بایگانی بخش تاریخ و یاد



شعار صور اسرافیل: «حریت، مساوات، اخوت»

۱۱۱سال پیش، میرزا جهانگیر خان شیرازی روزنامه‌نگار و روشنفکر جنبش مشروطه، به فرمان شاه اعدام شد. گفت وگو با اسد سیف.

بیژن مفید، هنرمندی که مخالف نادانی و خرافات بود

۲۲ خرداد سالروز تولد بیژن مفید است. قصه زندگی او در تبعید به سر آمد اما قصه‌های او در مخالفت با خرافات در جامعه مذهب‌زده باقی ماند.

نیکولو ماکیاوللی، راهگشای اندیشه‌ی سیاسی مدرن

بهرام محیی ـ ماکیاوللی (ماکیاولی) مناقشه‌برانگیزترین متفکر تاریخ اندیشه‌ی سیاسی است. او را ستایش و نکوهش می‌کنند. رساله‌ی «شهریار» را «انجیل هنر کشورداری» می‌نامند. ۵۵۰ سال از زادروز او می‌گذرد.

خانه احمد شاملو به سرنوشت خانه فروغ فرخزاد دچار نخواهد شد

خانه تاریخی احمد شاملو در معرض تخریب قرار دارد. سازمان میراث فرهنگی درصدد است تا این خانه را حفظ و از تخریب غیرقانونی آن جلوگیری کند

انقلاب ایران به روایت اسناد درونی حزب کمونیست ایتالیا ــ شرایط پس از سقوط شاه

در پاییز ۱۹۷۸، زیگموند گینزبرگ، خبرنگار جوان عثمانی‌تبار روزنامه «لونیتا» (L’Unita) ــ نشریه ارگان مرکزی حزب کمونیست ایتالیا ــ به ایران رفت تا به پوشش رویدادهای انقلاب ایران بپردازد. این دومین گزارش سری او برای...

قدیمی‌ترین روزنامه‌فروش ایران درگذشت

محمدابراهیم رنجبر امیری بیش از ۸۰ سال از عمر خود را در مطبوعات گذرانده بود. او معتقد بود قدیم‌ها روزنامه‌ها مردم‌پسند‌تر بودند اما امروز تنوع روزنامه‌ها زیاد است ولی همگی یک حرف را می‌زنند.

جمشید مشایخی درگذشت

بهروز وثوقی نام و خاطره او را گرامی داشت و روحانی هم پیامی صادر کرد. فعالیت هنری مشایخی در قبل و بعد از انقلاب متفاوت است.

پرده‌های مصدق، کسی که همچنان «مدد ایستادگی» است

پرستو فروهر − مصدق به قول مادرم «مددِ ایستادگی» است. او نماد تجربه‌ای است گرانقدر و یادآور امکان و تلاش ما برای جور دیگری بودن.

فرنگیس حبیبی، در گستره‌ یک زندگی برای ایران

فرنگیس حبیبی در "جنگ با من از دور سخن گفته است" راوی سال‌های انقلاب و تبعید است به زبانی شاعرانه. گذری در جهان این کتاب که از جنس زندگی ماست.

فرنگیس حبیبی روزنامه‌نگار، فرنگیس حبیبی نویسنده

فرنگیس حبیبی فقط یک روزنامه‌نگار فرهنگی نبود. او از نسل نویسندگانی بود که در «میدان» هم حضور دارند.

آقای رشدی، به سختی می‌توانم با شما ابراز همبستگی کنم

یک نامه از میان نامه‌های تاریخی نویسندگان تبعیدی ایران به سلمان رشدی در سی‌امین سالگرد صدور فتوای قتل او. سخن فهیمه فرسایی با سلمان رشدی.

انتشار کتاب خاطرات یک تروریست: «من نقال قهوه خانه میکونوس هستم»

یک روایت تک‌صدایی از ترور مخالفان جمهوری اسلامی در برلین، در پوشش خاطره‌نویسی برای مظلوم‌نمایی.

پنهان و آشکارِ خیابان نووسکی

احمد خلفانی - نیکولای گوگول داستان معروف "خیابان نووسکی" را با این جملات شروع می‌کند: "چیزی زیباتر از خیابان نووسکی نیست. و برای این شهر نووسکی همه چیز است."

احمد تفضلی: زبانشناسی که قربانی قتل‌های زنجیره‌ای شد

۲۲ سال پیش در چنین روزی دانشگاه تهران یکی از برجسته‌ترین استادان زبان‌شناسی را از دست داد. احمد تفضلی نامی آشنا در محافل علمی جهان بود.

ساعدی، روایت ناتمام

رضا براهنی- ساعدی برای من نه یک آغاز داشت، نه یک پایان، و نه حتی یک میانه‌ی زندگی درست و حسابی. زندگی انسان مرکب از همه‌ی زمان‌های اوست.

انور خامه‌ای، آخرین بازمانده گروه «۵۳ نفر» درگذشت

او با صادق هدایت، بزرگ علوی و نیما یوشیج و جلال آل‌احمد معاشرت داشت. از بنیانگذاران حزب توده و از منتقدان استالینیسم بود. یکی از نسل کمیاب.

ترانه‌ای با صدای آنجلیک کیجو در صدمین سالگرد جنگ جهانی اول

خواننده سرشناس آفریقایی ترانه «Blwu» را که بیانگر آرزوی صلح در جهان است به زبان یکی از اقوام غرب آفریقا خواند. این ترانه یادآور جنگ خونین تحمیلی به غرب آفریقا هم بود.