بایگانی بخش تاریخ و یاد



باستان‌شناسان مصری یک مجسمه تازه ابوالهول کشف کردند

مجسمه تازه از جنس سنگ ماسه در معبد کوم‌آمبو در استان اسوان به دست آمده. پیشینه این مجسمه به دوران سلسله بطلمیوس در مصر می‌رسد.

هادی غفاری: هیچکس جز خدا و خلخالی نمی‌داند قاتل هویدا کیست

آخوند کلت به دست در صدر انقلاب و رئیس کنونی مؤسسه الهادی تلویحاً صادق خلخالی را قاتل امیر عباس هویدا معرفی می‌کند.

مرکز بزرگ سانسور کتاب در امپراطوری روم از زیر خاک بیرون آمد

گودبرداری در یک پارکینگ در نزدیکی کلیسای جامع شهر کلن سبب یک کشف حیرت‌انگیز شد. کتابخانه‌ای بزرگ‌تر از کتابخانه سلسوس برای جلوگیری از گسترش دانش.

هشدار هیروشیما در سالگرد بمباران اتمی: ناسیونالیسم خطری برای جهان است

پیام هیروشیما در هفتاد و سومین سالگرد فاجعه اتمی صریح بود: ناسیونالیسم افراطی جهان را در موقعیت قبل از جنگ جهانی دوم قرار داده است.

روان ملی ما

مجید نفیسی - ساندرا مکی در کتابی که درباره تاریخ ایران نوشته، فرهنگ ایرانی را پارسی ـ زرتشتی و اسلامی ـ شیعی می‌پندارد. نویسنده اما به خطا رفته.

مأموران امنیتی مانع از برگزاری مراسم بزرگداشت احمد شاملو شدند

پنج نفر از دوستداران شاعر ملی ایران از جمله دو تن از اعضای کانون نویسندگان ایران بازداشت شدند. درهای امام‌زاده طاهر کرج بسته ماند.

احمد شاملو: شاعر ملی ما

مجید نفیسی - زمینه پیدایش مفهوم "شاعر ملی" در دوران مشروطه فراهم آمد. نمونه‌های زیادی در تاریخ معاصر از شاعران ملی در دست نیست با استثناهایی.

«آزادی نسوان» و «موقوفی مجازات اعدام» − یک سند تاریخی

صد سال پیش در یک سند حزبی، «مرامنامه فرقه سوسیالیست ایران»، خواست آزادی زنان و لغو مجازات اعدام ذکر شده است. گفت‌وگو با تورج اتابکی

این نبود ای کوچه‌سازان، آرزوی کوچه‌ها

مریم قهرمانی − عکسی را که می‌بینید به دلیل بار نمادین آن می‌تواند شاخص این نوشته باشد. سیرِ درزمانیِ تغییر نام‌های پیشا-پساانقلابی در قالب تصویر خیابان پهلوی-مصدق و ولی‌عصر بازنمایی شود.

پافشاری بر اصول به دورانی که تحقق آن‌ها ممکن نیست

آرش سرکوهی – اولویت شرافت اخلاقی و پرنسیپ‌های بنیادین بر تصمیم‌های سیاسی به اصطلاح "واقع بینانه" در نمونه اتو ولس. این نکته در روزگار ما کمرنگ شده است.

«راهی دیگر» برای شناخت شاخه‌ای از نهضت مسلحانه ایران قبل از انقلاب

ناصر مهاجر و تورج اتابکی تلاش کرده‌اند از منظر رهروان و بازماندگان چریک‌های فدایی خلق ایران، نوری بر نهضت مسلحانه بتابانند. گفت‌وگویی با آن‌ها.

صادق خلخالی نماد «انقلاب اسلامی»

روند قدرت گرفتن خلخالی با تأیید و پشتیبانی شماری از گروه‌های چپ، مجاهدین و سکوت بسیاری از نیروهای ملی و مترقی صورت گرفت.

روایت یک وکیل فرانسوی از قطب‌زاده و خمینی در پشت صحنه انقلاب

سی و هشت سال پش از سقوط رژیم شاه، کریستیان بورگه، وکیل فرانسوی از پشت صحنه انقلاب در ماجراهای بین‌المللی می‌گوید؛ از اینکه که چگونه امیدهای ۱۹۷۸ به سرخوردگی‌های ۱۹۸۲ بدل شد

از پاییدن شهبانو تا زایاندن شاه

مریم قهرمانی – این نوشته تأملی است انتقادی بر خشونت بازتولیدشده در ادبیات شعارها و دیوارنوشته‌های انقلاب ۱۳۵۷ ایران.

اشغال سفارت آمریکا: سرگذشت گرو‌گان‌گیران

ایرج مصداقی – این مقاله در واکنش به یک اظهار نظر خامنه‌ای نوشته شده است که گفته دانشجویان گروگان‌گیر چون انگیزه‌شان ضعیف بود «بعداً رفتند با آمریکایی‌ها صحبت کردند و عذرخواهی کردند».

زیر تل ویرانه‌های جنگ از نگاه هاینریش بُل

فهیمه فرسایی - بُل بر این باور بود که نوشتن از واقعیات با دیدگاهی انتقادی به تغییر جهان می‌انجامد. او می‌گفت: «من با نوشتن جهان را تغییر می‌دهم.»

چرا وعده‌ کمونیسم اسلامی محقق نشد؟

برای دوران کوتاهی پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷، به نظر می‌رسید که ممکن است انقلاب در روسیه زیر بیرق مشترک کمونیسم و اسلام در مناطق گسترده‌ای از جهان ادامه و گسترش یابد.