افول غرب و ظهور آسیا

<p>در حال حاضر چین بزرگ&zwnj;ترین قدرت صنعتی دنیا محسوب می&zwnj;شود. صنایع آمریکایی&zwnj;ها برای صد و ده سال در صدر جدول بودند، اما حالا چین با سریع&zwnj;ترین رشد اقتصادی پس از آمریکا دومین قدرت مالی جهان و بندر شانگهای بزرگ&zwnj;ترین بندر تجاری دنیا است. اکنون چین صاحب بزرگ&zwnj;ترین ذخیره&zwnj;ی ارزی در دنیا است. اگر چه آمریکا هنوز از نظر نظامی از همتایان خود جلوتر است، اما چین آینده&zwnj;ی آسیا و رقیب نظامی آمریکا در دهه&zwnj;های آینده خواهد بود. چینی&zwnj;ها، آمریکایی&zwnj;ها را پشت سر خواهند گذاشت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>حال پس از دوازده سال رهبر چین هو جینتائو، به طور رسمی از آمریکا دیدن می&zwnj;کند. و برای نخستین&zwnj;بار دو دولت با هم در زمینه&zwnj;ی مذاکرات هسته&zwnj;ای به توافق رسیده&zwnj;اند. هو جینتائو، رهبر چین دیروز با باراک اوباما در کاخ سفید دیدار کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در چند صدسال اخیر مردم آسیا می&zwnj;بایست با حیرت و حسرت شاهد جهانگشایی اروپایی&zwnj;ها و سلطه&zwnj;ی نظامی و اقتصادی دنیای غرب بر دنیا باشند. قرن بیست و یکم را اما قرن آسیا می&zwnj;نامند. حالا نوبت آسیا است که شانه به شانه&zwnj;ی غرب به پیش برود. قرنی که چین با جهشی سونامی&zwnj;وار می&zwnj;رود تا همه&zwnj;ی رقیب&zwnj;ها را پشت سر بگذارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&laquo;کیشوره محبوبانی&raquo; Kishore Mahbubani سیاستمدار و روشنفکر اهل سنگاپور که سال&zwnj;ها نماینده&zwnj;ی کشورش در سازمان ملل بود، در کتابی پرفروش به نام &laquo;قرن آسیا&raquo; که در سال ۲۰۰۸منتشر شده، بازگشت آسیایی&zwnj;ها به صحنه&zwnj;ی قدرت جهانی را به تفصیل مورد بحث قرار داده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>محبوبانی با انتقاد از سلطه&zwnj;ی عمیق اندیشه&zwnj;ی غرب محور بر اذهان شهروندان و سیاست&zwnj;مردان دنیای پیشرفته خواهان بازنگری و تعمق جهان غرب در روابط نخوت&zwnj;آمیز و یکجانبه با شرق است.او با تحسین پیشرفت&zwnj;های اقتصادی چین در مورد افول غرب و ظهور آسیا هشدار می&zwnj;دهد. مجبوبانی معتقد است توسعه&zwnj;ی صنعت و تکنولوژی سبب کاهش فقر در قاره&zwnj;ی آسیا و رشد طبقه&zwnj;ی متوسط شده؛ روندی که همچنان ادامه دارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در فاصله&zwnj;ی سال&zwnj;های ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۱ فقر مطلق در آسیای جنوب شرقی بسیار کاهش یافته است. در سال ۲۰۰۶ هنوز نیمی از فقرای جهان در آسیا زندگی می&zwnj;کردند. با محاسبات جدید در سال ۲۰۳۰ تنها یک پنجم از فقیران دنیا در آسیا زندگی خواهند کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>به عقیده&zwnj;ی صاحب&zwnj;نظران، نفوذ غرب در آفریقا و آمریکای لاتین با ورود رقیب جدید به&zwnj;تدریج کاهش می&zwnj;یابد. روابط اقتصادی چین با جهان در حال توسعه در دو دهه&zwnj;ی اخیر به شدت گسترش یافته و در حال حاضر حجم کمک&zwnj;های چین به کشورهای فقیر بالغ بر ۱۱۰ میلیارد دلار در سال و حتی بیشتر از کمک&zwnj;های بانک جهانی به این مناطق است. داد و ستد فرهنگی چینی&zwnj;ها در آفریقا هم با آموزش زبان چینی در بعضی از کشورهای آفریقایی آغاز شده است.