گزارش ويژه


گفت‌وگو با اکبرین و فرشتیان، درباره‌ی حکم فقاهتی آیت‌الله خامنه‌ای در مورد چهارشنبه‌سوری
از دولتی‌کردن چهارشنبه‌سوری تا تحریم مذهبی آن

سراج‌الدین میردامادی: در آستانه مراسم ملی و کهن ایرانی چهارشنبه‌سوری انتشار پاسخ آیت‌الله خامنه‌ای به استفتایی در این زمینه حرف و حدیث‌های زیادی را در محافل سیاسی و دینی داخل و خارج از ایران برانگیخت. رهبر جمهوری اسلامی این بار ترجیح داد در قامت یک مرجع تقلید دینی این سنت کهن را فاقد مبنای شرعی و مستلزم ضرر و فساد زیاد دانسته که به اعتقاد ایشان مناسب است از آن اجتناب شود.



گفت‌وگو با دکتر شاهین فاطمی پیرامون قطع‌نامه‌ی مجلس نمایندگان آمریکا در مورد نوروز
تجلیل از نوروز در مجلس نمایندگان آمریکا

ایرج ادیب‌زاده: مجلس نمایندگان آمریکا روز دوشنبه قطع‌نامه‌ای را به اتفاق آرا تصویب کرد که در آن ضمن تبریک نوروز، سالی سرشار از خوشبختی را برای همه‌ی ایرانیان و آمریکاییان ایرانی‌تبار، آرزو کرد. در بخشی از قطع‌نامه پس از اشاره به حضور افرادی از همه‌ی اقوام و ادیان در جامعه‌ی آمریکا تاکید شد که نوروز به غنای فرهنگ آمریکا افزوده است. در این زمینه با آقای دکتر شاهین فاطمی، رییس مرکز اروپایی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی در پاریس گفت‌وگو کرده‌ام.



«چهارشنبه‌سوری»؛ به روایتی دیگر

مریم محمدی: این برنامه‌ی‏ «روی خط زمانه» را به چهارشنبه‏سوری اختصاص داده‏ام. اما بنا به مناسبت این ایام که در ایران همه‏چیز به رویدادهای تلخ و شیرین پس از انتخابات و از آن‏جا به جنبش سبز ارتباط پیدا می‏کند و از سوی دیگر آخرین روز از سال ۸۸ است که در این بستر مطرح می‏شود، به گزارش وقایع امروز نپرداخته‏ام. بلکه به آن‏چه در اندیشه‏ی عمومی جامعه‏ی کنونی ایران می‏گذرد، پرداخته‏ام.



گفت‌وگو با اسدالله صادقی، دبیر سابق سندیکای فلزکار- مکانیک ایران
«حداقل دستمزدها غيركارشناسی تعيين می‏شود»

مریم محمدی: پس از حدس و گمانه‏ها و پیشنهادات گوناگون بر سر تعیین حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۳۸۹، سرانجام «شورای عالی کار» این مبلغ را ۳۰۳هزار و ۴۸تومان اعلام کرد. این پرسش را که رقم تعیین شده تا چه میزان منطبق با نیازها و انتظارات کارگران خواهد بود و احیاناً چه تبعات سیاسی، اجتماعی با خود همراه خواهد داشت را با اسدالله صادقی، دبیر سابق سندیکای فلزکار- مکانیک ایران در میان گذاشته‌ام.



گفت‌وگو با دکتر کریم لاهیجی، فعال حقوق بشر ایران، نایب رییس فدراسیون جهانی جامعه‌های دفاع از حقوق بشر
شهروندی افتخاری پاریس برای شیرین عبادی

ایرج ادیب‌زاده: پاریس پایتخت فرانسه طی دو روز گذشته، دو رویداد مهم در زمینه‌ی حقوق بشر ایران و جنبش مدنی زنان ایران را شاهد بوده است؛ اهدای نخستین جایزه‌ی شهروند نت یا شهروند اینترنتی از سوی سازمان گزارش‌گران بدون مرز با همکاری گوگل به سایت «تغییر برای برابری» زنان ایران و رویداد مهم دیگر دیدار خانم شیرین عبادی، برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل و آقای برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه‌ی فرانسه و آقای بهراند دولانوئه شهردار پاریس است.



