جندالله و جمهوری اسلامی، دو روی سکه خشونت
<p>روز چهارشنبه ۲۴ آذرماه گروه «جندالله»، سازمان مسلح مخالف جمهوری اسلامی در بلوچستان، بار دیگر حادثه آفرید.</p> <p>آن‏طور که در خبرها آمده بود، چهارتن از افراد این گروه، طی عملیاتی انتحاری، حداقل ۳۹ نفر از مردمی را که برای شرکت در عزاداری ماه محرم اجتماع کرده بودند، به قتل رسانده و ده‏ها تن را مجروح کردند.</p> <p>جندالله یا «جنبش مقاومت مردمی بلوچستان»، گروهی است که از سال ۱۳۸۲ عملیات مسلحانه را بر ضد حکومت جمهوری اسلامی آغاز کرده است و تاکنون صدها نفر از مأموران دولتی و مردم غیر نظامی منطقه را در بمبگذاری‏ها، گروگان‏گیری یا حملات مسلحانه به‏قتل رسانده است.</p> <p>رهبر این گروه، عبدالمالک ریگی، سال گذشته، چهارم اسفندماه در یک عملیات پیچیده در خارج از کشور دستگیر و به ایران انتقال یافت.</p> <!--break--> <p><strong>گروه جندالله پس از دستگیری رهبرشان، عبدالمالک ریگی بنا به خواست او که در یک پیام تلویزیونی برای آنها ارسال شده بود، عملیات نظامی خود را متوقف کرده بودند. اما پس از اعدام ناگهانی او، در ۳۰ خرداد سال جاری، بار دیگر اقدامات خود را از سر گرفتند. عملیات دیروز یکی از بزرگ‏ترین و خشن‏ترین این اقدام‌ها بود.</strong></p> <p><strong>قربانیان این‏گونه ترورها، چه نقشی در میان مخاصمات گروه‏ها با حکومت دارند؟ جمهوری اسلامی در این میان، چه مسئولیتی دارد؟ آیا راهی برای برون‏رفت از این بحران یا تخفیف این وضعیت موجود است؟<br /> رحیم بندویی، از مسئولین «حزب مردم بلوچستان» در لندن به این پرسش‌ها پاسخ می‏دهد.</strong></p> <p> </p> <p>به‏نظر من، ریشه و عامل اساسی تمام این خشونت‏هایی که از جانبین، از سوی حاکمان و از سوی محکومین اعمال می‏شود، برمی‏گردد به سیاست‏هایی که نظام جمهوری اسلامی پایه‌ی آن را بر اساس تبعیض گذاشته است؛ چه تبعیض دینی باشد و چه تبعیض حقوقی، ملی و قومی. تا زمانی که این‏گونه‏ برخوردها است، شاهد چنین مسائلی هم خواهیم بود.</p> <p>متأسفانه جمهوری اسلامی برای خشکاندن مشکلات، روش‏ خود را فقط روی سرکوب گذاشته است و فکر می‏کند فقط با سرکوب و اعدام می‏تواند این مسائل را حل کند.</p> <p>در صورتی‏که تا زمانی که این تبعیض‏ها وجود دارد، مسلماً مبارزه هم خواهد بود. هرکسی به شیو‏ه‏ی خودش مبارزه می‏کند. هم‏چنان که شاهد هستیم، الان مدت‏هاست که بلوچستان شاهد مبارزه‏ی عده‏ای است که به شکل عملیات انتحاری دارند در مقابل رژیم قد علم می‏کنند.</p> <p>مسئله این است که چنین اقدامات خشونت‌آمیزی، حتی به شکل عمل انتحاری، فقط علیه نیروهای حکومتی نیست. حتی کسانی که کشته می‏شوند، همه شیعه نیستند. تاکنون بسیاری از اهل سنت در این بمبگذاری‏ها و ترورها کشته شده‏اند.