</p> <p><img height="245" align="left" width="161" src="http://radiozamaneh2.vps.redbee.nl/sites/default/files/newasianhemisphere.jpg" alt="" /></p> <p>دولت و شرکت&zwnj;های چینی در آفریقا به ساختن تاسیسات مورد نیاز مردم مانند مدارس، بیمارستان&zwnj;ها و ایجاد کارخانه&zwnj;ها اقدام کرده&zwnj;اند. در عوض مواد معدنی و فلزات مورد نیاز چین از آفریقا تامین می&zwnj;شود. چینی&zwnj;ها برعکس دولت&zwnj;های غربی به سیاست، مسائل داخلی و حقوق بشر در این کشورها توجهی ندارند و به همین علت توانسته&zwnj;اند رضایت رهبران آفریقایی را جلب کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۸۰۰ میلادی کشور چین از نظر وسعت خاک، جمعیت و اقتصاد کشاورزی در دنیا نفر اول بود. و حال به نظر می&zwnj;رسد که آنها عقب افتادگی دویست سال اخیر را به سرعت جبران خواهند کرد.محبوبانی در کتابش بر این نکته تاکید می&zwnj;کند که پس از اعلام استقلال چین در سال ۱۹۴۹ در شصت سال گذشته این کشور درگیر هیج جنگی نبوده است.</p> <p><br /> او می&zwnj;گوید به&zwnj;نظر می&zwnj;رسد تنها شرکت&zwnj;های چند ملیتی در غرب موفق به درک قدرت اقتصادی چین شده&zwnj;اند و سیاستمداران غربی مثل کبک سرشان را به زیر برف فرو کرده و نمی&zwnj;خواهند چیزی در این مورد بدانند.</p> <p>کیشوره محبوبانی با ارائه مدارک متعدد در مورد توسعه&zwnj;ی سریع اقتصادی- اجتماعی در هند، چین و جنوب شرقی آسیا پیشرفت اقتصادی در این مناطق را مقدمه&zwnj;ای برای توسعه&zwnj;ی سیاسی و ایجاد حکومت&zwnj;های دموکراتیک در تمام قاره آسیا می&zwnj;داند.</p> <p><br /> او با خوشبینی در مورد آینده&zwnj;ی آسیا داد سخن می&zwnj;دهد و با ارج نهادن بر پیشرفت اقتصادی و توسعه&zwnj;ی صنعتی اطمینان دارد که مدرنیته&zwnj;ی آسیایی با ویژگی&zwnj;های اصیل و خاص خود در حال شکل&zwnj;گیری است.<br /> محبوبانی با خوشبینی و درایتی پیشگویانه توسعه و رشد اقتصاد بازار آزاد، علوم و تکنیک، پراگماتیسم، شاینده&zwnj;سالاری، صلح و حکومت قانون را برای آینده این قاره پیش&zwnj;بینی می&zwnj;کند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>چین جدید به رهبری حزب کمونیست در سال ۱۹۴۹ متولد شد، از زمان بازنگری اقتصادی و گزیدن اقتصاد کاپیتالیستی به رهبری تنگ شیائو پینگ در سال ۱۹۷۸ معجزه&zwnj;ی اقتصادی در چین به وقوع پیوسته و در یک دوره&zwnj;ی زمانی بیست و شش ساله درآمد سرانه این کشور به طور متوسط ۴/۹درصد در سال رشد کرده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اکثریت جمعیت فقیر این کشور هنوز در روستاها زندگی می&zwnj;کنند اما آنها به شدت به آینده امیدوارند. در سال&zwnj;های اخیر درآمد سالانه&zwnj;ی مردم چه در شهر و چه در روستاهای چین چندبرابر شده است. خانواده&zwnj;هایی که درآمد سرانه&zwnj;ی آنها در دو دهه&zwnj;ی پیش ۴۶۷ دلار در سال بود، حالا بیش از ۴۳۰۰ هزار دلار در سال درآمد دارند. این پیشرفتی باور نکردنی برای جوان&zwnj;های روستایی است که به شهر مهاجرت کرده&zwnj;اند و در کارخانه&zwnj;ها کار می&zwnj;کنند. آنها سرانجام خود را از کار طاقت&zwnj;فرسا روی زمین خلاص کرده&zwnj;اند.</p> <p><br /> روستاییان چینی برای کار در کارخانه&zwnj;های کفش نایک سر و دست می&zwnj;شکنند. اکنون صدها میلیون چینی با استفاده از اقتصاد بازار آزاد صاحب کار و درآمد شده&zwnj;اند.در سال ۲۰۰۰ تعداد افراد متعلق به طبقه&zwnj;ی متوسط ۵۶ میلیون نفر بود. این تعداد در سال ۲۰۳۰ به ۳۶۱ میلیون نفرخواهد رسید.