بحران سوریه به کجا پیش می‌رود؟

<p>محمد لویمی - شانزده ماه از ناآرامی&zwnj;های سوریه می&zwnj;گذرد. بیش از ۱۰ هزار کشته و هزاران خانوار آواره. نا آرامی&zwnj;ها از شهر درعا در جنوب به دمشق و حلب رسیده است. آتش نبرد مخالفان و ارتش سوریه همچنان گرم است.</p> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <!--break--> <div dir="RTL">کشتارهای الحوله و القبیر شکست طرح عنان را به دنبال داشت و بالاخره چند روز پیش ناظران سازمان ملل کار خود را در سوریه به تعلیق در آورند. برخی منابع از گرفتاری این کشور به یک جنگ داخلی خبر می&zwnj;دهند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">چه آینده&zwnj;ای در انتظار سوریه است؟ مخالفان تسلیم می&zwnj;شوند یا بالاخره بشار اسد از حکومت کنار می&zwnj;رود؟ آیا امکان سازش بین طرفهای درگیر وجود دارد؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>طرح صلح عنان راه حل غیر قابل اجرا</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">کوفی عنان طرح صلح شش ماده&zwnj;ای به منظور حل و فصل بحران سوریه ارائه داده بود. آتش بس میان مخالفان مسلح و نیروهای دولتی ، آزادی معترضان در بند و آزادی فعالیتهای سیاسی از جمله موارد قید شده در این طرح بودند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اجرای این طرح به معنی پایان دادن به اعتراضات مسالمت آمیز مردم نیست. در واقع با این طرح مخالفان بشار اسد می&zwnj;توانند در جوی آرام و به دور از خشونت در حضور رسانه&zwnj;ها و خبرنگاران آزاد به خیابانها بیایند و خواسته&zwnj;های خود را، که همان کناره گیری بشار اسد از حکومت است، اعلام کنند. این چیزی است که حکومت سوریه حاضر به قبول آن نیست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">موافقت ظاهری حکومت سوریه با طرح عنان بیشتر در راه کسب وقت برای پایان دادن و به کنترل در آوردن شهرهای نا آرام بود. به این دلیل این طرح به اجرا در نیامد و ارتش سوریه به بمباران شهرها ادامه &zwnj;داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote> <div dir="RTL"><img width="222" height="112" align="middle" src="http://zamanehdev.redbee.nl/u/wp-content/uploads/kofi-anan-syria.jpg" alt="" /></div> <div dir="RTL">اجرای طرح کوفی عنان به معنی پایان دادن به اعتراضات مسالمت آمیز مردم نیست. در واقع با این طرح مخالفان بشار اسد می توانند در جوی آرام و بدور از خشونت در حضور رسانه ها و خبرنگاران آزاد به خیابانها بیاییند و خواسته های خود که همان کناره گیری بشار اسد از حکومت است را اعلام کنند. چیزی که حکومت سوریه حاضر به قبول آن نیست. <br /> موافقت ظاهری حکومت سوریه با طرح عنان بیشتر در راه کسب وقت برای پایان دادن و به کنترل در آوردن شهرهای نا آرام بود. به این دلیل این طرح ماهها به اجرا در نیامد و ارتش سوریه به بمباران شهرها ادامه داد.<br /> &nbsp;</div> </blockquote> <div dir="RTL">برهان غلیون، رئیس وقت &quot;شورای ملی سوریه&quot;، درگفتگو با روزنامه &quot;الوطن&quot; عربستان اظهارداشت: &laquo;از طرح کوفی عنان سرباز زدیم زیرا (این طرح) در حمایت از مردم سوریه شکست خورد.&raquo;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">کشتار الحوله و القبیر، که کشتار تعداد زیادی کودک و بی گناه بود و با واکنش شدید جامعه جهانی مواجه شد توجه بیشتر را به ناکارآمدی طرح عنان معطوف کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بالاخره کوفی عنان در یک کنفرانس خبری در ژنو اعلام کرد که طرح او در سوریه اجرا نمی&zwnj;شود اما چاره&zwnj;ای جز اجرای آن نیست و ممکن است تغییراتی در آن صورت گیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">از طرف دیگرهیات ناظران بین المللی در سوریه به دلیل افزایش خشونت&zwnj;ها در این کشور فعالیت خود را به حال تعلیق در آورد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>آمریکا و ترکیه امیدهای جنگ </b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">در حالی که منابع زیادی از کمک نظامی ایران و روسیه به حکومت بشار اسد خبر می&zwnj;دهند با این حال امریکا هنوز تمایلی به دخالت نظامی در این کشور ندارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رویترز از قول لئون پانه نوشته است: &laquo;ما تصمیم گرفته&zwnj; ایم در شرایط فعلی از کمک&zwnj;های مرگبار (به اپوزیسیون سوریه) خودداری کنیم.