http://radiozamaaneh.com/music/ Copyright 2008 A radio shows that learns from blogs Radio Zamaneh Zamaneh is a new radio channel operating in Netherlands and broadcast via the Internet , shortwave radio and digital satellite. Radio Zamaneh contact@radiozamaneh.com en Wed, 20 Aug 2008 17:15:01 +0000 http://www.sixapart.com/movabletype/ http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss ترانه کوبای صد‌ در‌صد چون کوبای من کوبای صد‌در‌صد است
فردا اتاقی در بهترین هتل هاوانا رزرو خواهم کرد.
شاید بهتر است بروم «بارادرو» و خانه‌ای اجاره کنم
با پولی که از خرمن‌برداری نیشکر به دست آورده‌ام.
چون کوبای من کوبای صد‌در‌صد است
فردا قایقی اجاره خواهم کرد برای رفتن به سواحل همسایه
می‌خواهم عصری را به ماهیگیری بگذرانم
و از سواحل تازه به تمامی لذت ببرم.
کوبا مثل آینه است
و ما تقسیم شده به دو پاره.
کوبای صد‌در‌صد
چون کوبای من کوبای صد‌در‌صد است
با پول کوبایی‌ام یک خارجی را به کشور دعوت خواهم کرد
با همین پول خودم که به یک پول باطله می‌ماند.
می‌خواهم به کشورهای دیگر سفر کنم و فقر را بشناسم
و مثل یک کوبایی
باز گردم به خاک صد‌در‌صد کوبایی‌ام.
[[photow02]] در برنامه قبل نامی از گروه جوان و تازه‌نفس اینتراکتیو بردم که اولین کنسرت‌شان را شش سال پیش با موفقیتی چشمگیر در سالن تاتر ملی هاوانا اجرا کردند که خود من شانس شرکت در آن را داشتم. این گروه که به‌ویژه در میان جوانان محبوبیت بسیاری دارد ترانه‌های انتقادی بسیاری اجرا کرده‌اند که شاید ترانه‌ای با نام «انقلابی‌ها» قابل ذکرترین‌شان باشد. انتقادی که در این ترانه از سیستم می‌شود آشکارتر از آن است که نیاز به توضیح داشته باشد: ترانه‌ی انقلابی‌ها ما باید هر روزه با مشکلات روزمره‌مان بجنگیم
از من مخواه آن‌چه آن‌ها می‌گویند بکنم:
که دهنم را ببندم
که دست روی دست بگذارم
که در حاشیه زندگی کنم.
از خودم می‌پرسم آیا فرزند من هم
همین شرایط سختی که در آن زندگی می‌کنیم را
به ارث خواهد برد،
مثل حاصلِ یک ازدواج بد،
از یک جفت ناجور. که به هم عشق می‌ورزند و از هم نفرت دارند
و بالاخره جدا می‌شوند؟
کی من بدون به همراه داشتن کارت کوچک شناسایی‌ام
می‌توانم رفت و آمد کنم؟
چه وقتی؟ ما داریم با همین مبارزه می‌کنیم
ما، ما انقلابی‌ها!
انقلابی‌های واقعی ماییم.
که می‌جنگیم تا آشتی را قانونی کنیم.
گاهی لبه‌ی تیز انتقاد در برخی از ترانه‌ها بیشتر به سوی خود جامعه و مردم کوباست تا دولتمردان آن‌ها. یک گروه جوان موسیقی با نام «موندا دورا» که امروزه در کوبا شهرت و محبوبیتی کم‌نظیر دارند اخیراً آلبومی انتشار داده‌اند که به‌خاطر یکی از ترانه‌های این آلبوم با عنوان «شیر فاسد» یا به تعبیری مجازی «کینه»، برای مدتی مورد غضب حکومت قرار گرفت. [[photow03]] اما همین ترانه رپ‌مانند چنان در دهان جوانان گردید که بالاخره همین دو ماه پیش از رادیو هاوانا پخش شد. ترانه شیر فاسد ساعت چهار بعد‌‌از‌ظهر، و اتوبوسی که نمی‌آید،
و مردمی که زبان به دهان نمی‌گیرند، و ناامیدند،
قطرات عرق که از ابروانم سرازیر است.
برایت از یک روز معمولی دیگر می‌گویم:
ساعت ۴۵:۶ با فشار سوار می‌شوم،
حالم از بوی بد آدم بغل دستی‌ام آشوب می‌شود،
و مردمی که دائم به تو فشار می‌آورند،
مردمی بی‌درد، که دارند چشمت را در می‌آورند،
مردمی هستیم از فولاد و چربی،
به رمه‌ای گاو می‌مانیم که به کشتارگاه هُل‌مان می‌دهند حالا که به آخر برنامه نزدیک شده‌ایم وقت آن است که به کنسرت پدرو لوئیس فرر باز گردیم و ترانه‌ی انتقادی پر مغزش با عنون «ولی من چندان» را که در آغاز بدان اشاره کردم با هم بشنویم: با این بورکراسی مخالفم
که از چیزی کارا به آواری از مزاحمت بدل شده است.
ممنوعیات بی‌معنا بر بار توهینات می‌افزایند
و قاتل هزاران عشقند.
بر زندگی چه گذشته است؟
پدرم در آن ژانویه (پیروزی انقلاب) مرا به خارج نبرد،
لباس پیشاهنگی به تنم کرد، و به من جنگیدن آموخت،
ولیکن نه چندان،
ولیکن نه چندان.
برای زندگی‌ام عذر نمی‌خواهم
هستم آنچه می‌توانستم باشم،
که چه زیبایم، که چه زیبایم.
پدرم کمونیست بود،
ولی من نه چندان،
ولی من نه چندان،
پدرم فیدلیست بود،
ولی من نه چندان،
ولی من نه چندان. در این‌جا گشت و گذارمان را در جزیره موسیقی کوبا، به پایان می‌برم با این امید که در آینده‌ای نه چندان دور، دست در دست شما، این‌بار در باریکه‌راه‌های آندلس به جست‌وجوی موسیقی فلامنکو برآییم.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/08/post_223.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/08/post_223.html دست در دست Wed, 20 Aug 2008 17:15:01 +0000 ترانه‌ی ماریتا
یک اخلاق بدی دارم که حتی خودم را ناراحت می‌کند
شب توی تخت‌خواب خودم می‌خوابم و فردا توی رخت‌خواب یکی دیگه بیدار می‌شم! دوست دارم ماریتا برقصد
دوست دارم برای ماریتا بخوانم
ببین ماریتا، همه دلشون می‌خواد با تو برقصند. ری کودر، گیتاریست معروف گروه رولینگ استون که در برنامه‌ی قبل به تفصیل از او یاد کردم، وقتی همه‌ی هنرمندان پیش از انقلاب کوبا را در هاوانا به دور خود گرد می‌آورد، از اومارا پورتو اوندو هم دعوت می‌کند تا به آن‌ها بپیوندد. این گروه تازه، اغلب ترانه‌های قدیمی را بازسازی و بازخوانی می‌کنند. ری کودر یک سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۷ این مجموعه را در آلبومی با همان نام بوئنا بیستا سوسیال کلوب به بازار عرضه می‌کند که با اقبال و فروشی باور نکردنی روبه‌رو می‌شود. ری کودر به خاطر این آلبوم حتی جایزه‌ی بزرگ گرمی (Grammy) را هم می‌برد. بیایید قبل از ادامه‌ی این بحث، با هم ترانه‌ای از این آلبوم را با نام «ساکت» که ابراهیم فرر و اومارا پورتو اوندو با هم خوانده‌اند، بخوانیم: [[photow01]] ترانه‌ی ساکت، ابراهیم و اومارا
در باغچه‌ام زنبق‌های سفید، بنفشه‌ها و رزها در خوابند.
