ارتباط ناشناخته. ارتباط بدون سانسور. ارتباط برقرار نمی‌شود. سایت اصلی احتمالاً زیر سانسور است. ارتباط با سایت (های) موازی برقرار شد. ارتباط برقرار نمی‌شود. ارتباط اینترنت خود را امتحان کنید. احتمال دارد اینترنت به طور سراسری قطع شده باشد. ادامه مطلب

نقش پهپادهای مرگبار و ارزان ایرانی در تغییر ماهیت جنگ‌افروزی

پهپادهای شاهد ایرانی از افتخارات نظامی مقامات جمهوری اسلامی است. این پهپادها با قابلیت تولید انبوه و ارزان‌قیمت، به جنگ‌های متعددی راه یافته‌اند، روسیه از آن‌ها در حمله‌هایش به اوکراین و گروه‌های شبه‌نظامی وابسته و متحد با ایران هم در تنش‌‌های منطقه‌ای از آن استفاده می‌کنند. قیمت ارزان آن‌ها، مناسبات جنگ‌افروزی را تغییر داده و هزینه‌های سنگینی به کشورهایی که می‌بایست در برابر حمله‌ها از خود دفاع کنند، تحمیل کرده است.

از هفتم اکتبر و شروع جنگ اسرائیل و حماس، ۱۶۵ حمله به پایگاه‌های ایالات متحده امریکا در خاورمیانه صورت گرفته است. روز پنجشنبه ۱۲ بهمن‌ماه/ ۱ فوریه، سه سرباز امریکایی در یکی از حمله‌های پهپادی کشته شدند و ۸۰ نفر زخمی شدند. به گزارش «گاردین»، پنتاگون، مرکز و مقر فرماندهی وزارت دفاع آمریکا، درباره‌ی این حمله گفته بود که ردپای کتائب حزب‌الله، یکی از شبه‌نظامیان متحد ایران در عراق، در این حمله قابل مشاهده است و جو بایدن، رئیس جمهور امریکا نیز گفته بود که تهران را، از این جهت که «سلاح تامین می‌کند»، مسئول می‌داند. قابلیت تولید نسبتا سریع و ارزان این پهپادها ماهیت جنگ‌افروزی را تغییر داده است.

فابین هینز، کارشناس سلاح‌های خاورمیانه در نهاد بین‌المللی مطالعات استراتژیک گفت:

تصور کنید سال ۱۹۹۰ بود، کاری که گروه‌های شبه‌نظامی از قبیل کتائب حزب‌الله می‌توانستند بکنند این بود که یک پایگاه نظامی امریکایی را با تعدادی موشک هدف بگیرند. امروز اما می‌توانند در محدوده‌ای وسیع‌تر، آسیب‌های بیش‌تر به بار بیاورند. حتی کوچک‌ترین پهپادها هم بُرد بسیار بالایی دارند و می‌توانند خیلی دقیق‌ باشند.

هنوز مشخص نیست که چه نوع پهپادی در حمله‌ی نیمه‌شب به پایگاه نظامی امریکا که در شمال شرق اردن، نزدیک مرز سوریه واقع شده و برج ۲۲ نامیده می‌شود، به کار رفته است. اما مقامات رسمی امریکایی تایید کرده‌اند که یکی از پهپادهای شاهد در این حمله استفاده شده است. اگر این ادعا درست باشد، احتمالا پهپادهای کوچک‌تری مانند شاهد۱۰۱ یا شاهد۱۳۱ استفاده شده‌اند که احتمال می‌رود در اختیار کتائب حزب‌الله باشند. هینز می‌گوید بُرد این پهپادها حدود ۷۰۰ کیلومتر و هزینه ساختشان در حدود ۲۰هزار دلار است.

طراح و احتمالا تولیدکننده پهپادها، مرکز تحقیقات صنایع هوایی شاهد، یک شرکت هوافضای ایرانی است که با نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) در ارتباط است. تولیدات این مرکز در طی پنج سال گذشته شروع شده‌اند و در طی درگیری‌های منطقه‌ای و جاه‌طلبی‌های سیاست‌ خارجی ایران، شدت گرفته‌اند.

ایران سابقه طولانی در آزمایش و به‌کارگیری پهپادها دارد. در جنگ ایران و عراق ایران به فناوری‌های پیشرفته غربی که به آن امکان خرید، توسعه و نگهداری از نیروی هوایی را بدهد دسترسی نداشت. اما در سپتامبر ۲۰۱۹، حمله به تأسیسات نفتی آرامکو سعودی در بِقِیْق و خُرِیْص در شرق عربستان خبرساز شد. این حمله‌ها را حوثی‌های یمن انجام داده بودند اما نام ایران به‌عنوان حامی مالی و نظامی آن‌ها مطرح شد. ادعا می‌شود که پهپاد استفاده شده در این حمله، شاهد۱۳۱ بوده است.

