بایگانی بخش اندیشه



صلای بازگشت به خویش: از کسروی تا شادمان

اکبر گنجی – موضوع این مقاله تقابل با "غربزدگی" و "بازگشت به خویش" است. در اینجا به بررسی آرای احمد کسروی و فخرالدین شادمان می‌پردازیم.

مارکس و رهایی: مارکس در دویست سالگی

محمدرفیع محمودیان – در دویستمین سالگرد تولد مارکس، زمان آن رسیده که دو بخش اندیشۀ مارکس را از هم جدا کنیم: بخش نظریۀ ساختار زندگی اجتماعی و بخش تصور رهایی وصل به مبارزۀ طبقاتی.

مدرنیته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارانه و جامعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی سوسیالیستی

فروغ اسدپور – این مقاله که مقدمه‌ای است انتقادی بر اندیشه موشه پوستون، به یاد این اندیشمند و به مناسبت دویست سالگی مارکس نوشته شده است.

بازخوانی پوپولیسم به مثابه ایدئولوژی

پوپولیسم چیست و چه مختصاتی دارد؟ آیا پوپولیسم گونه‌ای ایدئولوژی است؟ مایکل فریدن، نویسنده این مقاله، استاد اندیشه‌های سیاسی است. آثار او درباره ایدئولوژی مرجع به حساب می‌آیند.

حقوق بشر و چپ. سوء تفاهم یا تناقض؟

آرش سرکوهی − حقوق بشر یکی از مهمترین دغدغه‌های چپ، به ویژه بخش‌های رادیکال آن در ایران و در جهان بوده. در این مقاله به پرسشی می‌پردازم که در تیتر آمده است.

روزنامه و سیاستِ ادبی نیما: آیا ژورنالیسم هنوز می‌تواند انقلابی باشد؟

ن. ایپچی − مسئله اصلی ما در این یادداشت این است که آیا روزنامه درمقام یک فرم بیان آگاهی‌رسانی و تحریک در امروز ایران همان نقشی را بازی میکند که در ایران دوره مشروطه بازی...

چپ و ناسازه سیاسی

محمدرضا نیکفر – در این یادداشت پارادوکس سیاسی بررسی می‌شود که بیرون آمدن چیزی خلاف آرزو و انتظار از کنش سیاسی است.

روایتی مستند از برپاداشتن جهنم با وعده بهشت

حمید نامجو − نگاهی به کتاب «انورخوجه: مشت سرخ آهنین». درباره منش و بینش یکی از بدنام‌ترین دیکتاتورهای قرن بیستم که به اسم ایدئولوژی فقر و اسارت بر مردم آلبانی تحمیل کرد.

دین و خشونت؛ آیا همه بودایی‌ها صلح‌جو هستند؟

دن آرنولد − چرا از خشن‌بودن بودایی‌ها در نمونه میانمار شگفت‌زده می‌شویم؟ پیش‌فرضی در مورد رابطه اعتقاد دینی افراد با خشونت‌گرا بودن یا نبودن آنان وجود دارد که به لحاظ فلسفی مسئله‌دار است.

چفت و بستِ واژه‌ها در زبانِ فارسی

ر. رمضانی − در مقایسه با زبانی چون انگلیسی، چفت و بستِ واژه‌ها در زبانِ فارسی بسیار مبهم و نادقیق است. در اینجا اشاره‌ی من به‌طورِ مشخص به ترکیب‌های اضافی و وصفی است.

از تبعیت به نافرمانی؛ اطاعت کورکورانه پلیس و شرایط سرپیچی

مکانیزم اقتدار و تبعیت چگونه کار می‌کند و چه عاملی منجر به مقاومت در برابر دستور غیر‌اخلاقی می‌شود؟

روان‌کاوی و دزدی: روان‌آسیب‌شناسی دزدی و جلوۀ حکومتی و اجتماعی آن در ایران

علی شریعت کاشانی − در این نوشته پس از توضیحی مختصر درباره روان‌کاوی دزدی، به جلوۀ حکومتی و اجتماعی این بزهکاری در ایران امروز و بررسی علل آن خواهیم پرداخت.

نیکوس پولانزاس و فهم ماتریالیستی از دولت

این نوشته ترجمه مقدمه چاپ فرانسوی جدید کتاب "دولت، قدرت و سوسیالیسم"، و درآمد روشنی براندیشه نیکوس پولانزاس است. در آن میان پولانزاس با فوکو و لنین مقایسه می‌شود.

حرکت اعتراضی ۹۶: سرنگونی رژیم یا گذار به دموکراسی؟

اکبر گنجی − گریز ی از بحث در مورد چگونگی سرنگون شدن یک رژیم سیاسی و گذار به دموکراسی وجود ندارد. این بحث را با استناد به نمونه رژیم شاه پیش می‌بریم.

دین در پهنه‌ی همگانی

جویا آروین: مصاحبه با کریستینا لافونت − فیلسوف سیاسی در دانشگاه نورس وسترن در آمریکاست. دیدگاه او متأثر از یورگن هابرماس است.

رابط میان زبان‌ها: مترجم و اینک ترجمه‌افزار اینترنتی

آیا ابزارهای دیجیتال برای ترجمه می‌توانند جای مترجمان را بگیرند؟ پیشرفت در مسیر ترجمه ماشینی تا چه حد است؟ مقایسه‌ میان ترجمه‌افزارهای اینترنتی

ساختار قبیله‌ای نظام «جمهوری اسلامی» و پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مدنی آن

علی شریعت کاشانی − این گفتار با ارائۀ نمایی از ساختار حاکمیت در جمهوری اسلامی به چگونگی مناسبات میان این حاکمیت و امر مدنی و شهروندی می‌پردازد.