</p> <p>در این شکی نیست که در حادثه‏ی تروریستی روز چهارشنبه در چاه‏بهار هم مسئله فقط شیعیان یا فارس‏ها نبوده‏اند. به‏هرحال وقتی عملیات تروریستی انجام می‌شود‏، کور است و نمی‏شناسد کی به کی است. آن‏جا مسلماً بلوچ هم بوده، سنی هم بوده و به‏هرحال از هر ملیتی و قومیتی بوده‏ است.</p> <p>در این‏‏که عملیات انتحاری ره به جایی نخواهد برد و در این‏که سرکوب‏های وحشیانه‏ی جمهوری اسلامی هم ره به جایی نخواهد برد، هیچ شک و شبهه‏ای وجود ندارد. متأسفانه گویا گوش شنوایی نیست و آنهایی که کشور ایران را دارند می‏چرخانند، تنها راه مشکلات را فقط در سرکوب و در واقع، نوعی ترور دولتی می‏بینند.</p> <p>زمانی که کسی را بالای دار می‏کشند و مردم را دعوت می‏کنند که برای تماشا بیایند، هدفی جز ایجاد رعب و وحشت در دل مردم و ترساندن آنها ندارند. این هم نوعی عمل تروریستی رسمی از سوی دولت است.</p> <p>عین همین کار را هم طرف مقابل انجام می‏دهد. کار کسانی هم که به عنوان عملیات انتحاری انجام می‏گیرد، همین است و در میان توده‏های عادی مردم، ایجاد رعب و وحشت می‏کنند. حال آن‏که عاملان اصلی این‌همه تبعیض، ظلم و ستم، مردم عادی نیستند. عامل اصلی آن‏چه تاکنون شاهد هستیم، ریشه در سیاست‏های تبعیض‏گرایانه‌ی حاکم دارد. در حال حاضر تبعیض مذهبی هم به تبعیض‌هایی که در رژیم سابق وجود داشت، اضافه شده است.</p> <p> </p> <p><strong>به این ترتیب، آیا هیچ راهی برای از بین بردن یا تخفیف این تضاد وجود دارد؟</strong></p> <p>حتماً وجود دارد، اما به‏نظر می‏رسد که جمهوری اسلامی متأسفانه هیچ‏گونه روش مسالمت‏آمیزی را نمی‏پسندد. حال آن‏که مثلاً می‏توانست پس از این‏که عبدالمالک ریگی را دستگیر کرده بود، بهره‏برداری سیاسی کند و باعث کاهش این نوع عملیات بشود، اما دیدیم که چگونه و با چه سرعتی دست به اعدام می‏زند و در این زمینه چقدر رشد کرده و به کجا رسیده است.</p> <p> </p> <p><strong>به‏هرحال، عبدالمالک ریگی متهم به بسیاری جنایت‏ها و کشتارها علیه مردم عادی بود که فیلم، سند و عکس هم برای آن موجود است. به‏نظر شما، حکومت چه رفتار دیگری می‌توانست با او داشته باشد؟ در آن صورت، چه نتایج دیگری داشت؟</strong></p> <p>اولاً من مخالف با اعدام انسان‏ها هستم. مخصوصاً اگر این اعدام از سوی یک حکومت باشد. ثانیاً در ارتباط با مسئله‏ی خاص آقای عبدالمالک ریگی، با توجه به این‏که ایشان رهبر جندالله بودند، حرف‏شنوی بسیاری از ایشان در سطح بالا و در تمام آن تشکیلات و سازمان‏ متبوعش وجود داشت.<br /> جمهوری اسلامی می‏توانست از وجود ایشان، در ارتباط با تخفیف تنش‏هایی که هست و حداقل کمتر کردن عملیات‏هایی که هم‏اکنون شاهد آن هستیم، استفاده کند. به همان شکلی که دولت ترکیه بعد از دستگیری آقای عبدالله اوجلان، رهبر پ‏ک‏ک، رفتار می‏کند.