بایگانی بخش اندیشه



سیاست فرهنگی عاطفه

سارا احمد − چگونه ملتی به این تصور می‌رسد که «ساده لوح» است؟ چگونه این «ساده لوح بودن» تبدیل به شکلی از «وجود» یا ویژگی ملی می‌شود؟ بررسی موضوع در کتاب سیاست فرهنگی عاطفه.

فاصله به مثابه‌ تجربه‌ اقلیت

م. مهاجر − در این مقاله قرار است به یکی از شاخصه‌های هویت اقلیت پرداخته شود که در زندگی مهاجران و معلولان مشهود است و قابل تعمیم به انواع دیگر اقلیت‌های اجتماعی نیز هست.

سیاست، دولت و فراموشی: در ستایش «درنگ»

دولت‌ها به عنوان انحصارگران خشونت در جامعه مدرن حافظه‌ی جمعی اجتماعی خودشان را می‌سازند. فراموش‌کردن دولت یعنی فراموش‌کردن این ایده که گویی رابطه‌ای بین سیاست دولت‌های واقعاً موجود و سیاستِ رهایی‌بخش وجود دارد.

دگردیسی روشنفکران به نومرتجعان − نمونه روشنفکری فرانسوی

امیر کیان‌پور − ظهور غده‌ای ارتجاعی در بطن روشنفکری فرانسه بخشی از سناریوی تاریخ بزرگ‌تری است که فرانسوا کوسه آن را گردش به راست جهان می‌نامد و حاصلش هژمونی نوعی مدرنیسم ارتجاعی بوده است.

این سوسیالیست‌ها بودند که حق رأی زنان را به دست آوردند

برخلاف این افسانه که می‌گوید سوسیالیست‌ها همواره ستم جنسیتی را نادیده گرفته‌اند، این فمینیست‌های سوسیالیست بودند که برای نخستین بار —و از طریق شورش‌های طبقه کارگر— حق رأی زنان را به دست آوردند.

انقلاب پر معما

مهرداد درویش پور − هرچه شدت انزجار و سرخوردگی از نظام برآمده از انقلاب بالا می‌گیرد، پرسش درباره چرایی آن انقلاب و تردید در ضرورت آن رخداد و میل به برائت فزونی می‌یابد.

رخداد ۵۷ و بیان پِرفورماتیو سیاست ــ گفت‌و‌گو با مراد فرهادپور

مراد فرهادپور − سراسری‌بودن انقلاب و سرعت بروز یا غافلگیر‌کننده‌بودن‌اش زمانی قابل درک می‌شود که سیاست را به‌عنوان موضوع و هدف انقلاب درنظر بگیریم.

خشونت، فرهنگ و سیاست در ایران

رضا کاظم‌زاده − برای شناخت خشونت در شرایط فعلی می‌بایست از جهات گوناگون و بخصوص از منظر رویکردهای مختلف در علوم انسانی به مطالعه علل و همین طور پیامدهای آن پرداخت.

انقلاب گذشته به چه معنایی آینده ماست؟

محمدرضا نیکفر − در برابر این پرسش قرار گرفتم که اگر با شناخت کنونی به دوره انقلاب برگردم، چه می‌کنم و به دیگران می‌گویم چه کنند. تلاشی برای پاسخ به این پرسش سخت.

رؤیای شکست خورده اسلام سیاسی

هشام علوی − اسلام‌گرایی علیرغم ادعایی که درباره مخالفت با دولت‌های استبدادی داشت یا خود از آنان تقلید کرد و یا آن که با آنان سازش و تبانی کرد.

سرمایه‌داری: نظام مصادره زمان

چگونه سرمایه‌داری زمانی انتزاعی، مرده و کابوس‌وار را بر تولید تحمیل کرد؟ پیامد این دیکتاتوری زمان انتزاعی بر کار و زندگی چه بوده است؟ چراعلی‌رغم پیشرفت تکنولوژی، زمان کمتری در اختیار داریم؟

گفت‌‌و‌گو با حسن یوسفی اشکوری: انقلاب ۵۷ “اسلامی” نبود

حسن یوسفی اشکوری: باید پرسید که: مراد از «انقلاب اسلامی» چیست؟ اگر «اسلام» را به معنای متعارف و به اصطلاح سنتی آن مراد کنیم، انقلاب نمی‌تواند اسلامی باشد.

انقلاب دوبُنی ۱۳۵۷، موضوع سنت و تجدد، و نگاهی به وضعیت کنونی

محمدرضا نیکفر − این نوشته پس از بحث درباره انقلاب ۱۳۵۷ و زمینه و پیامد آن، به وضعیت کنونی می‌پردازد و برمی‌نهد که مضمون آنچه اینک در ایران می‌گذرد، نبرد بر سر مالکیت است.

انقلاب و جوانان

گفت‌وگوی رودی دوچکه و کلاوز ربلین با ارنست بلوخ، فیلسوف امید، درباره انقلاب، جوانان و دانشجویان و لزوم داشتن زبانی جدید افزون بر تئوری جدید برای تغییر.

دلالت‌های دموکراتیک دی ماه ۹۶

امیر کیان‌پور − چرا حرکت اعتراضی در دی ماه ۹۶، وهله‌ای ماتریالیستی در حرکت دموکراتیک جامعه ایران بود؟ این یادداشت پاسخی در سه سطح به این پرسش است.

خردمندیِ فرهنگ بی‌دیالوگ

محمود فلکی − ریشه‌یابی و بازنگری برخی بیت‌های معروف شعر فارسی با نظر به مفهو‌م‌هایی چون خرد، آزادی، امید و عشق.

باز (ی) خوانی یک متن: فرفره کافکا

محمدرفیع محمودیان − «فيلسوفى هميشه دور و بر جايى مى گشت كه بچه‌ها سرگرم بازى بودند. سپس اگر پسربچه‌اى را مى ديد كه فرفره‌اى در دست داشت...» حاشیه‌ای بر این داستان.