خبرگزاری‌های جمهوری اسلامی: علی خامنه‌ای کشته شد

خبرگزاری‌های رسمی جمهوری اسلامی، از جمله فارس، گزارش دادند که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در ساعات اولیه صبح شنبه نهم اسفند ۱۴۰۴ در محل کار خود در بیت رهبری هدف حمله قرار گرفت و در پی آن کشته شد.

جزئیات بیشتری در رابطه با حمله یا نحوه کشته شدن او منتشر نشده است. منابع حکومتی اعلام کردند که در زمان وقوع این حمله، خامنه‌ای در حال انجام وظایف خود و در دفتر کارشان بوده است.

هچنین خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) اعلام کرد علی شمخانی، دبیر شورای دفاع و محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم در حملات مشترک اسرائیل و آمریکا کشته شدند.

شورای عالی امنیت ملی ایران به‌طور رسمی تأیید کرد که رهبر جمهوری اسلامی در حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل کشته شده است.

دولت ایران نیز اعلام کرد که به‌مدت ۴۰ روز عزای ملی اعلام کرده و به مدت ۷ روز تعطیلی عمومی در کشور برقرار خواهد شد.

بنا به گزارش نیویورک تایمز، سازمان سیا پس از ماه‌ها ردیابی دقیق، موفق شد محل حضور علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را شناسایی کند و متوجه شود که نشست مهمی از مقام‌های ارشد ایرانی، از جمله فرمانده کل سپاه، وزیر دفاع و دیگر مسئولان کلیدی، صبح شنبه ۹ اسفند در مجتمع رهبری در مرکز تهران برگزار خواهد شد. ایالات متحده این اطلاعات دقیق را در اختیار اسرائیل قرار داد و دو کشور تصمیم گرفتند زمان حمله برنامه‌ریزی‌شده خود را تغییر دهند تا از این فرصت برای حذف همزمان رهبر ایران و بخش مهمی از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی استفاده کنند.

حمله با جنگنده‌های اسرائیلی حدود ساعت ۶ صبح به وقت اسرائیل آغاز شد و حدود ساعت ۹:۴۰ صبح به وقت تهران، موشک‌های دوربرد و دقیق به مجتمع اصابت کرد و منجر به کشته شدن خامنه‌ای و تعدادی از مقام‌های ارشد از جمله علی شمخانی و محمد پاکپور شد. این عملیات که نتیجه هماهنگی نزدیک اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و همچنین اطلاعات به‌دست‌آمده از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته بود، نشان‌دهنده غافلگیری تاکتیکی اسرائیل علی‌رغم آمادگی‌های ایران برای جنگ و ناکارآمدی تدابیر حفاظتی مقام‌های ایرانی در شرایط تنش بالا توصیف شده است.

پیش‌تر، خبرگزاری‌های حکومتی تایید کردند که زهرا حداد عادل، همسر مجتبی خامنه‌ای، و مجتبی مصباح الهدی باقری کنی، همسر هدی خامنه‌ای، در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به محل سکونت خامنه‌ای کشته شده‌اند. سپس حداد عادل در صدا و سیما اعلام کرد که دخترش کشته شده است.

همزمان با انتشار خبر کشته شدن خامنه‌ای از سوی خبرگزاری‌های حکومتی، گزارش‌هایی از شنیده شدن چندین انفجار در تهران به گوش رسید.

طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی، در صورت مرگ، کناره‌گیری یا عزل رهبر، مجلس خبرگان موظف است رهبر جدید معرفی کند. تا آن زمان، شورایی شامل رئیس‌جمهوری، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت، وظایف رهبری را موقتاً بر عهده می‌گیرد. در صورت ناتوانی یکی از اعضای شورا، فردی دیگر از سوی مجمع تشخیص مصلحت به جای او منصوب می‌شود.

سپاه پاسداران پس از کشته شدن خامنه‌ای، وعده داد که سهمگین‌ترین عملیات تهاجمی ایران تا دقایقی دیگر آغاز می‌شود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پی کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای نوشت:

پس از حملات گسترده هوایی اسرائیل و آمریکا به تهران، منابع اسرائیلی از کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، خبر داده‌اند. این ادعا اما بلافاصله از سوی مقام‌های ایرانی تأیید یا تکذیب نشد.

گزارش‌هایی از انتقال جسد خامنه‌ای و اطلاع‌رسانی به واشنگتن منتشر شد. بنیامین نتانیاهو نیز اعلام کرده که نشانه‌ها حاکی از آن است که خامنه‌ای «دیگر در قید حیات نیست».

دونالد ترامپ نیز این خبر را تأیید کرده و از آن به عنوان «عدالت» برای مردم ایران و بسیاری از کشورهای جهان یاد کرده است. او همچنین اعلام کرد که حملات ادامه خواهد یافت تا «صلح» در منطقه برقرار شود.

