عراقچی: اداره تنگه هرمز مانند گذشته نخواهد بود؛ حمله دوباره سیاست ایران را تغییر نمی‌دهد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که پس از جنگ، مسیرهای کشتیرانی و شیوه اداره تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود. او با تأکید بر ضرورت پایان درگیری‌ها در تمامی جبهه‌های منطقه گفت حمله نظامی دوباره آمریکا و اسرائیل تغییری در سیاست‌های تهران ایجاد نخواهد کرد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که اختلافات ایران و آمریکا بر سر بازگشایی تنگه هرمز، محاصره دریایی بنادر ایران و شروط پایان جنگ همچنان پابرجاست و تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق به نتیجه نرسیده است.
بخش خبر
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه پس از مذاکرات آن‌ها در مسکو ـ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که جنگ‌های اخیر شرایط امنیتی منطقه را تغییر داده و مسیرهای کشتیرانی و نحوه اداره تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود. او همچنین تأکید کرد که پایان جنگ باید تمامی جبهه‌های درگیری در منطقه را دربرگیرد و هشدار داد که حمله نظامی دوباره آمریکا و اسرائیل، تغییری در سیاست‌های تهران ایجاد نخواهد کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که اختلافات ایران و آمریکا بر سر بازگشایی تنگه هرمز، محاصره دریایی بنادر ایران و شرایط پایان جنگ همچنان پابرجاست.
عراقچی، یکشنبه سوم آبان، در مراسم گشایش مرکز اسناد و موزه کمال خرازی در تهران، با اشاره به پیامدهای جنگ‌های اخیر گفت ساختارهای امنیتی منطقه دستخوش تغییر شده‌اند و بازگشت به وضعیت پیش از جنگ امکان‌پذیر نیست. او با اشاره به موقعیت راهبردی تنگه هرمز گفت: «مسیرها در تنگه هرمز مشابه مسیرهای سابق نخواهند بود و اداره تنگه هرمز نیز مانند گذشته نخواهد بود.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران افزود که تهران و مسقط درباره ترتیبات جدید عبورومرور کشتی‌ها و آینده اداره این آبراه مذاکراتی انجام داده‌اند و این گفت‌وگوها ادامه خواهد یافت. با این حال، او جزئیاتی درباره ساختار احتمالی مدیریت تنگه، مقررات تازه کشتیرانی یا زمان اجرای تغییرات ارائه نکرد.
ایران و عمان پیش‌تر، در ۲۵ اوت ۲۰۲۶، در بیانیه‌ای مشترک از توافق بر سر چارچوبی مرحله‌ای برای ازسرگیری کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز خبر داده بودند. این چارچوب شامل پیشنهاد ایجاد یک مسیر موقت مشترک برای عبور کشتی‌ها، پاک‌سازی مین‌های دریایی و ادامه مذاکرات فنی برای تعیین مسیر دائمی کشتیرانی و مدیریت آینده تنگه بود.
براساس آن بیانیه، دو کشور همچنین درباره سازوکارهای تبادل اطلاعات، مدیریت تردد کشتی‌ها و ارائه خدمات ایمنی و امنیت دریایی گفت‌وگو می‌کنند. قرار بود کشورهای دیگر حاشیه خلیج فارس نیز در مذاکرات مربوط به ترتیبات منطقه‌ای مشارکت داشته باشند.
اظهارات تازه عراقچی نشان می‌دهد که تهران همچنان بر تغییر ترتیبات کشتیرانی پس از جنگ تأکید دارد. با این حال، هنوز توافق نهایی درباره ساختار جدید مدیریت تنگه هرمز اعلام نشده است.
اختلاف ایران و آمریکا بر سر شرایط بازگشایی تنگه هرمز
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که پایان جنگ نمی‌تواند به توقف درگیری‌ها در یک بخش از منطقه محدود شود. او گفت تهران در مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا، از طریق میانجیگرانی از جمله پاکستان و قطر، خواستار پایان درگیری‌ها در تمامی جبهه‌های منطقه شده است.
این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که مذاکرات ایران و آمریکا بر سر طرح پیشنهادی تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان با بن‌بست روبه‌روست.
