یک سوم شهرهای ایران با بحران آبی شدید روبرو هستند

هاشم امینی، مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب ایران گفت که بر اساس آخرین گزارش بارش‌های محقق شده از ابتدای پاییز سال ۱۴۰۲ تاکنون، نزدیک به ۳۱۹ شهر در کشور با تنش و بحران کم آبی مواجه هستند.

برخلاف این تصور که بی‌آبی و خشکسالی به استان‌های کویری مرکزی و جنوب و شرق ایران محدود است، شهرهای زیادی همواره از نظر زیرساخت‌های آبی با دشواری روبه‌رو هستند. در برخی روستاها منابع آبی محدودی وجود دارند و در روستاهای دیگر که منابع آبی کافی وجود دارد، مدیریتِ مصرف نادرست است.

او ادعا کرد: در دولت سیزدهم مقرر شده تا ۲۵ پروژه آبرسانی شهری با ظرفیت ۱۳٬۳ مترمکعب بر ثانیه در قالب احداث ۹ تصفیه‌خانه آب به ظرفیت ۳٬۳ مترمکعب بر ثانیه و ۲۲۰ کیلومتر خطوط انتقال برای جمعیت ۵٬۷ میلیون نفر ایجاد شود که تاکنون ۱۴ پروژه آبرسانی به ظرفیت ۸٬۴ مترمکعب بر ثانیه تأمین شده است و بیش از سه میلیون نفر از آب شرب پایدار بهره‌مند شده‌اند.

به گفته امینی، ۱۱۳۰ پروژه برای شهر‌های دارای تنش تعریف و به سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است. او گفت: از این تعداد ۶۳۰ پروژه مورد تأیید قرار گرفته که برای رفع مشکل این تعداد پروژه اقدامات لازم انجام شده است.

بنا به گزارش‌های رسمی، وزارت نیروی جمهوری اسلامی تا اردیبهشت سال‌جاری، حدود ۱۹۵ سد بزرگ احداث، و ساخت ۹۱ سد بزرگ دیگر را در دستور کار دارد. همچنین به گفته رئیس گروه نظارت و توسعه حکمرانی آب، «اکنون مطالعات فنی برای ساخت حدود ۹۷ سد بزرگ در حال انجام است.»

یک گزارش جهانی در موسسه منابع جهانی (WRI) برآورد می‌کند ۵۱ کشور از ۱۶۴ کشور و منطقه مورد تجزیه و تحلیل تا سال ۲۰۵۰ از تنش آبی بالا تا بسیار زیاد رنج خواهند برد که معادل ۳۱ درصد از جمعیت است.

به گفته WRI، سناریوی استفاده شده مربوط به آینده‌ای» تجارت به طور معمول«با افزایش دما بین ۲٬۸ تا ۴٬۶ درجه سانتیگراد تا سال ۲۱۰۰ و جهانی نابرابر است.

علاوه بر این، کل شبه جزیره عربستان، ایران و هند، اکثر کشورهای شمال آفریقا مانند الجزایر، مصر و لیبی از جمله کشورهایی هستند که پیش‌بینی می شود تا سال ۲۰۵۰ حداقل ۸۰ درصد از آب موجود را مصرف کنند.

خشکسالی مستمر در ایران ذخیره آبی را بسیار کاهش داده و موجب تنش آبی در بسیاری از مناطق و همچنین مهاجرت اجباری به سمت مناطق برخوردار از آب شده است.

در ایران بر اساس اعلام مقام‌های مسئول تنش آبی شمار زیادی از شهرها را در بر گرفته است و دولت هم برای تأمین آب «بودجه کافی ندارد».

هم‌چنین مدیریت آب در ایران در سال‌های اخیر با مشکلات بزرگی رو به رو بوده است. سدسازی‌های غیراصولی، انتقال آب، و استخراج بیش از حد از سفره‌های آب زیرزمینی در شرایطی که گرمایش هوا اقلیم سرتاسر سیاره را تهدید می‌کند، از جمله معضلات اساسی در ایران است.

اگرچه بحران آب در ایران معضلاتی مانند فرسایش خاک، تخریب کیفیت آب، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، خشکی رودخانه‌ها، تالاب‌ها و دریاچه‌ها، فرونشست زمین، بیابان‌زایی و طوفان گرد و غبار به همراه داشته است، اما اراده‌ای برای جلوگیری از پیشروی این بحران در دستگاه‌های اجرایی حکومت دیده نمی‌شود. خشکسالی برخی از مناطق موجب بالا رفتن تنش‌های بین‌استانی نیز شده است و همچنین مهاجرت داخلی را در ایران افزایش داده است.