ضارب سلمان رشدی این بار به اتهامات تروریستی گناهکار شناخته شد

مردی که در سال ۲۰۲۲ سلمان رشدی، نویسنده سرشناس را با ضربات چاقو مورد حمله قرار داد و موجب نابینایی یک چشم او شد، در دادگاه فدرال نیویورک به جرم اتهامات تروریستی مرتبط با این حمله گناهکار شناخته شد؛ حمله‌ای که به‌گفته دادستان‌ها، تحت تأثیر تهدیدهای مرگ ناشی از رمان «آیات شیطانی» رشدی انجام شده بود.

هادی مطر، ۲۸ ساله، که پیش از این به اتهام اقدام به قتل به‌دلیل حمله با چاقو، به ۲۵ سال زندان محکوم شده بود، اکنون با حداکثر مجازات حبس ابد روبه‌روست و قرار است در تاریخ ۱۲ آبان / ۳ نوامبر در دادگاه فدرال محکوم شود.

هیئت منصفه دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده آمریکا در بوفالو، نیویورک، تنها دو ساعت به مشورت پرداخت و سپس مطر را در تمام اتهامات گناهکار شناخت. این اتهامات شامل تلاش برای ارائه پشتیبانی مادی به حزب‌الله لبنان، که از سوی آمریکا یک سازمان تروریستی محسوب می‌شود؛ مشارکت در تروریسم فراتر از مرزهای ملی؛ و ارائه حمایت مادی به تروریست‌ها هستند.

این حکم فرجامی بود بر دادگاهی که از سه‌شنبه هفته گذشته آغاز شد و شامل شهادت دادستانی از سلمان رشدی ۷۹ ساله بود. در جریان دادگاه، نه هادی مطر و نه هیچ‌کس دیگری توسط وکلای مدافع به جایگاه شهود فراخوانده نشدند.

سلمان رشدی از زمان انتشار چهارمین رمانش، «آیات شیطانی» در سال ۱۹۸۸ با تهدیدهای جانی روبه‌رو بود.

روح‌الله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، این کتاب را کفرآمیز خواند و در سال ۱۹۸۹ با صدور فتوایی از مسلمانان خواست سلمان رشدی و هر فرد دیگری را که در انتشار این کتاب نقش داشته است، به قتل برسانند.

فتوای خمینی به تعیین جایزه‌ای چند میلیون دلاری برای قتل رشدی و همچنین چندین اقدام خشونت‌آمیز دیگر منجر شد؛ از جمله قتل هیتوشی ایگاراشی، مترجم ژاپنی کتاب، در سال ۱۹۹۱.

دولت ایران در سال ۱۹۹۸ اعلام کرد که از این فتوا فاصله گرفته است. با این حال، بنا بر اعلام دادستانی ایالات متحده، این حکم در سال ۲۰۰۶ از سوی دبیرکل حزب‌الله تأیید شد و در سال ۲۰۱۷ نیز علی خامنه‌ای، جانشین روح‌الله خمینی، بار دیگر بر آن تأکید کرد.

سال‌های خفا و انزوا

بر اساس مدارک ارائه‌شده در دادگاه، هادی مطر بیش از یک سال درباره این فتوا تحقیق کرده بود و سپس تصمیم گرفت با حمله به سلمان رشدی، آن را اجرا کند. این حمله ۲۱ مرداد ۱۴۰۱ / ۱۲ اوت ۲۰۲۲، هنگامی رخ داد که رشدی در حال سخنرانی روی صحنه مؤسسه شاتاکوا، یک مرکز فرهنگی و آموزشی در شهر می‌ویل ایالت نیویورک، بود.

رشدی که دهه نخست پس از صدور فتوا را در خفا گذرانده بود، بیش از دوازده ضربه چاقو به سر، گردن، بالاتنه و دست چپش دریافت کرد. این نویسنده هندی‌تبار بینایی چشم راست خود را از دست داد و اندام‌های داخلی بدنش نیز آسیب دید. در این حمله یک مرد دیگر نیز زخمی شد.

حاضران در سالن به‌سرعت روی صحنه رفتند و مهاجم را مهار کردند.

هادی مطر که در آمریکا متولد شده و تابعیت لبنان را نیز دارد، در شهر فیرویوِ ایالت نیوجرسی زندگی می‌کرد. او در فوریه ۲۰۲۵ در دادگاهی در ایالت نیویورک به جرم اقدام به قتل مجرم شناخته شد و سه ماه بعد به ۲۵ سال زندان محکوم شد.

سلمان رشدی که در خانواده‌ای مسلمان و کشمیری در هند به دنیا آمد و بعدها تابعیت بریتانیا و ایالات متحده را نیز دریافت کرد، بیشتر سال‌های دهه ۱۹۹۰ را تحت حفاظت پلیس بریتانیا و در انزوا گذراند. اما بیش از دو دهه پیش زندگی علنی‌تری را در پیش گرفت و به شهر نیویورک نقل مکان کرد.