قلبم، گرفته و غمگین، باید درد تلخش را از گل‌ها پنهان کند.
نمی‌خواهم گل‌ها از طوفان زندگی‌ام آگاه شوند
اگر بدانند چه می‌کشم برایم اشک می‌ریزند.
هیس! زنبق‌ها بنفشه‌ها در خوابند
نمی‌خواهم از غمم آگاه شوند
چون اگر گریه‌ام را ببینند خواهند مرد. این اما تازه آغاز راه است. ری کودر که با ویم وندرس نامی‌ترین سینماگر زنده‌ی آلمانی در فیلم معروف او «پاریس تگزاس» به عنوان سازنده‌ی موسیقی فیلم همکاری داشته است، آلبوم بوئنو بیستا را قبل از انتشار در اختیار او می‌گذارد و ویم وندرس چنان شیفته‌ی موسیقی کوبا می‌شود که طرح فیلم مستندی با همان نام بوئنا بیستا سوسیال کلوب را می‌ریزد. [[photow02]] ری کودر این بار در نقش تهیه‌کننده‌ی فیلم با دوست سینماگرش همراه می‌شود و قصه جستجوی او در کوبا و ضبط ترانه‌های قبل از انقلاب به صورت یک مستند نیمه بازسازی شده ساخته می‌شود. گفتم نیمه‌باز‌سازی‌شده؛ چون بخش پایانی فیلم دیگر بازسازی نیست. ری کودر موفق می‌شود دو کنسرت برای این گروه کوبایی یکی در تئاتر کاره‌ی آمستردام و دیگری در کارنگی هال نیویورک تدارک ببیند و ویم وندرس این امکان را می‌یابد که نه تنها این کنسرت‌ها را به صورت زنده فیلم‌برداری کند، بلکه از واکنش حیرت‌زده‌ی این موزیسین‌های سالخورده که اغلب پایشان را از کوبا بیرون نگذاشته بودند، در خیابان‌های نیویورک فیلم بگیرد. یک سال بعد وقتی این فیلم به بازار می‌آید توفیقی به مراتب بیش از آلبوم آن پیدا می‌کند. ویم وندرس که به خاطر فیلم‌های قبلی‌اش جوایز بزرگ سینمایی از جمله نخل طلای جشنواره‌ی کن را برده بود، این بار برای این فیلم مستند بیش از ۱۰ جایزه جهانی را از آن خود می‌کند و حتی نامزد جایزه‌ی اسکار به عنوان بهترین فیلم مستند سال می‌شود. موفقیت چشم‌گیر آلبوم و فیلم مستند بوئنا بیستا سوسیال کلوپ یک بار دیگر ویم وندرس را وسوسه می‌کند که این بار در نقش تهیه‌کننده با جرمن کرال، کارگردان جوان آلمانی همکاری کند و فیلمی با ساختاری نسبتاً مشابه و با عنوان «موزیکا کوبانا» بسازد. [[photow03]] گرچه این فیلم و آلبوم همراه آن نتوانست موفقیت کار ری کودر و ویم وندرس را تکرار کند، اما یک گروه جوان تازه‌نفس کوبایی را به جهان معرفی کرد با نام اینتراکتیو که امروزه در موسیقی مدرن کوبا و به‌ویژه در موسیقی معترض کوبا، جای به‌خصوصی برای خود باز کرده است؛ که این مطب، یعنی موسیقی معترض کوبا موضوع آخرین برنامه‌ی دست در دست است که دوشنبه هفته آینده در اختیارتان قرار خواهد گرفت. حالا که از فیلم موزیکا کوبانا سخن رفت، بگذارید این برنامه را با آواز «تب تو» با صدای یک استعداد جوان کوبایی با نام مستعار «ال ننه» به پایان ببرم. این عشق مرگ‌بار
در ذهنم
همراه با تب تو.
درگیرم با وحشتی ناشناخته
و تبی که پیشانی‌ام را می‌سوزاند.
گذشته و حالت را می‌بخشم، ولی نه نمی‌شود.
بازگشت به گذشته به معنای توقف زندگی من است.
ویران کن، ته مانده‌ی آنچه را از تو در ذهن دارم
خدای من، ویران کن اشتیاق دائمی‌ام را برای او.
ویرانم کن.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/08/post_222.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/08/post_222.html دست در دست Mon, 04 Aug 2008 14:15:49 +0000 ترانه‌ی اشک سیاه
رنجی عمیق از نداشتنت می‌کشم
و رنجی عمیق‌تر از دو رویی‌ات،
می‌گریم بی‌آن‌که بدانی در زاری‌ام
اشکی سیاه می‌بارم
اشکی سیاه، به سیاهی زندگی‌ام. ترانه‌ای بود با عنوان «اشک سیاه» که کم‌تر خواننده‌ی نامدار در دنیای اسپانیایی‌زبان است که در ۵۰ سال گذشته دست‌کم یک بار سعی نکرده باشد آن را بازخوانی کند. [[photow01]] اومارا هنوز در سن ۷۸ سالگی می‌خواند؛ ولی بر خلاف بسیاری از هنرمندان هم‌دوره‌‌اش در پیش از انقلاب کوبا، پس از انقلاب هم هرگز فعالیت هنری‌اش متوقف نشد و کنسرت‌هایش در داخل و به‌ویژه خارج از کوبا همواره هواداران بی‌شماری داشت. او حتی با نامدارترین خوانندگان جهان هم‌چون نات کینگ کول و ادیت پیاف کنسرت‌های مشترک برگزار کرد. ترانه‌ای که با ارکستر انریکه خورین، خالق چاچاچا، که در برنامه قبلی از آن یاد کردم، اجرا کرده است، هنوز یکی از محبوب‌ترین و شنیدنی‌ترین کارهای اوماراست. ترانه‌ی چاچاچا
برای تو، چیزی در قلبم نمانده است
برای تو چیزی از عشق در من باقی نمانده است
خودت این را می‌خواستی
نمی‌دانم برای چه
نمی‌دانم به کدام دلیل زندگی‌ام را نابود کردی
برای تو چیزی از عشق در قلبم باقی نمانده است اما دیگر هنرمندان قبل از انقلاب، شانسی مشابه اومارا در تداوم کار هنری‌شان نداشتند. بسیارانی بودند که به دلیل انقلاب شکافی به عمق چهل سال در کارشان دهان باز کرد که تنها همین ده سال پیش با حادثه ای به دور از باور بازکشف شدند و در چند سال آخر عمرشان به شهرت و محبوبیتی که چهل سال از آنان دریغ شده بود، دست یافتند. اغلب آنان هنرمندانی بودند که در سال‌های پیش از انقلاب کوبا، در گروه‌های بسیار محبوب موسیقی از جمله گروه «بوئنا بیسا» به معنای چشم‌انداز زیبا گرد آمده بودند و در کلوبی به نام «سوسیال کلوب» در هاوانا برنامه اجرا می‌کردند. پس از انقلاب در سوسیال کلوپ و کاباره‌های مختلف به این عنوان که محل تفریح توریست‌های پولدار و سرمایه‌داران امپریالیست بود، تخته شد و هنرمندانی که در آن‌ها برنامه اجرا می‌کردند، پراکنده شدند. برخی به خارج از کوبا مهاجرت کردند و بسیاری دیگر به کاری جدا از موسیقی پرداختند. گویی مقدر این بود که بسیاری از آن‌ها زنده بمانند تا در سال ۱۹۹۶ توسط ری کودر آهنگساز و گیتاریست نامدار آمریکایی بازکشف شوند. هم اکنون بخشی از آهنگی با پیانوی روبن و با گیتار ری کودر را می‌شنوید. [[photow02]] ری کودر، گیتاریست گروه رولینگ استون و سازنده و تهیه‌کننده‌ی آلبوم‌های متعدد موسیقی، وقتی به توصیه دوستی با موسیقی پیش از انقلاب کوبا آشنا می‌شود، چنان شیفته‌ی آن می‌شود که به کوبا سفر می‌کند و دربه‌در به دنبال هنرمندانی که در بوئنا بیستا سوسیال کلوب می‌نواختند و می‌خوانند، می‌گردد و هرکدام که هنوز زنده بودند را یکی‌یکی می‌یابد؛ کسانی که امروزه بیشترین نام را در موسیقی کوبا دارند. ترانه‌ی تو چه کردی از کومپای سگوندو
بر تنه‌ی درختی دخترکی جوان
سرشار از شادی نامش را کند
و درخت متاثر شد
و گلی به سوی او پرتاب کرد.