&raquo;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">کشور ترکیه نیز با آنکه مهمترین پایگاه اپوزیسیون در خارج از کشور را تشکیل می&zwnj;دهد و میزبان بیش از 30 هزار پناهجو و &quot;شورای ملی سوریه&quot; است از درگیر شدن کشورش به جنگ هراس دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اقتصاد ترکیه در چند سال گذشته بطور قابل ملاحظه&zwnj;ای بهبود یافته، اما همچنان مشکلات داخلی حکومت اردوغان با ستیزه جویان کرد ، ارتش و دیگر احزاب مسئله جنگ را بر این کشور دشوار می&zwnj;سازد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">سقوط جنگنده نظامی ترکیه در لاذقیه که واکنش محتاطانه سران ترکیه را در پی داشت این را روشن می&zwnj;کند که این کشور در شرایط فعلی تمایلی به جنگ رو در رو با سوریه را ندارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با وجود این ، ترکیه با توان نظامی بالایی که دارد و بعنوان یکی از مهم&zwnj;ترین اعضاء ناتو، ممکن است تصمیم جنگ با همسایه&zwnj;ی جنوبی خود را به عهده همپیمانان خود بسپارد و بدون رضایت و پشتیبانی ناتو حاضر نباشد خود سرانه جنگی را براه اندازد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>کشورهای عربی و ارتش آزاد سوریه</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">کشورهای عربی از دیرباز با بشار اسد اختلافات زیادی دارند و از مهمترین مخالفان خارجی حکومت او به شمار می&zwnj;روند. به نظر می&zwnj;رسد این کشورها و در رأس آنها عربستان سعودی و قطر کمک نظامی به &quot;ارتش آزاد سوریه&quot; را بعنوان راه حل بحران برگزیده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">روزنامه گاردین از کمک تسلیحاتی چند کشور به اپوزیسیون سوریه خبر داده است. در این روزنامه آمده است: &laquo;انتقال اسلحه و مهمات به داخل خاک سوریه از میانه ماه مه گذشته با کمک عربستان سعودی و قطر آغاز شده است. محموله&zwnj;ها شامل اسلحه کلاشنیکوف، نارنجک&zwnj;انداز و موشک ضدتانک بوده است.&raquo;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این کشورها با کمک مالی و پرداخت حقوق و مزایای ماهانه به &quot;ارتش آزاد سوریه&quot; خواهان این هستند که نیروهای نظامی بیشتری به مخالفان بشار اسد بپیوندند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">چند روز پیش در یک اقدام بی سابقه یک خلبان نیروی هوایی سوریه با جنگنده خود از این کشور فرار کرد و در خاک اردن به زمین نشست و از این کشور درخواست پناهندگی نمود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شبکه الجزیره گزارش کرده که بعد از این واقعه سه خلبان دیگر سوری نیز از مرز زمینی وارد خاک اردن شدند و به نظامیان جدا شده از ارتش پیوستند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>پایان بحران ، پیروزی مخالفان یا بشار اسد</b></div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">جنبش اعتراضی مردم سوریه از همان ابتدا با برخورد شدید حکومت روبرو شد. ارتش سوریه با کمک نیروهای موسوم به &laquo;الشبیحه&raquo; و علویان هوادار بشار اسد به سرکوب مخالفان پرداخت. کشورهای روسیه ، چین ، ایران و تاحدودی عراق بعنوان تنها حامیان سوریه از هرگونه کمک به حکومت بشار اسد دریغ نمی&zwnj;کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با این حال رئیس جمهور سوریه برای آرام کردن اوضاع اقدام به اصلاحاتی در کشور نمود و ضمن تشکیل چند حکومت جدید، از مخالفان غیر مسلح دعوت به گفتگو نمود ولی با وجود این اصلاحات خیزش مردم متوقف نشده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">افسران ناراضی جدا شده از ارتش به مبارزه مسلحانه خود علیه ارتش ادامه داده و همصدا با اپوزیسیون سوریه به چیزی جز کناره گیری کامل بشار اسد و نزدیکان او از حکومت رضایت نمی&zwnj;دهند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <p><span dir="RTL">به نظر می&zwnj;رسد دو طرف درگیر در سوریه ضمن برخورداری از حمایتهای لازم سیاسی و لجستیکی حاضر به پذیرش مطالبات یکدیگر نمی&zwnj;شوند به گونه&zwnj;ای که سازش بین آنها به امری غیر ممکن مبدل شده است، وضعیتی که کشور سوریه را به آینده&zwnj;ای نگران کننده سوق می&zwnj;دهد.</span></p>