بایگانی بخش تاریخ و یاد



محمود اعتمادزاده (م.ا.به‌آذین)، نویسنده و مترجم ایرانی

«توده‌ای‌های کانون نویسندگان» چه می‌گفتند و چه می‌خواستند؟

جلال سرفراز- روی سخنم با مسعود نقره‌کار است. دوست قدیم و ندیم، که حالا در جایگاه دانای کل می‌کوشد تا تاریخ کانون نویسندگان ایران را تمام و کمال بازگو شود.

میدان انقلاب تهران: قلبی که هنوز می‌تپد

رها رستمی – میدان انقلاب تهران، میدان خاطره‌هاست. این میدان فشرده تاریخ ایران معاصر است. نمادها عوض می‌شوند، میدان و اطرافش صحنه بحث و تظاهرات می‌شود، و نیز دستگیری و سرکوب. میدان همچنان مقاومت می‌کند.

به‌آذین: طرحی مینیاتوری از سرگذشت جنبش روشنفکری ایران

کانون نویسندگان ایران متحول شده. مسعود نقره‌کار با اشاره به جناح‌بندی‌ها در کانون در سال‌های اول انقلاب ابعاد این تحول را نشان می‌دهد.

تاریخ فراموش شده ناسیونالیسم ایرانی

مهتاب دیوسالار − گفت‌وگو با افشین مرعشی، استاد تاریخ در دانشگاه اوکلاهما، در باره کتاب جدید او «تبعید و ملت: جامعه پارسی هند و ساخت ایران مدرن»

خودِ همین رضا قطبى کمونیست بود دیگه!

دو تکه دیگر از گفته‌های شعبان جعفری در مصاحبه با هما سرشار به گزینش رضا علامه‌زاده برای نشان دادن یکی از شخصیت‌های کودتایی که می‌خواهند آن را «قیام ملی» جلوه دهند.

ماجرای اخراج به‌آذین از کانون نویسندگان چه بود؟

در گفت‌وگو با مسعود نقره‌کار، نویسنده و پژوهشگر ساکن آمریکا، تلاش کرده‌ایم به جنبه‌هایی از زندگی محمود اعتمادزاده با تخلص «به‌آذین» از چهره‌های مطرح تاریخ ادبیات معاصر ایران بپردازیم.

فریدون فرخزاد از زبان شعبان جعفرى

رضا علامه‌زاده - یکى از غریب‌ترین و بحث‌انگیزترین بازیگران تاریخ معاصر کشورمان مقابل میکروفن هما سرشار خاطراتی هم از فریدون فرخزاد نقل می‌کند.

خمینیسم چه بود؟ – گفت‌وگو با مترجم کتاب «خمینیسم»

خمینیسم چیست؟ کسری امیرشاهی، مترجم کتاب "خمینیسم" اثر یرواند آبراهامیان، در گفت‌و‌گو با زمانه به مرور انتقادی این کتاب و نکته‌های اصلی آن درباره نخستین رهبر جمهوری اسلامی می‌پردازد.

تن تن و گالری خیانتکاران

به مناسبت تولد ژرژ پراسپر رمی (هرژه) نگاهی داریم به تاریکترین فصل زندگی او: زمانی که از قضا بهترین نمونه‌های داستان تن‌تن هم محصول همان دوران است.

همچنان که می‌میرم

عبدی کلانتری- یکی از مهمترین ویژگی‌های آثار نجف دریابندری غنی کردن و پروراندن جنبه‌های مختلف یک زبان «ضد ادبی» است. سادگی و طبیعی بودن این زبان فریبنده است.

چند تکه در یادِ نجف دریابندری، فرزند خلف دریا

فرزندِ ناخدا خلف ظلم‌آبادی و مریم که در آبادان پرورش یافته بود از نوجوانی با زبان انگلیسی آشنا شد. او اثر را از نو به فارسی تألیف می‌کرد. یک پدیده تکرارنشدنی.    

حسن انوشه: سرخوردگی‌های همکاری با وزارت ارشاد

بابک بهرامی - انوشه فرهنگ‌نویس بود و به تاریخ و اقوام ایران علاقمند. با «دانشنامه ادب فارسی» همکاری پردردسری با وزارت ارشاد اسلامی آغاز کرد.

چگونه مردن را در روزانه‌نویسی آموختن

حمید فرازنده – این نوشته حاوی تأملاتی است در باره‌ی «روزها در راه» نوشته‌ی شاهرخ مسکوب که ۲۳ فروردین پانزدهمین سالمرگ اوست.

فرزانه تأییدی، بازیگر سینما و تئاتر در تبعید درگذشت

نقش‌آفرینی در دو فیلم «خاک» و‌ «سفر سنگ» به کارگردانی مسعودکیمیایی و‌ «فریاد زیر آب» ساخته سیروس الوند نام او را در سینما ماندگار کرد.

«مسلمان نیستم، بابی‌ام»:  جذابیت باب برای هوادارانش چه بود؟

بابک بهرامی – نویسندگان مقالات کتاب «باب و جامعه بابی ایران»، تاش کرده‌اند با بررسی آرمان‌های آیین بابی پاسخی برای این پرسش بیابند.

بتهوون به توصیف آدورنو

حمید فرازنده – سال ۲۰۲۰ را به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد لودویگ فان بتهوون، سال بتهوون نامگذاری کرده‌اند. معرفی و ترجمه جستار «سبک متأخر بتهوون» اثر آدورنو به این مناسبت.

ملی شدن صنعت نفت؛ آیا رزم‌آرا می‌توانست سرنوشت دیگری برای «نفت» رقم بزند؟

حمیدرضا یوسفی: پس از رد قرارداد الحاقی گس–گلشائیان از سوی کمیسیون نفت، سپهبد حاجی‌علی رزم‌آرا توانست موافقت انگلیس را در موضوع اصل تقسیم سود براساس ۵۰-۵۰ کسب کند، ولی هیچ‌گاه به شکل علنی درباره این...