راهی مصلای تهران شدم.



نشست بخارا با دکتر جلال خالقی

مجله «بخارا» در بیست و یکمین نشست خود میزبان دکتر جلال خالقی مطلق بود. طی این نشست تعدادی از دانشجویان و محققین شاهنامه، نویسندگان و خبرنگاران به طرح سوالات خویش پرداختند. نخست علی دهباشی با یاد‌آوری فرازهایی از زندگی ایشان چنین آغاز کرد. سپس حضار سوالاتشان را مطرح نمودند که دکتر جلال خالقی به سوالات حاضرین پاسخ دادند.



گفت و گو با جواد جزینی در رابطه با بزرگداشت نجف دریابندری در نخستین همایش «داستان نفت»
«ترجمه‌های دریابندری، جريان‌های ادبی را تقويت کرد»

نخستین همایش «داستان نفت» به مناسبت یکصدمین سال کشف نفت در آبادان برگزار شد. در این همایش از نجف دریابندی، مترجم و نویسنده سرشناس ایران به خاطر تلاش‌های او در عرصه ادبیات و ترجمه قدردانی به عمل آمد. جواد جزینی در این باره در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «در گذشته تنها بخشی از ادبيات جهان در ايران ترجمه می‌شد که بيشتر زير نفوذ جريان رئاليسم سوسياليستی بود. اما نجف دريابندری با ترجمه نوع ديگری از ادبيات که بخشی از آن به "ادبيات آمريکايی" معروف بود، نويسندگان و علاقه‌مندان ايرانی را با بخشی از ادبياتی که کمتر با آن آشنا بودند، آشنا کرد.»



گزارش مراسم جشن هشتادمین سال تولد رضا سید حسینی که توسط مجله بخارا در اردیبهشت سال ۱۳۸۵ برگزار شد‏
جشن هشتاد سالگى رضا سیدحسینى‏

زمانه: رضا سیدحسینی، مترجم توانای ایران روز جمعه درگذشت. سیدحسینی، یکی از چهره‌های برجسته ترجمه در ایران بود. ۲۸ اردیبهشت سه سال پیش، به ابتکار مجله بخارا، جشن تولد هشتاد سالگی سیدحسینی در تالار فریدون ناصرى خانه هنرمندان برگزار شد. بی‌مناسبت نیست اگر گزارشی این مراسم را که به نوعی بزرگداشت یکی از چهره‌های برجسته فرهنگ معاصر بود، مرور کنیم.



گفت‌ و گو با خلیل جوادی، سُراینده‌ی ترانه «خیابان ‌خواب‌ها» و شعر طنز «محکمه الهی»
«ما ایرانی‌ها سلیقه‌مان را تحمیل می‌‌کنیم»

مینو صابری: خلیل جوادی از شاعران و ترانه‌سرایان معاصر ایران است که پیش‌ترها با شعر «خیابان خواب‌ها» به شهرت رسید. چندی ا‌ست که خلیل جوادی به شعر طنز روی آورده و«محکمه الهی»، یکی از سروده‌های پرآوازه‌ی اوست. خلیل جوادی در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «‌برای کارشناسانی که در شورای شعر وزارت ارشاد نشسته‌اند، بستگی دارد آن کسی که اثر هنری‌اش را ارائه می‌کند، چقدر اعتبار هنری داشته باشد. بعضی‌ها کارشان ضعیف است، می‌رود ارشاد، سانسور که نه، رد می‌شود، بعد این‌ها قضیه را جور دیگری عنوان می‌کنند. البته سلیقه‌ای هم، برخورد می‌شود.»



گفت‌ و گو با منوچهر احترامی، خالق «‌حسنی نگو یه دسته گل‌»
منوچهر احترامی: خودم هم از حسنی محروم هستم

مینو صابری: یکی از مشهور‌ترین کتاب‌هایی که در زمینه‌ی ادبیات کودکان نوشته شده کتاب «حسنی نگو یه دسته گل‌» است که سال‌هاست نه از یادها می‌رود و نه کهنه می‌شود. شاید بتوان گفت جرقه‌ی‌ شوق به مطالعه جوانان امروز و کودکان دهه شصت، از خواندن همین کتاب زده شده است. منوچهر احترامی، خالق این کتاب می‌گوید: «از دیدگاه رسمی تا سال‌ها این کتاب مطرود بود و برای این نوع کار خیلی ناسزا شنیدیم. وزارت ارشاد می‌گفت این کتاب به درد نمی‌خورد و اصلاً نمی‌شود آن‌ را خواند».



جوانان امروز ایران و مطالعه‌ی ادبیات

مهرزاد حافظی: در فرهنگ عمومی ما ایرانیان مطالعه ذیل برنامه‌های اوقات فراغت آمده و به تبع، مطالعه‌ی آثار ادبی صورتی تفننی می‌یابد. تلقی‌های بسیاری در این زمینه وجود دارد: برخی جوانان را در حال گریز از فرهنگ و ادبیات بومی می‌دانند و برخی، با اندکی تسامح، این طبقه‌ی سنی را به خاطر درگیر بودنش با واقعیت‌های پیش روی زندگی، از مطالعه معاف می‌دانند. اما سهم جوانان امروز ایران از مطالعه‌ی آثار ادبی چیست؟



آنه‌لیزه قهرمان، مترجم ادبیات معاصر ایران در آلمان

فرج بال‌افکن: «آنه‌لیزه بک (قهرمان) از دانشگاه توبینگن آلمان دکترا گرفت، از سال 1957 به همراه همسر ایرانی خود، به ایران آمد و در طول بیش از سی سال تدریس رشته زبان و ادبیات آلمانی در دانشگاه ملی (شهید بهشتی)، در راه معرفی ادبیات آلمانی زبان به دانشجویان ایرانی تلاش زیادی کرد. او چندین کتاب درزمینه ادبیات و زبان آلمانی تالیف کرده است که هنوز در دانشگاه‌های ایران تدریس می‌‌شوند.»



