ترس، حافظه را حساس می‌کند

<p>احسان سنایی - مغز از میان کارکردهای متعددش، عهده&zwnj;دار گزینش چیزهایی هم هست که ارزش یادآوری داشته باشند. محققان مرکز پژوهش&zwnj;های ملی پستانداران یرکز، وابسته به دانشگاه اِموری آمریکا، به یافته&zwnj;های تازه&zwnj;ای در خصوص نقش تجربیات لحظه&zwnj;ای در میان خاطرات واضح ذهن&zwnj;مان دست پیدا کرده&zwnj;اند.</p> <!--break--> <p>سامانه آزمایشی به&zwnj;کاررفته توسط این پژوهشگران، می&zwnj;تواند روشی برای آزمون و یا بازنگری در معالجاتی باشد که هم&zwnj;اکنون برای ارتقای قوه یادگیری و حافظه، یا مقابله با خاطرات ناخوشایند استفاده می&zwnj;شوند. نتایج این بررسی در شماره این هفته Journal of Neuroscience انتشار یافته است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>این پژوهشگران دست به طراحی سامانه&zwnj;ای زده بودند که در آن تعدادی موش، در معرض یک پرتو نور و بلافاصله بعد از آن یک شوک خفیف الکتریکی قرار می&zwnj;گرفتند. یک نور توأم با شوک آنقدرها برای ترساندن موش از نور کفایت نمی&zwnj;کند، اما تکرار این جفت اتفاقات حتی طی چندین روز، چرا. رایان پارسونز (Ryan Parsons)، پژوهشگر فوق&zwnj;دکترا و سرپرست نویسندگان گزارش این تحقیق اظهار می&zwnj;کند، &quot;من این پدیده را &laquo;جرأت&zwnj;زدایی&raquo; می&zwnj;نامم. حیوان همه&zwnj;جور چیزی را تجربه می&zwnj;کند و باید از بین&zwnj;شان امور مهم را بگزیند. اگر اتفاقی فقط یک بار رخ داد، ارزش ثبت را ندارد؛ اما اگر دو بار شد، حیوان آن را به یاد می&zwnj;آورد&quot;.</p> <p>&nbsp;</p> <blockquote> <p><img align="middle" src="http://zamanehdev.redbee.nl/u/wp-content/uploads/ehssa02.jpg" alt="" />تجربیات به&zwnj;ثبت&zwnj;رسیده در مغز، بر سطح آمادگی فرد برای ایجاد تحولات ذهنی و یادگیری، اثر می&zwnj;گذارد.</p> </blockquote> <p>پارسونز این بررسی را به اتفاق دکتر مایکل دیویس (Michael Davis) و رابرت وودراف (Robert Woodruff)، استاد روان&zwnj;پزشکی و علوم رفتاری دانشکده علوم پزشکی دانشگاه اموری، که چندین سال است اساس مولکولی ِ خاطرات وهم&zwnj;آلود را بررسی می&zwnj;کند، به&zwnj;ثمر رساند. اگرچه بعد از اولین دور جرأ&zwnj;ت&zwnj;زدایی از موش&zwnj;ها، خاطره چندان واضحی از ترس در ذهن&zwnj;شان نقش نبست؛ اما در همان مرحله هم پارسونز متوجه تغییراتی در آمیگدالای مغز موش&zwnj;ها شد؛ بخشی که نقش تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای در یادآوری خاطرات هراس&zwnj;آلود ایفا می&zwnj;کند. با تزریق دارو به آمیگدالا می&zwnj;توان روند شکل&zwnj;گیری حافظه بلندمدتِ فرد را سد کرد. دارو باعث توقف فعالیت پروتئین Kinase A می&zwnj;شود؛ یعنی همان پروتئینی که به دگرگونی&zwnj;های شیمیایی ِ دیده&zwnj;شده در آزمایش پارسونز ارتباط پیدا می&zwnj;کند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در این آزمایش، فقط هنگامی که شوک در پی یک پرتو نور (و نه صدا یا هر چیز دیگری) رخ می&zwnj;داد، امکان شکل&zwnj;گیری خاطرات هراس&zwnj;آلود در ذهن موش&zwnj;ها فراهم می&zwnj;شد. پارسونز این موضوع را با محاسبه &laquo;واکنش&zwnj;های جهشی&raquo; موش نسبت به صوت (اینکه چقدر در مواجهه با صدای بلندْ عصبی می&zwnj;&zwnj;شوند) در حضور نور، و نیز و مقایسه آن با واکنش&zwnj;های مشابه مربوط به پیش از شروع آزمایش، متوجه شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اگرچه دانشمندان تاکنون موفق به بررسی وسیع دگرگونی&zwnj;های شیمیایی ِ مربوط به فرآیندهای جرأت&zwnj;زدایی، بر نمونه&zwnj;های کشت&zwnj;یافته در آزمایشگاه شده بودند؛ اما موفقیت&zwnj;شان در بررسی نمونه&zwnj;های زنده به مراتب کمتر بود. این فرآیندهای مغزی را به اصطلاح &laquo;متاپلاستیسیته&raquo; می&zwnj;نامند؛ که یعنی چگونه پیشینه تجربیات به&zwnj;ثبت&zwnj;رسیده در مغز، بر سطح آمادگی فرد برای ایجاد تحولات ذهنی و یادگیری، اثر می&zwnj;گذارد. پارسونز در این&zwnj;باره می&zwnj;گوید: &quot;این می&zwnj;تواند الگویی برای موشکافی ساز و کارهای دخیل در آموزش و یادآوری باشد. ما هم&zwnj;اکنون در حال درک دقیق فرآیندهایی هستیم که طی نخستین رخداد جرأت&zwnj;زدایی اتفاق می&zwnj;افتند و به تبع&zwnj;اش حافظه درازمدت حیوان را دچار تحریک می&zwnj;&zwnj;کنند. ما معتقدیم که پژوهش&zwnj;هایمان راه به توضیح روش&zwnj;هایی خواهد برد که مغز به&zwnj; یاری&zwnj;شان از میان سیل اطلاعات به&zwnj;دست&zwnj;آمده طی تجربیات خودآگاه، خاطراتی را برای ثبت در حافظه بلندمدتش گلچین می&zwnj;کند&quot;.</p> <p>&nbsp;</p> <p>منبع تصویر دوم در متن:<br /> &nbsp;Laughing Stock/Corbis</p> <p><a href="http://www.sciencedaily.com/releases/2012/06/120612145143.htm">منبع ترجمه: Science Daily</a><br /> <br /> &nbsp;</p>