آمریکا به اهدافی در قشم حمله کرد ـ قالیباف: «توپ در زمین آمریکاست»
مقام‌های آمریکایی حمله به قشم را دفاعی توصیف کرده‌اند. همزمان مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن با میانجی‌گری قطر ادامه دارد و اسرائیل برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده‌تر علیه ایران تلاش می‌کند. قالیباف هم گفته مسئولیت جلوگیری از جنگ بر عهده واشنگتن است.
بخش خبر
حمله آمریکا به قشم ت عکس از خبرگزاری دولتی ایرنا
یک مقام آمریکایی تأیید کرد که ارتش آمریکا اهدافی در ایران، را در محدوده تنگه هرمز، هدف «حملات محدود» قرار داده است. خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از این مقام که نخواست نامش فاش شود، گزارش داد این حملات با هدف مقابله با استفاده ایران از موشک‌های زمین‌به‌هوا علیه تجهیزات و نیروهای آمریکایی انجام شده است.
پیش از تأیید رسمی حملات، رسانه‌های دولتی ایران از شنیده‌شدن صدای چند انفجار در جزیره قشم خبر داده بودند، اما درباره علت آن توضیحی ارائه نکردند. روزنامه وال‌استریت ژورنال نخستین رسانه‌ای بود که از این حملات گزارش داد. خبرگزاری رویترز و آسوشیتدپرس نیز به نقل از منابع آمریکایی، هدف حملات را مواضع مرتبط با سامانه‌های موشکی زمین‌به‌هوای ایران اعلام کردند.
بر اساس این گزارش‌ها، حملات اخیر محدود بوده و به معنای تصمیم قطعی واشنگتن برای بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه ایران نیست. وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داده است که آمریکا در هفته‌های گذشته حملات محدود دیگری نیز انجام داده که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا آن‌ها را علنی نکرده است تا نشانه‌ای از تصمیم برای ازسرگیری جنگ تلقی نشوند.
جزیره قشم به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خود در ورودی تنگه هرمز، از نقاط مهم راهبردی در این منطقه به‌شمار می‌رود و در جریان جنگ نیز هدف حملات آمریکا قرار گرفته است. جمهوری اسلامی ایران نیز با وجود توقف نسبی درگیری‌های مستقیم در هفته‌های اخیر، همچنان عبورومرور دریایی در این آبراه را محدود کرده و کشتی‌های تجاری و نفتکش‌هایی را که قصد عبور از آن دارند، هدف قرار داده است.
تلاش‌های دیپلماتیک در سایه احتمال تشدید درگیری‌ها
حملات اخیر در شرایطی صورت گرفت که مقام‌های آمریکایی از پیشرفت در مذاکرات با ایران سخن می‌گفتند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که دونالد ترامپ و او نسبت به دستیابی به توافقی برای پایان‌دادن به جنگ خوش‌بین هستند.
ونس در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره نامه‌ای که هفته گذشته برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران فرستاده بود، گفت: «ما گفت‌وگوهای خوبی با ایرانی‌ها داشته‌ایم. من حدود یک ساعت پیش نیز با رئیس‌جمهور آمریکا صحبت کردم. رئیس‌جمهور و من هر دو نسبت به چشم‌انداز دستیابی احتمالی به یک توافق از طریق مذاکره احساس مثبتی داریم. به تلاش‌های خود ادامه خواهیم داد.»
جزئیات نامه ونس منتشر نشده است. دونالد ترامپ پیش‌تر گفته بود که این نامه درباره کمک به ایران در زمینه «تجهیزات پزشکی و مسائل مختلف دیگر» بوده است. محسن رضایی نیز در اظهاراتی در تلویزیون دولتی ایران گفته است که «لحن طرف آمریکایی کاملاً تغییر کرده» و این موضوع را نشانه‌ای مثبت دانسته است. او در عین حال اعلام کرد که هنوز پاسخی به نامه ونس نداده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، میانجی‌گران قطری هفته گذشته دو دور گفت‌وگو با مقام‌های ایرانی برگزار کرده‌اند. محور اصلی تلاش‌های دیپلماتیک، دستیابی به چارچوبی برای توقف حملات ایران در تنگه هرمز در مقابل لغو محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا است. به‌گفته دو مقام منطقه‌ای، قرار است مذاکرات در طول هفته جاری نیز ادامه پیدا کند.
