بایگانی بخش اندیشه



قرآن ©shutterstock

آیا اسلام اصلاح طلبان با دموکراسی و حقوق بشر سازگار است؟

آرش سرکوهی – مقدمه‌ای بر چهار مقاله در نقد ساختار نظری و منطقی آثار عبدالکریم سروش، محسن کدیور و محمد مجتهد شبستری.

کالایی شدن میل در منطق بازار

کبوتر ارشدی − در نوشتار پیش رو قصد دارم به بازنمایی موقعیتی بپردازم که در آن با شکلی از "توهم" سوژگی بر مبنای منطق بازار روبرو می‌شویم.

چرا گوته مجذوب شرق و شعر حافظ می‌شود؟

محمود فلکی − چگونه شاعری مانند گوته که اندیشه‌ تجدد و روشنگری را تجربه می‌کند، جذب شعر شاعری می‌شود که چهار سده پیش از او در جامعه‌ای به شدت سنتی و دین‌مدار زیسته است؟

کالایی‌ شدن آموزش در ایران

نسترن بیابانی – آموزش در ایران در واقعیت رایگان نیست، حتا در سطح آموزش پایه. در سطح آموزش عالی گرایش به کالایی شدن و تجاری شدن کاملا مشهود است.

نجات ما به پیشرفت اخلاقی نیست

به نظر ژیژِک موعظه اخلاقی برای حل بحران‌ها کافی نیست. «باید بر کارزارهای محلی و کاملاً ملموس در زندگی خود متمرکز شویم و آن را با کارزارهای دیگران پیوند بدهیم.»

کانت و سیاست

اُتفرید هوفه − موضوع «کانت و سیاست» در تحقیقات کانتی ناشناخته نیست، اما به‌عنوان موضوعی اصلی مطرح نمی‌شود. سخنرانی در همایش «سیصد سال ایمانوئل کانت».

حلقه برلین: تلاقی ناسیونالیسم ایرانی با ضدمدرنیته آلمانی

افشین متین عسگری – این مقاله ویژگی‌های اصلی ناسیونالیسم مدرن ایرانی را در مواجهه بنیادین آن با جریان‌های روشنفکری آلمانی در خلال دو جنگ جهانی بررسی می‌کند.

از اکنون تا ابدیت، انتخابات ریاست جمهوری آمریکا

محمدرفیع محمودیان - سیاست نمایشی شده است. سیاست به جای آنکه عرصۀ حل و فصل اختلاف دیدگاه‌ها و منافع باشد، اکنون گستره به نمایش در آمدن دیدگاه ها، هویت، وجود و فردیت انسانها است.

فروید، روان‎کاوی و مسئله جهان‌بینی

علی شریعت کاشانی – درک فروید از «جهان‌بینی» چیست و چرا به آن به عنوان «مسئله» می‌نگرد؟ وجه سیاسی بررسی انتقادی او کدام است؟

میراث داود فیرحی در اندیشه سیاسی: از نقد روشنفکران دینی تا نقد ایرانشهری‌ها

میثم بادامچی – مروری بر آثار و افکار داود فیرحی، رابطه او با جریان روشنفکری دینی و بحث او درباره "ایرانشهر" با سیدجواد طباطایی

ایستاده بر نعش قانون؛ در واکاوی خشونت آبان ۹۸

ن. ابوعطا - کیفیتی غیرقابل بازشناخت و غیر قابل بازنمایی در آبان ۱۳۹۸ وجود دارد که از معیارهای یک شوریدن ساده‌دلانه و یک سرکوب خشن، پا فراتر می‌گذارد.

از پینوکیو تا ویتفوگل: نگاهی زیرچشمی به دروغ

نعیمه رشتیانی – دروغ‌گویی و دورویی چیست؟ چرا در یک جامعه رواج می‌یابد؟ اگر دماغ‌های ما خاصیتی پینوکیویی می‌یافت اکنون اجتماع ما به چه شکلی درمی‌آمد؟

آیا می‌توان از «فلسفۀ اسلامی» سخن گفت؟

علیرضا مناف ‌زاده – فلسفه چگونه در جهان اسلام مطرح شد؟ موضوع حکومت چه تقریری یافت؟ ابن سینا چه می‌گوید؟ جدال عقل و ایمان چگونه پیش رفت؟ عرفان چه جایگاهی دارد؟

تعلیم و تربیت پس از آشویتس

تئودور آدورنو − هر بحثی درباره آرمان‌های تعلیم و تربیت بدون توجه به این آرمان که هرگز نباید دوباره آشویتس تکرار شود، عبث و بی نتیجه است.

«دین حقیقی وجود ندارد» − گفت‌وگو با یان آسمن

یان یاسمن، فرهنگ‌شناس، در این گفت‌وگو درباره مصرشناسی، حافظه‌ تاریخی، نظریات تمدن، دین‌های تک‌خدایی، الاهیات سیاسی و خشونت دینی صحبت می‌کند.

از رعیت به شهروند ــ نمونه افغانستان

عتیق اروند ــ آنچه که در این ۱۸ سال در بدنه‌ جامعه شکل گرفت، انسان‌های ایزوله‌شده، منفرد و سرخورده‌ای بودند که تک‌تک‌شان التیام انگیزه‌ی انتقام از نظام جدید را در رجعت به قوم خویش دید...

تبارشناسی انتقادی نقشه: چگونه فضا از تاریخ و معنا تهی می‌شود؟

سیاوش حسن‌فر – هانری لوفور از نظریه‌پردازان و منتقدان مرجع در زمینه فضاهای شهری است. در این نوشته اندیشه او درباره فضا به اختصار معرفی می‌شود، با تمرکز بر کارکرد نقشه.