دانستنی‌ها درباره انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

سه‌شنبه ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) روز برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده آمریکا است. به وقت ایران، رأی‌گیری از حدود ۱۴:۳۰ سه‌شنبه (اولین حوزه‌های شرق آمریکا) شروع می‌شود و تا ۹:۳۰ صبح چهارشنبه (آخرین حوزه‌های آلاسکا) ادامه خواهد داد. انتخابات در سطح کل کشور حدود ۱۹ ساعت طول می‌کشد. هر حوزه معمولاً ۱۲ تا ۱۴ ساعت باز است. اعلام نتایج اولیه از شب چهارشنبه آغاز می‌شود. اعلام نتایج کامل چند روز طول می‌کشد.

انتخابات میان‌دوره‌ای جاری در آمریکا، در نیمه دوم دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ برگزار می‌شود. این انتخابات تعیین خواهد کرد که کدام حزب سیاسی کنترل دو مجلس کنگره ایالات متحده (مجلس نمایندگان و سنا) را در دست خواهد گرفت

برای یک ناظر ایرانی، مسئله اصلی این است که ترکیب نهایی کنگره چگونه بر برنامه دولت آمریکا را برای تأمین مالی عملیات نظامی، تصویب تحریم‌ها و شکل‌دهی به سیاست خارجی در خاورمیانه تأثیر خواهد گذاشت. کنگره، بودجه فدرال را کنترل می‌کند. بنابراین، هر حزبی که اکثریت را در اختیار داشته باشد، می‌تواند درخواست‌های بودجه رئیس‌جمهور برای مداخلات نظامی، فروش سلاح به متحدان منطقه‌ای و عملیات علیه ایران یا شرکای منطقه‌ای آن را تأیید یا مسدود کند. برای ایرانیان، این انتخابات اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا برآیند آن می‌تواند بر موضوع‌های زیر تأثیر بگذارد:

پرسش اصلی این است که آیا انتخابات به ترامپ آزادی عمل بیشتری برای ادامه سیاست خارجی کنونی‌اش می‌دهد یا اینکه کنگره با ترکیب جدید، انگیزه و ابزار بیشتری برای محدود کردن دولت او پیدا خواهد کرد.

در حالی رأی‌دهندگان آمریکایی به پای صندوق‌های رأی‌گیری می‌روند که فضای سیاسی بسیار رقابتی است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که ۵۵ درصد از مردم آمریکا انتظار دارند دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان را به دست آورند، در حالی که انتظارات برای سنا تقریباً به طور مساوی بین دو حزب تقسیم شده است.

وضعیت امنیتی منطقه غرب آسیا همچنان بی‌ثبات است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات آمریکایی به متحدان منطقه‌ای هشدار داده‌اند که برای واکنش‌های نظامی احتمالی ایران یا حملات تلافی‌جویانه به زیرساخت‌های انرژی پس از انتخابات آماده شوند. به نظر می‌رسد هم واشنگتن و هم تهران در حال ارزیابی این موضوع هستند که نتیجه انتخابات چگونه بر اهرم‌های سیاسی آنها در مذاکرات یا درگیری‌های آینده تأثیر خواهد گذاشت.

مجلس نمایندگان و سنا

در انتخابات جاری، آمریکاییان نمایندگان نهادهای زیر را انتخاب می‌کنند:

کنگره جدید کار خود را از ژانویه ۲۰۲۷ آغاز خواهد کرد.

(منبع رسمی: دولت آمریکا ـ توضیح انتخابات میان‌دوره‌ای)

مهم‌ترین دغدغه‌های رأی‌دهندگان آمریکایی

ایالات متحده آمریکا کشور بزرگی است: وسعت آن ۹,۸ میلیون کیلومتر مربع است، و سومین کشور پهناور جهان محسوب می‌شود. جمعیت آن بیش از ۳۴۰ میلیون نفر (آمار سال ۲۰۲۳) است. مشغولیت فکری رأی‌‌دهندگان آمریکایی در درجه نخست مسائل داخلی، اقتصادی و سیاسی کشور خودشان است. اکثریت آنان مسائل مربوط به سیاست خارجی را از طریق تأثیری که احیانا بر روی مسا‌ئل داخلی دارند، درک می‌کنند.

