شهزاده سمرقندی


گفت‌وگو با خشایار آریا، خواننده‌ی جوان ساکن هلند
اینجا آمستردام است، اینجا تهران

خشایار آریا، خواننده‌ی جوانی‌ست که در هلند به‌سر می‌برد و سال‌هاست که با گروه خود «پرس سکواد» در اروپا و همین‌طور در بین ایرانیان شناخته‌شده است. او به تازگی ترانه‌ای خوانده است به نام «اینجا آمستردام است، اینجا تهران». با او گفت‌وگو کرده‌ام و از او درباره‌ی این آهنگ پرسیده‌ام و هم‌چنین از زندگی‌ای که دارد یا زندگی‌ای که پشت آهنگ‌های او جریان دارد.



«افغان دی.جی» و دوستانش

مهمان امروز ما «روشن دی‌جی» و دوستانش هستند. روش دی‌جی در فیس‌بوک و در فضای اینترنتی با اسم «افغان دی‌جی» معروف است. روشن در محفل‌های عروسی و سالگرد‌های افغانان‌های مقیم اروپا برنامه اجرا می‌کند و مثل این است که اسم او شناخته‌شده‌تر از دیگر دی‌جی‌های افغانی مقیم اروپاست. فرصتی دست داد تا با او و دوستانش گفت‌وگو کنم. ابتدا روشن به ما می‌گوید که چرا اسم افغان دی‌جی را انتخاب کرده است؟



«آیا می توان پرندگان را از خواندن بازداشت؟»

شاید با اسم و سبک یولدوز توردیوا، آوازخوان ترکزبان ازبکستان برای شما آشنا نباشد. اما حتما به دست شما اون فایل ویدیویی خواننده ازبک که ترانه شجریان را می‌خواند رسیده و شما نیز آن را با دوستان خود ارسال کرده‌اید. منظورم ترانه «ای بت چین» است معروف با صدای گرم شجریان. یولدوز تردیوا خواننده ترک زبان مقیم ازبکستان که چند مدت است پیوند ویدیوی آن بین فارسی‌زبانان در انترنت در حال رفت و آمد است.



گفت‌وگو با آلی ریتوف، رئیس کمیته اجرایی «فری میوز»، سازمان بین‌المللی دفاع از هنرمندان ممنوع از اجرا و سانسور شده
«دولت مجرم است، نه فیروزه»

شهزاده سمرقندی: اسم فیروزه جمعه نیازوا برای مخاطبان برنامه‌ی موسیقی ملل از رادیو زمانه آشناست. در برنامه‌ی «رقص با دیکتاتور» از فعالیت و شهرت این خواننده تاجیک‌تبار ازبکستان مفصل گفته‌ام. اما این روزها نام فیروزه دوباره سر زبان‌هاست؛ این‌بار به خاطر ممنوع شدن صدای او از طرف وزارت فرهنگ ازبکستان. در باره‌ی این موضوع با آلی ریتوف، رئیس کمیته اجرایی «فری میوز»، سازمان بین‌المللی دفاع از هنرمندان ممنوع از اجرا صحبتی داشتم.



گفت‏وگو با ظفر فرقانی و داریوش آشوری درباره تفاوت تلفظ زبان فارسی تاجیکی و ایرانی
ایران درست است یا «اِران»؟

تفاوت تلفظ زبان فارسی تاجیکی و ایرانی، موضوع بحث روشنفکران تاجیک هم هست که طرفدار برگشت به اصل زبان فارسی هستند و می‏خواهند در چهارچوب همین امکانات موجود خط سیریلیک اشتباهات زبان تاجیکی را برطرف کنند؛ اشتباهاتی که هم‏زمان با تغییر خط، وارد این زبان شده است. در این زمینه، با ظفر فرقانی، روزنامه‏نگار تاجیک مقیم تاجیکستان و همچنین داریوش آشوری، زبان‏شناس ایرانی مقیم پاریس به گفت‏وگو نشسته‏ام.



