بایگانی بخش اندیشه



تابلوی طاعون (بیمارستان نظامی)، اثر فرانسیسکو گویا، نقاش اسپانیایی (۱۷۴۶−۱۸۲۸)

بحران کرونا و تأثیر آن بر نظام‌های سیاسی

بهرام محیی ـ هرفرید مونکلر، سیاست‌شناس آلمانی و پژوهشگر تاریخ اندیشه‌‌ی سیاسی، در گفت‌وگویی با «اشپیگل آنلاین» به پاندمی و درس‌هایی از تاریخ پرداخته است.

بتهوون به توصیف آدورنو

حمید فرازنده – سال ۲۰۲۰ را به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد لودویگ فان بتهوون، سال بتهوون نامگذاری کرده‌اند. معرفی و ترجمه جستار «سبک متأخر بتهوون» اثر آدورنو به این مناسبت.

سپهر فکری فریدریش هولدرلین

احد پیراحمدیان - این نوشته چکیده‌ی است از یک پژوهش طولانی درباره‌ی فریدریش هولدرلین که در اینجا به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد او در بیستم ماه مارس ارائه می‌شود.

«دوستان سابق» –  گذار از چپ به راست

رضا جاسکی − ناعادلانه بودن انتقاد رادیکال سابق نه در بی‌رحمی آن بلکه در این است که با تسلیم شدن به وضع موجود از پرسش‌های اصلی طفره می‌رود.

چگونه ویروس کرونا ما را تغییر می‌دهد

اسلاوُی ژیژک − انسان خطرات جدی را انکار می‌کند. برای او مشکل است بپذیرد که یک ویروس کوچک، بسیارقوی‌تر از خودش است.

از کرانه‌های مرگ تا ژرفای سوگ

ف. دشتی − بررسی چیستی و چگونگی مرگ و جا و مکان آن در اندیشه و فرهنگ بشری، با نگاه از پنجره‌هایی که گروهی از فیلسوفان به روی آن گشوده‌اند.

پست مدرنیسم، نسبیت فرهنگی و برابری جنسیتی جهان شمول

مهرداد درویش پور − این نوشته که ویرایش تازه‌ای از فصلی از کتاب "چالشگری زنان علیه نقش مردان" نگارنده است به تناقضات نظری و پیامدهای محافظه کارانه تئوری نسبیت فرهنگی در حوزه زنان می‌پردازد.

ایدئولوژی ایرانی و سیاست هویت

محمدرضا نیکفر − با انقلاب، ایدئولوژی ایرانی وارد مرحله تازه‌ای شد. یک ایده هویت‌محور قدرت گرفته بود و حالا آن ایده ایده‌های رقیب را برمی‌انگیخت، مطابق با قاعده تحریک متقابل.

استثناء ویروسی‌شده

جورجو آگامبن فیلسوف ایتالیایی در  یادداشت کوتاهی نوشت که حکومت‌ها به‌بهانه ویروس کرونا نوعی وضعیت استثنائی برای اداره امور ایجاد کرده‌اند. پاسخ کوتاه ژان‌لوک نانسی، فیلسوف فرانسوی به او

کرونا: آیا وضعیت استثنایی است؟

مهتاب دهقان − به جای آنکه مقهور «گفتارهای امنیتی» دولت شویم، به کرونا از زاویه اقتصاد سیاسی بهداشت و درمان نیروی کار بنگریم. نقد موضع آگامبن.

وضعیت استثنائی کرونایی

جورجو آگامبن − محدودیت آزادی به دست حکومت‌ها پذیرفته می‌شود، آنهم به نام میلی همگانی برای ایمنی. این میل ساخته دست خود حکومت‌هایی است که اینک برای برآورده کردن آن وارد عمل شده‌اند.

شکوه زیستن بر لبه مرگ

محمدرفیع محمودیان - فیلسوف سوئدی، مارتین هگلوند کتابی نوشته است به نام" این زندگی: چرا میرایی ما را آزاد می‌سازد". کتاب در دفاع از سکولاریسم  است. معرفی این کتاب.

اسطوره لیبرالیسم طبقه متوسط

دیوید معتدل − فرسایش طبقه متوسط یک مشکل اساسی است. اما خطر دیگری هم وجود دارد که درباره آن به اندازه کافی بحث نکرده‌ایم: آزادی‌نخواهی طبقه متوسط.

گفت‌وگو آیین حقّ‌جویی بُوَد

یاسر میردامادی −اگر نسبی‌انگاری دشمن گفت‌وگو است، مطلق‌باوریِ نیز دشمن گفت‌وگو است. اگر من به خورشید رسیده‌ام و کار آخر شده است چرا نور بجویم؟

جامعه مدنی، دموکراسی و هژمونی

رضا جاسکی - مسلماً جامعه مدنی به درستی یکی از معیارهای مهم توسعه دموکراسی در یک کشور به حساب می‌آید، اما آیا همه اسطوره‌های متفاوتی که در باره آن گفته می‌شود حقیقت دارد؟

آینده خانواده در جامعه مدرن

مهرداد درویش پور − با گسترش جهانی شدن و شکل گیری نوعی از فرهنگ بومی/جهانی، الگوهای خانوادگی در جوامع غربی نیز زندگی نسل جوان در ایران را تحت تاثیر قرار داده است.

هدف، وسیله و چپ

رضا جاسکی − تاملی در اخلاق چپ و بحث در این باره که:  آیا خشونت تنها منبع ایجاد تغییرات رادیکال در جامعه است؟