سایت جدید زمانه. نسخه آزمایشی

ارتباط ناشناخته. ارتباط بدون سانسور. ارتباط برقرار نمی‌شود. سایت اصلی احتمالاً زیر سانسور است. ارتباط با سایت (های) موازی برقرار شد. ارتباط برقرار نمی‌شود. ارتباط اینترنت خود را امتحان کنید. احتمال دارد اینترنت به طور سراسری قطع شده باشد. ادامه مطلب

پیوند اسلاوی ژیژک با جنبش جهانی وال‌استریت

<p>فرشاد آریا ـ&nbsp;&nbsp;نارضایتی مردم جهان از نظام&zwnj;های سیاسی و اقتصادی موجود، طی سال&zwnj;های گذشته و به&zwnj;خصوص طی چندماه اخیر بیش از پیش تبدیل به تیترهای اصلی رسانه&zwnj;های جهان تبدیل شده است. آن&zwnj;چه تا پیش از این، یک معضل جهان سومی و محدود به برخی از کشورهای بی&zwnj;ثبات شرقی، جنوب قاره آمریکا و خاورمیانه انگاشته می&zwnj;شد، اکنون گریبان جهان غرب را نیز گرفته است.</p> <div dir="RTL">&nbsp;<a target="_blank" href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20111101_WallStreet_Zizek_Farshad.mp3"><img width="273" height="31" alt="" src="http://zamanehdev.redbee.nl/u/wp-content/uploads/musicicon.jpg" /></a></div> <!--break--> <div dir="RTL">موج اعتراض&zwnj;ها، نا&zwnj;آرامی&zwnj;ها و حرکت&zwnj;های آزادی&zwnj;خواهانه که از سال ۲۰۰۸ تاکنون از کشور چین و اعتراض&zwnj;های &quot;اویگور&zwnj;ها&quot; در یک استان مسلمان&zwnj;نشین آغاز شد، مانند رودخانه&zwnj;ای به سمت غرب به جریان افتاده است. ازجمله این اعتراض&zwnj;&zwnj;ها می&zwnj;توان به فعالیت&zwnj;های راهب&zwnj;های بودایی در تبت، جنبش سیاسی در تایلند، جنبش سبز در ایران، انقلاب&zwnj;های غیر منتظره و تغییر رژیم در اوکراین و قرقیزستان و جنبش&zwnj;ها و تغییرات اساسی در کشورهای خاورمیانه<span dir="LTR">&nbsp;</span>که &quot;بهار عربی&quot; نام گرفته&zwnj;اند، اشاره کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">طی ماه&zwnj;های گذشته شاهد اعتراض&zwnj;های گسترده نسبت به وضعیت اقتصادی در کشورهایی چون اسراییل بودیم. سپس نوبت به<span dir="LTR">&nbsp;</span>پدیده &quot;جنبش وال استریت&quot; رسید؛ جنبشی کهنه تنهاسراسر ایالات متحده آمریکا را در برگرفته، بلکه کانادا و بسیاری از کشورهای اروپایی تا استرالیا و حتی در خاورمیانه، کشور پاکستان را نیز با خود همراه کرده است و این همراهی همچنان ادامه دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">آیا می&zwnj;توان این حرکت&zwnj;های همزمان را یک &quot;حرکت جهانی خودجوش&quot; نام نهاد؟ این حرکت&zwnj;ها خواهان چه تغییراتی هستند و آیا در سراسر جهان با نام &quot;جنبش وال استریت&quot; به هم پیوند خورده&zwnj;اند و هدفی مشترک را دنبال می&zwnj;کنند؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اسلاوی ژیژک، فیلسوف متولد اسلوانی، نظریه&zwnj;پرداز نامدار معاصر که بررسی&zwnj;های انتقادی او از سرمایه&zwnj;داری و سوسیالیسم او را به یک روشنفکر شناخته شده جهانی بدل کرده، ازروزیکشنبه 30 اکتبر به جنبش وال استریت پیوسته است. او در این روز در میان جمعی از اعتراض&zwnj;کنندگان گفت: &quot;ما خیالاتی نیستیم. آن هم خیال&zwnj;هایی که به کابوس بدل می&zwnj;شوند. ما هیچ&zwnj;چیز را نابود نمی&zwnj;کنیم. ما تنها شاهدیم که چگونه این سیستم خودش را نابود می&zwnj;کند. به&zwnj;یاد داشته باشید مهم&zwnj;ترین پیام ما این است: این حق ماست که در مورد دیگر سیستم&zwnj;ها همفکری کنیم. دیگر تابویی در کار نیست. ما در بهترین حالت ممکن زندگی نمی&zwnj;کنیم، اما راهی طولانی در پیش داریم.