نیویورک‌تایمز: همکاری اطلاعاتی سیا و موساد به کشته شدن خامنه‌ای انجامید

بنا به گزارش نیویورک تایمز، سازمان سیا پس از ماه‌ها ردیابی دقیق، موفق شد محل حضور علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را شناسایی کند و متوجه شود که نشست مهمی از مقام‌های ارشد ایرانی، از جمله فرمانده کل سپاه، وزیر دفاع و دیگر مسئولان کلیدی، صبح شنبه 9 اسفند در مجتمع رهبری در مرکز تهران برگزار خواهد شد. ایالات متحده این اطلاعات دقیق را در اختیار اسرائیل قرار داد و دو کشور تصمیم گرفتند زمان حمله برنامه‌ریزی‌شده خود را تغییر دهند تا از این فرصت برای حذف همزمان رهبر ایران و بخش مهمی از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی استفاده کنند.

حمله با جنگنده‌های اسرائیلی حدود ساعت ۶ صبح به وقت اسرائیل آغاز شد و حدود ساعت ۹:۴۰ صبح به وقت تهران، موشک‌های دوربرد و دقیق به مجتمع اصابت کرد و منجر به کشته شدن خامنه‌ای و تعدادی از مقام‌های ارشد از جمله علی شمخانی و محمد پاکپور شد. این عملیات که نتیجه هماهنگی نزدیک اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و همچنین اطلاعات به‌دست‌آمده از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته بود، نشان‌دهنده غافلگیری تاکتیکی اسرائیل علی‌رغم آمادگی‌های ایران برای جنگ و ناکارآمدی تدابیر حفاظتی مقام‌های ایرانی در شرایط تنش بالا توصیف شده است.

 حملات سنگین آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی در تهران

در صبح یکشنبه اول مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴)، حملات سنگین مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران ادامه یافت و موج جدیدی از عملیات هوایی علیه اهداف نظامی و امنیتی در تهران و سایر نقاط کشور انجام شد. ستاد مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مورد حمله هوایی قرار گرفت و گزارش‌ها حاکی از کشته شدن عبدالرحیم موسوی (رئیس ستاد کل نیروهای مسلح) و عزیز نصیرزاده (وزیر دفاع) است؛ همزمان انفجارهای شدیدی در میدان سبلان تهران و میدان سپاه گزارش شد که منجر به دود غلیظ و خسارت گسترده در شرق و مرکز پایتخت گردید. صدای اصابت و چند انفجار نیز در شمال تهران در مناطق ولنجک، ونک و سیدخندان شنیده شد و ایرنا از انفجارهای مهیب ناشی از حمله موشکی و هوایی در محدوده سیدخندان، چهارراه قصر، میدان ونک و خیابان مطهری خبر داد. حملات به نزدیکی ساختمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی در تهران رسید، فرودگاه مشهد هدف قرار گرفت، دود بلند ناشی از انفجار در حوالی بوشهر مشاهده شد و مقر «امام صادق» سپاه نیز مورد حمله پدافندی قرار گرفت. این عملیات نشان‌دهنده تشدید تلاش‌ها برای تضعیف ساختار فرماندهی و نظامی ایران پس از کشته شدن آیت‌الله خامنه‌ای در روز قبل است.

مجموعه‌ای از واکنش‌های داخلی نهادهای رسمی جمهوری اسلامی  

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرگ خامنه‌ای را تأیید کرد و آن را نشانه حقانیت او و قبولی خدماتش دانست. سپاه اقدام آمریکا و اسرائیل را «تروریستی و مجرمانه» خواند و وعده داد که «دست انتقام ملت ایران» برای مجازات «سخت و پشیمان‌کننده قاتلان» گریبان آنان را رها نخواهد کرد.  

هیئت دولت جمهوری اسلامی ایران مرگ خامنه‌ای در حمله آمریکا و اسرائیل را تأیید کرد و او را به عنوان فردی معرفی کرد که بیش از ۳۷ سال رهبری کرد و فصل نوینی در حکمرانی اسلامی رقم زد. هیئت دولت این ضایعه را تسلیت گفت، ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی عمومی اعلام کرد و تأکید کرد که این «جنایت» بی‌جواب نمی‌ماند.  

رئیس قوه قضائیه (محسنی اژه‌ای) مرگ خامنه‌ای را تأیید کرد و آن را مشابه مرگ امام سوم شیعیان دانست. اژه‌ای تأکید کرد که استمرار راه او ضروری است؛ باید با عزم راسخ‌تر «طومار کفار عصر را پیچید» و هیچ تعللی جایز نیست.