ایران در ماه سپتامبر طرحی ارائه کرد که براساس آن، در صورت پذیرش شروط تهران از سوی واشنگتن، امکان بازگشایی تنگه هرمز ظرف حدود یک هفته فراهم می‌شود. لغو محاصره دریایی بنادر ایران، برداشتن محدودیت‌های صادرات نفت و پایان درگیری‌ها در جبهه‌های مختلف منطقه از جمله شروط این پیشنهاد بوده‌اند.
آمریکا به این طرح پاسخ داده، اما دو طرف همچنان بر سر ترتیب و موضوع مذاکرات اختلاف دارند. واشنگتن خواستار آن است که برنامه هسته‌ای ایران و کاهش ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم از آغاز مذاکرات در دستور کار قرار گیرد؛ در حالی که تهران بر بررسی اولیه مسائل مربوط به بازگشایی تنگه هرمز و رفع محدودیت‌های دریایی تأکید می‌کند.
تنگه هرمز پیش از جنگ مسیر عبور حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع بود. اختلال در کشتیرانی این آبراه و ادامه محاصره دریایی بنادر ایران، علاوه بر افزایش هزینه‌های تجارت و حمل‌ونقل، به یکی از محورهای اصلی اختلافات اقتصادی و سیاسی تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
واکنش عراقچی به تهدید تازه ترامپ
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همچنین به احتمال آغاز دوباره حملات نظامی آمریکا و اسرائیل واکنش نشان داد و گفت سیاست‌های جمهوری اسلامی، صرف‌نظر از وقوع یا عدم وقوع جنگ تازه، تغییر نخواهد کرد. او با اشاره به حملات نظامی پیشین علیه ایران مدعی شد که تکرار این حملات نتیجه متفاوتی برای مهاجمان نخواهد داشت و تأکید کرد که تهران همچنان بر مواضع خود پافشاری می‌کند.
این اظهارات دو روز پس از سخنان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، مطرح شد. ترامپ جمعه ۲۳ اکتبر، در جریان یک گردهمایی در ایالت فلوریدا، احتمال انجام عملیات نظامی دیگری علیه ایران را مطرح کرد و به عملیات موسوم به «خشم حماسی» اشاره کرد. او توضیح بیشتری درباره زمان یا اهداف احتمالی چنین عملیاتی ارائه نداد.
تهدید تازه ترامپ در شرایطی مطرح شده که جنگ ایران و آمریکا وارد هشتمین ماه خود شده و تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی پایدار هنوز به نتیجه نرسیده است.
تأکید تهران بر ساختار امنیتی منطقه‌ای بدون نیروهای خارجی
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود خواستار شکل‌گیری ساختار امنیتی جدیدی در خلیج فارس شد که بر همکاری کشورهای منطقه و کاهش وابستگی به نیروهای نظامی خارجی استوار باشد. او حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه را عامل افزایش ناامنی توصیف کرد و مدعی شد این پایگاه‌ها در جریان جنگ‌های اخیر نتوانسته‌اند از کشورهای میزبان محافظت کنند.
وزیر امور خارجه ایران خواستار حرکت کشورهای منطقه به‌سوی حذف حضور نظامی خارجی شد و گفت تهران برای گفت‌وگو با همسایگان و دستیابی به تفاهم مشترک درباره ساختار امنیتی آینده آمادگی دارد.
این موضع در حالی مطرح می‌شود که کشورهای حاشیه خلیج فارس رویکردهای متفاوتی درباره همکاری امنیتی با آمریکا، روابط با ایران و ترتیبات دفاعی منطقه دارند. هنوز توافقی میان کشورهای منطقه درباره جایگزینی ساختارهای امنیتی موجود اعلام نشده است.
مجموع اظهارات عراقچی نشان می‌دهد که تهران بازگشت به شرایط پیش از جنگ را مبنای مذاکرات آینده نمی‌داند و در کنار رفع محاصره دریایی و پایان درگیری‌ها، خواستار بازنگری در ترتیبات امنیتی و کشتیرانی منطقه است. با این حال، اختلافات ایران و آمریکا درباره شروط پایان جنگ و موضوع مذاکرات همچنان حل‌نشده باقی مانده و زمان مشخصی برای دستیابی به توافق یا بازگشایی کامل تنگه هرمز اعلام نشده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.