من آن درخت متاثر و غمگین‌ام
تو آن دخترکی هستی که ساقه‌ام را مجروح کردی
من نام عزیزت را برای همیشه با خود خواهم داشت
تو بگو با گل بیچاره‌ام چه کردی؟
... [[photow03]] کومپای سگوندو، آهنگساز، خواننده و گیتاریست پیش از انقلاب، کسی که هم‌اکنون ترانه‌ی «و تو چه کردی» را از او شنیدید، اولین نفری است که توسط ری کودر یافته می‌شود. او وقتی بعد از ۴۰ سال ترانه‌ی معروف چان‌چان را با همراهی گیتار خود ری کودر اجرا کرد، چنان به شهرت جهانی رسید که حتی چند سال پیش از مرگش در سن ۹۶ سالگی، همین ترانه‌ی کم‌محتوا ولی خوش ریتم را در حضور پاپ جان پل دوم در واتیکان اجرا کرد. ترانه‌ی چان چان
از آلتو سدرو به مارکانه می‌رم
بعد از کتو به مایاری می‌رم
عشقی که به تو دارم، حاشا کردنی نیست
آب دهانم راه افتاده است
و کاریش نمی‌تونم بکنم! از طریق همین کمپای سگوندو، پیو لی‌بایِ خواننده، روبن گونزالسِ پیانیست و بسیاری از خوانندگان و نوازندگان دیگر بازیافته می‌شوند که البته نامدارترین بازکشف ری کودر آمریکایی صدای جاودانه‌ای است با نام ابراهیم فرر که سه سال پیش در اوج شهرت و محبوبیتی که در ۷۰ سالگی به سراغش آمده بود در سن ۷۸ سالگی در هاوانا فوت شد. آن‌چه هم اکنون می‌شنوید، بخشی از ترانه‌ی «دو یاسمن» با صدای ابراهیم فرر بود که در قسمت بعدی «دست در دست» از او و دیگر همتایانش بیشتر با شما سخن خواهم گفت.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_221.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_221.html دست در دست Mon, 28 Jul 2008 11:59:40 +0000 «قرن‌ها پیش قایقی از اسپانیا به کوبا رسید که محموله‌اش گیتار بود. گیتار، شاد و گرم با سیم‌هایش زندگی را می‌نواخت. از این روست که مردم هرگز این زن چوبی را فراموش نمی‌کنند. عود که عاشق این زن بود، اسپانیا را ترک کرد و به کوبا آمد مثل سانچو بدون دن کیشوت! روزی غمگین، مثل آفتاب به وقت غروب، در جنگل صدای پرنده‌ای را شنید و همانجا گیتار را در آشیانه‌ی پرنده یافت. سخت در آغوشش کشید و این گونه بود که پونتوی کوبا متولد شد با نوای سازی که هم گیتارست و هم عود با نام «ته‌رس» موسیقی دیگری که در هاوانای کهنه به گوش شما می‌رسد ترانه‌های لطیف عاشقانه‌اند که «بولِرو» نامیده می‌شوند. من در قسمت‌های بعد مجموعه‌ی «دست در دست» به بولروخوان‌های معروف کوبایی که نامی در سطح «نات کینگ کول» و «ادیت پیاف» دارند، به تفصیل خواهم پرداخت. بنابراین در این جا فقط به همین اشاره اکتفا می‌کنم. [[photow01]] اما اگر از من بپرسید صدای روح هاوانا کدام یک از این نواهاست، به راحتی پاسخ می‌دهم: هیچ‌کدام. صدای روح هاوانا سبکی از موسیقی است با نام «سون» ترانه‌ای «سون» با صدای «بنی موره»، مروارید جزایر کاراییب، کسی که در دایرة‌المعارف موسیقی بزرگ‌ترین خواننده‌ی کوبایی در همه‌ی زمان‌ها تعریف شده است، یکی از بهترین آن‌هاست. بنی موره که در خانوده‌ای بسیار فقیر به دنیا آمده بود در آغاز جوانی با سرعتی شگفت‌انگیز به شهرتی جهانی رسید و در سال‌های پیش از انقلاب کوبا در کشورهای مختلف کنسرت‌های بسیار موفقی اجرا کرد. او بر خلاف هنرمندان نامدار زمان خود پس از انقلاب در کوبا ماند و تنها چهار سال پس از آن یعنی در سال ۱۹۶۳، در حالی‌که تنها ۴۳ سال داشت، در هاوانا درگذشت. در مراسم تشییع جنازه‌ی بنی موره بیش از صد هزار نفر از هواداران صدای جاودانه‌اش شرکت کردند.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_211.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_211.html دست در دست Mon, 21 Jul 2008 15:57:56 +0000 هاوانای مستعمره از سال‌های دور.
پدرم خاکش را ترک کرد
و وقتی کشتی به این‌جا رسید
هاوانا پاهایش را از هم گشود
و من بدین‌گونه متولد شدم. هاوانا، هاوانا، کاش کافی باشد ترانه‌ای
برای این‌که به تو برگرداند همه‌ی آن‌چه را
زمان از تو ربوده است.
هاوانا، هاوانای من
کاش می‌فهمیدی دردی را که می‌کشم
وقتی از تو می‌خوانم. [[photow01]] گرچه با کارلوس بالِرا آغاز کردم، ولی پایان این بخش را به برجسته‌ترین چهره‌ی این جنبش یعنی پابلو میلانس اختصاص خواهم داد؛ شخصیتی والا و محبوب که در سن ۶۵ سالگی، گرچه با بیماری سرطان دست به گریبان است، اما دست از مردمی که دوستش دارند و او دوستشان می‌دارد، برنداشته و هم‌چنان برایشان می‌خواند: تنهایی، پرنده بزرگی است رنگ به رنگ
که پری برای پرواز ندارد
و با هر تلاش تازه برای پر کشیدن جانش به درد می‌آید.
تنهایی در گلوی آدم لانه می‌کند، به انتظار،
و فریادی که به آواز از آن بیرون می‌جهد را
به سکوتی سرد می‌کشاند.
تنهایی گاهی با خود تصویری می‌آورد
از یادمانی تلخ
از عشقی که هرگز در رویای آدم نبوده است.
