اسفناج، ملکه سبزیجات

<p>مازیار مهدوی&zwnj;فر - نتیجه تحقیقات دکتر &laquo;وان ولف&raquo; آلمانی که در سال ۱۸۷۰ منتشر شد نشان می&zwnj;داد که آهن موجود در اسفناج بیش از ده برابر آهن موجود در گوشت قرمز است.</p> <!--break--> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120513_Maziar_Esfenaj.mp3"><img src="http://zamanehdev.redbee.nl/u/wp-content/uploads/musicicon.jpg" alt="" /></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بر اساس این یافته علمی &laquo;الزی کرایسلر سگار&raquo; شخصیتی برای یک کمیک استریپ خلق کرد. ویژگی این شخصیت که &laquo;پاپی ملوان&raquo; نام داشت و بعدها در قالب یک انیمیشن به تلویزیون هم راه پیدا کرد این بود که با خوردن یک قوطی اسفناج قدرتی ماورای قدرت بشر پیدا می&zwnj;کرد. پاپی ملوان یا به قول ما ایرانی&zwnj;ها &laquo;ملوان زبل&raquo; باعث شد در دهه ۳۰ میلادی میزان مصرف اسفناج در میان مردم آمریکا حدود ۳۰ درصد افزایش پیدا کند. اگرچه محاسبات مجددی که نتایج آن در سال ۱۹۳۷ منتشر شد نشان می&zwnj;داد که تحقیقات قبلی اشتباه بوده است، اما ملوان زبل همچنان با خوردن اسفناج قدرتی ماورایی می&zwnj;یابد و همه دشمنانش را از میدان به در می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">گیاه اسفناج نخستین&zwnj;بار در امپراطوری ایران قدیم به کار گرفته شد. پس از آن با حمله اعراب به این سرزمین آرام آرام مورد استفاده مردم سرزمین&zwnj;های دیگر نیز قرار گرفت تا جایی که پادشاه سرزمین نپال آن را به عنوان یک هدیه به امپراطور چین تقدیم کرد. اروپایی&zwnj;ها در استفاده از این گیاه نسبت به شرقی&zwnj;ها تازه&zwnj;کارترند. چون حدود قرن ۱۱ میلادی بود که برای اولین بار این گیاه وارد منوی غذایی آن&zwnj;ها شد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">شاید ملوان زبل یا خالقش تصور می&zwnj;کردند که او با دریافت مقدار زیادی از آهن دارای قدرت فراوان می&zwnj;شود و بعدها مشخص شد که این یک اشتباه بوده است، اما نباید فراموش کنیم که این گیاه آنقدر فایده دارد که می&zwnj;توانیم عنوان &laquo;ملکه سبزیجات&raquo; را زیبنده&zwnj;اش بدانیم.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">تعداد زیادی از مواد تشکیل&zwnj;دهنده اسفناج دارای اثرات ضد سرطان هستند. تحقیقات مستندی نشان می&zwnj;دهد که ضد &zwnj;سرطان&zwnj;هایی مانند فلاونوئید&zwnj;ها و کاروتنوئید&zwnj;ها که به میزان بالایی در اسفناج وجود دارند در پیشگیری از بروز سرطان&zwnj;ها به خصوص سرطان سینه، پوست، مثانه و پروستات مؤثرند. اسفناج منبعی بسیار غنی از آنتی اکسیدان&zwnj;ها هست. جدا از فلاونوئید&zwnj;ها و کاروتنوئیدها، ویتامین&zwnj;های <span dir="LTR">C</span>، <span dir="LTR">E</span>، <span dir="LTR">A</span> و بتا کاروتن، منگنز، روی و سلنیوم موجود در این سبزی همگی آنتی&zwnj;اکسیدان&zwnj;های بسیار قوی هستند که می&zwnj;توانند سبب جلوگیری از ابتلای انسان به بیماری&zwnj;های قلبی عروقی شوند و نقش بسیار مهمی در کاهش فشار خون داشته باشند. فولات و منیزیم اسفناج هم نقش مهمی در سلامت قلب و عروق دارند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ویتامین <span dir="LTR">K</span> موجود در اسفناج نقش بسیار مهمی در سلامتی استخوان&zwnj;ها دارد. یک فنجان اسفناج پخته معادل ده روز نیاز انسان به این ویتامین را تأمین می&zwnj;کند. ویتامین <span dir="LTR">K</span> از یک طرف مانع تخریب استخوان&zwnj;ها و از طرف دیگر سبب تحریک عملکرد سلول&zwnj;های استخوان&zwnj;ساز می&zwnj;شود. جدا از ویتامین <span dir="LTR">K</span>، اسفناج منبع به نسبت خوبی برای دو عنصر کلسیم و منیزیم است که هر دوی آن&zwnj;ها هم در ساختمان و سلامت استخوان&zwnj;ها نقش عمده&zwnj;ای دارند.