ونس جنگ علیه ایران را دلیل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات دانست ـ واکنش‌ها به شکست ترامپ

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، چهارشنبه ۱۳ آبان / ۴ نوامبر جنگ علیه ایران را دلیل اصلی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست؛ انتخاباتی که به‌طور گسترده به‌عنوان همه‌پرسی درباره عملکرد و سیاست‌های دونالد ترامپ ارزیابی می‌شود.

ونس در پیامی مفصل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل واقعی شکست ما برای تقریباً همه روشن است؛ دلیل شکست ما جنگ است. خود رئیس‌جمهوری هم دیشب همین را گفت.»

او با اشاره به پیامدهای سیاسی جنگ افزود: «اگر می‌خواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن اکثریت سنا برای شش سال آینده بهایی بود که ارزش پرداختن داشت، این کار را بکنید. بگویید هزینه‌ای بود که پرداختنش می‌ارزید. موافق باشید یا مخالف، دست‌کم این موضعی صادقانه است.»

معاون ترامپ تأکید کرد: «همه می‌دانند چرا شکست خوردیم و هر گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره مسیری که از این‌جا به بعد باید طی کنیم، باید از همین نقطه آغاز شود.»

به‌گزارش گاردین، اظهارات ونس در شرایطی مطرح می‌شود که او پیش‌تر یکی از چهره‌های اصلی تلاش‌های دولت ترامپ برای دستیابی به توافق با تهران بود و بنا بر گزارش‌ها، درباره جنگ ادامه‌دار علیه ایران نیز تردیدهایی داشت. به‌نظر می‌رسد او با این موضع‌گیری در پی فاصله گرفتن از جنگی است که در افکار عمومی آمریکا محبوبیت چندانی ندارد؛ آن هم در شرایطی که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال نامزدی او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ افزایش یافته است.

دونالد ترامپ نیز شامگاه سه‌شنبه، پیش از انتشار اظهارات ونس، به نقش جنگ علیه ایران در شکست جمهوری‌خواهان اذعان کرده بود. او با اشاره به نتایج انتخابات، جنگ را یکی از عوامل مؤثر در شکست حزب خود معرفی کرد و در عین حال تأکید کرد که نتیجه انتخابات را شکست شخصی خود نمی‌داند و از تصمیمش برای جنگ علیه ایران ابراز پشیمانی نکرد.

واکنش رهبران جهان به شکست جمهوری‌خواهان

در ایران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و از مذاکره‌کنندگان ارشد جمهوری اسلامی، شکست جمهوری‌خواهان را به جنگ حل‌نشده آمریکا علیه تهران مرتبط دانست. او نوشت: «به‌خاطر وجدان یا هزینه‌های زندگی، آمریکایی‌ها به جنگ نه گفتند و ما از این پیام حمایت می‌کنیم.»

قالیباف در ادامه هشدار داد اگر دولت آمریکا برای تأمین منافع قدرت‌های خارجی و کسانی که به‌گفته او از این کشور باج‌خواهی می‌کنند، اراده عمومی مردمش را نادیده بگیرد، با پیامدهای سنگینی روبه‌رو خواهد شد.

در اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور و متحدان راست‌ افراطی او تاکنون واکنش علنی به نتایج انتخابات آمریکا نشان نداده‌اند. با این حال، چهره‌های مخالف دولت نتانیاهو از نتایج انتخابات برای انتقاد از سیاست‌های او استفاده کردند.

یائیر گولان، از رهبران مخالف دولت، نتایج انتخابات را نشان‌دهنده میزان مخالفت با نتانیاهو در میان هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه آمریکا دانست و هشدار داد ائتلاف حاکم ممکن است اسرائیل را بیش از پیش به انزوای جهانی و رویارویی با واشنگتن، مهم‌ترین متحدش، سوق دهد.

یائیر لاپید، رهبر مخالفان دولت اسرائیل، نیز گفت نتایج انتخابات عملاً هرگونه احتمال تشکیل دولت وحدت ملی به رهبری نتانیاهو را منتفی می‌کند.

در بریتانیا، اندی برنهام، نخست‌وزیر این کشور، ابراز امیدواری کرد نتایج انتخابات آمریکا فرصتی برای تمرکز دوباره بر پایان دادن به جنگ علیه ایران و کاهش فشارهای ناشی از افزایش هزینه‌های زندگی در جهان فراهم کند.

