بایگانی بخش اندیشه



رنه ژیرار (René Girard )

رنه‌ ژیرار؛ پیامبرِ حسد

این مقاله که در معرفی کتاب جدید " تکامل میل" اثر سینتیا هاون درباره رنه ژیرار نوشته شده، نگاهی می‌کند به سیر اندیشه این فرهنگ‌شناس و فیلسوف فرانسوی.

دگردیسی روشنفکران به نومرتجعان − نمونه روشنفکری فرانسوی

امیر کیان‌پور − ظهور غده‌ای ارتجاعی در بطن روشنفکری فرانسه بخشی از سناریوی تاریخ بزرگ‌تری است که فرانسوا کوسه آن را گردش به راست جهان می‌نامد و حاصلش هژمونی نوعی مدرنیسم ارتجاعی بوده است.

این سوسیالیست‌ها بودند که حق رأی زنان را به دست آوردند

برخلاف این افسانه که می‌گوید سوسیالیست‌ها همواره ستم جنسیتی را نادیده گرفته‌اند، این فمینیست‌های سوسیالیست بودند که برای نخستین بار —و از طریق شورش‌های طبقه کارگر— حق رأی زنان را به دست آوردند.

انقلاب پر معما

مهرداد درویش پور − هرچه شدت انزجار و سرخوردگی از نظام برآمده از انقلاب بالا می‌گیرد، پرسش درباره چرایی آن انقلاب و تردید در ضرورت آن رخداد و میل به برائت فزونی می‌یابد.

رخداد ۵۷ و بیان پِرفورماتیو سیاست ــ گفت‌و‌گو با مراد فرهادپور

مراد فرهادپور − سراسری‌بودن انقلاب و سرعت بروز یا غافلگیر‌کننده‌بودن‌اش زمانی قابل درک می‌شود که سیاست را به‌عنوان موضوع و هدف انقلاب درنظر بگیریم.

خشونت، فرهنگ و سیاست در ایران

رضا کاظم‌زاده − برای شناخت خشونت در شرایط فعلی می‌بایست از جهات گوناگون و بخصوص از منظر رویکردهای مختلف در علوم انسانی به مطالعه علل و همین طور پیامدهای آن پرداخت.

انقلاب گذشته به چه معنایی آینده ماست؟

محمدرضا نیکفر − در برابر این پرسش قرار گرفتم که اگر با شناخت کنونی به دوره انقلاب برگردم، چه می‌کنم و به دیگران می‌گویم چه کنند. تلاشی برای پاسخ به این پرسش سخت.

رؤیای شکست خورده اسلام سیاسی

هشام علوی − اسلام‌گرایی علیرغم ادعایی که درباره مخالفت با دولت‌های استبدادی داشت یا خود از آنان تقلید کرد و یا آن که با آنان سازش و تبانی کرد.

سرمایه‌داری: نظام مصادره زمان

چگونه سرمایه‌داری زمانی انتزاعی، مرده و کابوس‌وار را بر تولید تحمیل کرد؟ پیامد این دیکتاتوری زمان انتزاعی بر کار و زندگی چه بوده است؟ چراعلی‌رغم پیشرفت تکنولوژی، زمان کمتری در اختیار داریم؟

گفت‌‌و‌گو با حسن یوسفی اشکوری: انقلاب ۵۷ “اسلامی” نبود

حسن یوسفی اشکوری: باید پرسید که: مراد از «انقلاب اسلامی» چیست؟ اگر «اسلام» را به معنای متعارف و به اصطلاح سنتی آن مراد کنیم، انقلاب نمی‌تواند اسلامی باشد.

انقلاب دوبُنی ۱۳۵۷، موضوع سنت و تجدد، و نگاهی به وضعیت کنونی

محمدرضا نیکفر − این نوشته پس از بحث درباره انقلاب ۱۳۵۷ و زمینه و پیامد آن، به وضعیت کنونی می‌پردازد و برمی‌نهد که مضمون آنچه اینک در ایران می‌گذرد، نبرد بر سر مالکیت است.

انقلاب و جوانان

گفت‌وگوی رودی دوچکه و کلاوز ربلین با ارنست بلوخ، فیلسوف امید، درباره انقلاب، جوانان و دانشجویان و لزوم داشتن زبانی جدید افزون بر تئوری جدید برای تغییر.

دلالت‌های دموکراتیک دی ماه ۹۶

امیر کیان‌پور − چرا حرکت اعتراضی در دی ماه ۹۶، وهله‌ای ماتریالیستی در حرکت دموکراتیک جامعه ایران بود؟ این یادداشت پاسخی در سه سطح به این پرسش است.

خردمندیِ فرهنگ بی‌دیالوگ

محمود فلکی − ریشه‌یابی و بازنگری برخی بیت‌های معروف شعر فارسی با نظر به مفهو‌م‌هایی چون خرد، آزادی، امید و عشق.

باز (ی) خوانی یک متن: فرفره کافکا

محمدرفیع محمودیان − «فيلسوفى هميشه دور و بر جايى مى گشت كه بچه‌ها سرگرم بازى بودند. سپس اگر پسربچه‌اى را مى ديد كه فرفره‌اى در دست داشت...» حاشیه‌ای بر این داستان.

ورق‌ پاره‌های زندان

مهدی سلیمی – انگیزه این نوشته کوتاه، نامه اسماعیل بخشی است که برمی‌نماید بر او در زندان چه گذشته است. موضوع، این "برنمایاندن" است، افشاگری اجراگر.

انقلاب بدون انقلابیون: گفت‌وگو با آصف بیات در فهم بهار عربی

آصف بیات انقلاب‌های بهار عربی را «انقلاب‌های اصلاحاتی» می‌خواند؛ انقلاب‌هایی که به باور او از لحاظ تاکتیکی چشم‌گیر بودند اما از اندیشه‌های انقلابی و چشم‌اندازی برای تغییر بی‌بهره ماندند.