هفتاد سالگی راجر واترز و حاشیه‌هایش

راجر واترز، یکی از بنیانگذاران پینک‌فلوید و از چهره‌های برجسته موسیقی راک همزمان با هفتاد سالگی‌اش، روز گذشته، ۱۵ شهریور (۶ سپتامبر) در ورزشگاه «اسپریت» در شهر دوسلدورف در آلمان روی صحنه رفت و یک بار دیگر قطعه «دیوار» (The Wall ) را که از آن به عنوان شاهکار موسیقی راک و مهم‌ترین اثر پینک‌فلوید یاد می‌کنند، اجرا کرد.

یک رویداد به‌یادماندنی

منتقدان از این کنسرت که به شکل چندرسانه‌ای اجرا شد به عنوان «معیاری برای چگونگی اجرای کنسرت‌ موسیقی راک» و یک «رویداد به‌یاد ماندنی» و «یکی از رویدادهای مهم تاریخ موسیقی راک» یاد کردند. با این حال کنسرت هفتادسالگی راجر واترز با حاشیه‌هایی همراه بود: جامعه یهودیان آلمان به خاطر آنچه که «تبلیغات ضد یهود» خواند، این کنسرت را تحریم کرد.

در این کنسرت واترز همچون کنسرت‌های دیگری که از سال ۲۰۱۰ تاکنون در کشورهای اروپایی برگزار می‌کند، یک خوک بادکنکی عظیم را که بر سینه‌اش ستاره داوود نمایان بود، روی صحنه آورد. این نمایش خشم جامعه یهودیان را برانگیخت و واترز را به یهودی‌ستیزی متهم کردند.

چهارشنبه هفته گذشته کنسرت واترز در برلین هم برگزار شد. برخی از ناظران این کنسرت را حتی با تبلیغات ضد یهود نازی‌ها در بازی‌های المپیک سال ۱۹۳۶ در برلین مقایسه کردند.

راجر واترز اما اتهام یهودی‌ستیزی را رد کرد و گفت کنسرت او و جلوه‌های ویژه‌ای که روی صحنه به کار گرفته است، بر ضد جنگ و فاشیسم طراحی شده‌اند.

پینک فلوید متولد می‌شود

راجر واترز در سال ۱۹۴۳ در جنوب لندن متولد شد. او ابتدا تحت تأثیر موسیقی بلوز و موسیقی فالک محلی قرار داشت و بعدها در سال‌های دهه ۱۹۶۰ از جان لنون و باب دیلن هم به ویژه در ترانه‌سرایی تأثیراتی پذیرفت.

واترز در سال ۱۹۶۵ همراه با عده‌ای از دوستان دانشجویش گروه موسیقی «پینک فلوید» را بنیان گذاشت. پینک فلوید یکی از مهم‌ترین گروهای‌ِ موسیقی راک انگلیسی است. این گروه با موسیقی پراگرسیو و روان‌گردانش در سراسر جهان درخشش‌هایی به‌دست آورد و نامدار شد.

پینک فلوید تا سال ۱۹۶۸ با سید برِت، (گیتار)، راجر واترز (گیتار بیس)، ریچارد رایت (کیبورد) و نیک میسن (درام) روی صحنه می آمدند. اما در آوریل سال ۱۹۶۸سید برت به دلیل مشکلات روحی گروه را ترک کرد و پس از او راجر واترز در نوشتن ترانه‌های گروه نقش زیادی ایفا کرد.

«نیمه تاریک ماه»، «کاش اینجا بودی»، «جانوران» و «دیوار» از آثار به‌یادماندکی پینک فلوید است. در میان این آثار «دیوار» جایگاه بلندتری دارد. پینک فلوید برای نخستین بار در سال ۱۹۸۰ آلبوم «دیوار» را با موضوعاتی مانند جنگ، هراس و تنهایی و بی‌پناهی انسان منتشر کرد و با اقبال گسترده‌ای در سراسر جهان مواجه شد. آلبوم دیوار در میلیون‌ها نسخه به فروش رفته و از مهم‌ترین آثار تاریخ موسیقی راک به‌شمار می‌آید.

تجربیات صوتی و اجراهای زنده و بلند

در سال ۱۹۸۵ راجر واتِرز که پس از سید برت نقش اصلی در آهنگسازی و سرودن اشعار پینک فلوید را بر عهده داشت، به دلیل اختلاف با اعضای گروه از آن‌ها جدا شد و پس از آن پینک فلوید بدون همراهی واترز دو آلبوم «لغزش آنی در عقل» و« زنگ دسته‌بندی» را منتشر کردند.

واترز اما به تنهایی به کارش ادامه داد و چندین آلبوم منتشر کرد. اما با وجود موفقیت‌هایی که بیش از همه در زمینه اقتصادی به‌دست آورد، نتوانست از نظر هنری چندان درخششی داشته باشد.

حق انتشار قطعه «دیوار» به واترز تعلق دارد. او از این حق استفاده کرد و از سال ۲۰۱۰ تاکنون این قطعه را در کنسرت‌هایی در سراسر جهان اجرا می‌کند.

مهم‌ترین ویژگی «دیوار» همچون آثار دیگر پینک فلوید استفاده از اشعار فلسفی، تجربیات صوتی و اجراهای زنده پیچیده و بلند است.

دیواری از جنس موسیقی

راجر واترز از نظر سیاسی هم بحث‌برانگیز بوده است. او از مخالفان سیاست‌های اسرائیل در مقابله با فلسطینیان است و دولت اسرائیل را با دولت آفریقای جنوبی در زمان آپارتاید مقایسه می‌کند.

قطعه «دیوار» از سویه‌های اتوبیوگرافیک هم برخوردار است. واترز که در جنگ جهانی دوم پدرش را از دست داد و یتیم ماند، برای این موضوع در «دیوار» بیان موسیقایی و عاطفی یافته است. او در گفت‌و‌گویی با «تلگراف» گفته است که گذشته‌اش موسیقی او را از نظر محتوایی تحت تأثیر قرار داده.

او همچنین گفته است که قصد دارد با موسیقی دیواری به دور خودش بکشد، چنانکه نتواند چیز دیگری را بشنود، ببیند یا احساس کند.

راجر واترز در هفتاد سالگی هرگونه احتمال همکاری مجدد با اعضای دیگر پینک فلوید را رد کرد و گفت: «پینک فلوید در سال ۱۹۸۵تمام شد و در آینده هم تغییری در این وضع پیش نمی‌آید.»