ارتش جمهوری اسلامی ایران مرگ خامنه‌ای را تأیید کرد و حمله را «جنایت رذیلانه جبهه استکبار» دانست.

به گزارش خبرگزاری‌های ایران، پس از اعلام رسمی کشته شدن علی خامنه‌ای از تلویزیون دولتی، برخی هواداران او به خیابان‌ها آمدند؛ پرچم گنبد امام رضا در مشهد به رنگ عزا درآمد و ویدئوهایی از تجمع مردم در برخی شهرهای ایران، بغداد، کربلا و کشمیر منتشر شده است. خبرگزاری فارس گزارش داد که مردم با شنیدن خبر مرگ رهبر جمهوری اسلامی، پیش از طلوع آفتاب به سمت میدان انقلاب در تهران حرکت کردند؛ با این حال، در ویدئوهای منتشرشده از این تجمع‌ها، تعداد قابل توجهی از طرفداران خامنه‌ای مشاهده نمی‌شود و شواهد تصویری بیشتر نشان‌دهنده حضور محدود یا عدم حضور گسترده هواداران است.

مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی در پیام تسلیتی اعلام کرد علی خامنه‌ای به دست آمریکا و اسرائیل کشته شد و این اقدام را جنگ آشکار با مسلمانان و شیعیان دانست. او با اشاره به ۳۷ سال رهبری خامنه‌ای در ادامه مسیر خمینی، بر خون‌خواهی و انتقام از «عاملان جنایت» تأکید کرد و بر ادامه راه او با همدلی و همبستگی مسئولان و ملت برای تحقق آرمان‌های انقلاب اصرار ورزید.

حسن روحانی، رئیس سابق جمهوری اسلامی نیز در پیام خود مرگ خامنه‌ای را تسلیت گفت و او را رهبری رشید دانست که عمر خود را در خدمت اسلام و انقلاب گذراند و به آرزوی دیرینه شهادت رسید. او بر وحدت ملی، هوشیاری ملت در پیروی از آموزه‌های خامنه‌ای، مدیریت شورای موقت رهبری، قدرت نیروهای مسلح در پشیمان کردن دشمن و تلاش دولت برای خدمت به مردم تأکید کرد و از همه جریان‌ها خواست در حفظ ثبات و اقتدار کشور همدل باشند.

تکمیل شورای موقت رهبری

اعضای شورای موقت رهبری تکمیل شدند: مسعود پزشکیان (رئیس‌جمهور)، غلامحسین محسنی اژه‌ای (رئیس قوه قضاییه) و آیت‌الله علیرضا اعرافی (فقیه شورای نگهبان). سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد که اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در این شورا انتخاب شده است. طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی، این شورای سه‌نفره تا تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری، وظایف رهبری را به‌طور موقت بر عهده دارد تا رهبری نظام بدون وقفه ادامه یابد.

با توجه به ترکیب شورای موقت رهبری متشکل از مسعود پزشکیان (رئیس‌جمهور با گرایش اصلاح‌طلبانه و تمایل به تعامل با غرب برای احیای برجام و کاهش تحریم‌ها، بر اساس احترام متقابل و تمرکز بر مسائل اقتصادی)، غلامحسین محسنی اژه‌ای (رئیس قوه قضاییه با دیدگاه‌های اصولگرایانه تندرو و ضدغربی، تأکید بر مقابله با استکبار و سرکوب مخالفان)، و آیت‌الله علیرضا اعرافی (فقیه شورای نگهبان با رویکرد محافظه‌کارانه، پایبندی به ولایت فقیه و مقابله با غرب و وهابیت)، رویکرد کلی شورا را همچنان ضدغربی می‌توان ارزیابی کرد؛ زیرا دو عضو اصولگرا (اژه‌ای و اعرافی) بر حفظ مواضع انقلابی و تقابل با غرب اصرار دارند و پزشکیان، علی‌رغم تمایل به دیپلماسی، در اقلیت قرار گرفته و تحت فشار ساختار سنتی نظام، نمی‌تواند تغییرات اساسی ایجاد کند، به ویژه در شرایط بحرانی پس از کشته شدن خامنه‌ای و حملات خارجی که تمایل به نشان دادن قدرت را افزایش می‌دهد. دو عضو اصولگرا (اژه‌ای و اعرافی) بر حفظ مواضع انقلابی و تقابل با غرب اصرار دارند و پزشکیان، علی‌رغم تمایل به دیپلماسی، در اقلیت قرار گرفته و تحت فشار ساختار سنتی نظام، نمی‌تواند تغییرات اساسی ایجاد کند، به ویژه در شرایط بحرانی پس از کشته شدن خامنه‌ای و حملات خارجی که تمایل به نشان دادن قدرت را افزایش می‌دهد.