گفت‌وگو با «مینا راد»، شاعر، موسیقی‌شناس و روزنامه‌نگار فرهنگی
از سمرقند تا بخارا

«مینا راد»، شاعر، موسیقی‌شناس و روزنامه‌نگار فرهنگی است. او تجربه‌ا‌ی بیست‌ساله در حوزه‌ی خبرنگاری و تهیه‌ی برنامه‌های رادیویی در سطح بین‌المللی دارد و همین‌طور، مترجم برنامه‌های تلویزیونی از فارسی، دری، تاجیکی در تلویزیون‌های مختلف فرانسه بوده است. وقتی روبه‌روی این خانم ایرانی زنده‌دل نشستم، محو لهجه‌ی فارسی‌اش شدم. سئوال‌های خود را کاملاً فراموش کرده بودم و دوست داشتم از او بشنوم و به این ترتیب او خود، خط گفت‌وگو را به دست گرفت.



به مناسبت درگذشت «ظفر ناظم»، یکی از معروف‌ترین خوانندگان تاجیک
پشیمان نیستم از عمر پالیده

«ظفر ناظم»، یکی از معروف‌ترین خوانندگان تاجیک، روز سه‌شنبه در ۷۰ سالگی درگذشت و صبح روز گذشته در مزار «لوچآب» در کنار دیگر بزرگان تاجیک به خاک سپرده شد. دو ماه پیش از این، روز دوم ژوئن، بزرگداشت ۷۰ سالگی این خواننده نامی و محبوب تاجیک در تالار باربد در پایتخت تاجیکستان برگزار شده و ظفر ناظم با وجود بیماری در آن شرکت کرده بود تا شاهد شادباش‌گویی‌های شاگردانش و قدردانی دوستداران صدایش باشد.



گفت‌وگو با محمود خوشنام، کارشناس و منتقد موسیقی مقیم آلمان
«سبک من سبک و فاخر است»

محمد نوری، سراینده‏ی ترانه‏های ماندگاری است که از میان آنها می‏توان از «جان مریم»، «ایران ای ایران»، «چه سفرها کرده‏ایم» و «گیلان جان» نام برد؛ ترانه‏هایی که حدود چهاردهه است در میان شنوندگان سنین مختلف هم‌چنان محبوب مانده‌‏اند. محمود خوشنام، کارشناس و منتقد موسیقی مقیم آلمان در گفت‌وگو با زمانه از سبک متمایز محمد نوری می‏گوید که خود نوری از آن به عنوان «موسیقی سبُک فاخر» نام برده است.



گفت‌‌وگو با اورزالا اشرف، فعال مدنی در افغانستان
«هلند در افغانستان به هدف نرسید»

دو روز است که رسانه‌های هلندی از خروج نیروهای نظامی خود در افغانستان که از سال ۲۰۰۶ در این کشور حضور دارندمی‌نویسند. اورزالا اشرف، فعال مدنی در افغانستان معتقد است که نیروهای نظامی هلند و همین‌طور نیروهای کانادایی بدون رسیدن به هدف خود، خاک افغانستان ‌را ترک می‌کنند و این مسئله باعث نگرانی است. نگرانی از اینکه شاید این تصمیم به قطع برنامه‌های توسعه و کمک‌های بشردوستانه این کشورها در افغانستان بینجامد.



گفت‌‌وگو با شهرنوش پارسی‌پور، درباره‌‌ی کسب جایزه‌ی ادبی فرانیا
«چیزی را که باید، به‏وجود آورده‏ام»

شهرنوش پارسی‏‌پور، نویسنده‏‌ی نام‏آشنای ایرانی، برنده‏ی نوزدهمین دوره‌ی جایزه‏ی ادبی «فرانیا» در سال ۲۰۱۰ شد. جایزه‏ی ادبی فرانیا یکی از معتبرترین جوایز ادبی در ایتالیا به‌شمار می‌رود و به نویسندگان خارجی اهدا می‌شود. این جایزه در سال ۱۹۹۱ بنیان‌گذاری شده و تاکنون به نویسندگان معروفی چون گونترگراس، آدونیس، میشل بوتور، اسماعیل کاداره و محمود درویش اعطا شده است. به این بهانه‏، با این نویسنده گفت‏وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با لاریل ویکتوریو گری، هنرمند و استاد رقص شرقی
جامعه‌ی بی‌رقص، جامعه‌ی بیمار

