ابری در آستانه سقوط در ابرسیاهچاله راه شیری,جیسون میژور
<div dir="RTL">جیسون میژور - برای نخستین‌بار، توده‌ای سرد از گاز در مسیر سقوطش در ابَرسیاهچاله مرکزی کهکشان ما پیدا شده است و اخترشناسان امیدوارند هرچه زودتر لحظه بلعیده شدن آن را به نظاره بنشینند.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">جرم این ابرسیاهچاله که "قوس <span dir="LTR">A</span>" (اشاره به صورت فلکی قوس) و یا به اختصار <span dir="LTR">Sgr A*</span> نامیده می‌شود، در حدود چهار میلیون برابر خورشید ماست. جرم سرسام‌آوری که تمامی‌اش در محدوده‌ای به قطر مدار زمین به گرد خورشید فشرده شده و چگالی‌اش را به چنان آستانه‌ای رسانده است که نور هم امکان فرار از دست میدان گرانشی‌اش را نمی‌یابد.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">هرچند که سیاهچاله را مستقیماً نمی‌شود دید، اما ستاره‌شناسان قادر به تماشای تأثیرات میدان گرانشی قدرتمند آن بر ستارگان همسایه هستند؛ ستارگانی که بعضی‌شان با سرعتی فراتر از ۹۶۵ کیلومتر بر ثانیه به گرد <span dir="LTR">Sgr A*</span> در چرخش‌ هستند. افزون بر این، هر سیاهچاله که توده‌ای از ماده را جذب خود می‌کند و می‌بلعد، محیط آشوبناک و نامتعارفی را در گرداگرد خودش خلق می‌کند که دقیقاً همان چیزی است که ستاره‌شناسان امید به تماشایش بسته‌اند. این محیط آشوبناک، اصطلاحاً "قرص برافزایشی" (<span dir="LTR">Accretion Disk</span>) نامیده می‌شود؛ قرصی از بقایای ماده قربانی که پیوسته در حال سقوط به درون سیاهچاله است.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">از این‌رو ستاره‌شناسان قادر به "دیدن" ابرسیاهچاله مرکز کهکشان ما، از طریق رصد تابش پیوسته تولیدی توسط ماده گدازانی هستند که از قرص پرسرعت و متلاطم گرداگرد سیاهچاله، به درون آن سرازیر می‌شود. اما تابشی که از سمت <span dir="LTR">Sgr A*</span> گسیل می‌شود، در مقایسه با نمونه‌های دیده شده در کهکشان‌هایی که پیوسته مشغول تأمین غذای سیاهچاله مرکزی‌شان هستند، اندکی ضعیف‌تر است و لذا ماهیت دقیق وقایعی که در اطراف سیاهچاله خودمان در شرف وقوع است، هنوز بر اخترشناسان پوشیده است. (رجوع کنید به <a href="http://zamaaneh.com/science/2009/11/post_68.html">آخرین غذای یک غول</a>)</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL"><b>نخستین نگاه به آداب سفره سیاهچاله </b><b><span dir="LTR">Sgr A*</span></b></div> <div dir="RTL"><b> </b></div> <div dir="RTL">حال، گروهی بین‌المللی از دانشمندان، به کمک تأسیسات تلسکوپی <span dir="LTR">VLT</span> متعلق به رصدخانه‌های جنوبی اروپا (<span dir="LTR">ESO</span>)، موفق به تشخیص ابری از گاز یونیزه به جرم تقریباً سه برابر زمین شده‌اند که در حال شتاب گرفتن به سمت این ابرسیاهچاله است. در واقع ابر مذبور هم‌اکنون فرآیند متلاشی شدن‌ آن را به‌واسطه نیروهای کشندی سیاهچاله شروع کرده است.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">شبیه‌سازی‌های صورت‌پذیرفته از نحوه تأثیرگذاری میدان گرانشی <span dir="LTR">Sgr A*</span> بر این توده ابر، "علی‌الظاهر حاکی از صحت مشاهدات گروه، از کش آمدن تدریجی این توده و احتمالاً پیدایش دنباله‌ باریکی از ماده در راستای مدار آن است". این را مارک موریس (<span dir="LTR">Mark Morris</span>)، اخترفیزیکدانی از دانشگاه کالیفرنیا- لس‌آنجلس اظهار می‌کند.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">به گمان تیم دانشمندان، ابر مذبور، در حوالی سال ۲۰۱۳ میلادی به "افق رویداد" سیاهچاله- که بعد از آن نور هم امکان فرار را ندارد- وارد شده است و روشنایی خیره‌کننده‌ای که نشان از جزئیات نحوه تغذیه سیاهچاله می‌دهد را گسیل خواهد کرد. استفان گیله‌سن (<span dir="LTR">Stefan Gillessen</span>)، از نویسندگان گزارش این کشف و پژوهشگر انیستیتو فیزیک فرازمینی ماکس پلانک آلمان، می‌گوید: "این واقعاً نخستین باری‌ست که ما قادر به تماشای رفتار سیاهچاله به‌هنگام تغذیه خواهیم بود. چیزی که فوق‌العاده مهیج است." از این گذشته، به‌گفته وی، این وعده غذایی سیاهچاله در حدود ده سال به طول خواهد انجامید و به ستاره‌شناسان فرصت کافی برای بررسی دقیق وقایعی را می‌دهد که در گرداگرد این هیولای کیهانی در شرف وقوع است.</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL">حال که وعده غذایی بعدی سیاهچاله‌مان مشخص شده، اخترشناسان به کمک ابزارآلات <span dir="LTR">SINFONI</span> و <span dir="LTR">NACO</span>، مستقر بر تلسکوپ‌های چهارگانه رصدخانه <span dir="LTR">VLT</span>، به‌دقت این منطقه از کهکشان ما را زیر نظر خواهند گرفت تا به تماشای وقایع پیش رو بنشینند، هرچند که به‌گفته موریس، "تلسکوپ‌های فراوانی احتمالاً این واقعه را به تماشا خواهند نشست".</div> <div dir="RTL"> </div> <div dir="RTL"><strong>منبع:</strong></div> <div dir="RTL"><a href="http://news.nationalgeographic.com/news/2011/12/111214-supermassive-black-hole-eat-gas-cloud-max-planck-space-science/">National Geographic</a></div> <div dir="RTL"> <b><br /> </b></div> <div dir="RTL"><b>توضیح تصاویر:</b></div> <p>تغییر شکل ابر قربانی سیاهچاله <span dir="LTR">Sgr A*</span>، در طول موج ۱۶۶. ۲ میکرومتر (مربوط به تابش ناشی از برانگیختگی مرتبه سوم اتم بریلیم) در طول سه سال / منبع: <span dir="LTR">Gillessen et al. (2011)</span> </p> <p> </p> <div dir="RTL"><b>در همین زمینه:</b></div> <div dir="RTL"><a rel="nofollow" href="http://93.188.249.161/science/2011/06/17/4803">سیاهچاله‌ای ستاره‌ای را خورد</a></div> <p> </p>
تغییر شکل ابر قربانی سیاهچاله Sgr A*، در طول موج ۱۶۶. ۲ میکرومتر (مربوط به تابش ناشی از برانگیختگی مرتبه سوم اتم بریلیم) در طول سه سال / منبع: Gillessen et al. (2011)
نظرها
گزيده اخبار فضائي
داغ داغ شر شد يك جاي خوب