&quot;</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;</span></div> <div dir="RTL">ژیژک همچنین در زمینه دیدگاه خود نسبت به جنبش وال استریت اعلام کرد: &quot;ما با پرسش&zwnj;های حقیقتاً مشکلی روبه&zwnj;رو هستیم. ما می&zwnj;دانیم چه چیزی را نمی&zwnj;خواهیم، ولی چه چیزی را می&zwnj;خواهیم؟ چه سیستمی را می&zwnj;توان جایگزین سرمایه&zwnj;داری کرد؟ چگونه رهبرانی را می&zwnj;خواهیم؟ به یاد داشته باشیم که مشکل رشوه&zwnj;خواری یا طمعکاری نیست. مشکل سیستم است. نباید تنها مراقب دشمنان بود، بلکه باید دوستان دروغین را نیز زیر نظر داشت که مشغولند تا این روند را مخدوش کنند. این درست مانند این است که قهوه را بدون کافئین به ما بدهند، یا آبجو را بدون الکل یا بستنی را بدون چربی! آن&zwnj;ها می&zwnj;خواهند این حرکت را به یک اعتراض بی&zwnj;آزار تبدیل کنند. آن&zwnj;ها می&zwnj;خواهند کافئین را از قهوه بگیرند.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ژیژک در یک برنامه ویژه که روز شنبه ۲۹ اکتبر در شبکه خبری الجزیره پخش شد، در زمینه اهداف جنبش وال&zwnj;استریت گفت: &quot;من با افراد مختلفی که جزو اعتراض&zwnj;کنندگان هستند حرف زده&zwnj;ام. در میان سخنان آنها هیچ تقاضای مشخصی وجود نداشت. آن&zwnj;ها حتی نمی&zwnj;توانستند بگویند با چه انگیزه&zwnj;ای دور هم جمع شده&zwnj;اند. به عنوان مثال با انگیزه&zwnj;های کمونیستی یا مذهبی؟ تنها چیزی که می&zwnj;شد دید خشونت محض بود. پس یک کاری باید صورت بگیرد. بگذارید روراست باشیم. من نمی&zwnj;دانم، هیچکدام از ما نمی&zwnj;دانیم چه سیستم کارآمدی می&zwnj;تواند جایگزین سیستم دموکراتیک سرمایه&zwnj;داری بشود، یعنی جانشین آنچه الان هست.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این مهم&zwnj;ترین پرسشی است که ذهن موافقان و مخالفان جنبش وال&zwnj;استریت را به خود مشغول کرده. حتی اسلاوی ژیژک، مهم&zwnj;ترین نظریه&zwnj;پردازعصر حاضر نیز از پاسخ به این پرسش ناتوان به نظر می&zwnj;رسد. در این صورت، دلیل پیوستن او به این جریان بی&zwnj;مقصد چیست؟</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;</span></div> <div dir="RTL">او در شبکه خبری الجزیره گفت: &quot;این پاسخ من به آنهایی است که می&zwnj;گویند: چرا ساکت نمی&zwnj;مانی و صبر نمی&zwnj;کنی تا همه&zwnj;چیز همانطور که دارد به آهستگی پیش می&zwnj;رود، راه خودش را ادامه بدهد؟ من اما تاکید می&zwnj;کنم: اگر ما نجنبیم و کاری نکنیم، به&zwnj;تدریج به نوعی فاشیسم که البته فاشیسم کلاسیک نیست، به نوعی از جامعه توتالیتر خواهیم رسید.&quot;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از ایده&zwnj;آل&zwnj;ها و تئوری&zwnj;ها که بگذریم، در جهان واقعیت آن&zwnj;چه همگان پیرامون آن توافق دارند، این است که از یک&zwnj;سو همانطور که اسلاوی ژیژک نیز بار&zwnj;ها تاکید کرده است، بسیاری از سیستم&zwnj;های سرمایه&zwnj;داری دموکراتیک، مشروعیت خود را از دست داده&zwnj;اند، اما از سوی دیگر رودخانه اعتراض&zwnj;های جهانی ماه&zwnj;هاست که جریان یافته است و همچنان بدون هیچ هدف مشخص و تعریف شده&zwnj;ای به راه خود ادامه می&zwnj;دهد؛ بی&zwnj;آنکه کسی از مقصد آن خبر داشته باشد.</div> <div dir="RTL"><span dir="LTR">&nbsp;</span></div>

این مقاله هنوز در این سایت در دسترس نیست. لطفاً به سایت پیشین زمانه رجوع کنید.

