بایگانی بخش اندیشه



مصطفی ملکیان

ملکیان: استدلال در برابر تعبد

میثم بادامچی – مصطفی ملکیان یکی از روشنفکران نامدار ایران در دو دهه اخیر است. بدیع‌ترین دستاورد او را می‌توان نظریه "عقلانیت و معنویت" دانست.

نام‌های مستعار: نام‌هایی برای هیچ‌کس، نام‌هایی برای همه

خالد صالح − استفاده از نام مستعار رابطه ای استثنائی با کلمات و ایده‌ها را ممکن می‌کند که برای طیف گسترده ای از نویسندگان جهان مدرن وسوسه‌برانگیز بوده است.

در نقد روش و منش روشنفکری مصطفی ملکیان

امیر یحیی آیت‌اللهی − مصطفی ملکیان به مسئله‌ای در میان گره‌های ناگشوده‌ی روشنفکری ایرانی بدل شده است. هدف این نوشتار بازشناسی این مسئله و به‌دست دادن تحلیلی درخور از سویه‌های آن است.

نظریه‌ی انتقادی و هرمنوتیک

هابرماس در وهله‌ی نخست از رهیافتی معرفت‌شناختی به هرمنوتیک در مقابلِ رهیافتِ هستی‌شناختیِ گادامر دفاع می‌کند.

زن، ایدئولوژی و استعاره

وفا مهرآیین − تصویر قرآنی زن، متناسب با تصویر ایدئولوژیک اسلامی است که منجر به شکل‌گیری حقوق نایکسان‌انگار بین زنان و مردان شده است.

گادامر، هرمنوتیک، و علومِ اجتماعی

رهیافتِ هرمنوتیکی در ارتباط با فلسفه‌ی علومِ اجتماعی چگونه شکل گرفت؟ هرمنوتیکِ گادامر چه ویژگی‌هایی دارد؟

پایان اعتبار گفتمان حقوق بشر

محمدرفیع محمودیان − فروپاشی گفتمانِ حقوق بشر، کار را بر کسی در زمینۀ تحقق خواستهای خود سخت نکرده و نمی‌کند. تلاش و مبارزۀ گروه‌ها فقط شکل دیگری می‌یابد.

چرخشِ هابرماس به‌ سمتِ هرمنوتیک

این مقاله مباحثات یورگن هابرماس و هانس گئورگ گادامر را درباره هرمنوتیک بررسی کرده و میانِ آنها داوری می‌کند.

ندانم‌انگاری، خداناباوری و رویکرد سالک مدرن

سروش دباغ − مواجهه سالک مدرن با ساحت قدسیِِ هستی چگونه است و او چه تلقی ای از امر متعالی دارد؟

مُد، امضای اسطوره‌‌ای پوشاک

امیر کیانپور − دیگر نه با بداعت امر نو که، به زبان والتر بنیامین، با «بازگشت جاودانِ امر نو» روبرو هستیم.

امر متعالی و گونه‌های مختلف خداباوری

سروش دباغ − در این نوشتار می‌کوشم تلقی سالک مدرن از « امر متعالی» را صورتبندی کنم.

یکصدسال چیرگی نسبیت عام

احسان سنایی - در این مقاله از دلایل اهمیت این نظریه نسبیت اینشتین و دلالت‌های معرفت‌شناختی آن در صورت‌بندی یک جهان پسانیوتونی خواهیم خواند.

در باب سه دگرگونی روح از دید نیچه

قلی خیاط − اساس و نکته‌ی آغاز نگرش نیچه وابسته است به سه امر: تن، روح، و جغرافیای ممکن این دو.

برخوردهای آخرت‌گرایانه با ترور

اسد بودا − داعش در صراط مستقیم محمد گام برمی‌بردارد و مرتکب خشونتی نشده است که توجیه دینی و قرآنی نداشته باشد.

آیا روز جمعه، ۱۳نوامبر، حادثه‌ای در پاریس رخ داد؟

محمدرفیع محمودیان − غیر قابل فهم‌ترین بخش قضیه کنش جوانانی است که به راحتی دست به قتل انسانهایی معمولی می‌زنند. آنها چگونه و بر چه اساس توانستند انسانهایی دیگر را به قتل برسانند؟

نبایدها و نشایدهای زبان طنز

محمود فرجامی − رایج‌ترین اشتباهی که در حوزه‌ی طنز رسانه‌ای وجود دارد آن است که عده‌ای گمان می‌کنند طنز حوزه‌ای است «غیرجدی» و فارغ از «مسئولیت».

پیرزدایی از بستر فرهنگ ایران

شهرام ارشدنژاد − منظور در اینجا از نقد "پیر" آدمِ پیر نیست که مقام پیر است، مقامی که نقدناپذیر تلقی می‌شود.