بررسی اخبار سیاسی هلند
موج چهارم فمینیستی در هلند؟

فروغ. ن. تمیمی: مردم و رسانه‌های هلندی در چند هفته اخیر با چند خبر داغ، تغییر و تحول سیاسی در این مملکت غافل‌گیر شدند. اول از همه کابینه ائتلافی متشکل از دو حزب بزرگ «کار دموکرات مسیحی» و حزب «مسیحی واحد»، سقوط کرد. علت این امر اختلاف در مورد تمدید ماموریت نیروهای هلندی در افغانستان بود. حزب سوسیال دموکرات «کار» خواهان پایان یافتن ماموریت نیروهای هلندی در افغانستان و بازگشت آنان بود.



گفت‌وگو با دکتر جمشید اسدی، استاد استراتژی اقتصاد در دانشگاه‏های فرانسه
انتشار اوراق قرضه؛ درآمدی خوش‌بینانه در بودجه ۸۹

ایرج ادیب‌زاده: در بررسی لایحه‏ی بودجه‏ی سال ۱۳۸۹ که به تصویب مجلس شورای اسلامی ایران رسید، درآمدهایی پیش‏بینی شده که از نظر بسیاری از کارشناسان اقتصادی، بیشتر خوش‏بینانه است. از جمله پیش‏بینی شده که ۱۱/۵میلیارد یورو اوراق قرضه‏ی بین‏المللی منتشر و فروخته شود. بدون آن که معلوم شود در کدام پروژه‏ قرار است خرج شود. در این باره با جمشید اسدی گفت‏وگو کرده‌ام.



اهدای جایزه به عبدالله مؤمنی و مجید توکلی

هم‌زمان با مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم مستند «یک دنیا»، چهارشنبه شب، جایزه حقوق بشری «هومو هومینی» سال ۲۰۰۹ در پراگ، به عبدالله مومنی و مجید توکلی، دو فعال جنبش دانشجویی ایران، و به شکل نمادین به جنبش دانشجویی ایران اهداء شد. در مراسم اهدای این جایزه ابتدا مدیر بخش دموکراسی و حقوق بشر سازمان «پیپل این نید»، دلیل اهدای جایزه را شرح داد.



دکتر فریدون خاوند استاد اقتصاد، در گفت‌وگو با زمانه:
«در مورد لایحه بودجه، صدای کارشناسان شنیده نشد»

حسین علوی: کلیات لایحه بودجه سال ۱۳۸۹ در مجلس ایران با اکثریتی ضعیف و در شرایطی به تصویب رسید که نزدیک به نیمی از ۲۹۰ نماینده یا حضور نداشتند و یا به آن رای منفی و ممتنع دادند. با این‌حال گروهی از مخالفان حاضر در مجلس، این لایحه را بویژه از نظر تورم‌زا بودن آن مورد انتقاد شدید قرار دادند. دکتر فریدون خاوند می‌گوید که صدای دانشگاهیان منتقد و نیز بدنه کارشناسی خود نظام، در مورد این لایحه شنیده نشد.



گزارشی از «کنفرانس پکن+۱۵» و حضور فعالان زن در این نشست
کنفرانس «پکن + ۱۵»

شیرین فامیلی: کنفرانس زنان از تاریخ ۲۷ فوریه تا ۱۲ مارس توسط سازمان ملل و تحت عنوان کنفرانس «پکن + ۱۵» برگزار می‌شود. ۱۵ سال پیش در کنفرانس «پکن» ۱۲مورد نگران کننده‌ در جهان هم‌چون فقر، خشونت، آموزش و بهداشت مطرح شد که این موضوعات محور بحث‌های کنفرانس‌های بعدی از جمله کنفرانسی است که اکنون در نیویورک آغاز شده و ادامه دارد. با رضوان مقدم، که در این کنفرانس حضور دارد گفت‌وگو کرده‌ام.



