سناریوهای احتمالی در صورت حمله اسرائیل به ایران
در حالی که مذاکرات بین قدرتهای جهانی و ایران در وین ادامه دارد و بنا بر گزارشها وارد «مرحله نهایی» خود میشود، بسیاری در خاورمیانه -و همچنین در واشنگتن و پایتختهای اروپایی- نفس خود را حبس کردهاند تا ببینند آیا بازگشت به توافق هستهای با ایران امکانپذیر است یا خیر.
روزنامه اورشلیم پست چاپ اسرائیل با انتشار مطلبی به احتمالات پیش روی اسرائیل برای مواجهه با برنامه هستهای ایران پرداخته است.
اسرائیل تحولات وین را از نزدیک دنبال میکند. نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل با پذیرش این واقعیت که تقریباً به طور قطع توافقی با ایران در راه است، اخیراً گفت که «توافق و شروط مربوط به آن توانایی برنامه هستهای ایران را کاهش میدهد.»
با این حال، اگر مذاکرات در وین به نتیجه نرسد و ایران آزاد باشد که برنامه هستهای خود را دنبال کند، چشمانداز حمله اسرائیل به ایران گستردهتر میشود.
اسرائیل با نگرانی از اینکه توافق با ایران ممکن است نتواند این کشور را از دستیابی به سلاح هستهای باز دارد، از قبل آمادگی خود را برای حمله به ایران اعلام کرده بود. بنت گفته که اسرائیل از آزادی عمل و ختیارش برای آنکه در هر زمان و مکان از امنیتیش به هر نحوی دفاع کند صرفنظر نخواهد کرد. مقامهای نظامی اسرائیل نیز میگویند همین فردا حاضرند حمله نظامی به ایران را آغاز کنند.
اورشلیم پست در گزارشش به پیامدهای احتمالی حمله اسرائیل به ایران نیز پرداخته است. در این مطلب از نتیجه پژوهش یک شرکت مشاورهای بینالمللی به نام پیکی استرات استفاده شده است.
برای بررسی چگونگی تأثیر حمله اسرائیل بر ثبات منطقه، شبیهسازی احتمال حمله به ایران بر پنج مهرهای متمرکز شده است که مهمترین بازیگران در منطقه خلیج فارس بودند: ایران، عربستان سعودی، ایالات متحده، چین و روسیه. این شبیه سازی شامل ۳۱ کارشناس از ۱۳ کشور بود و بر سه سناریو متمرکز بود: حمله موفقیت آمیز اسرائیل به ایران، حمله شکست خورده و حمله نیمه موفق.
بحثها در این شبیهسازی چند بینش کلیدی ایجاد کرد که ناظران تحولات منطقه ممکن است بخواهند هنگام تلاش برای درک خاورمیانه در چند سال آینده آنها را در ذهن داشته باشند.
نخست، کارشناسان استدلال کردند که در سالهای پس از حمله نظامی اسرائیل (صرف نظر از نتایج آن)، خاورمیانه وارد مرحله اشاعه هستهای میشود که نه تنها اسرائیل، بلکه ایران و احتمالاً عربستان سعودی را نیز شامل میشود. حمله اسرائیل میل رژیم ایران به داشتن سلاح هستهای را بیشتر میکند و آن را - بسیار شبیه کره شمالی - به عنوان تضمینی در برابر حملات آینده در نظر میگیرد.
اگر حمله به ایران موفقیتآمیز نباشد، عربستان سعودی نیز به نوبه خود، از ترس حمله تلافیجویانه هستهای ایران علیه خود، به دنبال توسعه برنامه هستهای خود خواهد بود. یک حمله موفقیتآمیز میتواند به عنوان یک کاتالیزور برای برنامه هستهای عربستان عمل کند و تصمیم گیرندگان سعودی را تشویق کند تا از این حمله استفاده کنند و خود را به سطح برنامه هستهای ایران برسانند.
حمله اسرائیل به ایران چه تأثیری بر اسرائیل خواهد داشت؟
یک حمله موفقیت آمیز میتواند به عادی سازی روابط عربستان و اسرائیل منجر شود. برخی از کارشناسان استدلال کردند که حمله موفقیت آمیز اسرائیل ممکن است باعث شود محمد بن سلمان، به عنوان پادشاه، روابط با اسرائیل را عادی کند، با این انتظار که احساسات ضد ایرانی ریشهدار در عربستان سعودی بر هر گونه واکنش منفی علیه عادیسازی غلبه کند.
با این حال، یک حمله ناموفق میتواند تأثیر منفی بر موقعیت منطقهای اسرائیل داشته باشد، زیرا اسرائیل تا آن زمان به عنوان یک شریک قوی برای کشورهای خلیج در امور امنیتی و یک شریک حیاتی برای مقابله با ایران تلقی میشد. کارشناسان ارزیابی کردند که اگر اسرائیل با شکست در تخریب تأسیسات هستهای خود در مقابله با ایران شکست بخورد، عربستان سعودی تمایل کمتری برای تعامل با ایران خواهد داشت.
در حالی که توافق هستهای بین ایالات متحده، سایر قدرتهای جهانی و ایران در این مقطع تقریباً قطعی به نظر میرسد، خطرات برای یک ایران هستهای کنترل نشده بیشتر از همیشه است.
اگر اسرائیل احساس کند که مجبور است به تنهایی برای متوقف کردن ایران هستهای اقدام کند، یک واقعیت ژئوپلیتیکی کاملاً متفاوت در خاورمیانه ظاهر خواهد شد.
نظرها
امیر
اسرائیل در حدودی نیست که برای حمله سناریو سازی کنه! انقدر یک کشور حقیر و ادم کش را بزرگ نکنین. عربستان سعودی و کشور های منطقه بدون اجازه امریکا آب هم نمیخورند چه برسه به انرژی اتمی!