با این حال، ایران خواهان دریافت تضمین‌هایی درباره اجرای تعهدات آمریکا در هرگونه توافق احتمالی است. مقام‌های ایرانی با اشاره به حملات پیشین آمریکا و اسرائیل در جریان مذاکرات هسته‌ای، نسبت به پایبندی واشنگتن به توافق‌های دیپلماتیک ابراز تردید کرده‌اند.
فشار نتانیاهو برای حملات گسترده‌تر
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خواهان ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران شده است. به گزارش منابع منطقه‌ای و فردی آگاه از گفت‌وگوهای اخیر، نتانیاهو در تماس تلفنی آخر هفته گذشته با ترامپ، او را به انجام یک کارزار هوایی سریع اما گسترده علیه ایران ترغیب کرده است.
این منابع می‌گویند رئیس‌جمهور آمریکا در این تماس تعهدی برای اقدام نظامی نداد و هنوز تصمیم نهایی خود را در این زمینه نگرفته است. به‌گفته یکی از منابع، نتانیاهو همچنین با مقام‌های ارشد دولت آمریکا برای جلب حمایت آن‌ها از حملات جدید در تماس بوده است.
تلاش نخست‌وزیر اسرائیل برای تشدید فشار نظامی بر ایران در شرایطی صورت می‌گیرد که او و متحدان راست‌گرایش پس از انتخابات هفته گذشته اکثریت پارلمانی خود را از دست داده‌اند. بازگشت به جنگ گسترده با ایران می‌تواند به نتانیاهو در تشکیل یک دولت اضطراری کمک کند.
در مقابل، برخی متحدان آمریکا در منطقه خلیج فارس درباره پیامدهای ازسرگیری حملات هشدار داده‌اند. نگرانی اصلی آن‌ها گسترش دامنه جنگ و ورود گروه‌های هم‌پیمان ایران به درگیری است؛ از جمله حوثی‌های یمن که ممکن است حملات خود به عربستان سعودی و کشتی‌رانی در دریای سرخ را افزایش دهند. همچنین احتمال مداخله گروه‌های مسلح مورد حمایت ایران در عراق مطرح شده است.
خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، روز دوشنبه در تماس تلفنی با پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) آمریکا، درباره آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان گفت‌وگو کرد.
ترامپ: «چند ماه است که درگیری نداشته‌ایم»
دونالد ترامپ در حالی که حملات جدید آمریکا گزارش می‌شد، تلاش کرد از اهمیت درگیری نظامی با ایران بکاهد. او روز دوشنبه در سخنرانی انتخاباتی خود در واشنگتن، با اشاره به کاهش قیمت نفت گفت: «نمی‌دانم حتی می‌توان آن را جنگ نامید، چون چند ماه است که هیچ درگیری‌ای نداشته‌ایم.»
ترامپ همچنین پیش از آغاز انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا گفت که در صورت نرسیدن به توافق، احتمال اقدام نظامی علیه ایران همچنان وجود دارد. او در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اظهار داشت: «جنگی در جریان نیست. اگر آن‌ها به توافق نرسند، ممکن است چنین وضعیتی پیش بیاید، اما آن‌ها به‌شدت خواهان توافق هستند و احتمال بسیار زیادی وجود دارد که به توافق برسیم.»
با این حال، ترامپ احتمال حمله به «کوه کلنگ» که گفته می‌شود تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی مستحکمی در مرکز ایران است را نیز منتفی ندانست. او گفت ممکن است آمریکا ناچار شود آن‌جا را هدف قرار دهد، اما چنین عملیاتی به‌گفته او «مسئله بزرگی نخواهد بود» و می‌تواند در یک ساعت انجام شود.