گزارشی از کنفرانس «عفو مردمی در دوره‌ی پس از جنگ» در هلند
آیا عفو مردمی منجر به صلح می‌شود؟

سمیه دهبان: اگر بحران فعلی ایران به پایان برسد، چه‌قدر مفهوم بخشش، چه طلب و چه اعطای آن می‌تواند مفهوم قابل بررسی و بحثی در ایران باشد، آیا مادران عزادار و پدران داغدار می‌توانند، ضاربان فرزندان خودشان را ببخشند؟ در بسیاری از کشور‌ها مساله‌ی عفو مردمی یا بخشش عمومی مورد توجه زیادی قرار گرفته است، با این حال خیلی دقیق مشخص نیست معنی دقیق این عبارت یا اصطلاح چیست.



«افزایش قیمت بنزین؛ افزایش فقر»

ایرج ادیب‌زاده: کارشناسان اقتصادی در ایران پیش‌بینی می‌کنند که با اجرای در پیش روی قانون یارانه‌ها که در مجلس اسلامی تصویب شده است، قیمت مواد سوختی، به ویژه بنزین به شدت افزایش یابد. به توصیف دست‌اندرکاران دولتی قیمت بنزین واقعی می‌شود. در مورد این بالا رفتن قیمت بنزین و مواد سوختی که قسمت کالاهای دیگر را در ایران بالا می‌برد و به فقر و بیکاری گسترده می‌انجامد با آقای جمشید اسدی تماس گرفتم.



گفت‌وگو با پیام رهنما سینما‌نویس در ایران و عباس بختیاری مدیر فرهنگ‌سرای پویا درباره‌ی بازداشت جعفر پناهی
ساخت فیلم در مورد کهریزک، علت بازداشت جعفر پناهی

ایرج ادیب‌زاده: گزارش‌های ضد و نقیضی پیرامون بازداشت جعفر پناهی فیلم‌ساز برجسته‌ی ایرانی در تهران منتشر شده است. دادستان تهران گفته است که وی به دلایل سیاسی بازداشت نشده است، اما سایت تابناک گفته است بازداشت جعفر پناهی به دلیل ساختن فیلمی علیه نظام بوده است. با پیام رهنما سینما‌نویس در ایران و عباس بختیاری مدیر فرهنگ‌سرای پویا در پاریس در این باره گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با ژیلا صالحی، کارشناس و مؤلف اقتصادی
«دولت فقط به درآمد حاصل از حذف یارانه‌ها می‌اندیشد»

مریم محمدی: روز چهارشنبه مجلس اعلام کرد که از میزان ۴۰هزار میلیارد تومان درآمد پیشنهادی از محل یارانه‏ها که خواست دولت دهم است، تنها با نصف آن موافقت می‏کند. این در حالی است که آقای میرتاج‏الدینی، معاون پارلمانی رییس جمهور گفته بود در صورت کاهش این مبلغ، ممکن است دولت اساساً از اجرای این لایحه صرف‏نظر کند. پرسش‏ها و ابهامات در باره‏ی این تغییر تازه را با خانم ژیلا صالحی، کارشناس و مؤلف اقتصادی مطرح کرده‏ام.



گفت‌وگو با علی محجوبی درباره کنفرانس هم‌بستگی سبزهای آلمان با جنبش دموکراسی خواهی در ایران
همبستگی سبزهای آلمان و ایران

پژمان اکبرزاده: به نظر می‌رسد ضرورت متشکل‌تر شدن هم‌بستگی میان جنبش آزادی‌خواهی مردم ایران و جریانات سیاسی جهان وارد مرحله تازه‌ای شده است. به تازگی جلسه‌ای در دورتموند با شرکت اعضای حزب سبزهای آلمان و با سخنرانی کلادیو روت (رییس حزب) برگزار شد. روت از مخالفان محدود شدن گفت‌وگوها با ایران به مسایل هسته‌ای است. با او و علی محجوبی، رییس دفتر پارلمانی این حزب گفت‌وگویی داشتم.