</p> <p>دولت ترکیه اوجلان را اعدام نکرد، بلکه او را نگاه داشت. به‌طوری که حتی سران بالای حزبی‏شان می‏رفتند و با او می‏نشستند و در ارتباط با راه حل‏هایی که ایشان ارائه می‏دادند صحبت می‏کردند که چگونه این تنش‏ها را با این هدف که در منطقه ثبات و آرامش به‏وجود بیاید، کمتر کنند.</p> <p>متأسفانه سیاستی که حاکمیت جمهوری اسلامی از بالا تا پایین دارد، فقط خشونت است؛ در هرکجا که نگاه می‏کنیم همین را می‌بینیم. اصلاً نمونه‏ی خود تهران را در ارتباط با جنبش سبز در نظر بگیرید. دیدیم که در آن‏جا هم علیه تظاهرات آرام و مدنی مردم چگونه حرکت می‏کردند. نیروهای سرکوبگر رژیم به جان مردم می‌افتادند. در کلیپ‏های ویدئویی‏ای که پخش می‏شد، می‏دیدیم که به قصد کشت مردم را می‏زدند.</p> <p>جمهوری اسلامی در حالی که می‏توانست از وجود عبدالمالک ریگی برای کاهش تنش‌ها‏ استفاده کند و مسائل را <img hspace="7" height="164" align="left" width="218" vspace="7" src="http://radiozamaneh2.vps.redbee.nl/sites/default/files/chabahar01.jpg" alt="" />بیشتر حلاجی کند، کسر شأن خود می‏دانست که به حرف‏های یکی از افراد این جامعه گوش بدهد. آن‌هم یکی از کسانی که به‏هرحال علیه مشکلات و اجحافاتی که مردم منطقه با آن مواجه بودند، به شیوه‏ی خودش، به مبارزه برخاسته بود.</p> <p>متأسفانه شاهد بودیم که جمهوری اسلامی این کار را نکرد و دیدیم که جندالله اسم تمام عملیات انتحاری‏ای را که هم‏اکنون انجام می‏دهد، «انتقام» گذاشته است. نام عملیات اخیر «انتقام شماره‏ی ۲» بود و دقیقاً به مسئله‏ی اعدام عبدالمالک ریگی اشاره کرده‌اند.</p> <p>در حالی که از یک طرف، با توجه به فرهنگی که در کل در منطقه حاکم است و از سوی دیگر با توجه به محبوبیتی که ریگی در سطح تشکیلات خودشان داشت، جمهوری اسلامی می‏توانست از او به عنوان یک فاکتور و یک کارت بازی در جهت تنش‏زادیی، استفاده کند.</p> <p>متأسفانه با اعدام او، آن‏هم بدون تشکیل دادگاهی، به‏قول خودشان صالحه که مورد قبول طرفین باشد و وکیلی داشته باشد، این راه را بست. در حالی‏ که اگر محاکمه‏ی عبدالمالک ریگی به شکل یک دادگاه علنی در سطح بین‏المللی پخش می‏شد، جمهوری اسلامی می‏توانست از آن در جهتی که می‏خواست بهره‏برداری کند. ولی خُب می‏ترسید. به دلیل این‏که جمهوری اسلامی می‏داند در چنین دادگاه‏هایی مسائلی مطرح خواهند شد که به نفع خود جمهوری اسلامی نیست.</p> <p> </p> <p><strong>با صحنه‏ای که شما ترسیم می‏کنید، یعنی اصرار جمهوری اسلامی بر سیاست سرکوب و روش مخالفانی نظیر جندالله در منطقه، هیچ افقی برای گشایش این وضعیت از دو طرف موجود نیست. آیا هیچ سیاست دیگری، جریان سومی نیست که بتواند با مداخله‏ی خود در این روند، حداقل برخی مشکلات را تخفیف بدهد؟</strong></p> <p>متأسفانه احتمال حضور جریان سومی که تلاش‏ آن برای تغییر سیاست حاکم بتواند کارا باشد، در شرایط کنونی بسیار بعید به‏نظر می‏آید.