در ژوئیه ۲۰۲۱ هم، حمله پهپادی به یک نفت‌کش متعلق به اسرائیل منجر به مرگ یک بریتانیایی و یک رومانیایی شد. وزیر امور خارجه بریتانیا در آن زمان گفته بود که ایران احتمالا در این حمله نقش داشته است.

چند ماه بعد نیز، در جریان حمله روسیه به اوکراین، ایران از جمله معدود کشورهایی بود که حاضر شد به روسیه سلاح بفروشد. بر سر معامله پهپاد شاهد۱۳۶ توافق شد و اولین بار در پاییز ۲۰۲۲ و در پی انهدام هویتزر ام۷۷۷ اوکراینی استفاده از آن تایید شد. یکی از فرماندهان نظامی اوکراین در این‌باره گفته بود که «به جای پرتاب صدها خمپاره، آسان‌تر است که یکی از این پهپادها شلیک شود.»

ظرف چند هفته، پهپادهای شاهد در سراسر اوکراین به چشم می‌خوردند. آن‌ها نه فقط با شکل‌شان، که به‌خاطر موتور پر سر و صدایشان متمایز بودند. در حمله ۱۷ اکتبر همان سال به کی‌یف، و با کشته شدن چهار نفر، پهپادهای شاهد خبرساز شدند. به گفته جاستین برونک، تحلیل‌گر امور هوایی، پهپادهای شاهد۱۳۶ بدنه‌ای سبک از فیبرکربن دارند و بیش از ۱۵۰۰ مایل را پوشش می‌دهند. ویژگی‌ای که به روسیه کمک کرد از بلاروس در شمال و مناطق اشغالی در جنوب گذر کند و شهرهای اوکراین را هدف قرار دهد. این پهپادها می‌توانند بین ۲۰ تا ۴۰ کیلوگرم مواد منفجره حمل کنند که دوبرابر ظرفیت پهپادهای شاهد۱۳۱ است و می‌تواند حفره‌‌ای بزرگ در ساختمان‌های «نه خیلی مستحکم» ایجاد کند. این پهپادها جایگزین‌های بسیار ارزانی برای موشک‌های کروز هدایت‌شده هستند و در حمله به ساختارهای ثابت و نه چندان مستحکم، کارآمدتراند. مسیر هوایی در این پهپادها از پیش برنامه‌ریزی می‌شود و استفاده از ترکیبی از سیستم‌های هدایتی چین، امریکا و روسیه مانع از تراکم پهپادهای شاهد می‌شود.

حمله‌های هوایی روسیه به اوکراین با پهپادهای شاهد ادامه یافت و در ماه نوامبر به ۷۵ حمله در کی‌یف رسید، هرچند که سرعت کم آن‌ها باعث می‌شد خنثی کردنشان ممکن شود: ۷۱ حمله خنثی شد؛ با این‌حال، فناوری در حال توسعه است و ایران در نوامبر گذشته پهپاد شاهد۲۳۸ را تولید کرد که دو برابر شاهد۱۳۶ سریع است و احتمال می‌رود که در ماه گذشته در اوکراین استفاده شده باشد.

فناوری پهپادها به گونه‌ای‌ست که به‌راحتی می‌تواند به دست متحدان ایران در منطقه برسد. برخلاف روسیه که پهپادها را بدون مخفی‌کاری به کار می‌گیرد، استفاده از پهپادها می‌تواند با انکار نیز همراه شود. همان‌طور که درباره حمله به ارامکو سعودی، حوثی‌‌ها نقش ایران را انکار کردند.

پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر، حوثی‌ها مکررا در حمله به کشتی‌های غربی در دریای سرخ از پهپادها استفاده کرده‌اند. به گزارش گاردین، پهپادها در یمن بازمونتاژ، و گاها بازطراحی می‌شوند. تا این‌جا، هیچ‌یک از حمله‌های حوثی‌ها به کشتی‌های جنگی موفق نبوده است، از ۱۸ پهپاد حوثی‌‌ها، هفت‌تا به دست اچ‌ام‌اس دایموند (دی۳۴) بریتانیا نابود شد اما هریک از شلیک‌ها، ضدهوایی‌های دریایی یا موشک‌های استر به کارگرفته شده، بین ۱ تا ۲ میلیون پوند هزینه داشته است. این نشان می‌دهد که چگونه حمله‌های پهپادی هزینه‌های اقتصادی به دوش مدافعان می‌گذارد. همین محاسبات درباره اوکراین و دیگر کشورها هم صادق است، اما اغلب حقیقت این است که هزینه‌های انسانی و اقتصادی یک حمله پهپادی موفق، بسیار بیش از این‌هاست.