جنگ علیه ایران بر روی اقتصاد کشور و زندگی روزمره آمریکاییان (در درجه نخست از طریق افزایش بهای بنزین و گازوئیل) تأثیر گذاشته و به این خاطر به یکی از موضوعات مهم انتخاباتی تبدیل شده است.

ارقام زیر بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو (Pew Research Center) از رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده آمریکایی است که از ۲۸ سپتامبر تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶ انجام شده است.

درصد رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده‌ای که هر موضوع را برای تصمیم انتخاباتی خود «بسیار مهم» دانسته‌اند: ۸۴ درصد: اقتصاد – ۷۳ درصد: آینده موکراسی – ۶۸ درصد: بهداشت و درمان – ۶۲ درصد: آموزش – ۵۹ درصد: مهاجرت – ۵۷ درصد: سیاست خارجی – ۵۴ درصد: انرژی – ۵۲ درصد: خشونت و جرائم – ۴۶ درصد: سقط جنین – ۴۴ درصد: هوش مصنوعی.

آمریکاییان از میان مسائل اقتصادی‌ای که مستقیماً تأثیرگذار بر زندگی روزمره‌شان هستند، بیشتر نگران موارد زیرند: افزایش قیمت مواد غذایی، افزایش هزینه مسکن، هزینه‌های بهداشت و درمان، افزایش قیمت برق و بنزین، دشوارتر شدن تأمین دیگر اقلام زندگی روزمره.

نظرسنجی‌های مختلف حاکی از آن‌اند که بخش بزرگی از رأی‌دهندگان متأثر از وضع زندگی‌ جاری‌شان تصمیم می‌گیرند که چه مسئله‌‌ای را عمده می‌دانند و بر این پایه به چه کسانی رأی می‌دهند.

جنگ علیه ایران باعث اختلال در بازارهای انرژی و افزایش قیمت سوخت شده است. این موضوع مخارج روزانه آمریکاییان را بالا برده و از این رو آنان به این موضوع به عنوان یک اتفاق خارجی محض نمی‌نگرند.

بر اساس یک نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو تنها تقریباً یک‌سوم آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت درگیری نظامی با ایران توسط ترامپ حمایت می‌کنند. ۷۳ درصد نگران افزایش قیمت بنزین و سوخت هستند. آمریکاییان عموماً مخالف گسترش درگیری، از جمله در شکل زمینی آن‌اند.

انتخابات میان‌دوره‌ای جاری به نوعی همه‌پرسی درباره عملکرد ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش تبدیل شده است.

بر اساس نظرسنجی اکتبر پیو: میزان محبوبیت ترامپ ۳۰ درصد است، و ۶۳ درصد از رأی‌دهندگان، ترامپ را عاملی در تصمیم خود برای شیوه رأی دادن به نمایندگان کنگره می‌دانند.

 ترکیب احتمالی مجلس نمایندگان و سنا و تأثیر آن بر روی ایران

ترکیب کنونی سنا به این صورت است: از ۱۰۰ کرسی، ۵۳ کرسی به جمهوری‌خواهان، ۴۵ کرسی به دموکرات‌ها و ۲ کرسی به مستقل‌های همسو با دموکرات‌ها اختصاص دارد. بنابراین جمهوری‌خواهان در حال حاضر اکثریت مؤثر ۵۳ به ۴۷ دارند.

دموکرات‌ها برای رسیدن به اکثریت ۵۱ کرسی، باید چهار کرسی به دست آورند.

در صورت تساوی ۵۰ به ۵۰، معاون رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه، (در حال حاضر: جی‌دی ونس) می‌تواند رأی تعیین‌کننده را بدهد.