شهزاده سمرقندی: امروز می‌خواهم شما را با زنی آشنا کنم که سال‌هاست به آموزش و معرفی رقص شرقی در قاره‌ی آمریکا مشغول است، لاریل ویکتوریو گری. خانم گری، بنیانگذار سازمان «رقص و فرهنگ» در سمرقند است و سال‌های زیادی از عمر خود را در ازبکستان به سر برده است. خانم گری را بار اول در جشنواره‌ی ترانه‌های شرق دیدم. همیشه برایم این سئوال وجود داشت که چرا یک زن آمریکایی، وقت و عمر خود را به‌خاطر آموختن رقص و هنر ازبکی می‌گذراند.



با همسایگان
«تاجیک شدی! لهجه‏ی تاجیکی یاد گرفتی...»

یودیت زایلسترا، از دختران هلندی است که علاقه‌ی زیاد به تاجیکان و کشورهای آسیای میانه دارد. گذشته از این وی علاقه‌مند به فرهنگ و زبان فارسی است. او دو بار به ایران سفر کرده و حدود شش‌ماه هم در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان زندگی کرده و داوطلبانه به کودکان معلول جسمانی درس انگلیسی داده است. یودیت زایلسترا در برنامه‌ی نوبتی «همسایگان» برای ما از سفرها و تجربه‌های خود در تاجیکستان گفت.



گفت‌وگو با انوشه انصاری به بهانه‌ی گردهمایی زنان فارسی‌زبان
گفت‌وگوی زمینی از یک تجربه فضایی

شهزاده سمرقندی: گردهمایی دو روزه‏ی زنان فارسی‏زبان فعال در زمینه‏ی توانمند‏سازی زنان، روز شنبه ۲۶ ژوئن به ‏پایان رسید. موضوع‏ محوری این گردهمایی، توانمندسازی اقتصادی زنان و نقش رسانه‏ها در این زمینه بود. روز اول این گردهمایی، به معرفی کارها و تجربه‏های انوشه انصاری و همچنین رونمایی از کتاب خاطرات او به نام «رویای من از ستاره‏ها» اختصاص داشت. انوشه انصاری اولین زن ایرانی است که به فضا سفر کرده است.



پیوند خجندیان با همسایگان هم‌زبان خود

نورعلی نورزاد، شاعر و روزنامه‌نگار تاجیک و همین‌طور استاد ادبیات در دانشگاه خجند است. نورعلی نورزاد از این که کتاب‌های تازه منتشرشده، به‌سختی به دست تاجیکان خجند می‌رسد گله‌مند است و معتقد است اینترنت فضای جدیدی را ایجاد کرده تا دستاوردهای روشنفکران و همین‌طور هنرمندان راحت‌تر و سریع‌تر به دست علاقه‌مندان آنها برسد. در گفت‌وگویی با نورعلی نورزاد از ویژگی‌های خجند می‌پرسم.



گفت‌وگو با شهریار گیو، درباره‌ی نامه‌ی کمپین ۵۰درصد زنان فعال افغانستان و اعتراض آن‌ها به محکومیت ژیلا بنی‌یعقوب
اندیشه‌های بنی‌یعقوب منحصر به ایران نیست

وب‏سایت «کمپین ۵۰درصد زنان فعال افغانستان»، در نامه‏ای سرگشاده، محکومیت ژیلا بنی‏یعقوب و دیگر زنان فعال ایرانی را ناعادلانه خوانده است. در این نامه، به‏طور مشخص به محکومیت ژیلا بنی‏یعقوب به یک سال زندان و ۳۰ سال محرومیت از روزنامه‏نگاری و نوشتن، اعتراض شده است. در ارتباط با انتشار این نامه، با آقای شهریار گیو، از همکاران سازمان غیر دولتی «آرمان‏شهر» در کابل گفت‏وگو کرده‏ام.