تنهایی زیباترین جدایی‌ها را خلق می‌کند،
زوایای قلب را می‌گردد
تا تنها، تنهایی باقی بماند
با کودکی‌اش،
با جوانی‌اش،
با پیری‌اش،
برای گریه کردن
برای مردن
و برای تنهایی. این ترانه‌ی تنهایی بود که پابلو میلانس آن را با همراهی «میلتون ناسیمنتو»،‌ خواننده پر آوازه‌ی برزیلی اجرا کرده بود. گابریل گارسیا مارکز قصه‌پرداز بزرگ کلمبیایی و خالق رمان صد سال تنهایی در مقدمه‌ای که با صدای خودش در آغاز دیکسی از پابلو میلانس با عنوان پابلوی محبوب ضبط شده است می‌گوید: «این دیسک خانه‌ای است بی در و پنجره، که پابلو میلانِس به هر کجا که می‌رود آن را با خود می‌کشد، تنها برای این‌که دوستانش در تمام جهان با او در این خانه هم آواز شوند. خانه‌ای است که درش به روی تمام رفقایش در دنیا باز است؛ کسانی که زبان‌های مختلفی دارند، اما تنها به یک زبان مشترک با هم حرف می‌زنند: زبان موسیقی.» پابلو میلانس در این مجموعه، ترانه‌هایش را با همراهی نامدارترین خوانندگان کشورهای مختلف آمریکای لاتین می‌خواند. یکی از آن‌ها ترانه‌ای است که نام همسرش را بر خود دارد: یولاندا. بعید است در مرکز هاوانا، جایی که «هاوانای کهنه» نامیده می‌شود، ساعتی گام بزنی و نوای این ترانه را از دهان یک گروه نوازنده در یکی از کافه‌های این منطقه نشنوی. این ترانه به همین زودی به یک اثر کلاسیک تبدیل شده است: این نه می‌تواند بیش از یک ترانه‌ی عاشقانه باشد
و نه حتی اعلان عشقی احساساتی و بی‌علاج
که پایان بخشد بر آن‌چه هم اکنون احساس می‌کنم
در این سیلاب.
عاشق تو هستم
عاشق توام، هماره. اگر نیازمند من باشی هرگز نخواهم مرد
اگر مرگ ناگزیر شود می‌خواهم که با تو بمیرم
تنهایی‌ام به همراه نیازمند است
از این جاست که گه‌گاه به دست‌هایت محتاجم
دست‌هایت، دست‌های هماره‌ات. به گاهِ دیدارت دانستم
ترسم از افشای رازم بیهوده نیست.
به هفت حیلت عریانم می‌کنی
سینه‌ام را می‌گشایی
و سرشارم می‌کنی
از عشق، از عشق هماره.
به گاهِ درماندگی
صبحگاهان به خورشید نظاره نخواهم کرد
به آیینی که بدان مؤمنم کرده‌ای عبادت خواهم کرد
یعنی با نگاه به چهره‌ات رو به پنجره خواهم گفت:
یولاندا، یولاندای هماره. [[photow02]] از یولاندا همسر پابلو میلانس حرف زدم یادم نرود بگویم که در جشنواره‌ی موسیقی بهاره‌ی هاوانا در همین امسال «لین میلانس» دختر جوان پابلو کنسرتی موفق داشت، با صدایی جوان و شفاف. در پایان همین کنسرت با کف زدن‌های مداوم مردم بالاخره پابلو میلانس که در سالن حضور داشت با بدنی رنجور از بیماری بر صحنه رفت و سالن به تمامی برای دقایقی طولانی سرپا برایش ابراز احساسات کرد. نمی‌توانم این قسمت را به انجام ببرم، اگر حرفی از شخصیت والای اجتماعی پابلو میلانس نزنم. اگر به مجموعه ترانه‌های او دقت کنید، جای پای احساسی سخت انسانی را نسبت به هم‌نوع خواهید یافت؛ گاهی در قالبی محجوب و عاشقانه هم‌چون یولاندا و گاهی با زبانی بی‌پروا و تلخ. نیازی به توضیح برای ترانه‌ای که هم اکنون خواهید خواند نیست، چرا که خود حرفش را آشکارا می‌زند: باز بر آن کوچه‌ها گام خواهم زد
کوچه‌هایی که روزی سانتیاگوی خونین بودند،
و در میدانی زیبا و آزاد
جلوی اشکم را برای آن‌ها که غایبند می‌گیرم.
از صحرای سوخته خواهم گذشت
جنگل‌ها و آب‌گیرها را پشت سر خواهم گذاشت
و بر تپه‌ای بر فراز سانتیاگو
براداران مرده‌ام را بیدار خواهم کرد.
کتاب‌ها و ترانه‌هایی که دست جانیان سوزاندشان
به جای خویش بازخواهند گشت
شهر ما از خرابه‌هایش باز خواهد رویید
و روسیاهی به خائنان خواهد ماند.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_209.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_209.html دست در دست Mon, 14 Jul 2008 19:09:07 +0000 بر گوش من آوار کردی
از روزی که شناختمت.
می‌بخشمت به خاطر عکس‌هایت و گربه‌هایت،
بیرون غذا خوردن‌هایمان،
آبجو و سیگار.
از این هم بیشتر، می‌بخشمت به خاطر راه رفتنت،
آن‌گونه که تو راه می‌‌روی
با کفش‌هایی از ابر،
و به خاطر دندان‌ها و گیسویت.
می‌بخشم به صدها دلیل
هزارها مشکلت را،
و بالاخره، می‌بخشمت که دوستم نداری.
آن چه را که به تو نمی‌بخشم، اما،
این است که مرا بوسیدی با چنان بی‌خیالی.
شاهد هم دارم: یک سگ؛ نیمه‌شب؛ و سرما. [[photow01]] کار را با این ترانه مشخص از این موسیقیدان مشخص آغاز کردم، چرا که هر دو، ترانه و ترانه‌خوان، به نماد جنبشی موسیقایی بدل شده‌اند که در چهار دهه گذشته نه تنها بر موسیقی کوبا که بر موسیقی قاره وسیع آمریکای لاتین تاثیری انکارناپذیر داشته‌اند؛ جنبشی با نام «نوه‌با تروبا»، که در سال ۱۹۶۸ یعنی درست ۴۰ سال پیش با کنسرت سه موزیسین کوبایی، همین نوئل نیکلا به همراه پابلو میلانس و سیلویو رودریگز در هاوانا آغاز شد. پابلو میلانس و سیلویو رودریگز امروزه نامدارترین موزیسین‌های کوبایی‌اند که در کنسرت بهاره‌ی موسیقی هاوانا، همین امسال شرکت داشتند و من برای همین برنامه از آن‌ها مستقیما در محل اجرا صدا و تصویر گرفته‌ام. اجازه بدهید اول کمی در مورد عنوان این جنبش، یعنی نوه‌با تروبا، توضیح بدهم. نوه‌با تروبا یعنی تروبای جدید و تروبا واژه‌ای است قدیمی که به موسیقی نوازندگان دوره‌گرد در اسپانیای قرون وسطا ارجاع دارد. آن‌روزها به شاعر و خواننده و نوازنده دوره‌گرد تروبادور می‌گفتند. نوئل و پابلو و سیلویو از این رو نام گروه‌شان را نوه‌با تروبا گذاشتند که هر سه، ترانه‌سرا، نوازنده و خواننده آثار خودشان بودند و مثل دوره‌گردان قرون وسطا، با گیتاری بر دوش می‌توانستند در هر جایی کنسرت برگزار کنند. و اما مولف بودن این هنرمندان، یعنی شاعر ترانه‌های خود نیز بودن، چیزی را به موسیقی کوبا افزود که پیش از آن نشانی از آن نبود: حرفی برای گفتن، آن هم در قالب لطیف‌ترین فرازهای عاشقانه. در طول ۴۰ سال گذشته تعداد ترابادورهای جدید در کوبا از صد هنرمند متجاوز است و تعداد ترانه‌هایی که به این جنبش تعلق دارند از یکهزار در گذشته اند. بگذارید برگردیم به سیلویو رودریگز و ترانه‌ی جاودانه‌اش به نام: انشاالله که فکر می‌کنم برای روانی ترانه بهتر باشد «کاش» ترجمه‌اش کنم: [[photow02]] کاش برگ درختان، به تنت نسایند وقتی که فرو می ریزند، تا به بلور بدل نشوند.