</p> <p>نیروی سوم، مسلماً نیروی‏هایی هستند که خواهان حاکمیت قانون در ایران‏اند و خواهان رفع تبعیض‌های بسیار آشکار و عیان در میان کل مردمان ایران هستند. هم‏چنان‏که می‏بینیم سرکوب عنان‏گسیخته‏ی جمهوری اسلامی امکان عملی شدن چنین راه‏حل‏هایی را نزدیک به صفر کرده است. دلیل آن هم همان‏طور که گفتم، سرکوب است. سرکوب بسیار عیانی که دارد انجام می‏دهد.</p> <p>بنابراین من امکان حضور نیروی سومی را که بتواند چنین عملکرد و چنین گرایشی را در ایران حاکم بگرداند و خشونت‌ها را تخفیف دهد ضعیف می‌بینم. آن‌هم به دلیل حاکمیت بسیار عنان گسیخته و سرکوبی که جمهوری اسلامی از طریق نیروهای سرکوبگر و نیروهای اطلاعاتی امنیتی‏ خود انجام می‌دهد.</p> <p> </p> <p><strong>همان‏طور که اشاره کردید، در نظام گذشته هم این تبعیض‏ها و درگیری‏ها کم‏وبیش میان مردم سیستان و بلوچستان با حکومت مرکزی وجود داشته است. بعد از انقلاب هم این امر ادامه پیدا کرد. آیا در دوران پس از انقلاب، ایامی بوده که این تضادها تخفیف پیدا کند یا فرصتی برای حل بحران به‏وجود بیاید؟ یا این مشکلات همیشه تشدید شده است؟</strong></p> <p>بله؛ اگر آدم منصف باشد، می‏تواند ببیند در آن دورانی که اصلاح‏طلبان، به رهبری آقای خاتمی، کشور را می‏گرداندند، حداقل حاضر بودند گوش بدهند که مخالفان چه می‏گویند. این باعث شده بود اندکی در این کشمکش‏ها و کنش و واکنش‏ها تخفیف حاصل شود.</p> <p>این دقیقاً در همان دورانی بود که جنبش اصلاحات شکل گرفته بود. در آن دوران، در بلوچستان ما شاهد یک سری حرکت‏های ادبی، فرهنگی و هنری بودیم. مثلاً «انجمن جوانان صدای عدالت» حاصل سیاست‏های حاکم آن زمان بود که گوش می‏دادند، ولی متأسفانه پس از آن دوران، حتی حاضر به شنیدن کلمات اندیشه مقابل هم نیستند که ببینند چه گفته می‏شود و اصلاً چه می‏گویند. یعنی به‏جز قهر و سرکوب بسیار بی‏محابا، سیاست دیگری الان در ایران حاکم نیست.</p>
روز چهارشنبه ۲۴ آذرماه گروه «جندالله»، سازمان مسلح مخالف جمهوری اسلامی در بلوچستان، بار دیگر حادثه آفرید.
آنطور که در خبرها آمده بود، چهارتن از افراد این گروه، طی عملیاتی انتحاری، حداقل ۳۹ نفر از مردمی را که برای شرکت در عزاداری ماه محرم اجتماع کرده بودند، به قتل رسانده و دهها تن را مجروح کردند.
جندالله یا «جنبش مقاومت مردمی بلوچستان»، گروهی است که از سال ۱۳۸۲ عملیات مسلحانه را بر ضد حکومت جمهوری اسلامی آغاز کرده است و تاکنون صدها نفر از مأموران دولتی و مردم غیر نظامی منطقه را در بمبگذاریها، گروگانگیری یا حملات مسلحانه بهقتل رسانده است.
رهبر این گروه، عبدالمالک ریگی، سال گذشته، چهارم اسفندماه در یک عملیات پیچیده در خارج از کشور دستگیر و به ایران انتقال یافت.
گروه جندالله پس از دستگیری رهبرشان، عبدالمالک ریگی بنا به خواست او که در یک پیام تلویزیونی برای آنها ارسال شده بود، عملیات نظامی خود را متوقف کرده بودند. اما پس از اعدام ناگهانی او، در ۳۰ خرداد سال جاری، بار دیگر اقدامات خود را از سر گرفتند. عملیات دیروز یکی از بزرگترین و خشنترین این اقدامها بود.
قربانیان اینگونه ترورها، چه نقشی در میان مخاصمات گروهها با حکومت دارند؟ جمهوری اسلامی در این میان، چه مسئولیتی دارد؟ آیا راهی برای برونرفت از این بحران یا تخفیف این وضعیت موجود است؟
رحیم بندویی، از مسئولین «حزب مردم بلوچستان» در لندن به این پرسشها پاسخ میدهد.
بهنظر من، ریشه و عامل اساسی تمام این خشونتهایی که از جانبین، از سوی حاکمان و از سوی محکومین اعمال میشود، برمیگردد به سیاستهایی که نظام جمهوری اسلامی پایهی آن را بر اساس تبعیض گذاشته است؛ چه تبعیض دینی باشد و چه تبعیض حقوقی، ملی و قومی. تا زمانی که اینگونه برخوردها است، شاهد چنین مسائلی هم خواهیم بود.
متأسفانه جمهوری اسلامی برای خشکاندن مشکلات، روش خود را فقط روی سرکوب گذاشته است و فکر میکند فقط با سرکوب و اعدام میتواند این مسائل را حل کند.
در صورتیکه تا زمانی که این تبعیضها وجود دارد، مسلماً مبارزه هم خواهد بود. هرکسی به شیوهی خودش مبارزه میکند. همچنان که شاهد هستیم، الان مدتهاست که بلوچستان شاهد مبارزهی عدهای است که به شکل عملیات انتحاری دارند در مقابل رژیم قد علم میکنند.
مسئله این است که چنین اقدامات خشونتآمیزی، حتی به شکل عمل انتحاری، فقط علیه نیروهای حکومتی نیست. حتی کسانی که کشته میشوند، همه شیعه نیستند. تاکنون بسیاری از اهل سنت در این بمبگذاریها و ترورها کشته شدهاند.
در این شکی نیست که در حادثهی تروریستی روز چهارشنبه در چاهبهار هم مسئله فقط شیعیان یا فارسها نبودهاند. بههرحال وقتی عملیات تروریستی انجام میشود، کور است و نمیشناسد کی به کی است. آنجا مسلماً بلوچ هم بوده، سنی هم بوده و بههرحال از هر ملیتی و قومیتی بوده است.
در اینکه عملیات انتحاری ره به جایی نخواهد برد و در اینکه سرکوبهای وحشیانهی جمهوری اسلامی هم ره به جایی نخواهد برد، هیچ شک و شبههای وجود ندارد. متأسفانه گویا گوش شنوایی نیست و آنهایی که کشور ایران را دارند میچرخانند، تنها راه مشکلات را فقط در سرکوب و در واقع، نوعی ترور دولتی میبینند.
زمانی که کسی را بالای دار میکشند و مردم را دعوت میکنند که برای تماشا بیایند، هدفی جز ایجاد رعب و وحشت در دل مردم و ترساندن آنها ندارند. این هم نوعی عمل تروریستی رسمی از سوی دولت است.
عین همین کار را هم طرف مقابل انجام میدهد. کار کسانی هم که به عنوان عملیات انتحاری انجام میگیرد، همین است و در میان تودههای عادی مردم، ایجاد رعب و وحشت میکنند. حال آنکه عاملان اصلی اینهمه تبعیض، ظلم و ستم، مردم عادی نیستند. عامل اصلی آنچه تاکنون شاهد هستیم، ریشه در سیاستهای تبعیضگرایانهی حاکم دارد. در حال حاضر تبعیض مذهبی هم به تبعیضهایی که در رژیم سابق وجود داشت، اضافه شده است.
