بایگانی بخش تاریخ و یاد



محمود اعتمادزاده (م.ا.به‌آذین)، نویسنده و مترجم ایرانی

به‌آذین: طرحی مینیاتوری از سرگذشت جنبش روشنفکری ایران

کانون نویسندگان ایران متحول شده. مسعود نقره‌کار با اشاره به جناح‌بندی‌ها در کانون در سال‌های اول انقلاب ابعاد این تحول را نشان می‌دهد.

فریدون فرخزاد از زبان شعبان جعفرى

رضا علامه‌زاده - یکى از غریب‌ترین و بحث‌انگیزترین بازیگران تاریخ معاصر کشورمان مقابل میکروفن هما سرشار خاطراتی هم از فریدون فرخزاد نقل می‌کند.

خمینیسم چه بود؟ – گفت‌وگو با مترجم کتاب «خمینیسم»

خمینیسم چیست؟ کسری امیرشاهی، مترجم کتاب "خمینیسم" اثر یرواند آبراهامیان، در گفت‌و‌گو با زمانه به مرور انتقادی این کتاب و نکته‌های اصلی آن درباره نخستین رهبر جمهوری اسلامی می‌پردازد.

تن تن و گالری خیانتکاران

به مناسبت تولد ژرژ پراسپر رمی (هرژه) نگاهی داریم به تاریکترین فصل زندگی او: زمانی که از قضا بهترین نمونه‌های داستان تن‌تن هم محصول همان دوران است.

همچنان که می‌میرم

عبدی کلانتری- یکی از مهمترین ویژگی‌های آثار نجف دریابندری غنی کردن و پروراندن جنبه‌های مختلف یک زبان «ضد ادبی» است. سادگی و طبیعی بودن این زبان فریبنده است.

چند تکه در یادِ نجف دریابندری، فرزند خلف دریا

فرزندِ ناخدا خلف ظلم‌آبادی و مریم که در آبادان پرورش یافته بود از نوجوانی با زبان انگلیسی آشنا شد. او اثر را از نو به فارسی تألیف می‌کرد. یک پدیده تکرارنشدنی.    

حسن انوشه: سرخوردگی‌های همکاری با وزارت ارشاد

بابک بهرامی - انوشه فرهنگ‌نویس بود و به تاریخ و اقوام ایران علاقمند. با «دانشنامه ادب فارسی» همکاری پردردسری با وزارت ارشاد اسلامی آغاز کرد.

چگونه مردن را در روزانه‌نویسی آموختن

حمید فرازنده – این نوشته حاوی تأملاتی است در باره‌ی «روزها در راه» نوشته‌ی شاهرخ مسکوب که ۲۳ فروردین پانزدهمین سالمرگ اوست.

فرزانه تأییدی، بازیگر سینما و تئاتر در تبعید درگذشت

نقش‌آفرینی در دو فیلم «خاک» و‌ «سفر سنگ» به کارگردانی مسعودکیمیایی و‌ «فریاد زیر آب» ساخته سیروس الوند نام او را در سینما ماندگار کرد.

«مسلمان نیستم، بابی‌ام»:  جذابیت باب برای هوادارانش چه بود؟

بابک بهرامی – نویسندگان مقالات کتاب «باب و جامعه بابی ایران»، تاش کرده‌اند با بررسی آرمان‌های آیین بابی پاسخی برای این پرسش بیابند.

بتهوون به توصیف آدورنو

حمید فرازنده – سال ۲۰۲۰ را به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد لودویگ فان بتهوون، سال بتهوون نامگذاری کرده‌اند. معرفی و ترجمه جستار «سبک متأخر بتهوون» اثر آدورنو به این مناسبت.

ملی شدن صنعت نفت؛ آیا رزم‌آرا می‌توانست سرنوشت دیگری برای «نفت» رقم بزند؟

حمیدرضا یوسفی: پس از رد قرارداد الحاقی گس–گلشائیان از سوی کمیسیون نفت، سپهبد حاجی‌علی رزم‌آرا توانست موافقت انگلیس را در موضوع اصل تقسیم سود براساس ۵۰-۵۰ کسب کند، ولی هیچ‌گاه به شکل علنی درباره این...

اُولِی، از پیشتازان هنر پرفورمنس درگذشت

نام اصلی او «فرانک اووه لایزیپن» بود و زاده آلمان. او با مارینا آبراموویچ به شهرت رسید. اولی و مارینا در طی یک دهه همکاری و زندگی، ۱۴ کار مشترک تولید کردند.

ژان دانیل: وجدان بیدار چپ و روزنامه‌نگاری فراتر از خبر

دانیل نقش مهمی در تلاش‌ها برای برابری جنسیتی و به تصویب رساندن قوانینی چون آزادی سقط جنین، حقوق همجنس‌گرایان و قوانین علیه نژادپرستی داشت.

دفتر و چاپخانه نشریه فکاهی توفیق تخریب شد

این ساختمان‌ها نمایانگر بخشی از تاریخ مطبوعات انتقادی اجتماعی ایران از حکومت پهلوی اول تا آغاز انقلاب‌اند. این بناها از حافظه تاریخی پایتخت زدوده می‌شوند.

تهران فلینی: شهرِ تضادهایِ کابوس‌وار

می‌خواهید در قالبی فلینی‌وار فیلمی درباره تهران بسازید. تهران را چگونه معرفی می‌کنید؟ ناصر زراعتی پاسخ می‌دهد.

تهران فلینی: بزک شده به یک هیأت شنیع

می‌خواهید در قالبی فلینی‌وار فیلمی درباره تهران بسازید. تهران را چگونه معرفی می‌کنید؟ لیلا سامانی، نویسنده پاسخ می‌دهد: