بایگانی بخش اندیشه



مجسمه بودا بر زمینه تصویری از فرار جمعی مسلمانان روهینگیا از میانمار به دنبال سرکوب و کشتاری که راهبان بودایی هم در آن نقش فعالی داشتند

دین و خشونت؛ آیا همه بودایی‌ها صلح‌جو هستند؟

دن آرنولد − چرا از خشن‌بودن بودایی‌ها در نمونه میانمار شگفت‌زده می‌شویم؟ پیش‌فرضی در مورد رابطه اعتقاد دینی افراد با خشونت‌گرا بودن یا نبودن آنان وجود دارد که به لحاظ فلسفی مسئله‌دار است.

نیکوس پولانزاس و فهم ماتریالیستی از دولت

این نوشته ترجمه مقدمه چاپ فرانسوی جدید کتاب "دولت، قدرت و سوسیالیسم"، و درآمد روشنی براندیشه نیکوس پولانزاس است. در آن میان پولانزاس با فوکو و لنین مقایسه می‌شود.

حرکت اعتراضی ۹۶: سرنگونی رژیم یا گذار به دموکراسی؟

اکبر گنجی − گریز ی از بحث در مورد چگونگی سرنگون شدن یک رژیم سیاسی و گذار به دموکراسی وجود ندارد. این بحث را با استناد به نمونه رژیم شاه پیش می‌بریم.

دین در پهنه‌ی همگانی

جویا آروین: مصاحبه با کریستینا لافونت − فیلسوف سیاسی در دانشگاه نورس وسترن در آمریکاست. دیدگاه او متأثر از یورگن هابرماس است.

رابط میان زبان‌ها: مترجم و اینک ترجمه‌افزار اینترنتی

آیا ابزارهای دیجیتال برای ترجمه می‌توانند جای مترجمان را بگیرند؟ پیشرفت در مسیر ترجمه ماشینی تا چه حد است؟ مقایسه‌ میان ترجمه‌افزارهای اینترنتی

ساختار قبیله‌ای نظام «جمهوری اسلامی» و پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مدنی آن

علی شریعت کاشانی − این گفتار با ارائۀ نمایی از ساختار حاکمیت در جمهوری اسلامی به چگونگی مناسبات میان این حاکمیت و امر مدنی و شهروندی می‌پردازد.

اسلام به ولتر نیاز ندارد

این مقاله عمدتا نظر به دیدگاه بسام طیبی، استاد سوری-آلمانی علوم سیاسی، دارد ضمن مرزبندی با نسبیت‌باوری بر ویژگی‌های فرهنگی تأکید می‌کند.

«جمهوری اجتماعی»: پاسخ اعتراضات به معمای دولت؟ – گفتگو با امید مهرگان

امید مهرگان در این گفتگو به نقاط کور در نقدهای رایج اقتصاد سیاسی پرداخته و همزمان بر اقتصاد به عنوان محتوا و جوهر مقوم دموکراسی دست گذاشته است.

از پاییدن شهبانو تا زایاندن شاه

مریم قهرمانی – این نوشته تأملی است انتقادی بر خشونت بازتولیدشده در ادبیات شعارها و دیوارنوشته‌های انقلاب ۱۳۵۷ ایران.

روشنگری و نسبیت‌باوری فرهنگی با هم ناسازگارند

بسام طیبی – "ترقی‌خواهان" با بعضی موضع‌گیری‌های‌شان بدون آن‌که دریابند، بازیچه‌ی دست اسلامگرایان می‌شوند و اگر کسی این ادعا را مطرح کند، اسلام‌هراس نیست. مقاله‌ای برای بحث در این باره.

نسبیت‌باوری فرهنگی و مقابله با روشنگری

رنه شوی − ناظران تیزبینی مانند اَلَن فینکل‌کروت در گذشته‌ای دور درباره «شکست تفکر» توضیح داده‌اند، شکست تفکر در قالب نسبیت‌باوری فرهنگی.

طبقه، سرکوب، زندانی سیاسی و “خودکشی”‌اش: آموزه‌هایی از جنبش سیاهان آمریکا

گزیده‌ای از یک مقاله قدیمی آنجلا دیویس،، نویسنده و نظریه‌پرداز و فعال جنبش سیاهان در آمریکا، درباره مفهوم "زندانی سیاسی" و نقش زندان در دستگاه سرکوب دولتی.

روش تأویلی اخوان‌الصفا

احمد علوی – قصد این مقاله بیان مختصری درباره بنیادهای بینشی "اخوان‌الصفا" و تأثیر آن بر تأویل‌های دینی این گروه است.

دو توده و دو روان‌شناسی توده‌ای: رویداشتی روان‌ْاجتماعی به خیزش اعتراضی دی‌ماه

علی شریعت کاشانی – این مقاله با توضیحی درباره روان‌شناسی توده می‌آغازد و سپس به طور مشخص تظاهرات اعتراضی دی‌ماه ۱۳۹۶ را مورد بررسی قرار می‌دهد.

زبان و ترجمه نزد بنجامین لی ورف

سیاوش مسلمی − بر طبق دیدگاه ورف زبان ابزاری برای بازتاب دادن تفکری نیست که مستقل از زبان نیست بلکه زبان ایده‌ها را شکل می‌دهد و مسیر تفکر فرد را هموار می‌کند.

جدایی “جواد” از “آنیتا”

مهرنوش هاتفی – "جواد" سر به شورش برداشته است. اما "آنیتا"؟ تأملاتی درباره مرزهای طبقاتی در ایران و ترس و تردید طبقه متوسط.

گونه‌های قوم‌گرایی

جویا آروین − دیدگاه‌های چندی در میان ایرانیان هست که همه با عنوان قوم‌گرایی شناخته می‌شوند. این نوشته درباره تفکیک انواع قوم‌‌گرایی است.