کاهش قیمت نفت در روز دوشنبه همزمان با انتشار گزارش‌هایی درباره پیشرفت مذاکرات، نشانه‌ای از تأثیر تحولات دیپلماتیک بر بازارهای جهانی بود. جنگ بیش از هشت‌ماهه با ایران، افزون بر آسیب‌زدن به اقتصاد این کشور، بازارهای جهانی را نیز دچار اختلال کرده و افزایش قیمت بنزین و هزینه‌های زندگی در آمریکا به یکی از موضوعات مهم انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل شده است. هزینه جنگ برای مالیات‌دهندگان آمریکایی نیز دست‌کم ۴۷ میلیارد دلار برآورد شده است.
در همین حال، گزارش‌های آسوشیتدپرس حاکی است حملات ایران به بیش از ۲۵ پایگاه نظامی آمریکا از زمان آغاز جنگ، میلیاردها دلار خسارت به تجهیزات نظامی واشنگتن وارد کرده است. همچنین ماه اکتبر شاهد بیشترین تعداد حملات به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز از ماه مارس بوده است.
هشدار مقام‌های منطقه‌ای درباره پیامدهای جنگ
نگرانی از گسترش دوباره جنگ در نشست سالانه «گفت‌وگوی منامه» در بحرین نیز بازتاب داشت. انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی، با اشاره به فاصله مواضع ایران و آمریکا گفت اگر این اختلاف‌ها کاهش نیابد، باید نگران بدترین سناریوها بود.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، نیز در این نشست هشدار داد که دور بعدی تشدید درگیری‌ها می‌تواند خطرناک‌تر و ویرانگرتر باشد و به نتیجه‌ای نخواهد رسید.
چین نیز اعلام کرده است که در اوایل تا اواسط ماه نوامبر فرستاده ویژه‌ای را به ایران، عمان و عربستان سعودی اعزام خواهد کرد تا درباره تحولات منطقه‌ای با مقام‌های این کشورها گفت‌وگو کند.
قالیباف: «توپ در زمین آمریکاست»
در تهران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز سه‌شنبه ۱۲ آبان در نطق پیش از دستور خود در مجلس، با اشاره به احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی، گفت جمهوری اسلامی همزمان با آمادگی دفاعی، به طرف آمریکایی پاسخ داده و اکنون مسئولیت جلوگیری از جنگ بر عهده واشنگتن است.
قالیباف گفت: «جمهوری اسلامی ایران همان‌گونه که با انگشت روی ماشه برای نبرد آماده است، پاسخی مقتدرانه و عقلانی به طرف آمریکایی داده است و اکنون توپ در زمین آمریکاست که از جنگ جلوگیری کند.»
او همچنین هشدار داد که هرگونه اقدام نظامی جدید آمریکا با پاسخی متفاوت از گذشته روبه‌رو خواهد شد و گفت پاسخ ایران به آن‌چه «خطای محاسباتی دشمن» خواند، محدودیت جغرافیایی نخواهد داشت.
رئیس مجلس ایران در بخش دیگری از سخنانش بر ضرورت حفظ انسجام داخلی تأکید کرد و آن را مهم‌ترین عامل بازدارندگی در برابر حملات احتمالی دانست. او همچنین به افزایش قیمت‌ها و فشار اقتصادی بر خانواده‌ها اشاره کرد و از دولت و نهادهای نظارتی خواست کنترل بازار و مقابله با افزایش قیمت‌ها را در اولویت قرار دهند.
اظهارات قالیباف در حالی بیان می‌شود که تهران و واشنگتن، از یک سو از آمادگی برای ادامه درگیری نظامی سخن می‌گویند و از سوی دیگر، مسیر مذاکرات غیرمستقیم را باز نگه داشته‌اند. حملات محدود اخیر آمریکا نیز نشان می‌دهد که با وجود تلاش‌های دیپلماتیک، خطر بازگشت به رویارویی نظامی گسترده همچنان پابرجاست.
نظرها
نظری وجود ندارد.