کاش باران، دیگر معجزه نکند، و بر پیکرت نبارد.
کاش ماه بتواند بی تو در بیاید.
کاش زمین پاهایت را نبوسد.
کاش تمام شود منظر مداومت
واژه سلیس‌ات ، لبخند کاملت.
کاش ناگهان چیزی بیاید و قطعت کند، رگه‌ی داس مانند نوری، دانه‌ی گلوله مانند برفی.
کاش دست‌کم، مرگ مرا با خود ببرد، تا تو را اینقدر نبینم، که تو را هماره نبینم، در تک تکِ لحظاتم، در تک تکِ تصوراتم.
کاش دست نایافتنی بمانی، حتی در ترانه‌هایم. و اما از سیلویو و آثارش حرف بسیار دارم، ولی بگذارید بگویم که سیلویو رودریگز مثل میلیون‌ها مردم آمریکای لاتین عاشق «چه‌گوارا»ست و چندین ترانه برای او ساخته و اجرا کرده است. همین امر، و همراهی‌های دیگرش با رژیم کاسترو، مخالفان رژیم را که عمدتا در میامی آمریکا متمرکزند بر آن داشته است که او را سفیر هنری رژیم کاسترو بدانند. با این همه آثار او چنان مورد علاقه مردمند که مخالفان رژیم کاسترو از هر دسته در شنیدن ترانه‌های او تردید نمی‌کنند. حالا که از ترانه‌های سیلویو برای چه گوارا حرف زدم بگذارید با هم بخشی از مصاحبه او را در مورد خاطره‌اش از کنسرت دو دوازه سال پیشش در بولیوی (کشوری که چه گوارا در جنگل‌های آن به قتل رسید) بخوانیم: (مصاحبه رودریگز) «یک‌ وقتی در معادن معروف به قرن بیستم در بولیوی بودم، که بیش از پنج هزار متر ارتفاع دارد تا برای معدن‌کاران کنسرت بدهم، می‌دانی که نیروی نظامی به طور منظم به این محل می‌آیند و کارگران از درآمدشان اسلحه تهیه می‌کنند و هر چند وقت یکبار شورشی به پا می‌شود که با خونریزی خاتمه می‌یابد. بنابراین سندیکای کارگری خیلی قوی است. سندیکا با دوستان من صحبت کردند تا برای کنسرت برویم آنجا. اول اینکه وقتی به جاده قرن بیستم بروی چون خیلی ارتفاع دارد کمبود اکسیژن پیدا می‌کنی. بنابراین ما با یک کپسول اکسیژن حرکت می‌کردیم. هر ترانه‌ای هم می‌خواندیم باید یک کمی اکسیژن تنفس می‌کردیم. من بیش از پنج شش ترانه نتوانستم بخوانم. به دوستانم گفتم من در این شرایط بیشتر از این نمی‌توانم بخوانم. در میان کارگران یکی بود که دست بلند کرد و گفت: سیلویو تفنگ مقابل تفنگ رو بحون. باور نکردنی بود! باور نکردنی از این نظر که یک معدنکار بولیویایی بعد از اینهمه سال در چنین شرایطی از من می‌خواست ترانه‌ای بخوانم که به چه گوارا تقدیمش کرده بودم. یک‌باره همه جا مثل یک رگه‌ی نور برایم روشن شد و نمی‌دانم از کجا اکسیژن به سینه‌ام رسید که برایش تفنگ مقابل تفنگ را خواندم.» در سکوت کوهستان
آماده برای بدرود، پیش می‌رود.
واژه ای که در خاطره دارد انفجار خواهد بود.
مرد این سده، در این‌جا گم شد
نام و نام فامیلش تفنگ مقابل تفنگ است. این ترانه را سیلویو رودریگز در جوانی و در آغاز کارش برای چه گوارا ساخت وقتی هنوز دود از لوله‌ی اسلحه بیرون می‌زد. سالیان سال بعد، وقتی در کارش پخته‌تر شد، ترانه‌ای دیگر برای چه گوارا سرود و اجرا کرد که چنان شیوا و ظریف است که به سختی می‌توان آن را در قالبی گنجاند، حتی در قالبی به وسعت چه‌گوارا. نام ترانه «یونیکورنیو» است که نام آن جانور افسانه‌ایِ اسب مانندست که دو بال بر گرده، وتک شاخی بر پیشانی دارد. من برای راحتی آن را اسب بال‌دار ترجمه می‌کنم: اسب بالدار آبی من، دیروز گم شد.
به چرا رهایش کردم بودم که ناپدید شد.
هر کس خبری از او داشته باشد، پول خوبی از من خواهد گرفت.
اسب بالدار آبی من، دیروز گم شد.
نمی‌دانم از من قهر کرد، یا راه گم کرد،
من چیزی غیر از این اسب بالدار آبی ندارم.
اگر کسی خبری از او دارد
خواهش می‌کنم اطلاع بدهد
و من صد هزار، یا یک میلیون پول به او می‌دهم.
اسب بالدار آبی من، دیروز گم شد.
رفت. من و اسب بالدارم رفیق شده بودیم
با یک کمی هم از عشق
با یک کمی هم از حقیقت.
با شاخ نیلی‌اش از آب، ماهیِ ترانه می‌گرفت
و مشغله‌اش شراکت دادن دیگران بود.
اسب بالدار آبی من، دیروز گم شد.
با اینکه دو تا داشتم، ولی من فقط همان را می‌خواهم،
برای هر خبری از او، پول می‌دهم
اسب بالدار آبی من، دیروز گم شد.
