بایگانی بخش اندیشه



مقامات عارفین و نمادهاى جانوری آن

شکوفه تقی − این بخش از تفسیر رسالة الطیر به نخستین مقام در عرفان با نماد جانوری و خویشکاری آن جانور از منظر ابن‌سینا و شارحین آثار او اختصاص دارد.

شکنجه و منطقه خاکستری

مهرنوش هاتفی − این‌ مقاله شاید فقط روزنه‌ای باشد به درک بهتر موضوع شکنجه و قضاوت کردن در رابطه با مقاومت یا عدم مقاومت در برابر آن.

نقدی بر نظریه‎ «نعمت ناتوانی» عبدالکریم سروش

عرفان بادکوبه − چشم‎انداز مطلوب سروش برای آینده‎ی تمدن اسلامی از عمق رسوخ تصوف در اندیشه‎ی او خبر می‎دهد، عمقی که امکان جمع میان سنت دینی و مدرنیته را کم‎رنگ می‎کند.

اخلاق، سوژۀ متافیزیکی و فلسفه در”رساله” ویتگنشتاین

سروش دباغ – موضوع این نوشته گزاره‌های اخلاقی، سوژه متافیزیکی و ماهیت گزاره‌های فلسفی در نظام فلسفی "رساله" است.

کمرویی: دیواری بلورین

جو مورن − کمرویی چیزی نیست که ما را از دیگران جدا و بیگانه می‌سازد؛ بل نخِ تسبیحی است که همه‌ی ما را به هم پیوند داده.

ویتگنشتاین جوان و نظریۀ تصویری معنا

سروش دباغ − در این نوشتار، با تفکیک میان معنا و مدلول و وضعیت امور ممکن و موجود، مؤلفه‌های نظریه تصویری معنا به بحث گذاشته می‌شود.

محمد، مخاطب عتاب‌های تند الاهی

اکبر گنجی − قرآن دلایل فراوانی برای اثبات انسان جایزالخطا بودن پیامبر ارائه کرده است. از موضوع با نظر به عتاب‌های الاهی بررسی می‌شود.

ویتگنشتاین و رساله منطقی- فلسفی

سروش دباغ − خوانش استعلایی، رایج‌ترین و مشهورترین خوانش از "رساله" است. در این سلسله مقالات، می‌کوشم مؤلفه‌های محوری رساله را بر اساس این قرائت تبیین کنم.

«آزادی اندیشه»: در دفاع از حیثیت علوم انسانی در ایران

کاظم کردوانی: نخستین انگیزه تشکیل انجمن آزادی اندیشه، انجمنی متشکل از استادان و پژوهشگران حوزه علوم انسانی و اجتماعی، وضعیت دانشگاه و این علوم در کشور ماست.

اختراع “محمد معصوم دارای علم غیب”

اکبر گنجی - انتقاد از پیامبر اسلام سنت قرآنی است و انتقاد کردن از حضرت محمد با قرآن سازگار است.

فراموش‌شده – بحثی درباره فلسفه و بیماری زوال عقل

چارلز لیدبیتر – تغییرات شاخص بیماری زوال عقل ما را به چالش می‌کشد تا پیش‌فرض‌های فلسفی و اخلاقی‌مان درباره‌ی شکل‌گیریِ هویت را بازنگری کنیم.

هاینریش هاینه: مقایسه کانت و روبسپیر

هاینریش هاینه − واقعیت این است که اگر بخواهیم ماکسیمیلیان روبسپیر را با امانوئل کانت مقایسه کنیم زیادی به او افتخار داده‌ایم.

جرج لیکاف، استعاره و سیاست

وفا مهرآیین − این نوشته درآمدی است بر دیدگاه‌های جرج لیکاف، استاد زبان‌شناسی و علوم شناختی در دانشگاه برکلی (کالیفرنیا). مفهوم "استعاره" در کانون بحث قرار دارد.

ما، قهرمان‌ها و آرمان‌هایمان

ر. رمضانی − گسست از اکنون یکی از سویه‌های گسست در زیست‌جهان انسان ایرانی ست، این امر در نقش تأثیرگذار و کانونی آرمان و قهرمان در ذهنیت ایرانی جلوه‌گر است.

پرسش از چیستی و کیستیِ «ما» ایرانیان

ر. رمضانی − این نوشته برخی از سرانگاره‌ها و سرالگوها در ذهنیت ایرانی را به بحث می‌نشیند و از نقش ادبیات و فلسفه در پاسخ‌ به پرسمان «ما» سخن می‌گوید.

روان‎کاوی و دهشت‎‌ افکنی

علی شریعت کاشانی − این مقاله برآیند کوششی است برای ارائه یک نظریۀ روان‎کاوانه درباره دهشت‌افکنی (تروریسم) و فلسفۀ پیدایش آن.

خرافه باوری در جهان توسعه یافته و در حال توسعه

اکبر گنجی – خرافه‌باوری در همه جوامع کمابیش وجود دارد. تبیین جامعه شناختی شیوع آنها یک امر است و مدعیات نژادپرستانه علیه یک ملت و قوم امری دیگر.