صادق خان، شهردار لندن، نیز پیروزی دموکرات‌ها را تبریک گفت و در شبکه ایکس نوشت: «با تمرکز بر امید، اتحاد و حمایت از خانواده‌ها در برابر هزینه‌های زندگی، کارزار انتخاباتی دموکرات‌ها در واقع رد سیاست‌های مخرب و تفرقه‌افکنانه دونالد ترامپ بود.»

در آفریقای جنوبی، سیریل رامافوسا، رئیس‌جمهوری این کشور، با اشاره به نتایج انتخابات آمریکا گفت: «مردم آمریکا نظر خود را اعلام کرده‌اند.» او افزود امیدوار است این تحولات دوره تازه‌ای در روابط بین‌المللی ایجاد کند و به نزدیک‌تر شدن مواضع دو کشور در روابط دوجانبه بینجامد.

در اروپا نیز نتایج انتخابات با استقبال شماری از رهبران و مقام‌های سیاسی روبه‌رو شد. پدرو سانچز، نخست‌وزیر سوسیالیست اسپانیا و از منتقدان سرسخت ترامپ در اروپا، این نتایج را نشانه عقب‌نشینی جریان راست افراطی و بازگشت نیروهای پیشرو به صحنه سیاسی دانست.

سانچز در شبکه ایکس نوشت: «جامعه آمریکا به سیاست‌هایی رأی منفی داد که تنها به فقیرتر شدن مردم منجر می‌شوند؛ علیه نفرت، تبعیض جنسیتی، انکار تغییرات اقلیمی و امتیازات نخبگان.» او با اشاره به تحولات سیاسی در برزیل و آمریکا پیش‌بینی کرد که اتفاق مشابهی به‌زودی در اسپانیا نیز رخ خواهد داد.

دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، نیز با انتشار پیامی اعلام کرد: «امروز دموکراسی در آمریکا پیروز شد.» او ابراز امیدواری کرد نتایج انتخابات به ثبات بیشتر در منطقه اروپا و شرق اروپا کمک کند. توسک همچنین به ترامپ توصیه کرد از حق وتو به‌عنوان شیوه‌ای برای اداره کشور بیش از اندازه استفاده نکند؛ اظهارنظری که به نظر می‌رسد کنایه‌ای به کارول ناوروکی، رئیس‌جمهوری مخالف دولت لهستان و متحد ترامپ، باشد.

یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، نیز نتایج انتخابات را «پیامی سیاسی قدرتمند درباره تغییر جهت‌گیری رأی‌دهندگان آمریکایی» توصیف کرد. او گفت اکنون صداهایی در سیاست آمریکا در حال ظهور هستند که در موضوعاتی مانند محیط زیست، سیاست خارجی و کمک‌های توسعه‌ای به مواضع اروپا نزدیک‌ترند.

بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، پیروزی تاریخی دموکرات‌ها را تبریک گفت. یوهان واده‌فول، وزیر خارجه این کشور، نیز اظهار امیدواری کرد کنگره جدید آمریکا همچنان از اوکراین حمایت کند و برای پایان دادن به جنگ این کشور، فشار بر روسیه را افزایش دهد.

در فرانسه، رولان لسکور، وزیر دارایی، درباره پیامدهای انتخاباتی برای سیاست‌های آینده ترامپ گفت رئیس‌جمهوری آمریکا اکنون با دو مسیر روبه‌رو است: یا پیام رأی‌دهندگان را می‌پذیرد و به‌ویژه در زمینه قیمت سوخت و مسائل اقتصادی در سیاست‌های خود تجدیدنظر می‌کند و از شدت مداخله‌های بین‌المللی می‌کاهد، یا مسیر کنونی را ادامه می‌دهد. او تأکید کرد تحولات روزهای آینده باید با دقت دنبال شود.

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت رأی‌دهندگان آمریکایی انتخاب خود را به‌روشنی اعلام کرده‌اند. او ابراز امیدواری کرد کنگره جدید همچنان به حمایت از اوکراین ادامه دهد و فشارها بر روسیه را افزایش دهد. کالاس تأکید کرد اروپا و آمریکا در صورت همکاری با یکدیگر برای وادار کردن مسکو به پایان جنگ، قدرت بیشتری خواهند داشت.

در مقابل، کرملین اعلام کرد امیدوار است نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر آن‌چه تلاش‌های صلح‌جویانه ترامپ در ارتباط با جنگ اوکراین می‌خواند، تأثیر منفی نگذارد.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در اظهاراتی که رسانه‌های دولتی روسیه منتشر کردند، گفت: «صادقانه امیدواریم او تلاش‌های خود برای برقراری صلح را ادامه دهد.»