بایگانی بخش تاریخ و یاد



هادی غفاری: هیچکس جز خدا و خلخالی نمی‌داند قاتل هویدا کیست

آخوند کلت به دست در صدر انقلاب و رئیس کنونی مؤسسه الهادی تلویحاً صادق خلخالی را قاتل امیر عباس هویدا معرفی می‌کند.

مأموران امنیتی مانع از برگزاری مراسم بزرگداشت احمد شاملو شدند

پنج نفر از دوستداران شاعر ملی ایران از جمله دو تن از اعضای کانون نویسندگان ایران بازداشت شدند. درهای امام‌زاده طاهر کرج بسته ماند.

احمد شاملو: شاعر ملی ما

مجید نفیسی - زمینه پیدایش مفهوم "شاعر ملی" در دوران مشروطه فراهم آمد. نمونه‌های زیادی در تاریخ معاصر از شاعران ملی در دست نیست با استثناهایی.

«آزادی نسوان» و «موقوفی مجازات اعدام» − یک سند تاریخی

صد سال پیش در یک سند حزبی، «مرامنامه فرقه سوسیالیست ایران»، خواست آزادی زنان و لغو مجازات اعدام ذکر شده است. گفت‌وگو با تورج اتابکی

این نبود ای کوچه‌سازان، آرزوی کوچه‌ها

مریم قهرمانی − عکسی را که می‌بینید به دلیل بار نمادین آن می‌تواند شاخص این نوشته باشد. سیرِ درزمانیِ تغییر نام‌های پیشا-پساانقلابی در قالب تصویر خیابان پهلوی-مصدق و ولی‌عصر بازنمایی شود.

پافشاری بر اصول به دورانی که تحقق آن‌ها ممکن نیست

آرش سرکوهی – اولویت شرافت اخلاقی و پرنسیپ‌های بنیادین بر تصمیم‌های سیاسی به اصطلاح "واقع بینانه" در نمونه اتو ولس. این نکته در روزگار ما کمرنگ شده است.

«راهی دیگر» برای شناخت شاخه‌ای از نهضت مسلحانه ایران قبل از انقلاب

ناصر مهاجر و تورج اتابکی تلاش کرده‌اند از منظر رهروان و بازماندگان چریک‌های فدایی خلق ایران، نوری بر نهضت مسلحانه بتابانند. گفت‌وگویی با آن‌ها.

صادق خلخالی نماد «انقلاب اسلامی»

روند قدرت گرفتن خلخالی با تأیید و پشتیبانی شماری از گروه‌های چپ، مجاهدین و سکوت بسیاری از نیروهای ملی و مترقی صورت گرفت.

روایت یک وکیل فرانسوی از قطب‌زاده و خمینی در پشت صحنه انقلاب

سی و هشت سال پش از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه، وکیل فرانسوی از پشت صحنه انقلاب در ماجراهای بین‌المللی می‌گوید؛ از اینکه که چگونه امیدهای ۱۹۷۸ به سرخوردگی‌های ۱۹۸۲ بدل شد

از پاییدن شهبانو تا زایاندن شاه

مریم قهرمانی – این نوشته تأملی است انتقادی بر خشونت بازتولیدشده در ادبیات شعارها و دیوارنوشته‌های انقلاب ۱۳۵۷ ایران.

اشغال سفارت آمریکا: سرگذشت گرو‌گان‌گیران

ایرج مصداقی – این مقاله در واکنش به یک اظهار نظر خامنه‌ای نوشته شده است که گفته دانشجویان گروگان‌گیر چون انگیزه‌شان ضعیف بود «بعداً رفتند با آمریکایی‌ها صحبت کردند و عذرخواهی کردند».

زیر تل ویرانه‌های جنگ از نگاه هاینریش بُل

فهیمه فرسایی - بُل بر این باور بود که نوشتن از واقعیات با دیدگاهی انتقادی به تغییر جهان می‌انجامد. او می‌گفت: «من با نوشتن جهان را تغییر می‌دهم.»

چرا وعده‌ کمونیسم اسلامی محقق نشد؟

برای دوران کوتاهی پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷، به نظر می‌رسید که ممکن است انقلاب در روسیه زیر بیرق مشترک کمونیسم و اسلام در مناطق گسترده‌ای از جهان ادامه و گسترش یابد.

تزهای مارتین لوتر و آغاز جنبش دین‌پیرایی

این مقاله که به مناسبت پانصدمین سالگرد رفورماسیون ترجمه شده، به سیر فکری لوتر، زمینه اجتماعی-سیاسی اندیشه‌‌های او و تأثیر اصلاح دینی بر آلمان و اروپا می‌پردازد.

تحریف تاریخ معاصر ایران به درد چه کسی می‌خورد و دود این آتش در نهایت به چشم چه کسی می‌رود؟

احد پیراحمدیان – مصاحبه خانم فاطمه صادقی درباره پدرشان شیخ صادق خلخالی بحث‌انگیز شده است. این نوشته سعی می‌کند به وجه کلی‌تر موضوع بحث بپردازد.

کنکاشی بر نفرت از شریعتی

رضا علیجانی – در کامنت‌هایی که در اینترنت پای مقالات مربوط به علی شریعتی می‌نویسند، موجی از نفرت به چشم می‌خورد. این نفرت از چه ناشی می‌شود؟ شریعتی به راستی کیست و فکر او سرنوشتی...

در ستایش عزت‌الله فولادوند و «جست‌وجوی خرد و آزادی» در آثار او

قدردانی از یک نام بزرگ: گروهی از نویسندگان و اندیشمندان در ترجمه‌های مترجم نام‌آشنای ایرانی از آثار فلسفی تأمل کرده‌اند و ارج‌نامه‌ای برای او فراهم آورده‌اند.