</p> <p>&nbsp;</p> <p>شکوه و شکایت آمریکایی&zwnj;ها اما هم از نفوذ چین در اقتصاد این کشور هر روز بیشتر می&zwnj;شود. آنها می&zwnj;گویند چینی&zwnj;ها کار و کاسبی ما را تخته کرده&zwnj;اند. بخشی از کارخانه&zwnj;های آمریکایی در رقابت با صنایع چینی ورشکست شده&zwnj;اند. آنها نمی&zwnj;توانند با تولیدات ارزان چینی رقابت کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>ون جیابائو، نخست وزیر چین سال گذشته در نیویورک گفت که ما از سرمایه&zwnj;گذاری شرکت&zwnj;های آمریکایی در چین استقبال می&zwnj;کنیم و به آنها این شانس را می&zwnj;دهیم که در سود حاصله از پیشرفت اقتصادی در چین سهیم شوند؛ کاری که در عمل برای آمریکایی ها آسان نخواهد بود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>گسترش روابط تجاری آمریکا با چین اجتناب&zwnj;ناپذیر و افزایش نفوذ ابرقدرت جدید در اقتصاد آمریکا برای سیاستمداران این کشور نگران&zwnj;کننده است. چینی&zwnj;ها نه فقط در حوزه&zwnj;ی صنعت بلکه در زمینه&zwnj;های دیگری مانند خدمات پزشکی و رفاهی هم در امریکا سرمایه&zwnj;گذاری خواهند کرد.</p> <p><br /> فرمانداران ایالت&zwnj;هایی مانند میشیگان، ایندیانا و کارولینای جنوبی از شرکت&zwnj;های چینی با آغوش باز استقبال می&zwnj;کنند.گروهی از سیاستمداران آمریکایی با شک و تردید ناظر این تحولات هستند. آمریکایی&zwnj;ها برای صادرات چین به آمریکا موانع قانونی متعددی تصویب کرده&zwnj;اند، مثلاً شرکت&zwnj;های تولیدکننده&zwnj;ی فولاد ممنوعیت تقریباً صدرصدی برای ورود قطعات تیرآهن از چین را به اجرا درآورده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>حمایت دولت چین از صنایع داخلی و هم موانع قانونی بر سر راه، سرمایه&zwnj;گذاران آمریکایی را هم به دردسر خواهد انداخت. البته این مسئله بدان معنی نیست که آمریکایی&zwnj;ها به بازار چین دسترسی ندارند.شرکت&zwnj;هایی مثل اپل، نایک و فورد در چین خیلی فعال&zwnj;اند. بازاری که حتی کمپانی استارباکس و کوکاکولا هم سعی دارند به آن وارد شوند. جنرال موتورز یکی از موفق&zwnj;ترین شرکای چین است و یک چهارم ماشین&zwnj;های ساخته شده توسط این کمپانی در چین به فروش می&zwnj;رسد. این کمپانی پانزده میلیارد دلار در چین سرمایه&zwnj;گذاری کرده است. افزون براین آمریکایی&zwnj;ها هواپیما، خودرو و ماشین&zwnj;های کشاورزی به چین صادر می&zwnj;کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>مسئله&zwnj;ی نقض حقوق بشر و فقدان دموکراسی در چین یکی از موضوعات مطرح در روابط دیپلماتیک آمریکایی&zwnj;ها و چینی&zwnj;ها در دهه&zwnj;های اخیر بوده و اعطای جایزه&zwnj;ی صلح نوبل در سال ۲۰۱۰به یک روشنفکر مخالف دولت در این کشور واکنش تند دولت چین را به همراه داشت.</p> <p><br /> دیروز در جلسه&zwnj;ی پرسش و پاسخ رسانه&zwnj;ای، باراک اوباما بار دیگر بر حساسیت امریکا نسبت به مسئله&zwnj;ی نقض حقوق بشر در چین و تاثیر این موضوع در مذاکرات میان دو کشور تاکید کرد، اما رهبر چیني، هو جینتائو با وجود تایید معضل نقض حقوق بشر در کشورش، با خونسردی در پاسخ سئوال خبرنگاران، موضوع حقوق بشر در چین را موضوعی داخلی دانست و گفت&zwnj;وگو در این مورد را تنها به شرط رعایت احترام متقابل جایز دانست.</p> <p class="rteleft"><br /> Book: The new Asian hemisphere<br /> The irrisisitable shift of global power to the East</p> <p class="rteleft">Writer: Kishore Mahbubani<br /> &nbsp;</p>