وزیر خارجه عربستان سعودی در تهران: حاشیه پررنگ‌تر از متن

سفر فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربستان سعودی به تهران با حاشیه همراه شد. عصر شنبه ۲۷ خرداد در فاصله کوتاهی تا برگزاری نشست خبری، ایران ناچار شد محل برگزاری این نشست را تغییر دهد.

در حالی که ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران «مشکل فنی» را علت این تغییر عنوان کرد، خبرنگار روزنامه جام جم، وابسته به صدا و سیما جمهوری اسلامی علت این جابجایی را تصویری از قاسم سلیمانی در محل تعیین شده برای نشست خبری دانست تا مشخص شود هنوز هم یخ‌های رابطه بین دو مدعی «رهبری جهان اسلام» به صورت کامل آب نشده است.

در تالار دوم که کنفرانس خبری برگزار شد، تصویری از قاسم سلیمانی دیده نشد.

فرحان بالاترین مقام سعودی است که پس از حمله به سفارت عربستان سعودی در تهران به ایران سفر کرده است. دو طرف پیش از این با میانجیگری چین برای بازگشایی سفارت و از سرگیری روابط به توافق اولیه رسیده بودند.

وزیر خارجه سعودی علاوه بر دیدار با حسین امیرعبداللهیان، همتای ایرانی خود، با ابراهیم رئیسی (عضو هیئت مرگ کشتار زندانیان چپ و مجاهد) هم دیدار کرد.

رسانه‌های داخلی ایران نوشتند بن فرحان در دیدار با رئیسی گفته «ما در یک مرحله طلایی قرار داریم» و «گسترش روابط ایران و سعودی تضمینی است برای این‌که هیچ کشور خارجی در منطقه ما دخالت نکند.»

به روایت همین رسانه‌ها، ابراهیم رئیسی هم «تجربه موفق جمهوری اسلامی در مبارزه با گروه‌های تکفیری» را از جمله مسائلی برشمرد که «می‌تواند محور همکاری مشترک دو کشور باشد».

بن فرحان پیش از دیدار با رئیسی در نشست خبری «بر همکاری امنیتی دو کشور با هدف تضمین عاری بودن منطقه از سلاح‌های کشتار جمعی» تاکید کرد تا مشخص شود که عربستان سعودی همچنان نسبت به برنامه هسته‌ای و نظامی ایران با دیده تردید نگاه می‌کند.

«عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر» یکی دیگر از تاکید‌های وزیر خارجه سعودی در تهران بود. دو طرف تا پیش از این یکدیگر را به حمایت از گروه‌های مخالف خود متهم می‌کردند. از نگاه ریاض، ایران در پس اعتراضات شیعیان در عربستان سعودی است و تهران هم پادشاهی سعودی را به حمایت از گروه‌های مخالف خود متهم می‌کرد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران هم «تشکیل کمیسیون مشترک اقتصادی و کمیته‌های سیاسی، مرزی، مبارزه با قاچاق مواد مخدر و همکاری در حوزه محیط زیست» را از مواردی برشمرد که دو طرف به گفته او بر سر آن «توافق نظر دارند». شبه نظامیان مورد حمایت ایران به قاچاق مواد مخدر از سوریه به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و دریای عمان متهم‌اند.

به روایت رسانه‌های داخلی ایران «هشدار در باره نقش مخرب» اسرائیل در امنیت منطقه از دیگر مواردی بود که رئیس دولت و وزیر امور خارجه ایران با فرستاده ارشد عربستان سعودی گفتند. ریاض از چند سال پیش عادی‌سازی روابط با اسرائیل را در پیش گرفته است.

تهران و ریاض پس از حمله گروهی از نیروهای شبه نظامی و تندروها به سفارت عربستان سعودی در واکنش به اعدام باقر النمر، رهبر شیعیان در این کشور، از سال ۱۳۹۴ روابط خود را به صورت کامل قطع کردند. دو طرف پس از چند دور گفت‌وگو در عراق، سرانجام در سال ۱۴۰۱ در پکن برای عادی‌سازی روابط به توافق رسیدند.

ریاض به صورت رسمی از ابراهیم رئیسی برای سفر به عربستان سعودی دعوت کرده است. دو طرف نمایندگی‌های سیاسی خود را بازگشایی کرده‌اند و قرار است به زودی سفارت عربستان سعودی در تهران بازگشایی شود. با این حال اما اختلافات دو دولت اسلامی که تلاش دارند حوزه نفوذ خود در منطقه را گسترش دهند، در مواردی چون حمایت از گروه‌های مخالف، تسلیحات نظامی و حق مالکیت بر جزایر سه گانه خلیج فارس پابرجا است.