بایگانی بخش اندیشه



ابن سینا و کتاب "شفا"ی او که در حکم یک دائره المعارف فلسفی است

آیا می‌توان از «فلسفۀ اسلامی» سخن گفت؟

علیرضا مناف ‌زاده – فلسفه چگونه در جهان اسلام مطرح شد؟ موضوع حکومت چه تقریری یافت؟ ابن سینا چه می‌گوید؟ جدال عقل و ایمان چگونه پیش رفت؟ عرفان چه جایگاهی دارد؟

تبارشناسی انتقادی نقشه: چگونه فضا از تاریخ و معنا تهی می‌شود؟

سیاوش حسن‌فر – هانری لوفور از نظریه‌پردازان و منتقدان مرجع در زمینه فضاهای شهری است. در این نوشته اندیشه او درباره فضا به اختصار معرفی می‌شود، با تمرکز بر کارکرد نقشه.

زدودن چهره، ممنوعیت برگزاری مراسم سوگواری، و حس شرم

ف. دشتی − چگونه می‌شود که مرگ برخی مرگ به شمار نمی‌آید؟ سوگواری‌های برگزار نشده‌ی قربانیان تاریخ، جهان را به سوی کدام نقطه می‌برد؟

آیا ماشین‌ها اخلاق‌مندانه‌تر از انسان‌ها کار می‌کنند؟

الکساندر لاکروا − داوری اخلاقی انسان در نظارت بر ماشین‌ها امری الزامی است. آیا این الزام فقط در وضعیت فعلی تکنیک مطرح است؟

پویشِ #من‌هم: بررسیِ شناخت‌شناسانه

جویا آروین − این نوشته می‌کوشد با رهیافتی شناخت‌شناسانه برخی سویه‌های واکنش به روایت‌های تعرض را به‌اختصار نشان دهد.

دولت‌ـ‌ملت مدرن، ملی‌گرایی و بدن مطلوب‌اش

ایمان گنجی – این مقاله نشان می‌دهد چگونه گفتارهای مربوط به شکل‌دادن و همزمان سرکوب بدن‌های فردی در زیست‌سیاست با گفتارهای مربوط به شکل‌دادن و همزمان سرکوب بدن‌های جمعی پیوند می‌خورند.

۱۱ سپتامبر و بومرنگ استعمار

ایمان گنجی − پس از حمله ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ یک تغییر پارادایمی گسترده رخ داد: تمرکز بر امنیت به عنوان مهم‌ترین وظیفه حکومت‌داری، چیزی که خود آمریکا را نیز در بحران فرو برد.

“تابوت سعدی گاهواره‌ی شما را خفه می‌کند”

محمود فلکی − پایه‌ی جنبش رُمانتیسم را گذشته‌گرایی و ضدیت با فلسفه‌ی روشنگری می‌سازد. اندیشه از این منظر بر برخورد روشنفکر رُمانتیک با نقد گذشته و غرب‌ستیزی

تیغ دولبه جنبش‌های مجازی: انتفاع عمومی یا درحاشیه‌ماندگی طبقاتی

مهدیس صادقی پویا – ما هر لحظه ممکن است در نتیجه دلبستگی کورکورانه به وسعت جنبش‌های «مجازی» دچار لغزش شده و از واقعیت امتیاز طبقاتی در مالکیت امکان روایتگری غافل شویم.

اراده‌ در برابر اراده

احد پیراحمدیان − در این جستار با تامل بر مفهوم «اراده‌ی آزاد» در «عناصر فلسفه‌ی حق» هگل به این پرسش خواهم پرداخت که: نسبت اراده‌ی فردی و عمومی در کجاست؟

بلندپروازی‌های خردِ نگرورز

بهرام محیی ـ هگل نامدار‌ترین نماینده‌ی «ایده‌آلیسم نگرورز» بود. او با منطق خود می‌خواست بداند «خدا پیش از آفرینش چه می‌اندیشیده است».۲۵۰ سال از زادروز او می‌گذرد.

نگاهی انتقادی به «طبیعت» و «ایمنی» در بستر عالم‌گیری کنونی کووید۱۹

یگانه خویی − گزیده‌ای از ایده‌ها و استدلال‌های دو نوشته از «حلقه‌ی کاری فرانکفورت برای نظریه‌ی سیاسی و فلسفه» درباره‌ی «طبیعت» و «ایمنی» در عصر کرونا.

نگاهی انتقادی به «مرزها» و «فمینیسم سیاه» در بستر عالم‌گیری کووید۱۹

یگانه خویی − گزیده‌ای از ایده‌ها و استدلال‌های دو نوشته از «حلقه‌ی کاری فرانکفورت برای نظریه‌ی سیاسی و فلسفه» درباره‌ی «مرزها»، و «فمینیسم سیاه»

ژاک لاکان و ناسیونالیسم فرانسوی

علی شریعت کاشانی - این نوشته به گونه‌ای فشرده به زمینه‌ها و چگونگی بازتاب نوعی از ملی‌گرایی در مراتبی از ذهن و زبان و نوشتار لاکان می‌پردازد.

خودهای وانمودگر و سکسوالیته نزد افسانه نجم‌آبادی

مهران رضایی - نجم‌آبادی در پی آن است که دو مفهوم از اندیشه فوکو را در مطالعه ترانسکسوالیته ایرانی اعمال کند: نخست «تکنیک سلطه» و دوم «هنر وجود».

دعوت برای یک خودکشی دسته‌جمعی در محرم

سعید صادقی-اسطوره آخرالزمانی جمهوری اسلامی چیزی بین دو اسطوره پایان تاریخ مسیحی و پایان تاریخ نازیسم است. از یک سو خیال تسلط بر جهان، از سوی دیگر دعوت به خودکشی جمعی.

بازاندیشی درباره آسیب‌پذیری، خشونت و مقاومت

جودیت باتلر - یک تخیل جدید لازم است، یک تخیل مساوات طلبانه که وابستگی متقابل زندگی‌ها را دریابد.