ساموئل بندیت، کارشناس پهپادی در مرکز تحلیل‌های ناوگانی ایالات متحده امریکا، می‌گوید:

آن‌چه ایران نشان می‌دهد این است که لازم نیست ظرفیت توسعه‌ نظامی خیلی پیشرفته باشد و هر ارتشی می‌تواند هر تعداد پهپاد را خریداری کند. بر این اساس، به جای سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جنگ‌افروزی گران‌قیمت، بهتر است که پهپاد ارزان‌قیمتی خریداری کنید و امیدوار باشید که یا به هدف بخورد یا دشمنتان با صرف منابعش آن را معدوم کند.

در همین زمینه:

این مطلب را پسندیدید؟ کمک مالی شما به ما این امکان را خواهد داد که از این نوع مطالب بیشتر منتشر کنیم.

آیا مایل هستید ما را در تحقیق و نوشتن تعداد بیشتری از این‌گونه مطالب یاری کنید؟

.در حال حاضر امکان دریافت کمک مخاطبان ساکن ایران وجود ندارد

توضیح بیشتر در مورد اینکه چطور از ما حمایت کنید

نظر بدهید

در پرکردن فرم خطایی صورت گرفته

نظرها

  • alefmimmim

    یادمان هست در اوج جنگ اوکراین و با تحویل پهپادهای ایرانی به روسیه مسئله دسترسی ایران به تکنولوژی این پهبادها زیر سوال رفت در آن زمان غرب برای توجیه افکار عمومی ادعا کرد که ایران قطعات الکترونیک پیچیده را از یک شرکت آلمانی توسط قاچاقچیان به دست آورده و ایران نیز سرمست از این پیروزی به تولیدانبوه پهباده و صادرات آن به اقصا نقاط جهانٍ تشنه سلاح ارزان قیمت و پرکاربرد نمود غافل از آنکه آنها و بخصوص ایران وروسیه در این بازی رودست خورده‌اند و این قطعات کدگذاری شده وقابل ردگیری می‌باشند دلیل اثبات این نظرم سرنگونی پی در پی پهپادها در اوکراین و حتی نابودی آنها قبل از پروازآنها در یمن می‌باشد علاوه بر پهپادها قطعات حساس به کار رفته در موشک‌ های ساخته شده برای نابودی اسرائیل که برای عدم شلیک اشتباهی به جاهای دیگر نام اسرائیل را هم بر روی آنها نوشته بودند و هنوز در انبارها خاک می‌خورند صدق می‌کند یک دلیلش هدف‌گیری انبار موشکی اصفهان از ۲۰۰۰ کیلومتر آن طرف‌تر بدون چند متر خطا میباشد که احتمال ردیابی این موشک‌ها بکمک قطعات داخلی شان می‌رود از سوی دیگر قالب کردن قطعات معیوب به ایران می‌باشد بطوری که موشک قاره پیما! از حوالی گرگان بلند شده و در حومه همان شهر سقوط می‌کند و همینطور موشک‌هایی که از کرمانشاه به پرواز درآمده بودندو در حومه کرمانشاه سقوط کردند شک نکنید که تاسیسات اتمی ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست و انفجارات هر از چندگاه دلیلی بر این مدعا می‌باشد آخر از مغز مبتکر نظامیان کشور که سپاه پاسداران می‌باشند و سرانش از جمله سردار سلامی با دستگاه کرونایابشان عکس افتخاری و یادگاری می‌گیرند انتظاری بیش از این نمی‌رود

  • خواننده

    این گزارش "گاردین" مقداری گمراه کننده است, بدین معنا که فقط دست آوردهای پهبادی جمهوری اسلامی علیه غرب را ذکر میکند. در حالیکه گزارش دیگری, هفته پیش, Cheap but lethally accurate: how drones froze Ukraine’s frontlines "ارزان اما بسیار دقیق: چگونه پهپادها خط اول جبهه در اوکراین را متوقف کردند." که شرح مشروحی است از دست آوردهای پهبادی ارتش اوکراین علیه حملات روسیه, و این که مدافعین قادر هستند با خرید پهبادهای ارزان از "علی بابا" (شرکت چینی) و مجهز کردن آن با یک نارنجک جنگی ساده, به کوچکترین حرکت و پیشرفت سربازان روسی بالاترین ضربه ها را برسانند.عملیاتی بسیار کم خرج تر از پهبادهای حزب الهی. حالا اینکه این دوره ی جدید شیوه های جنگ و خصوصیاتش چیست کار متخصصین و صاحب نظران علوم جنگ است. اما بهره بردن از آنها مسلما در انحصار جمهوری اسلامی نیست. آنگونه که شاید از این مقاله نتیجه گیری شود.