بایگانی بخش تاریخ و یاد



گشتی در جهان داستانی به آذین

یکصد سال پیش در چنین روزی محمود اعتمادزاده (م.ا.به‌آذین)، نویسنده و مترجم ایرانی متولد شد. او همراه با ابراهیم گلستان از نسلی بود که رو به خاموشی می‌رفت.

شبان‌ـ رمگی و حاکمیت ملی

محمد مختاری - ناهمگونی و ناهماهنگی نظام‌های ارزشی در ایران، نه تنها هم‌زیستی ناگزیر آن‌ها را دشوار کرده است، بلکه بر تناقض و تعارض ارزش‌ها، گرایش‌ها، روش‌ها و منش‌ها نیز افزوده است.

ساعدیِ نمایشنامه‌نویس، ساعدیِ کنشگر

محمد تنگستانی -غلامحسین ساعدی یک نویسنده چندسویه بود. کدام سویه او برجسته‌تر است؟ نمایشنامه‌نویسی، داستان‌نویسی یا کنش او برای آزادی بیان؟ ناصر تقوایی و اسد سیف پاسخ می‌دهند.

غلامحسین ساعدی: نویسنده‌ای ناتمام

غلامحسین ساعدی در جست‌و‌جویی مداوم برای شناخت ایران بود. او اما در تبعید درگذشت. ۳۰ سال پس از مرگ ساعدی از او چه باقی مانده است؟ اسماعیل خویی و بهروز شیدا پاسخ می‌دهند.

هما روستا:حلقه گمشده بین دو نسل ترقی‌خواه و آرمانگرا

حسین نوش‌آذر - مهم‌ترین اثر هما روستا «باغ‌وحش شیشه‌ای» بود: روایتی از فروپاشی یک انسان درونگرا. با درگذشت این هنرمند ایرانی حلقه‌ای از یک نسل ممتاز از دست رفت.

کودتای ۲۸ مرداد، داریوش فروهر و میدان بهارستان

پرستو فروهر – به تهران بازگشته‌ام. از آنچه بر پدرم در روز کودتا، در میدان بهارستان رفته است، می‌نویسم و آنچه امروز در این میدان و در مکان آن واقعه می‌توان به چشم دید.

فریدون فرخزاد چگونه به قتل رسید؟

الاهه نجفی - پرونده قتل فریدون فرخزاد همچنان باز است. جمهوری اسلامی با چه انگیزه‌ای کمر به قتل او بست؟ آمران و عاملان قتل او چه کسانی بودند؟ فرخزاد چگونه به قتل رسید؟

صمد بهرنگی: تولد یک اسطوره

صمد بهرنگی یک معلم نمونه بود و از نخستین فعالان حقوق مدنی در مفهومی که امروز سراغ داریم. با درگذشت او تا سال‌ها مردم فرزندانشان را صمد می‌نامیدند.

جنبش تنباکو: آغاز مشارکت مردم در سرنوشت کشور

شیرین خوزستانی − بسیاری از تاریخ نویسان جنبش تنباکو را آغازی برای مشارکت مردم در سرنوشت خود در ایران امروز می‌دانند. اما اختلاف اصلی در مورد حد و حدود مشارکت مردم، بازار و روحانیت است.

سیر و سلوک مجید رهنما – نوشته‌ای در سوگ او

شهرام قنبری − اهل تظاهر نبود ولی در نحوۀ اندیشیدن و نگاهش به جهان چیزی سرزنده و جوان وجود داشت که غبار کهولت نمی‌گرفت. همیشه جستجوگر و پیشتاز ماند.

حسین قندی استاد روزنامه‌نگاری و ارتباطات درگذشت

این روزنامه‌نگار در سال‌های اخیر به آلزایمر مبتلا شده بود و فروردین امسال پس از سکته مغزی، به کما رفت.

جدال بر سر قبول کشتار ارامنه

رویا خوشنویس − اریک یان زورخر، استاد مطالعات تاریخ عثمانی و ترکیه امروزی در دانشگاه لایدن به بهانه‌ی صدمین سال نسل‌کشی ارامنه توسط ترکیه‌ی عثمانی بیانه‌ای کوتاه نوشته است برای دعوت به بررسی منصفانه تاریخی.

بختیار خداینظر، قصه‌گوی برجسته سینمای تاجیک

شهزاده سمرقندی – بختیار خداینظر، فیلمساز تاجیک درگذشت. فیلم «لونا پاپا» شناخته‌شده‌ترین اثر اوست. در گفت‌و‌گو با گروهی از صاحب‌نظران نظری می‌اندازیم به دستاوردهای او برای سینمای تاجیکستان.

ناباکوف، شاعر پروانه‌ها

لیلا سامانی – ولادیمیر ناباکوف را به اعتبار «لولیتا» به عنوان یک رمان‌نویس می‌شناسیم. در زادروز این نویسنده روسی - آمریکایی رد شعر را در آثار او جست‌و‌جو می‌کنم.

گونتر گراس: ابدیت در ادبیات با شش کتاب

فرهاد سلمانیان − در «سه‌گانه دانتسیک» ، گراس جوان پی و ستون‌های بنای ادبی‌اش را شکل می‌دهد و با «سه‌گانه خاطرات»، گراس کهنسال بنا را به پایان می‌رساند.

سیمای زنی در گردباد انقلاب ۵۷؛ یادی از سودابه سدیفی

علی صدر − زنی «با بلوز و دامن و روسری، در حالی که پاها و موهایش پوشیده نبود» به صحن مجلسی قدم گذاشت که آیتالله خامنه‌ای و هاشمی رفسنجانی از نمایندگان آن بودند.

ایران: از انقلاب پوپولیستی تا انقلاب اسلامی − زمینه‌ها و پیامدها

مهرداد درویش‌پور − انقلاب ایران را می‌توان یک انقلاب پوپولیستی همگانی خواند که گرایشهای گوناگون با انگیزه‌های و متفاوت در آن شرکت کردند.