شورای امنیت سازمان ملل در آستانه تمديد شش‌ماهه کمک‌های بشردوستانه به شمال غرب سوریه

سازمان ملل متحد قصد دارد کمک‌های بین‌المللی به سوریه را به مدت شش ماه تمدید کند.

اختلاف‌های دامنه‌دار بر سر نحوه و مسیر‌های عملیات کمک‌رسانی که زمان آن روز یکشنبه به پایان رسید، مانع تمدید این عملیات در شورای امنیت سازمان ملل شده است. 

عملیات تأمین غذا، دارو و پناهگاه به ساکنان شمال غرب سوریه  و استان ادلب در سال ۲۰۱۴ آغاز شد. در شرایط فعلی این منطقه تحت کنترل مخالفان دولت بشار اسد قرار دارد و مقام‌های سوریه مایل نیستند کمک‌رسانی به این منطقه ادامه پیدا کند.

این عمليات ابتدا از عراق، اردن و دو نقطه در ترکیه شروع شد، اما روسیه و چین به‌تدریج آن را به گذرگاه باب الحوا در مرز ترکیه و سوریه کاهش دادند و در آخرين قدم روز جمعه روسیه قطعنامه پیشنهادی شورای امنیت را برای باز نگه داشتن گذرگاه باب الحوا وتو کرد.

یکی از دیپلمات‌های سازمان ملل که مایل به فاش شدن نامش نبود در این رابطه به خبرگزاری فرانسه گفت: 

ریچارد گووان، مدیر گروه بحران سازمان ملل متحد هم سه‌شنبه گفت که حمله روسیه به اوکراین در فوریه «مذاکرات در مورد سوریه را در سال جاری پیچیده کرد».

قرار است ۱۵ عضو شورای امنیت امروز سه‌شنبه ۱۲ ژوئیه/ ۲۱ تیر پیش‌نویس قطعنامه‌ پیشنهادی ایرلند و نروژ را که متن روسیه نیز در آن گنجانده شده به رأی بگذارد. این قطعنامه به ۹ رأی موافق نیاز دارد و اگر از سوی روسیه، چین، ایالات متحده، فرانسه یا بریتانیا وتو نشود، تصویب خواهد شد.

در صورت تصویب این قطعنامه، کمک‌ها باید در ژانویه ۲۰۲۳ برای شش ماه دیگر تمدید شوند. این پیش‌نویس همچنین طرف‌ها را به برگزاری جلسات دو ماه به دوماه درباره عملیات کمک‌رسانی و گزارش ویژه درباره نیازهای بشردوستانه میلیون‌ها سوری ساکن منطقه ملزم کرده که تا ۱۰ دسامبر باید به دبیرکل سازمان ملل ارائه شود. 

ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا می‌گویند شش‌ماه برای گروه‌های کمک‌رسان برای برنامه‌ریزی و فعالیت مؤثر کافی نیست، و در رای‌گیری اخیر به همراه ۱۰ عضو دیگر شورا از پیشنهاد تمدید یک ساله حمایت کردند. وتوی روسیه اما مانع تصویب این پیشنهاد شد.

قدرت‌های غربی همچنین با تأمین مالی بازسازی گسترده سوریه تا زمانی که پیشرفتی برای یافتن یک راه‌حل سیاسی حاصل نشود، مخالفند. رژیم بشار اسد با سرکوب معترضان طرفدار دموکراسی در سال ۲۰۱۱ جنگ داخلی به راه انداخت که همچنان در بخش‌هایی از این کشور ادامه دارد.

در طرف مقابل روسیه اما به‌عنوان یکی از متحدان اسد می‌گوید عملیات کمک‌های سازمان ملل، حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه را نقض می‌کند و کمک‌های بیشتری باید از داخل این کشور ارائه شود. مسکو به نوبه خود پیش‌نویسی را مبنی بر تمدید شش ماهه کمک‌ها ارائه کرد که شورا آن‌را رد کرد.

دیمیتری پولیانسکی، معاون سفیر روسیه در سازمان ملل پیش‌تر گفته بود تنها راه حلی که مسکو آن را وتو نخواهد کرد، راه حل خودش است و عملیات کمک‌رسانی به از باب الحوا را تمام‌شده اعلام کرده بود.

روز دوشنبه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه از ولادیمیر پوتین، همتای روس خود خواست تا مجوز ارسال کمک‌های بشردوستانه برون مرزی به سوریه را تمدید کند.

مرز ترکیه و سوریه در گذرگاه باب الحوا تنها راهی است که از طریق آن‌کمک‌های سازمان ملل می‌تواند به دست غیرنظامیان برسد بدون اینکه در مناطق تحت کنترل نیروهای دولتی سوریه حرکت کند.