بایگانی بخش اندیشه



فلسفه زبان دین در نزد اندیشمندان مسلمان

احمد علوی – تاویل‌های مسلمانان در مورد مورد زبان دین، همانند بسیاری از مفاهیم دینی دیگر، ناهمگن و شامل طیفی از برداشت‌های گوناگون است.

ایثار حاکمیت و احیای حکومت

بیژن بیدآباد − ادامه وضع فعلی به نفع کشور نیست و چنانچه کشتی سیاسی کشور به طوفان کشانده شود، طوفان تمییزی میان کشتی‌سواران قائل نخواهد شد.

خانواده‌های مذهبی با شک جوانان و نوجوانان چه می‌کنند؟

مجید محمدی − نهادهای دینی از سنگر خانواده برای دفاع از باورهای خود بهره گرفته و بعد سنگرهایی چون رسانه‌های عمومی، نهادهای خیریه، و حتی دولت را سپر بلای خود می‌سازند.

رمضان و امساک دروغین

مریم پرواز − در میان غوغای دعواهای طرفداران روزه داری و مخالفان آن در اجتماعات مجازی و واقعی در ایران، فلسفه امساک چیزی است که نادیده گرفته می‌شود.

قرآن و قطع دست دزد

صالح نظری − سؤال این است: آیا خداوند در قرآن برای دزد مجازات قطع دست را تعیین کرده است؟

آیا جدایی‌‌خواهی، توجیه حقوقی دارد؟

بهنام دارایی‌زاده - آیا دفاع حقوقی از «جدایی‌خواهی» ممکن است؟ آیا می‌توان برای جنبش‌‌های جدایی‌خواهانه، مبنا یا رویکردی «حقوق بشری» قائل شد؟

استفاده از ساختار تحلیلی در برنامه‌ریزی

متیو الن − معمولا وقتی می‌گویند برای بحث و توضیح برنامه‌ریزی کنید، توصیه می‌کنند که چگونه گردشِ روایتیِ خوبی داشته باشیم یا توالی مطالب‌مان چگونه باشد.

روشنفکران و کارگران

سعید شفیعی − کارگران گروه هدف روشنفکران برای نظریه پردازی و جستجوی روش‌هایی برای موثر کردن اعتراضات آنها و یا نزدیک کردن آن‌ها به دیگر گروه‌های معترض جامعه نیستند.

نقد جامعه- محور یا نقد دولت- محور؟

مجید محمدی − چطور می‌شود دولت و جامعه را از هم جدا کرد و تلاش برای اصلاح را بر یکی از آنها متمرکز کرد؟

برنامه‌ریزی و شکل‌دهی به استدلال

متیو الن − کلیدِ طلایی برای برنهادن استدلالِ خوب، نَه «روش» بلکه «نگرش» است، یعنی حساس بودن به اینکه مسائل را به‌طور کامل و شایسته بفهمیم.

در جست‌وجوی محمدِ تاریخی

یاسر میردامادی – کارل هاینتس اولیگ بر این باور است که «محمد» در ابتدا لقبی تجلیل‌آمیز با رنگ‌مایه‌ی مسیحی بوده است و نه احتمالاً نام یک شخص خاص.

شهودگرایی در برابر اعتبارگرایی

میثم بادامچی − در این مقاله به نقد فلسفه اخلاقی مهدی حائری در حکمت و حکومت، به دیدگاه اعتبارگرایانه اصولیون شیعه در اخلاق، پرداخته خواهد شد.

اطلاعات و منابع

متیو الن – اطلاعات چگونه دسته‌بندی می‌شوند؟ منابع آنها چیستد؟ چه فرقی است بین منبع دست اول و منبع دست دوم؟

سیاست حجاب

مهران رضایی − حجاب زنان تنها شکل پوشش در فرهنگ جنسی ایرانیان نیست. اشکال گسترده‌ای از پوشش را می‌توان در زیست-جهان ایرانی تجربه کرد.

ذاتی و عرضیِ خمینی و خامنه‌ای

اکبر گنجی − "خمینی فاقد قدرت" و "خمینی دارای قدرت". به تعبیر دیگر، "خمینی پاریس" و "خمینی تهران": کدام یک اصل است؟

پژوهش، استدلال، و تحلیل

متیو الن − تحلیل همانا فرآیندِ پیوسته‌ی پرسیدن است. پرسیدن از پی امکان‌ها و آزمودنِ آنها مهم‌ترین «حرکتِ تفکر» است.

سیاست تعلیق: دربارۀ انتخابات ریاست جمهوری ایران

محمدرفیع محمودیان − در سیاست تعلیق آنگاه موضوعیت می‌یابد که در رقابتهای انتخاباتی هیجانی در مورد نامشخص بودن نتیجه شکل می‌گیرند و همه با شور و دقت ماجرا را دنبال می‌کنند تا ببینند چه کسی...