بایگانی بخش اندیشه



مجسمه نیچه و یک زن در شهر ناومبورگ (آلمان)، اثر هاینریش آپل (۲۰۰۷)

به سراغ زنان می‌روی؟ تازیانه را فراموش مکن!

محمود صباحی − به راستی مقصود نیچه از این گزاره چیست؟ من سه تفسیر در این جا ارائه خواهم داد که هریک به مقطعی از زندگی فکری من تعلق داشته‌اند.

قدرت‌گیری پوپولیست‌ها در غیبت چپ

آرش سرکوهی − تفاوت‌ها و شباهت‌های ایران و غرب از نظر رشد پوپولیسم در چیست؟ بسیاری از مفسران ایرانی پدیده ترامپ را با احمدی نژاد مقایسه می‌کنند. آنها چه شباهت‌ها و چه تفاوت‌هایی دارند؟

اسلام لیبرال را چگونه می‌توان ساخت؟

اکبر گنجی − ساختن اسلام لیبرال کاری شدنی است. من در این مقاله می‌کوشم تا تصویری اجمالی و کلی از این مدعا ارائه دهم. به نظر من اسلام دینی اصلاح پذیر، سازگار با سکولاریسم و...

مراتب قدرت و جایگاه اقلیت‌ها در صنف فیلسوفان آمریکا

این مقاله به بررسی جامعه شناختی وضعیت بازار فلسفه در امریکا، نقش انجمن فلسفه امریکا در این زمینه و تاثیر آن بر اقلیت‌ها می‌پردازد.

ترامپ در کاخ سفید؛ گفت‌وگویی با نوام چامسکی

گفت‌وگو درباب موضوعاتی چون برآمد اقتدارگرایی در نظام سیاسی آمریکا، مسائل مبرم زیست‌محیطی، مشکلات جامعه آمریکا و پدیده "فاشیسم دوستانه".

زندگی به مثابه بنیان سیاست

توماس لمکه − چیزی که نزد تمام نمایندگان «زیستْ‌سیاست» مشترک است، این است که رفتار سیاسی انسان تا حد زیادی مشروط به الزامات زیست‌شناختی است.

وضعیت کنونی حرفه فلسفه، نمونه آمریکا

نسبت بازار با فلسفه چیست؟ آیا فلسفه نیز همانند رشته‌های دیگر تابع بازار است و باید باشد؟ وظیفه فیلسوف در مقام روشنفکر چیست؟

نواندیشی دینی، روایت و تاریخمندی

سروش دباغ − در این مقاله بر آنم تا امهات مدعیات محمدرضا نیکفر در جستارِ «خود دین» را نقد کنم. امیدوارم این مکاتبات انتقادی به غنای این مباحث معرفتی بیفزاید.

نشانه‌های دین سازی

اکبر گنجی − آیا دامنه تغییراتی که در یک دین به وجود می‌آید تا هرکجا که پیش برود همچنان در دل آن دین است یا از جایی به بعد دین تازه‌ای متولد می‌شود؟

صفحه‌ی اندیشه‌‌ی زمانه

ر.رمضانی − مخاطب جدی و همیشگیِ رادیو زمانه حق دارد، و باید، نسبت به این صفحه دلنگران و حساس باشد و از چندوچونِ این صفحه پرسش کند.

نظریه پیامبری سروش

اکبر گنجی − مسئله "ادعای پیامبری" سروش پیچیده‌تر از آن است که با یک انکار لفظی ساده فیصله یابد. به نظرم سروش باید گامهای مهم دیگری هم برای رفع این معضله بردارد.

رونویسی تاریخ، بازگشت فاشیسم − گفت‌وگو با مراد فرهادپور

این گفت‌وگویی است که در آستانه‌ی انتخابات آمریکا و به بهانه‌ی آن با مراد فرهادپور صورت گرفت و دامنه‌ آن به مسائلی همچون شکست پوپولیسم چپ و خطرات پوپولیسم راست کشیده شد.

کویت دگرگون شده؛ تاریخ نفت و زندگی شهری

فرح النقیب − کتاب «کویت دگوگون شده» به دنبال برطرف کردن اسطوره «استثناگرایی» از شهرهای حاشیه خلیج فارس است که در گفتمان علمی غالب است.

تاریخ سیاسی کوه

مارتین ف. پرایس/ ترجمه ر.رمضانی- کوه‌ها غالباً مرزهای واحدهای سیاسی‌اند. کوه‌ها را غالباً موانعی می‌شمارند که باید فتح کرد یا ویران کرد یا از آنها گذر کرد.

بالندگی و باروری اندیشه اصلاح دینی

محمود صدری − در زمینه تاریخ معاصر ایران، پیروزی بلند مدت اندیشه بهسازانه را در گرو حفظ رابطه با تفکر بازسازانه می‌دانم.

فرهنگ و درمان

عباس مؤدب − نقش فرهنگ در تعیین کُنِش فرد نسبت به جامعه چیست؟ چرا روان‌درمانگر باید توجه ویژه‌ای به فرهنگ داشته باشد؟

ناسازه دموکراسی؛ گفت‌وگو با جودیت باتلر

جودیت باتلر، فیلسوف آمریکایی، در مصاحبه‌ با روزنامه آلمانی «فرانکفورتر الگماینه‌»، از نظریه اجراوارگی تجمع‌ها می‌گوید.