گزارش‌های اولیه تأییدنشده از مرگ خامنه‌ای

در ساعات اولیه صبح شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از حملات گسترده هوایی اسرائیل (و به ادعای برخی منابع، مشترک با آمریکا) علیه اهدافی در تهران، گزارش‌های متعددی از منابع اسرائیلی، غربی و رسانه‌های بین‌المللی منتشر شد که به احتمال قوی کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در محل اقامت یا بیت رهبری اشاره داشتند. مقامات اسرائیلی ادعا کردند که خامنه‌ای در موج نخست عملیات هدف قرار گرفته و جسد او از محل خارج شده و حتی تصویری از آن به بنیامین نتانیاهو نشان داده شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در شبکه تروت سوشال با توصیف خامنه‌ای به عنوان «یکی از شرورترین افراد تاریخ» مرگ او را تأیید کرد و تأکید نمود که حملات ادامه خواهد یافت تا صلح در خاورمیانه تأمین شود و این فرصت بزرگی برای مردم ایران جهت بازپس‌گیری کشورشان است. نتانیاهو نیز در پیامی ویدئویی اعلام کرد نشانه‌های عدم حیات خامنه‌ای در حال افزایش است و عملیات برای تغییر بنیادین وضعیت و جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای ادامه می‌یابد.

همزمان، گزارش‌هایی از واکنش‌های شادی‌آمیز برخی شهروندان تهران (مانند کف زدن، پخش موسیقی و فریاد از پنجره‌ها) پس از انتشار این اخبار منتشر شد، در حالی که رسانه‌های حکومتی ایران در ساعات اولیه سکوت کامل اختیار کرده بودند. علی لاریجانی تهدید به انتقام کرد، اما برخی رسانه‌های اسرائیلی از کشته شدن او نیز خبر دادند. تا پیش از تأیید رسمی، سرنوشت خامنه‌ای در هاله‌ای از ابهام باقی مانده بود و جهان منتظر تصویر یا بیانیه‌ای از او (زنده یا مرده) بود، اما نشانه‌های میدانی، اظهارات غربی-اسرائیلی و واکنش‌های خیابانی به شدت به سمت مرگ او متمایل بود.

آغاز جنگ ایران و گسترش سریع درگیری‌ها در منطقه

صبح شنبه ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ اسرائیل حمله‌ای گسترده علیه ایران آغاز کرد. ایران بیش از ۳۰۰ موشک و پهپاد به سوی اهداف منطقه‌ای شلیک کرد که بخش زیادی رهگیری شد. در اسرائیل آژیرها در تل‌آویو، حیفا و اورشلیم به صدا درآمد و یک زن کشته و ۱۷ نفر زخمی شدند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از آغاز موج پنجم عملیات «وعده صادق ۴» خبر داد. گزارش‌هایی از انفجار در امارات متحده عربی، قطر، بحرین، اردن، عربستان سعودی و عراق منتشر شده و این گزارش‌ها همچنان ادامه دارد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، هدف عملیات را نابودی ظرفیت‌های هسته‌ای و موشکی ایران اعلام کرد و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این حملات را تلاشی برای رفع «تهدید وجودی» دانست.

حملات به شهرهای متعدد از جمله تهران، قم، تبریز، اصفهان، کرمانشاه، شیراز، جزیره خارگ و کنارک گسترش یافت. اهداف شامل مراکز حکومتی، نظامی و زیرساخت‌های انرژی بود. موج نخست با موشک‌های کروز تاماهاک از دریای عمان انجام شد و حملات سایبری نیز زیرساخت‌های فرماندهی و انرژی را هدف گرفت.

گزارش‌هایی از حمله به مناطق اطراف پاستور و نهاد ریاست‌جمهوری، کشته شدن برخی فرماندهان ارشد و هدف قرار گرفتن محل سکونت محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران، منتشر شده که بخشی از آن‌ها تأیید مستقل نشده است.

تا زمان تنظیم این خبر محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری؛ محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبری و معاون اول پیشین رئیس‌جمهوری؛ علی لاریجانی، رییس شورای عالی امنیت ملی؛ محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی؛ و غلامعلی حداد عادل، رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و رئیس پیشین مجلس، در رسانه‌های حکومتی ظاهر شده یا بیانیه صادر کرده‌اند.

بحران به‌سرعت منطقه‌ای شده است؛ انفجارها در اسرائیل و چند کشور عربی و به ویژه در شهر دبی امارات متحده عربی گزارش شده، حریم‌های هوایی بسته و وضعیت اضطراری اعلام شده است. منابع بین‌المللی این تحولات را تشدیدی بی‌سابقه در تنش‌های منطقه‌ای توصیف کرده‌اند و جزئیات خسارات همچنان در حال تکمیل است.