دکتر احمد کریمی حکاک در گفت‌وگو با محمد تاج‌دولتی
«تنوع قومی و ملی، پایه‌های تمدن ایران است»

دکتر کریمی حکاک در گفت‌وگو با محمد تاج‌دولتی: «اجازه بدهید همه با خلاقیت خودشان زبان را به‌کار ببرند. بی‌تردید زبان غنی‌تر خواهد شد. این‌که من وبلاگی درست بکنم و سخنی بگویم که بی‌سوادانه باشد، بالاخره یک لحظه ا‌ست و لحظه‌ای از بین می‌رود. سرانجام آن چیزی که در زبان می‌ماند، آن واژه‌ها، ساختارها و شیوه‌های بیانی‌ است که توافق بیش از یک فرد را دربردارد.»



یادمان نویسنده‌ی مرگ در ایران

پنجاه‌ و ششمین شب بخارا به آنه‌ماری شوارتسنباخ، نویسنده، محقق و عکاس سوییسی، اختصاص داشت. سفیر سوییس در ایران در این مراسم گفت: «آنه ماری شوارتسنباخ هنگام اقامت‌های متعدد و طولانی خود در ایران، مطالعات زیادی در باره‌ی این کشور انجام داده است. آثار او تا حد زیادی به درک سرزمین‌تان، ایران، به شما یاری خواهد کرد».



بیروت؛ پایتخت کتاب

درآمد لبنان، کشوری با حدود سه میلیون جمعیت، بیشتر از صنعت توریسم و تا حدی صنعت نشر است. ناآرامی درونی لبنان و آزمندی دولت‌های منطقه برای تأمین منافع سیاسی خود در این کشور، صلح و امنیت را از «عروس خاورمیانه» دریغ کرده و این دو صنعت را به شکل جبران‌ناپذیری زیان‌پذیر کرده است.



نمایشگاه کتاب تهران و اعتراض ناشران ایرانی

موضوع تغییر محل نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و تصمیم وزارت ارشاد برای جداکردن بخش ناشران داخلی و خارجی اعتراض ناشران را در ایران به‌دنبال داشت. «امیر حسین‌زادگان» مدیر نشر ققنوس و «امیررضا خادم» نماینده کمیسیون فرهنگی مجلس در این‌باره بیشتر توضیح داده‌اند.



بهار کتاب در لایپتسیگ

نمایشگاه لایپتسیگ با شرکت ِ ۲۳۴۸ ناشر، از سی و شش کشور جهان، به طور عمده به ادبیات ِ اروپای مرکزی و اروپای شرقی می‌پردازد که در آن ناشرین کتاب‌های تازه، نویسندگان ِ نوپا و برنامه‌ی سال جدید خود را معرفی می‌کنند.



ويژه‌نامه نورزوی بخارا

در پنجاه و نهمین شماره از مجله فرهنگی و ادبی بخارا، ۳۶ داستان از نویسندگان ایرانی در قالب داستان کوتاه و یا فصل‌هایی از رمان، انتخاب شده که غالبا به صورت مستقیم و غیرمستقیم به نوروز و بهار پرداخته‌اند.



جايزه‌ای برای «بازی آخر بانو»

رمان «بازی آخر بانو» نوشته بلقيس سليمانی كه با وجود نامزد بودن در بسياري از جوايز ادبي نتوانسته‌ بود جايزه‌اي كسب كند، جايزه بخش ويژه رمان را در جايزه ادبي اصفهان از آن خود كرد.
Soleymani's Novel wins Isfahan Literary Prize



لغو مجوز «گور به گور»

پس از لغو دائم مجوز «خروس» نوشته ابراهيم گلستان، «ميرا» نوشته كريستوفر فرانك با ترجمه ليلي گلستان و دختري با «گوشواره مرواريد» نوشته تريسي شواليه و ترجمه گلي امامي و چندين كتاب ديگر، مجوز دائم انتشار «گور به گور» نوشته ويليام فاكنر با ترجمه‌ نجف دريابندري نيز لغو شد.
Falkner reprint permission denied



كتابهاي «ققنوس» مجوز گرفتند

انتشارات ققنوس در يك ماه گذشته پس از كسب مجوز از وزارت ارشاد آثار داستاني متعددي را چاپ و تجديد چاپ كرد. بيشتر آثاري كه از اين انتشارات به قصد كسب مجوز به وزارت ارشاد ارسال شده بودند اجازه چاپ و تجديد چاپ دريافت كردند.



باران پاییز منتشر شد

سیزدهمین شماره فصلنامه‌ی «باران» با سرسخن مسعود مافان، یادداشتی درباره‌ی زنده‌یاد عمران صلاحی به قلم عنایت سمیعی؛ و دو خاطره از اورهان پاموک، برنده‌ی نوبل امسال با ترجمه‌ی مهدی استعدادی‌شاد و علی شفیعی آغاز می‌شود.