بایگانی بخش اندیشه



آیا اسلام جایی در اروپا دارد؟

اعتقاد عمومی در غرب بر عدم سازگاری اسلام و دمکراسی استوار است. راینهارد شولتسه، اسلام‌پژوه آلمانی به چگونگی شکل‌گیری کشور و دولت در جهان عرب و تلاش‌های شکست خورده اصلاح‌طلبی در آن، بسترهای اسلام سیاسی و دورنمای هم‌پیوندی اسلام با اروپا می‌پردازد.

حافظه جمعی

بهار مجدزاده − وقتی از حافظه، در معنای فراتر از حافظه فردی صحبت می‌کنیم و مثلا می‌گوییم که ملتی کم‌حافظه هستیم، منظور چیست؟ آشنایی با مفهوم حافظه جمعی به کمک موریس هالبواکس.

زن و زنانگی در روان‌کاوی ژاک لاکان

علی شریعت کاشانی − برداشت کلی ژاک لاکان از جنسیت زن و امر زنانگی پیش از هرچیز زیر تأثیر رهیافت نرینه‌محور و اودیپ‌گرای فروید در «روان‌شناسی زنانگی» شکل می‌گیرد.

روانشناسی سیاسی؛ بحثی در نمونه ترکیه با نظر به یک مسابقه تلویزیونی

میثم بادامچی – شخصیت پرطرفدار مسابقه "سوروایور" تیپی است مثل اردوغان و به بیان ایرانی احمد‌ی‌نژاد.

هانا آرنت: اندیشه‌هایی درباب سیاست و انقلاب

هانا آرنت در گفت‌وگو با آدلبرت رایف: آن‌قدر بلاهت در روزگار ما زیاد است که انتخاب بزرگ‌ترین آن‌ها سخت است.

تنوع‌های معنایی در زبان

اشکان آویشن – موضوع این مقاله معانی مختلفی است که کلمات، بسته به زمینه و مورد مصرفشان، به خود می‌گیرند.

موسیقی «زیر زمینی» اخوان الصفا و نغمه کیهانی عود

جواد موسوی خوزستانی – اخوان الصفا از چه رو به موسیقی و به ساز عود ارج ویژه‌ای می‌نهاده‌اند؟

هنر شورش، در پدیده‌هایی چون ویکی‌لیکس و افشای اوراق پاناما

امیر کیانپور − آنچه باید مرئی و شفاف باشد، نه جامعه که دولت است. کتاب "هنر شورش" نوعی شورش علیه دولت تاریک کنترل‌گر را بررسی می‌کند.

فلسفه‌ی معاصر فرانسه در یک نگاه: نقشه‌ای فلسفی از ۱۹۷۷

امیر کیانپور – فلسفه فرانسوی در اواخر قرن گذشته چه تصویری داشته است؟ چه ارتباط‌هایی شاخص آن بوده‌اند؟

سیاستِ توهم: از سقراط و روانکاوی تا دانلد ترامپ

اگر نمی‌توانید بفهمید چرا کسی همچون ترامپ می‌تواند تا این اندازه حمایت کسب کند، احتمالاً تصورات غلطی درباره‌ی کاروکاسبیِ سیاسی دارید.

پرواز از دو چشم‌انداز در شعر «پرستو»ی انتسنسبرگر

هانس ماگنوس انتسنسبرگر، شاعر آلمانی در شعری با نام «پرستو» تغییر چشم‌انداز را ابزار شناخت برای انسان در نظر می‌گیرد. ترجمه فرهاد سلمانیان از شعر پرستو و نقدی بر این شعر.

اسلام، رادیکالیسم و آب حمام: به بهانه‌ی کشتار بروکسل

امیر کیانپور − مسئله نه نفس اسلام و سویه‌های افراطی بالقوه یا بالفعل آن، بلکه وضعیت تاریخی و انضمامی خاصی است که پرسش از اسلام را به ما تحمیل می‌کند.

حیوان آزاری جمعی

امین بزرگیان − حیوان آزاری بدوی، ریشه در مناسبات نوین دارد. هزار سال پیش کسی در ایران با حیوانات چنین نمی‌کرد؛ همانگونه که در روستاهای ایران اکنون نمی‌شود.

چرا ترامپ؟

جرج لیکاف، زبان‌شناس شناختی، در مقاله‌ای تحلیلی به چرایی موفقیت‌های دانالد ترامپ پرداخته و فرهنگ سیاسی آمریکا را با نظر به قالب «پدر سختگیر» و «والدین پرورش‌دهنده» بررسی می‌کند.

روش تأویل قرآن از منظر ابن سینا

احمد علوی − ابن سینا برای فهم متون دینی تجربه نحله‌های گوناگون مشائی و نوافلاطونی را به کار گرفته و در مسیر تلفیق اندیشه و فرهنگ‌های گوناگون بسیار جدی است.

در میانه راه

تورج قانونی - آنچه ملاحظه می‌کنید تقریر تأملات فلسفی در دل واقعه است؛ شاید بهتر باشد که گفته شود تأملی بعد از واقعه.

گفت‌وگو با هانا آرنت: درباره نوع جدیدی از جنایتکاران

مضمون عمومی این گفت‌وگو تجربه فاشیسم و رفتار انسان‌ها در موقعیت "مامور" بودن یا فشار و وسوسه برای "مأمور" شدن است.