گفت‌وگو با داریوش رجبیان درباره‌ی ناآرامی‌های اخیر در قرقیزستان، مقایسه‌ی آن با وقایع پس از انتخابات ایران و نقش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی
قرقیزستان و انقلاب اینترنتی

آیا می‏توان درگیری‌های اوش و جلال‌آباد قرقیزستان را با آن‏چه سال گذشته در خیابان‌های ایران رخ داد و مردم جهان از طریق اینترنت و شبکه‏های اجتماعی شاهد آن بودند، مقایسه کنیم و متاثر از آن بدانیم؟ یا خود مردم ازبک‏تبار قرقیزستان، ناخودآگاه از شیوه‏های جدید اطلاع‌رسانی استفاده می‏کنند تا حرف خود و یا فاجعه‏ای را که بر آن‏ها گذشته، به گوش جهان برسانند؟ در این زمینه با داریوش رجیبیان، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مسایل آسیای میانه در لندن گفت‌وگو کرده‌ام.



نقض حقوق مولف؛ درد دل‌های یک مستندساز ایرانی

قانون حق نشر و دیگر قوانین مربوط به تکثیر آثار هنری، سال ۱۸۸۶ در برن، به‌تصویب رسید. به‌طوری که قوانین مربوط به حق نشر نه تنها در کشور محل تولید آثار، بلکه در تمام کشورهای جهان باید رعایت می‌شد. اما این حقوق تا چه حد محفوظ است و وضعیت حقوق مولف در میان فارسی‌زبانان چگونه است؟ جمشید گلمکانی، مستندساز ایرانی می‌گوید که حقوق بسیاری از سازندگان فیلم‌ها رعایت نمی‌شود و رسانه‌های زیادی هستند که به نقض حقوق هنرمندان آلوده‌اند.



با همسایگان
روزنه‌ای به بلخ

هفته‌ی گذشته وب‌سایت جدیدی در شهر بلخ، در افغانستان شروع به کار کرد که می‌شود گفت روزنه‌ای به دنیای روشنفکران این شهر دارد. عنوان این وب‌سایت «بلخ تایمز» است. این وب‌سایت را چند روزنامه‌نگار و پشتیبان زبان و فرهنگ فارسی در این شهر راه‌اندازی کرده‌اند و در اولین هفته، توانسته‌اند نظر مخاطبان زیادی را جلب کنند. در این زمینه با فهیم خیری، طراح و پشتیبان مالی و نیز سهراب سامانیان، سردبیر بلخ تایمز گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با فرانکلین فم و آریا قوامیان، درباره‌ی فیلم کوتاه شرکت‌کننده در مسابقه‌ی دموکراسی
دموکراسی هنوز اول کار است

چند وقت است که در یوتیوب، فیس‌بوک و توییتر، تبلیغ مسابقه‌ی فیلم کوتاهی را با موضوع دموکراسی می‌بینیم.
این مسابقه از طریق یوتیوب برگزار می‌شود و فیلم‌ها را هم می‌توانید در همین سایت ببینید و به فیلم‌های مورد پسند خود رای بدهید. امروز سراغ دو تن از سازندگان این فیلم رفته‌ام، فرانکلین فم و آریا قوامیان تا درباره‌ی این فیلم سه دقیقه‌ای با آن‌ها گفت‌وگو کنم.



چرا هراتی‌ها به جنبش سبز ایران پیوستند؟

این بار برنامه همسایگان را اختصاص داده‌ام به مردم معترض هرات که در همبستگی با مردم ایران روز پنج‌شنبه دست به تظاهرات زدند. در این برنامه دو مهمان داریم که یکی برنامه‌ریز تظاهرات در هرات است و دیگری هم شهروند افغانستان و یک پشتبان جنبش سبز ایران. تظاهرکنندگان هراتی به ساختمان سرکنسولگری ایران در هرات تخم مرغ و شیشه‌های رنگ پرتاب کردند. شعارها تندتر از قبل به گوش می‌رسید.