گفت‌گو با جهانگیر لقایی و کوروش فرزین در بررسی چشم‌انداز هسته‌ای ایران
سرسختی حکومت و خطرات زیستی انرژی هسته‌ای

پانته‌آ بهرامی: با توجه به این که در چند سال اخیر، جمهوری اسلامی به ویژه بر استفاده‏ی غیرنظامی از انرژی هسته‏ای پافشاری نموده، به این پرسش پایه‏ای نیز پاسخ می‏دهیم که چه چالش‏هایی را ایجاد نیروگاه‏های اتمی برای ایران از زاویه‏ی تولید زباله‏های اتمی و آلودگی محیط زیست به‏وجود می‏آورد. در گفت‌گو با جهانگیر لقایی و کوروش فرزین به بررسی این مهم و نتایج انسانی - محیطی این اصرار سیاسی پرداخته‌ام.



گزارشی از برگزاری تجمع حامیان مادران عزادار در لوس‌آنجلس به مناسبت تولد سهراب اعرابی
«انگار دل آسمان هم هزار رنگ شده بود»

مریم محمدی: زنان ایرانی در کشورها و شهرهای دیگر جهان در حمایت از «مادران عزادار» تشکل‏هایی با عنوان «حامیان مادران عزادار ایرانی» ایجاد کرد‏ه‏اند؛ از جمله در لوس‏آنجلس که حامیان مادران عزادار ایرانی تقریبا شنبه‏ی هرهفته در یکی از پارک‏ها اجتماع می‏کنند. تجمع این هفته‏ی آن‌ها به مراسم بزرگداشت تولد سهراب اعرابی، اختصاص داشت. در این باره با خانم صوفیا صدیق‏پور، یکی از فعالان این تشکل گفت‏وگو می‏کنم.



اخبار ضد و نقیض در داستان دستگیری ریگی

ایرج ادیب‌زاده: حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات پس از دستگیری ریگی، ادعا کرده بود که سازمان جاسوسی امریکا و برخی کشورهای اروپایی قصد داشتند ریگی را از طریق دبی به یکی از مناطق خود ببرند و با او مذاکره کنند. دبی این ادعا را رد کرده و گفته که به اصل عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها احترام می‏گذارد. در نگاهی بر اخبار در جریان در مورد عبدالمالک ریگی، با آقای رضا حسین‏بُر، فعال سیاسی بلوچ در لندن گفت‏وگو کرده‏ام.



گزارش سیاسی هفته در گفت‌وگو با مهدی خلجی
«خامنه‌ای و رفسنجانی به هم نیاز دارند»

رضا جمالی: بررسی نتایج نشست اخیر مجلس خبرگان رهبری، نقش و سخنان هاشمی رفسنجانی در این نشست و همچنین بررسی طرح بازنگری در قانون انتخابات کشور که در دستور کار مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار گرفته است از موضوعات مهم هفته بودند که در «گفت‏وگوی سیاسی هفته» رادیو زمانه با مهدی خلجی تحلیل‌گر سیاسی در میان گذاشتم.



گزارشی از سخنرانی دکتر عبدالکریم سروش در دانشگاه فنی دلفت در هلند
«دیانت، سیاست و قضاوت» از نگاه سروش

لیدا حسینی‌نژاد: سه‏شنبه ۲۳ فوریه، جلسه‏ی سخنرانی دکتر عبدالکریم سروش در دانشگاه فنی دلفت در هلند برگزار شد. «دیانت، سیاست و قضاوت» عنوان این سخنرانی بود که جمعی از دانشجویان دانشگاه دلفت برگزار کننده‏ی آن بودند. عبدالکریم سروش در این سخنرانی گفت: «هر وقت از ارتباط دین و حکومت سخن می‏گوییم، به سکولاریسم سیاسی می‏اندیشیم که حکومت را با باید و نباید از دیانت جدا می‏کند»