رفت.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_206.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_206.html دست در دست Thu, 03 Jul 2008 18:17:23 +0000 به گزارش ایسنا، اجرای کنسرت محمدرضا شجریان، با گروه شهناز، در تالار بزرگ وزارت کشور، در حالی همراه شد، که این برنامه که طبق اعلام برگزارکنندگان، به خاطر آن‌چه که «مستقر نشدن به موقع حاضران، گیر افتادن تعدادی از عوامل در آسانسور تالار و طولانی بودن صف سرویس‌ها» اعلام شد، با تأخیر یک ساعته، در نخستین شب ساعت ۲۱ آغاز و در شب دوم اجرا هم بدون عنوان‌ شدن این عوامل حوالی ساعت ۲۰:۳۰ اجرا شد. محمدرضا شفیعی کدکنی و هوشنگ ابتهاج از جمله میهمان‌های ویژه‌ی شجریان به شمار می‌رفتند. برخی از مسئولان و معاونان وزارت کشور نیز در این کنسرت حاضر بودند. [[photow03]] پس از اجرای نخستین قطعه‌ در حالی که شجریان از تعداد زیاد دوربین‌های موبایلی که در دستان حاضران به هوا بلند شده بودند، به خشم آمده بود، به حاضران تأکید می‌کرد در صورت ادامه عکاسی و فیلم‌برداری اجرا را ادامه نمی‌دهد. این اعتراض در طول اجرا و شب دوم هم ادامه داشت تا جایی که وی حتی مورد به مورد تذکر می‌داد. محمدرضا شجریان پیش از برگزاری کنسرت‌ها خواسته بود تا در جمعی دوستانه و غیررسمی با نمایندگان رسانه‌های مختلف خبری گلایه‌ها را بگوید و بشنود. در این نشست عکاسان دعوت شده اجازه عکاسی نداشته و تأکید آن‌ها بر توجه جدی و به خبرنگاران بود. در این جلسه «درد دل متقابل»، شجریان با تأکید بر اینکه نظر مردم برایش اهمیت دارد، به مشکلات و شایعاتی که در اطراف اجراهای او به وجود می‌آید، اشاره کرد و آن‌ها را نتیجه استقبال بیش از حد مردم دانسته و طبیعی ارزیابی کرد. شجریان در این نشست درباره همکاری با گروه آوا هم با خبرنگاران سخن گفت. او با اشاره به این‌که از گروه آوا جدا نشده ‌است، بر ادامه همکاری‌اش با حسین علیزاده و کیهان کلهر تأکید کرد و گفت: «وقتی برای مدتی با هم کار می‌کنیم، دلمان می‌خواهد کسان دیگری هم بیایند؛ پس برای تنوع کار سعی می‌کنیم با گروهی تازه به صحنه بیاییم. این امر به معنی جدایی نیست؛ بلکه می‌خواهیم تعداد بیشتری از هنرمندان را با خود همراه کنیم.» شجریان در اشاره‌ای به رسانه های داخلی گفت: «از سال ۱۳۴۵ دیگر جایی برای من در تلویزیون نبود. تا حالا هم دیگر به تلویزیون باز نگشته‌ام. عده‌ای کاباره‌‌دار آن‌جا را اداره می‌کردند؛ که البته پس از انقلاب دیگر جایی برای آن‌ها نبود. موسیقی و آواز ایران هم با عنوان سرود و گاهی کم و زیاد می‌شد. در این فضا ما سعی کردیم کار خودمان را بکنیم.» علاقه‌مندان حاضر در سالن در تمام هفت شب اجرای کنسرت، از شجریان و گروهش خواستند که مرغ سحر، را اجرا کنند و شجریان هر بار خواسته مردم را اجابت کرد.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_220.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/07/post_220.html رسانه و موسیقی Tue, 01 Jul 2008 18:05:30 +0000 تابستان امسال دو واقعه‌ی بزرگ فرهنگی­ هنری ایرانی در شهر تورنتو برگزار خواهد‌ شد که انتظار می‌رود توجه بسیاری را به خود جلب کند. فستیوال «تیرگان» که در تاریخ ۱۷ تا ۲۰ ماه ژوییه و چند روزی پس از آن، همایش دوسالانه‌ی انجمن جهانی مطالعات ایران‌شناسی که از ۲۹ ژوییه تا دوم اوت برگزار خواهد شد. در حاشیه‌ی همایش دوسالانه‌ی انجمن جهانی مطالعات ایران‌شناسی، امسال واقعه‌ی دیگری اتفاق می‌افتد که برگزاری کنسرت هزاره‌ی شاهنامه‌ است. در این کنسرت بی‌سابقه، یک اثر موسیقی کلاسیک غربی و الهام‌‌گرفته از داستان‌های شاهنامه، به نام «سه‌گانه‌ی پارسی» همراه با نقالی و پرده‌خوانی یکی از پیشکسوتان نقالی ایران، با اجرای ارکستر سمفونی تورنتو به صحنه می‌رود که سازنده‌ی این اثر کلاسیک بهزاد رنجبران موسیقی‌دان ایرانی مقیم آمریکاست. با بهزاد رنجبران در دیدار یک‌روزه‌اش از تورنتو گفت‌وگو کردم. نخست از او می‌پرسم، چه طور شاهنامه‌ی فردوسی، الهام‌بخش وی در ساختن اثری در موسیقی غربی برای ارکستر سمفونی شد؟ [[sound]] شاهنامه‌ی فردوسی نه تنها از جنبه‌ی تاریخی، بلکه از جنبه‌ی دراماتیک‌اش هم مد نظر من بوده است. تنوع داستان‌ها و هم‌چنین شخصیت واقعی افراد اصلی در شاهنامه هر کسی را جلب کرده است و نقاشان و هم‌چنین شاعران مختلف از آن الهام گرفته‌اند. در سنین نوجوانی این داستان‌ها آن قدر روی من تأثیر عمیقی گذاشته بود که علاقه‌مند بودم به‌عنوان آهنگساز، قطعاتی در این مورد بنویسم. منتها ‌در سن ۱۱­- ۱۰سالگی امکاناتی نداشتم و می‌باید سال‌ها صبر می‌کردم. این پروژه حدود بیست سال پیش شروع شد و سال ۲۰۰۰، سومین قطعه‌ی این «سه‌گانه پارسی» تمام شد. در حقیقت از یک زبان بین‌المللی که موسیقی کلاسیک باشد من استفاده کردم که این گنجینه‌ی ملی خودمان را در ارتباط با عرصه‌ی جهانی بگذارم. [[photow01]] من فکر می‌کنم شاهنامه نه فقط متعلق به ایرانیان، بلکه متعلق به تمام دنیاست و باید هرچه بیشتر بتوانیم آن را جهانی‌تر کنیم، چون شخصیت‌های داستان، شخصیت‌هایی انسانی هستند که در هر جایی می‌توانند وجود داشته باشند. این شخصیت ها در شاهنامه اسم‌های ایرانی دارند، ولی خصوصیات انسانی‌شان مشترک با همه جای دنیاست. نکته‌ی دوم این است که شاهنامه یک منبع مهم الهام‌بخش برای من به‌عنوان یک آهنگساز است. من ترجیح می‌دهم از اسطوره‌های ایرانی الهام بگیرم تا از اسطوره‌های آمریکای جنوبی که برایم بیگانه است. البته اگر در اسطوره های غیرایرانی موضوع، دراماتیک جالبی باشد، برایم جذاب است، ولی جذابیت اسطوره‌های ایرانی برای من خیلی طبیعی‌ست. البته باید بگویم که موسیقی زبان بین‌المللی‌ست، منتها شیوه‌ی بیان ورنگ‌آمیزی‌ «سه گانه پارسی» و یک‌سری از ملودی‌هایش، رنگ‌آمیزی ایرانی دارد. ولی من قصد هارمونیزه کردن ملودی یا ترانه‌های محلی و یا دستگاههای ایرانی را در این راستا نداشتم، و این «سه‌گانه‌ پارسی» در حقیقت فضای دراماتیک شاهنامه را از نظر من حفظ می‌کند. کسانی که در اجراهای مختلفی که در گوشه و کنار دنیا داشتید «سه‌گانه پارسی» را شنیده‌اند، عکس‌العمل‌شان چه بوده؟ آیا فکر می‌کنید توانسته‌اید از طریق «سه‌گانه پارسی» هدفی را که داشتید به شنوندگان‌تان منتقل کنید یا نه؟ اتفاقاً وقتی سی‌دی «سه‌گانه پارسی» درآمد، یکی از منتقدین بزرگ آمریکا در مقاله‌اش نوشت که حماسه‌ی بزرگ ملی ایران ازطریق این سی‌دی به ما معرفی شده است. و این برای من یک لوح افتخار بود که از طریق این موسیقی، افرادی با حماسه‌های ملی ایران آشنا می‌شوند. البته باز تاکید می‌کنم که من از جنبه‌ی دراماتیک به این داستان‌ها نگاه می‌کنم و در آن حالت ملی‌گرایی افراطی نمی‌بینم. چون احساس می‌کنم این گنجینه متعلق به همه‌ی دنیاست. همه‌ی انسان‌ها هرچقدر بیشتر شاهنامه را بخوانند، مثل همه‌ی ما ایرانیان لذت خواهند برد و مانند شکسپیر یا ایلیاد، شاهنامه نیز باید متعلق به همه‌ی جامعه‌ی بشری باشد. ‌‌معمولاً مردم با آثار ادبی کلاسیک از روی متن و کتاب آشنا هستند، و بعد اگر نوعی موسیقی‌ در رابطه با آن آثار ساخته شده باشد، ‌بیشتر‌ با آن آشنا می‌شوند و ‌موسیقی‌ در واقع تکمیل‌کننده است. برای غربی‌ها ظاهراً در مورد «سه‌گانه پارسی» شما باید برعکس باشد. یعنی شاید بسیاری اصلاً با شاهنامه آشنا نیستند، اما موسیقی و اثر کلاسیک شما را می‌شنوند. این رابطه‌ی برعکس را آیا متوجه شده‌اید و موردی برای‌تان به‌وجود آمده است یا نه؟ در دوره‌ای در دهه‌ی ۶۰­-۱۹۵۰، شاهنامه رواج وسیعی بین آکادمسین‌ها داشت، ولی ‌در این میان‌ وقفه‌ای افتاد. اما الان به خاطر هزاره اختتام شاهنامه، یک فرصت طلایی ‌پیش آمده‌ که همه‌ی ایرانیان باید هر نوع امکانی که دارند، در جهت معرفی شاهنامه به‌کار ببرند. به خاطر جنبه‌ی ملی‌گرایی روی آن تکیه نمی‌کنم، بلکه به خاطر جهانی‌بودنش تکیه می‌کنم که این اثر متعلق به تمام دنیاست و اگر موسیقی من بتواند یک قدم نیز در این راه بردارد، من خیلی خوشحال هستم و برای من یک افتخار ا‌ست. البته من قطعات دیگری دارم که قطعات مفصلی‌ست، ولی این سه گانه برای من ارزش زیادی دارد. چون برمی‌گردد به آن احساسات شخصی و آن غرور ملی‌ که دارم و می‌خواهم آن را با همه‌ی دنیا شریک بشوم. در لیست آثارتان، چندتا اثر هم دارید که با الهام ازادبیات معاصر ایران، مثل اشعار نیمایوشیج، شاملو و اخوان ثالث ساخته‌اید. ادبیات معاصر ایران چقدر به شما الهام می‌دهد؟ ‌این زمینه‌ای‌ست که بیشتر می‌خواهم کار بکنم. علاقمند هستم همکاری بیشتری با شاعران معاصر یا قرن بیستم ایران داشته باشم. روی ‌اشعار‌ شاعرانی که کار کرده‌ام، یکی رباعیات عمر خیام ‌بوده‌ که قطعاتی با عنوان «آوازهای ابدیت» برای سوپرانو و ارکستر نوشتم یا قطعاتی که روی آثار مولوی است. سه قطعه هم که اخیراً ساخته‌ام، مجموعه‌ای کوچک است که ‌ملهم از شیراز، اصفهان و دیگری هم از باغ فین کاشان است. به‌خصوص باغ فین کاشان که در حقیقت مرثیه‌ای برای امیرکبیر است. چون همان‌طور که می‌دانیم، امیرکبیر مرد بزرگ تاریخ ایران در حمام فین به قتل رسید و این قطعه نه تنها زیبایی این باغ را توصیف می‌کند، بلکه حزنی را بیان می‌کند که به آدم از سفرش به این باغ دست می‌دهد. [[photow02]] در واقع این احساس شخصی من است که یک حالت مرثیه برای امیر کبیر است. به‌هرحال همه‌ی این‌ها برای من جنبه‌های خیلی شخصی دارند. شما از سنین نوجوانی برای ادامه‌ی تحصیلات‌تان، به خارج از کشور آمدید. بیشتر سال‌های عمرتان را از سن هجده نوزده سالگی در خارج از کشور گذراندید یا داخل ایران؟ من هجده سالگی آمدم خارج و فقط در طی سی و پنج سال اخیر دو سه بار رفتم ایران. ولی حال و هوای ایران هنوز در ذهن من، خیلی خیلی تازه است. واقعیت‌اش این است که وقتی از آدم‌ها می‌پرسند که شما مال کجا هستید، یعنی کجا به‌دنیا آمدید و کجا بزرگ شدید، مهم این نیست که کجا زندگی می‌کنید، چون آن‌قدر ممکن است تاثیربخش نباشد. ولی ‌محیط زندگی‌ در سنین اولیه، حداقل برای من و برای خیلی‌ها، بسیار اهمیت داشته است. یکی از قطعاتی که سه هفته پیش در آتلانتا اجرا شد، یک کنسرت پیانو بود که ارکستر سمفونیک آتلانتا سفارش داده بود. برای این کنسرت ‌ مد‌نظرم ساز «درازنای» بود که در تخت جمشید وقتی شخصیت‌های بزرگ می‌آمدند، با ساز «درازنای» ورود این پادشاهان را اعلام می‌کردند و همچنین در تعزیه از این «درازنای» استفاده می‌شده است. من با الهام از این دو بخش، تخت جمشید و تعزیه، از این ساز و همچنین ساز دف در این کنسرت پیانو استفاده کردم. در واقع سعی می‌کنم اجزای موسیقی و فرهنگ ایران را در زبان خودم بگنجانم. فکر می‌کنید اگر ادبیات کلاسیک یا ادبیات معاصر ایران، به زبان‌های غیرایرانی ترجمه شده بود، شما را راحت‌تر به هدف‌تان می‌رساند؟ یعنی مردم نخست با متون ادبی آشنا بودند، و بعد با موسیقی و اثر شما آشنا می‌شدند و یا این وضعیتی که الان وجود دارد، کار شما را سخت‌تر نمی‌کند و می‌توانید آن حس و هدفی را که دارید به مخاطب خودتان منتقل کنید‌؟ راستش آرزوی من است که یک‌روزی شاهنامه، مانند شکسپیر، جزو دروس درسی همه‌ی دنیا قرار بگیرد. یعنی شاهنامه در حد ادبی شکسپیر است. منتها موسیقی به‌خصوص به‌خاطر وسایل ارتباط جمعی وسیعی که موجود است، یک ارتباطِ بلافاصله ایجاد می‌کند که برای شعر مهیا نیست، چون اولاً شعر کلاسیک برای خود ایرانی‌ها هم آسان نیست و اگر از آن‌ها بپرسید، شاید خیلی‌هاشان شاهنامه را نخوانده و یا آشنا نباشند. ولی به طور کلی ما ابیاتش را حفظ کرده‌ایم و می‌توانیم بیانش کنیم و می‌دانیم که شاهنامه در مورد چیست. من خودم همیشه یک نکته یادم می‌آید که برایم خیلی باارزش بود. یک‌بار وقتی قطعه‌ی «هفتخوان رستم» در کالیفرنیا اجرا شد، بعد از برنامه وقتی داشتم مصاحبه‌ی رادیویی می‌کردم، یک آقایی روی خط آمد و گفت‌ امشب وقتی من برنامه‌ی هفتخوان را با ارکستر سمفونیک شنیدم، آنقدر به من غرور ملی دست داد که می‌خواهم بروم شاهنامه را بردارم و بخوانم و همچنین می‌خواهم این شاهنامه را برای دخترم هم بخوانم و با آن آشنایش کنم. در حقیقت این زمینه‌ای ایجاد می‌کند که بازگشتی به فرهنگ خودمان داشته باشیم.]]