اکثریت جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان بسیار شکننده است.

ترکیب مجلس تقریباً چنین است: ۲۱۸ جمهوری‌خواه.، ۲۱۴ دموکرات، یک نماینده مستقل، دو کرسی خالی.

توازن دقیق عملیاتی ممکن است با پر شدن کرسی‌های خالی تغییر کند. تمام ۴۳۵ کرسی دارای حق رأی در این انتخابات مورد رقابت قرار می‌گیرند.

در مجموع ارزیابی رسانه‌ها، سازمان‌های نظرسنجی و تحلیل‌گران این است که دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان را در دست گیرند. در مورد ترکیب نهایی مجلس سنا و پیروزی احتمالی دموکرات‌ها ارزیابی‌ها محتاطانه‌تر است. پیش‌بینی آن دشوار است.

اگر جمهوری‌خواهان هر دو مجلس را در دست بگیرند، در این حال  موقعیت سیاسی دولت ترامپ را تقویت خواهد کرد. حتی اگر دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را به دست آورند، حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان در سنا همچنان مانعی مهم در برابر تغییرات اساسی سیاست آمریکا خواهد بود.

مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند تأمین بودجه اضافی برای عملیات نظامی را از نظر سیاسی و قانون‌گذاری دشوارتر کند. البته این موضوع به‌طور خودکار به معنای پایان عملیات نظامی موجود یا جلوگیری از استفاده دولت از بودجه‌هایی که قبلاً تصویب شده‌اند، نیست.

مجلس نمایندگان همچنین می‌تواند درباره اثربخشی تحریم‌ها، پیامدهای انسانی آنها و نحوه اجرای محدودیت‌های آمریکا تحقیق کند، و نیز می‌تواند قوانینی را بررسی کند که بر اختیارات دولت برای اعمال یا تغییر برخی محدودیت‌ها تأثیر بگذارند.

با این حال، قوانین مربوط به تحریم‌ها همچنان باید از سد سنا و احتمال وتوی رئیس‌جمهور عبور کنند.

اگر در سنا اکثریت با دموکرات‌ها باشد، در این حال تغییر مهم‌تری را در سیاست در قبال ایران می‌توان انتظار داشت، زیرا دموکرات‌ها در این حال کنترل کمیته‌هایی را در اختیار خواهند داشت که بر روی سرنوشت جنگ و صلح مؤثرند. این کمیته‌ها عبارت‌اند از کمیته‌های روابط روابط خارجی، نیروهای مسلح، اطلاعات، تخصیص بودجه، خدمات مالی، سیاست بانکی و تحریم‌ها.

دموکرات‌ها به‌طور یکپارچه طرفدار تعامل با تهران نیستند. مخالفت با برنامه هسته‌ای ایران، توان موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای آن در هر دو حزب وجود دارد.

برخی نمایندگان دموکرات ممکن است دولت را به سمت تعامل دیپلماتیک و دستیابی به توافقی برای پایان دادن به درگیری سوق دهند. این هنوز به معنای بازگشت خودکار آمریکا به توافق هسته‌ای یا لغو فوری تحریم‌ها نیست.

ممکن است بحث‌های تازه‌ای درباره ارتباط میان تحریم‌ها، مذاکرات هسته‌ای و پیامدهای انسانی محدودیت‌های اقتصادی شکل بگیرد.

اما حتی اگر دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس را به دست آورند، ترامپ تا ژانویه ۲۰۲۹ رئیس‌جمهور باقی خواهد ماند.  او همچنان اختیارات قابل‌توجهی در سیاست خارجی، فرماندهی نظامی و اجرای قوانین موجود خواهد داشت. کنگره می‌تواند محدودیت ایجاد کند، تحقیق کند، بودجه تخصیص دهد یا قانون تصویب کند؛ اما نمی‌تواند به‌سادگی اداره سیاست خارجی را از رئیس‌جمهور بگیرد.