&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b><span dir="RTL">اسفناج و سلامتی استخوان&zwnj;ها</span></b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بتا کاروتن و ویتامین <span dir="LTR">K</span> موجود در اسفناج سبب محافظت از سلول&zwnj;های روده بزرگ در مقابل رادیکال&zwnj;های آزاد سرطان&zwnj;زا می&zwnj;شوند. فولات اسفناج هم از جهش ژنتیکی و آسیب سلول&zwnj;های این ناحیه جلوگیری می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote> <div dir="RTL"><img width="200" height="133" align="middle" src="http://zamanehdev.redbee.nl/u/wp-content/uploads/spinach123.jpg" alt="" /></div> <div dir="RTL">تعداد زیادی از مواد تشکیل&zwnj;دهنده اسفناج دارای اثرات ضد سرطان هستند. تحقیقات مستندی نشان می&zwnj;دهد که ضد &zwnj;سرطان&zwnj;هایی مانند فلاونوئید&zwnj;ها و کاروتنوئید&zwnj;ها که به میزان بالایی در اسفناج وجود دارند در پیشگیری از بروز سرطان&zwnj;ها به خصوص سرطان سینه، پوست، مثانه و پروستات مؤثرند. اسفناج منبعی بسیار غنی از آنتی اکسیدان&zwnj;ها هست.</div> </blockquote> <div dir="RTL">اثرات ضد التهابی ترکیبات موجود در اسفناج در بهبود حالت&zwnj;هایی مانند پوکی استخوان، التهاب مفاصل، آسم و حتی سردردهای میگرنی مؤثرند. ضمناً ماده&zwnj;ای به نام &laquo;لوتئین&raquo; در این سبزی وجود دارد که در پیشگیری از ابتلای انسان به بسیاری از بیماری&zwnj;های چشمی به خصوص بیماری آب مروارید نقش دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اگرچه مقدار آهن و کلسیم موجود در اسفناج بسیار مناسب هستند، اما وجود ماده&zwnj;ای دیگر به نام &laquo;اگزالات&raquo; در ساختار این گیاه سبب می&zwnj;شود که میزان جذب این دو عنصر در بدن کاهش یابد. در حقیقت اگزالات اسفناج با آهن و کلسیم موجود در آن ترکیب می&zwnj;شود و باعث می&zwnj;شود میزان قابل توجهی از این دو عنصر بدون آنکه جذب بدن شود از آن دفع شود. با این حال همچنان باید در نظر داشته باشیم که همین میزان کمتر جذب آهن و کلسیم هم چیزی از ارزش&zwnj;های این گیاه به عنوان منبع غذایی برای تأمین آهن یا کلسیم کم نمی&zwnj;کند. چون در مقایسه با منبعی مانند گوشت قرمز، اسفناج فاقد کلسترول، چربی و کالری بالا است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ماده اگزالات اسفناج ممکن است در صورت تجمع در دستگاه ادراری سبب ایجاد سنگ شود. به همین خاطر بهتر است افراد مبتلا به مشکلات کلیوی در خوردن آن احتیاط به خرج دهند. گروه دیگری که باید در استفاده از این گیاه دقت به عمل آورند افراد مبتلا به بیماری &laquo;نقرس&raquo; هستند. چون یکی دیگر از مواد موجود در این گیاه به نام &laquo;پورین&raquo; در اثر فعل و انفعالاتی در داخل بدن تبدیل به اسید اوریک می&zwnj;شود؛ همان ماده&zwnj;ای که تجمع آن در بدن انسان بیماری نقرس را ایجاد می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">علی&zwnj;رغم این چند نکته کوچک که مربوط به افراد و شرایط خاص است باید گفت که اسفناج یکی از غنی&zwnj;ترین سبزیجات، از لحاظ مواد مختلف غذایی مورد نیاز برای انسان است و مصرف آن به همه افراد در همه گروه&zwnj;های سنی توصیه می&zwnj;شود.&nbsp;&nbsp;</div>