> http://radiozamaaneh.com/music/2008/06/post_219.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/06/post_219.html موسیقی ایرانی Mon, 23 Jun 2008 17:39:15 +0000 کریس دی برگ، خواننده‌ی ۵۹ ساله‌ی ایرلندی در کنفرانس مطبوعاتی امروز، صحبت‌هایش را با تعریف و تمجید از فرهنگ ایران شروع کرد و گفت: «آمدن به ایران آرزویی بود که از زمان کودکی داشتم. زمانی که در داستان‌ها و افسانه‌ها تمدن پارسی و تاریخ ایران را می‌خواندم و خیلی علاقمند بودم از دیار داریوش و کورش دیدن کنم». [[sound]] کریس دی‌برگ در مرکز همایش‌های رایزن، در مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، همراه با مدیر شرکت «ترانه‌‌ی شرقی» و آهنگساز گروه «آریان» و مدیر برنامه‌های خودش صحبت می‌کرد. کریس دی‌برگ در این صحبت‌ها گفت که قبل از آمدن به ایران در روسیه برنامه داشته، ولی آن‌جا چند بادی‌گارد و محافظ از او محافظت می‌کردند. در حالی که در ایران، آزاد و راحت به یکی از رستوران‌ها رفته و توانسته است در یک فضای آزاد با ایرانی‌ها به گفت‌وگو بنشیند. [[photow01]] خبرنگاری از این خواننده پرسید: «قبل از این که شما به ایران بیایید، خیلی از رسانه‌های غربی که وابسته به دولت‌های اروپایی و آمریکایی هستند، شما را حذر دادند از سفر به ایران. حتا پا فراتر گذاشتند و گفتند که ممکن است شما را در ایران ترور کنند. کدام دست رسانه‌ها بودند؟ یا چه کشورهایی بودند؟ اگر دوست دارید بگویید. ضمن این‌که آیا در این مدتی که شما در این‌جا بودید، چنین حسی به شما القا شده؟ این امکان اساساً در ایران وجود دارد که یک هنرمند یا تنها یک شهروند اروپایی را در ایران ترور بکنند‌؟» و کریس دی‌برگ جواب داد که سه روز گشت و گذارش در تهران به او ثابت کرده است که تهران امن‌تر از لس‌آنجلس و لندن است. کریس دی‌برگ در مورد استفاده از شعر فارسی گفت: «‌فردوسی یکی از شاعران حماسی ایران است که تأثیر بسیار زیادی در شعر فارسی گذاشته است بنابراین اجرای اشعار این چنینی خیلی راحت نیست، اما به شما اطمینان می‌دهم که در پی سفرم به این‌جا، قطعاً کار خواهیم کرد‌». گروه آریان در آلبوم جدید خود، آهنگی با عنوان «کلماتی که دوستشان دارم» را با کریس دی‌برگ مشترک به صورت دو زبانه، انگلیسی و فارسی، اجرا کردند. گروه آریان نخستین گروه پاپ ایرانی‌ست که در سال ۱۹۹۹ مجوز اجرای کنسرت را درایران گرفت. [[photow02]] کریس دی‌برگ در این مصاحبه‌ی مطبوعاتی چندبار تاکید کرد که از محدودیت‌های موجود در اجرای کنسرت‌های موسیقی پاپ در ایران آگاهی دارد. او تاکید کرد که برای مردم عادی در ایران حاضر شده است، همان‌طور که بعد از جنگ داخلی ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰ در لبنان هم به این کشور سفر کرده و کنسرت برگزار کرده بود. در ادامه‌ی این گفت‌وگوی مطبوعاتی مدیر شرکت برگزارکننده‌ی کنسرت موسیقی پاپ در ایران اعلام کرد که امیدوار است دست‌کم یکی از کنسرت‌های کریس دی‌برگ در ماه اکتبر یا نوامبر سال جاری در ایران برگزار بشود و اطمینان داد که وزارت فرهنگ و ارشاد مجوز این کنسرت را می‌دهد و قبلاً جواب مثبت شفاهی را برای اجرای کنسرت کریس دی‌برگ در ایران دریافت کرده است. http://radiozamaaneh.com/music/2008/05/post_218.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/05/post_218.html رسانه و موسیقی Wed, 28 May 2008 19:02:09 +0000 گاه در میان آهنگ‌سازان، تنها یک آهنگ واحد سبب شهرت آن‌ها می‌شود، ولو که این آهنگ، کوتاه‌ترین اثر آهنگساز باشد. [[sound]] برجسته‌ترین نمونه را در مورد لوییجی بوکرینی می‌توان یافت که با آن‌که یازده کنسرتو و چندین کوارتت و کوینتت برای گیتار و فلوت و ویلون سل آفریده است، تنها یکی از کوینتت‌ها، آن‌ها یک بخشی از آن، شهرت این آهنگساز ایتالیایی قرن هجدهم را جهانگیر ساخته است. لویی جیبوکرینی در جوانی از ایتالیا به وین و پاریس مهاجرت کرد و بعد به اسپانیا رفت و تا آخر عمر در آن دیار ماند. یک نکته‌ی دیگر هم زندگی بوکرینی را از بسیار از همتایان او متمایز می‌سازد. [[photow01]] با آن‌که هرجا رفت و رسید، قدر دید و در صدر نشست، در منتهای فقر و تنگدستی از دار دنیا رفت. و اما قطعه‌ای که سبب شهرت جهانگیر او شده است، منوئتی است از یکی از کوینتت‌های ذهنی او که تا زمانه‌ی ما نقش آهنگ‌های اورگرین یا همیشه ماندگار را ایفا کرده است. خانواده‌ی کامکارها را کیست که نشناسد. از پدربزرگ و پدر گرفته تا فرزند و نوه همه سری در موسیقی و دستی به ساز دارند. آنها زاده‌ی کردستان‌اند که خون شاد موسیقی در رگ‌هایش جاری‌ست. به راستی کمتر ولایت و ایالتی را در ایران می‌توان یافت که موسیقی‌اش از نظر شادابی و سرزندگی به پای کردستان برسد. براداران کامکار از سال‌ها پیش با دقت و ظرافت بسیار زیبایی‌های موسیقی سرزمین خود را جلوه‌گر ساخته‌اند. نمونه‌های برجسته‌ی این جلوه‌گر را در سی.دی «گل‌ نشان» می‌توان یافت که شامل ۸ آهنگ کردی است و در صدر آن‌ها ترانه‌ای‌ست که به توصیف منطقه‌ی اورامان پرداخته است. «اورامان زیبا» یا «چه زیباست اورامان» آنچنان پرشور و حال اجرا شده که به‌قول سعدی سرو و بید و چنار را هم در باغ به رقص درمی‌آورد. http://radiozamaaneh.com/music/2008/05/post_217.html http://radiozamaaneh.com/music/2008/05/post_217.html موسیقی ایرانی Sat, 17 May 2008 15:16:01 +0000