بایگانی بخش اندیشه



خانواده و وضعیت آن در جامعه‌ی امروز

حمید فرازنده – نگاهی به سیر و سرنوشت خانواده در اروپا و در ایران امروز که در آن وقایع یک دوره طولانی به شکل فشرده‌ای با هم رخ می‌نمایند.

گاندی، کنشگر اجتماعی خشونت‌پرهیز

بهرام محیی ـ مهاتما گاندی، رهبر جنبش استقلال هند، یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های سیاسی قرن بیستم بود. نام او با پیکار سیاسی عاری از خشونت پیوند خورده است.

شکار شکارچی

حمید فرازنده - این نوشته به بررسی آرای سیاسی و اقتصادی کارل پوپر اختصاص دارد و به ویژه بر برداشت پوپر از مارکسیسم متمرکز است.

شکارچی «پیامبران دروغین»

بهرام محیی − بیست و پنج سال از مرگ کارل پوپر، نظریه‌پرداز علم و یکی از تاثیرگذارترین متفکران قرن بیستم می‌گذرد. این مقاله نگاهی گذرا به اندیشه‌ی سیاسی اوست.

فقط مردگان به تمامی شفاف‌اند

بهرام محیی ـ بیونگ چول هان معتقد است سپهر خصوصی، بخشی از نیاز روحی آدمی است و پرتوافکنی تام بر آن، به فرسودگی روحی راه می‌برد. او «جامعه‌ی شفاف» را «جهنم همسانان» می‌نامد.

فلسفه‌ی غرب در مقام حامی برترپنداری نژاد سفید

کریسپین سارتول − سنت فکری غرب ذهن را برتر از بدن، کار فکری را برتر از کار یدی و عقل را برتر از میل می‌داند.

میشل دو مونتنی: فلسفه ورزیدن یعنی چگونه مردن را آموختن

حمید فرازنده – این نوشته مقدمه‌ای کوتاه است بر زندگی و فکر مونتنی. در ادامه جستار "فلسفه ورزیدن" معرفی شده و ترجمه آن عرضه می‌شود.

سرمایه‌داری به منزله دین

حمید فرازنده – ترجمه «سرمایه‌داری به منزله دین» اثر والتر بنیامین و متن دیگری به همین نام اثر جورجو آگامبن، همراه با شرح میشل لووی بر متن بنیامین.

وقتی حقوق زنان به یک سلاح ایدئولوژیک نئولیبرالی بدل می‌شود

گفت‌وگوی سورین کوج‌-گراندوو (روزنامه لوموند) با فرانسواز ورژس، متخصص تاریخ استعمار و برده‌داری و نویسنده کتاب «ٖیک فمینیسم استعمارزدا»

فلسفیدن پس از آشویتس

بهرام محیی ـ تئودور آدورنو، یکی از متفکران برجسته‌ی «نظریه‌ی انتقادی» است. او زندگی پس از آشویتس را «شرمساری» می‌دانست. ۶ اوت ۲۰۱۹ پنجاه سال از مرگ او می‌گذرد.

کارخانه‌ی تولید حماقت

بهرام محیی ـ دو تن از منتقدان فرهنگی آلمان: جامعه‌ی نئولیبرالی از نظامی که نمی‌تواند از خود چیزی بداند، در حال گذار به نظامی است که نمی‌خواهد از خود چیزی بداند.

پیش از طلوع − گزارشی از وضعیت اجتماعی ایران در آستانه جنبش سبز

فرهاد مرادی − جنبش سبز ایران حاصل گرد هم آمدن تمام گروه‌های ناراضی بود. پرهیز آن جنبش از خشونت و همچنین تکثر درونی‌اش بازتاب دهنده‌ی همین حقیقت است.

«ذهن‌آگاهی» در هشت کتاب سهراب سپهری

سروش دباغ − این جستار با ارایه تعریفی از «ذهن‌آگاهی» به بررسی چند شعر از سپهری می‌پردازد. هدف از طرح این مبحث بازخوانی تجربه‌های معنوی شاعر در کسوت یک سالک مدرنِ شرقی است.

خشونت بر حیوانات فقط کشتن آنها نیست

مریم قهرمانی – غالبا اشکالی از خشونت مورد اعتراض قرار می‌گیرد که به‌شکل سخت بر آنان اعمال می‌شود. این دید محدود، اشکال نرم و نادیدنی خشونت بر حیوانات را از نظر دور می‌دارد.

فرمانروای بدگمان و حق صدور فرمان مرگ

بهرام محیی ـ کتاب «توده و قدرت» الیاس کانتی را «گنجینه‌ی ایده‌ها» خوانده‌اند. او در این اثر با تمثیل‌های بدیع و فکربرانگیز، مفاهیمی چون «قدرت»، «قهر»، «سلطه»، «فرمان» و «توده» را کاویده است.

همدارگانِ علمی و وضع علم در ایران

جویا آروین – پرسش این است که آیا اساساً در ایران "همدارگان علمی" (scientific community) وجود دارد، یعنی نهادی متشکل از پژوهندگان با پیوندهای درونی و تراکنش سنجشگرانه.

تقدم و تأخر ایرانی بودن و مسلمان بودن

اکبر گنجی – در این نوشته برپایه بررسی دیدگاه‌های مصدق، شاه، خمینی، بازرگان و خامنه‌ای به موضوع اول ایران یا اول اسلام پرداخته می‌شود.