این مقاله را در سایت قدیم ما بخوانید.

نظر بدهید

در پرکردن فرم خطایی صورت گرفته

نظرها

  • ایراندوست

    در دهه ۶۰ وقتی‌، جنبش ضد جنگ ویتنام و مبارزه در راه رفع تبعیض و حقوق شهروندی سیاه‌پوستان، در اوج خود بود، کانونهای قدرت و اتاق‌های فکری- استراتژیکی غرب، با مواد مخدر طبیعی‌ و شیمیایی چون هروئین و ال- اس- دی، عرفان هندی و بودایی، هیپی‌گری و سکس آزاد در جامعه ، رادیکالیسم نهفته در جنبش را مهار کردند و اثرات مضر و تجارت ناپاک آن را در همه جوامع میبینیم. جنبش وال استریت ، شامل طیفی از دانشجویان و روشنفکران جوامع دموکراتیک سرمایه‌داری است و بیش از اینکه خطری برای نظام سرمایه باشند، منافع و وابستگی بیشتری به تکنوکراسی و ساختار سرمایه در جامعه دارند. انتقاد آنها، بیشتر به نوع کازینویی سرمایه ،جابجایی بی‌ رویه سرمایه و پیامدهای آن است و گرنه از این قشر و عناصر طرفدار آن، همانطور که ژیژاک هم اینجا گفته، بخاری بلند نمی‌شود.

  • رضا

    ببسیاری از فعالان جنبش وال استریت دقیقا می دانند به دنبال چه هستند. جنبش وال استریت نه درصدد سرنگونی سرمایه داری است و نه به دنبال سرنگونی نظام سیاسی آمریکا. این جنبش یک حرکت اصلاح طلبانه است (صد البته نه به معنای ایرانی آن) که خواهان اصلاحات بنیادی در سازوکارهای اقتصادی و سیاسی است که در سه دهه گذشته بتدریج اقتصاد و جامعه آمریکا را از یک ابر قدرت به اقتصادی ورشکسته، جامعه ای در افول، نظامی ناتوان از پاسخ گویی به نیاز های حداقلی اکثریت جامعه (بهداشت، تغذیه مناسب، آموزش متوسطه و عالی با هزینه قابل قبول و ...) و به شدت نابرابر -- هم از حیث فرصت های بالقوه موجود برای پیشرفت در زندگی و تحقق آنچه اصطلاحا "رویای آمریکایی" نام گرفته است و هم از حیث توزیع درآمد -- تبدیل کرده است. آمریکایی ها بر خلاف اسلاف اروپایی شان چندان منتظر ظهور نظریات فلسفی جدید نمی نشینند تا آنها را راهنمای عمل قرار دهند، بلکه به سرعت به راه حل های عملی می اندیشند. انتقال حساب های پس انداز از بانک های بزرگی همچون سیتی بانک و بانک او امریکا به اتحادیه ای اعتباری و صندوق های پس انداز، تحریم محصولاتی که برخی کمپانی های بزرگ تولید می کنند، اعتصاب، شکایت حقوقی از خشونت پلیس، امتنان از حضور در کلاس های درس اساتیدی که طرفدار وضع موجوداند ... و در یک کلام استفاده از همه ظرفیت های جامعه مدنی که هنوز در آمریکا بسیار ریشه دار و قوی است. یک نکته دیگر. بر خلاف نظر جناب ژیژیک (با فرض آن که ترجمه فارسی شما از سخنان ایشان دقیق باشد!)، مدل سرمایه داری کنونی آمریکایی اصلا دمکراتیک نیست که فکر کردن در مورد جایگزین آن دشوار باشد. چگونه تمرکز تصمیم گیری در مورد تولید و توزیع در دستان عده ای معدود از مدیران ارشد اقتصادی می تواند به دمکراسی اقتصادی تعبیر شود؟

  • رضا

    یک نکته کوچک هم در مورد ترجمه حرف های ژیژک. آن چه به بستنی می زنند "چربی" نیست، "خامه" است!