به این ترتیب، آیا هیچ راهی برای از بین بردن یا تخفیف این تضاد وجود دارد؟
حتماً وجود دارد، اما بهنظر میرسد که جمهوری اسلامی متأسفانه هیچگونه روش مسالمتآمیزی را نمیپسندد. حال آنکه مثلاً میتوانست پس از اینکه عبدالمالک ریگی را دستگیر کرده بود، بهرهبرداری سیاسی کند و باعث کاهش این نوع عملیات بشود، اما دیدیم که چگونه و با چه سرعتی دست به اعدام میزند و در این زمینه چقدر رشد کرده و به کجا رسیده است.
بههرحال، عبدالمالک ریگی متهم به بسیاری جنایتها و کشتارها علیه مردم عادی بود که فیلم، سند و عکس هم برای آن موجود است. بهنظر شما، حکومت چه رفتار دیگری میتوانست با او داشته باشد؟ در آن صورت، چه نتایج دیگری داشت؟
اولاً من مخالف با اعدام انسانها هستم. مخصوصاً اگر این اعدام از سوی یک حکومت باشد. ثانیاً در ارتباط با مسئلهی خاص آقای عبدالمالک ریگی، با توجه به اینکه ایشان رهبر جندالله بودند، حرفشنوی بسیاری از ایشان در سطح بالا و در تمام آن تشکیلات و سازمان متبوعش وجود داشت.
جمهوری اسلامی میتوانست از وجود ایشان، در ارتباط با تخفیف تنشهایی که هست و حداقل کمتر کردن عملیاتهایی که هماکنون شاهد آن هستیم، استفاده کند. به همان شکلی که دولت ترکیه بعد از دستگیری آقای عبدالله اوجلان، رهبر پکک، رفتار میکند.
دولت ترکیه اوجلان را اعدام نکرد، بلکه او را نگاه داشت. بهطوری که حتی سران بالای حزبیشان میرفتند و با او مینشستند و در ارتباط با راه حلهایی که ایشان ارائه میدادند صحبت میکردند که چگونه این تنشها را با این هدف که در منطقه ثبات و آرامش بهوجود بیاید، کمتر کنند.
متأسفانه سیاستی که حاکمیت جمهوری اسلامی از بالا تا پایین دارد، فقط خشونت است؛ در هرکجا که نگاه میکنیم همین را میبینیم. اصلاً نمونهی خود تهران را در ارتباط با جنبش سبز در نظر بگیرید. دیدیم که در آنجا هم علیه تظاهرات آرام و مدنی مردم چگونه حرکت میکردند. نیروهای سرکوبگر رژیم به جان مردم میافتادند. در کلیپهای ویدئوییای که پخش میشد، میدیدیم که به قصد کشت مردم را میزدند.
جمهوری اسلامی در حالی که میتوانست از وجود عبدالمالک ریگی برای کاهش تنشها استفاده کند و مسائل را بیشتر حلاجی کند، کسر شأن خود میدانست که به حرفهای یکی از افراد این جامعه گوش بدهد. آنهم یکی از کسانی که بههرحال علیه مشکلات و اجحافاتی که مردم منطقه با آن مواجه بودند، به شیوهی خودش، به مبارزه برخاسته بود.
متأسفانه شاهد بودیم که جمهوری اسلامی این کار را نکرد و دیدیم که جندالله اسم تمام عملیات انتحاریای را که هماکنون انجام میدهد، «انتقام» گذاشته است. نام عملیات اخیر «انتقام شمارهی ۲» بود و دقیقاً به مسئلهی اعدام عبدالمالک ریگی اشاره کردهاند.
در حالی که از یک طرف، با توجه به فرهنگی که در کل در منطقه حاکم است و از سوی دیگر با توجه به محبوبیتی که ریگی در سطح تشکیلات خودشان داشت، جمهوری اسلامی میتوانست از او به عنوان یک فاکتور و یک کارت بازی در جهت تنشزادیی، استفاده کند.
