به برنامه‌های رادیو زمانه گوش بدهید

بایگانی بخش تاریخ و یاد



اعترافات تلویزیونی و حزب توده ایران

مهرنوش هاتفی – جمعی از رهبران حزب توده ایران را به اعتراف تلویزیونی واداشتند، به کاری که آن رهبران در زمان آزادی آن را تقبیح نکرده و حتا از آن ستایش کرده بودند.

جعفر والی، یکی از بنیانگذاران تئاتر نو ایران درگذشت

والی از تئاتر آغاز کرد اما با سینما به شهرت رسید. نقش‌آفرینی در فیلم «گاو» مهرجویی و سریال «هزاردستان» حاتمی. او در بدترین دوران تئاتر ایران سکوت نکرد.

هاینریش هاینه: شاعر اندیشمند و روشنفکر آزادیخواه

نیلوفر بیضایی- هاینه مانند دیگر شاعران رمانتیک واقعیت‌ها را به نقد می‌کشد اما به سرمنشأ بودن شاعرانگی در همه چیز اعتقادی ندارد. او می‌خواهد شکاف‌های تجتماعی را نشان دهد.

به یاد بیدار محمد مختاری و جعفر پوینده؛ از خاطرات آن روزهای بلاخیز

کاظم کردوانی − با آنکه هجده سال از آن زمان می‌گذرد، هنوز به سختی می‌توانم از آن روزها بنویسم. بنویسم که در آن روزگار بلاخیز چه کشیدیم و چه بر سر ما رفت.

«برادرم فیدل»: دوستی مارکز با کاسترو

الاهه نجفی - با درگذشت فیدل کاسترو، فصلی هم در ادبیات داستانی جهان برای همیشه به پایان رسید. رفاقت پایدار گابوی ادبیات جهانی و رهبر انقلاب کوبا. پایان «پاییز پدرسالار»؟

آلبر کامو و آندره مالرو: یک داستان پانزده ساله

لیلا سیف - به مناسبت چهلمین سالگرد درگذشت آندره مالرو، نامه‌های او به آلبر کامو منتشر شده. یک سند بی‌بدیل ادبی از رابطه یک نویسنده جوان با استادش.

ویلیام ترور: معمار چیره‌دست داستان

الاهه دهنوی - اهمیت ویلیام ترور، نویسنده فقید ایرلندی در عرصه‌ی ادبیات نه به خاطر پرکاری بلکه به دلیل سبک نگارش او و خلق آثاری لبریز از ایهام و کم‌گویی است.

قتل‌های زنجیره‌ای، امتداد اعدام‌های ۶۷

بازخوانی کشتار در جمهوری اسلامی در سالگرد قتل فروهرها تلاشی‌ست برای نشان دادن این واقعیت که بر خلاف برخی دیدگاه‌ها، اعدام‌های سال ۶۷ نه یک استثنا، بلکه یک رویه نهادینه شده در جمهوری اسلامی بوده؛...

جک لندن: زیستن در کنار گرگ‌ها

نویسنده سوسیالیست آمریکایی زندگی پرماجرایی داشت. ردی از ماجراجویی‌های او را می‌توان در رمان‌هایش سراغ گرفت. او در «پاشنه آهنین» ظهور فاشیسم در قرن بیستم را پیش‌بینی کرده بود.

لئونارد کوهن درگذشت

لئونارد کوهن که بیش از پنج دهه در دنیای هنر مطرح بود و داستان‌های زندگی انسانی را به اسطوره‌های انتزاعی از موسیقی و شعر تبدیل می‌کرد در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

دانا مردِ یاورِ فرهنگ: محسن بخشی خوانساری

بنیانگذار انتشارات آگاه در سکوت خبری در تهران درگذشت. کاظم کردوانی خاطراتی از آشنایی‌اش با محسن بخشی و کتابفروشان تهران قدیم روایت می‌کند.

بازآفرینی تاریخ رفورماسیون: پانورامای یادگار عزیزی

در پانصدمین سالگرد رفورماسیون، اثر هنری «لوتر ۱۵۱۷» در زمینی به مساحت ۱۷۰۰ متر مربع تاریکروشنای مهم‌ترین نهضت اصلاح مذهبی در دنیای مسیحی را آشکار می‌کند.

یک سال پس از آخرین دیدار با رضا دانشور

زهرا علی‌پور - یک سال از درگذشت نویسنده «نماز میت» و «خسرو خوبان» گذشت. یادآوری یک گذشته رنجبار و خود را در دیگری باز یافتن از درونمایه‌های آثار اوست.

وقایع‌نگاری یک خیابان: آه شانزه‌لیزه!

امیر کیانپور − شانزه لیزه، درمقام سنجه‌ای برای «های کلاس»، «آلا مد» و اعیان بودن به عمق زبان و فرهنگ و ناخودآگاه جمعی ما ایرانی‌ها نیز رسوخ کرده است.

هانا آرنت: واپسین گفت‌وگو

هانا آرنت: فکرهای خطرناک وجود ندارند به این دلیل ساده که فکرکردن به خودی خود یک فعالیت خطرناک است.

نیم قرن آزادیخواهی در اشعار ملک‌الشعرای بهار

شعر بهار در برخورد با مشروطیت شعری‌ست کامل و پیچیده با سه درون‌مایه اصلی: وطن، مشروطه و آزادی. او ‌گاه سرمست از پیروزی، گلبانگ آزادی سر داده و‌ گاه بر وطن خویش تعزیه‌ خوانده است.

وداع با صفای لرستانی در پاریس

آیدا قجر – مراسم یادبود حمید ایزدپناه (صفای لرستانی) با حضور گروهی از هنرمندان و اندیشمندان ایرانی در پاریس برگزار شد. گزارشی از این مراسم همراه با نغمه تار به‌کامه به یاد پدر.