متأسفانه با اعدام او، آنهم بدون تشکیل دادگاهی، بهقول خودشان صالحه که مورد قبول طرفین باشد و وکیلی داشته باشد، این راه را بست. در حالی که اگر محاکمهی عبدالمالک ریگی به شکل یک دادگاه علنی در سطح بینالمللی پخش میشد، جمهوری اسلامی میتوانست از آن در جهتی که میخواست بهرهبرداری کند. ولی خُب میترسید. به دلیل اینکه جمهوری اسلامی میداند در چنین دادگاههایی مسائلی مطرح خواهند شد که به نفع خود جمهوری اسلامی نیست.
با صحنهای که شما ترسیم میکنید، یعنی اصرار جمهوری اسلامی بر سیاست سرکوب و روش مخالفانی نظیر جندالله در منطقه، هیچ افقی برای گشایش این وضعیت از دو طرف موجود نیست. آیا هیچ سیاست دیگری، جریان سومی نیست که بتواند با مداخلهی خود در این روند، حداقل برخی مشکلات را تخفیف بدهد؟
متأسفانه احتمال حضور جریان سومی که تلاش آن برای تغییر سیاست حاکم بتواند کارا باشد، در شرایط کنونی بسیار بعید بهنظر میآید.
نیروی سوم، مسلماً نیرویهایی هستند که خواهان حاکمیت قانون در ایراناند و خواهان رفع تبعیضهای بسیار آشکار و عیان در میان کل مردمان ایران هستند. همچنانکه میبینیم سرکوب عنانگسیختهی جمهوری اسلامی امکان عملی شدن چنین راهحلهایی را نزدیک به صفر کرده است. دلیل آن هم همانطور که گفتم، سرکوب است. سرکوب بسیار عیانی که دارد انجام میدهد.
بنابراین من امکان حضور نیروی سومی را که بتواند چنین عملکرد و چنین گرایشی را در ایران حاکم بگرداند و خشونتها را تخفیف دهد ضعیف میبینم. آنهم به دلیل حاکمیت بسیار عنان گسیخته و سرکوبی که جمهوری اسلامی از طریق نیروهای سرکوبگر و نیروهای اطلاعاتی امنیتی خود انجام میدهد.
همانطور که اشاره کردید، در نظام گذشته هم این تبعیضها و درگیریها کموبیش میان مردم سیستان و بلوچستان با حکومت مرکزی وجود داشته است. بعد از انقلاب هم این امر ادامه پیدا کرد. آیا در دوران پس از انقلاب، ایامی بوده که این تضادها تخفیف پیدا کند یا فرصتی برای حل بحران بهوجود بیاید؟ یا این مشکلات همیشه تشدید شده است؟
بله؛ اگر آدم منصف باشد، میتواند ببیند در آن دورانی که اصلاحطلبان، به رهبری آقای خاتمی، کشور را میگرداندند، حداقل حاضر بودند گوش بدهند که مخالفان چه میگویند. این باعث شده بود اندکی در این کشمکشها و کنش و واکنشها تخفیف حاصل شود.
این دقیقاً در همان دورانی بود که جنبش اصلاحات شکل گرفته بود. در آن دوران، در بلوچستان ما شاهد یک سری حرکتهای ادبی، فرهنگی و هنری بودیم. مثلاً «انجمن جوانان صدای عدالت» حاصل سیاستهای حاکم آن زمان بود که گوش میدادند، ولی متأسفانه پس از آن دوران، حتی حاضر به شنیدن کلمات اندیشه مقابل هم نیستند که ببینند چه گفته میشود و اصلاً چه میگویند. یعنی بهجز قهر و سرکوب بسیار بیمحابا، سیاست دیگری الان در ایران حاکم نیست.

نظرها
نظری وجود ندارد.