بایگانی بخش اندیشه



سیاست‌های ترجمه

کریستینا شفنر − ترجمه‌پژوهی (مطالعات ترجمه) هنوز یک رشته‌ی نسبتا جوان است که ریشه در زبان‌شناسی (کاربردی) و ادبیات تطبیقی و مطالعات فرهنگی دارد. نظریه‌های زبان‌شناسیک (که در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ غالب بودند و ترجمه را انتقالِ معنا در بین زبان‌ها و فرهنگ‌ها می‌دانستند) آشکارا به مطالعه‌ی...

نقدِ قانون، نقیضه‌ ایمان

مانی پارسا − ظاهراً مباحثه‌ والتر بنیامین با کارل اشمیت، نظریه‌پرداز فاشیستِ حوزه‌ قانون عمومی، بدین سبب‌ که هر دو متفکر همواره با احترام از هم یاد کرده‌اند، برای بنیامین بدیمن بوده است؛ تو...

استعمار و سکولاریسم

مهرداد صمدزاده – در بخش گذشته آیین کشورداری اکبر شاه مغول را که معرف یکی دیگر از

پیشینه‌های تاریخی سکولاریسم هند است، بررسی کردیم. این آیین، مشتمل بر سه اصل "راه عقل"، "رواروزی" (رفاه...

هنجارها را بشکنید!

علی طایفی − هنجار چیست؟ نورم یا نرمال بودن کدام است؟ چه کسی هنجارها را تقویت یا تضعیف میکند؟ هنجارها بر کدام ارزشها استوارند و منافع چه گروه یا قشری از جامعه...

بحران لیبرالیسم

لوک بولتانسکی -  در اروپا گرایشی ضد دمکراتیک با رنگ و لعاب ناسیونالیسم در حال شکل‌گیری است که فرانسه را هم بی‌نصیب نگذاشته است. این گرایش از موضع سهل‌انگارانه کشورهای دمکراتیک در قبال  مهاجران...

گذر از سرکوب یهودیان به هولوکاست

شهلا فرید − شب نهم به دهم نوامبر در سال ۱۹۳۸ در آلمان نقطه تاریخی مهمی است. در این شب راهی که از سال ۱۹۳۳ با روی کار آمدن دولت رایش آغاز شده بود...

اکبر شاه، فرمانروای اسلام‌گرا یا سکولار؟

مهرداد صمدزاده – در بخش قبل یکی از مهمترین پیشینههای سکولاریسم هند را در ارتباط با سیاستهای مذهبی و دنیوی آشوکا سومین و مقتدرترین امپراتور سلسله موریان بررسی کردیم. این بررسی...

دموکراسی در آمریکا

محمد رفیع محمودیان - دموکراسی متبلور در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا حساسیت‌برانگیز، متناقض‌نما و شگفتی‌آفرین است. در فرایندی و به شکلی برگزار می‌شود که نگاه بسیاری را در جهان و نه فقط شهروندان آمریکایی جذب...

ژان فرانسوا لیوتار

ویلیام دیل و تیموتی بیل − ژان فرانسوا لیوتار (۱۹۲۴ - ۱۹۹۸) در محضر موریس مرلو-پونتی پدیدارشناسی خواند. در الجزایر و در دبیرستان آموزگاری کرد و بعدها در دانشگاه پاریس فلسفه درس داد. وی در...

فلسفه زبان دین در پارادایم صدرایی

احمد علوی - گفت‌وگو در مورد سرشت زبان دین و همچنین زبان متن دین از دیرباز مورد علاقه فیلسوفان، حکیمان، عارفان، متکلمان و مفسران متون دینی بوده است، چه استفاده از ذهن و زبان...

پیشینه‌های تاریخی سکولاریسم هند: آشوکا شاه فیلسوف و زاهد

مهرداد صمدزاده – در بخش پیشین از این مجموعه مقالات به تشرح سنت سکولار هند باستان به روایت از آرتاشاسترای کائوتیلیا پرداختیم. این سنت مبین دو نکته اساسی است:

۱) جدایی دین از حکومت...

کیهان‌شناسی به سبک کمبریج: ویتگنشتاین، تولمین و هاوکینگ

کارلین رومانو − "ما سه‌پنجه‌روزی بیش زنده‌ نیستیم و در این مدتِ کوتاه هم به سیاحتِ تنها قسمتی ناچیز از کل جهان هستی آمده‌ایم. ولی خب انسانْ موجود کنجکاوی‌ست. حیرت می‌کنیم و پیوسته در پی...

میرشمس‌الدین ادیب‌سلطانی؛ فیلسوف زبان‌شناس یا زبان‌شناس فیلسوف

میثم بادامچی − میرشمس الدین ادیب‌سلطانی را با ترجمه‌های دشوارخوانش از آثار مهم فلسفی، به طور خاص ترجمه او از Kritik der reinen Vernunft اثر مهم کانت با عنوان سنجش خردناب (چاپ دوم ویراست...

پیشینه‌های سکولاریسم هند

مهرداد صمدزاده – در دو بخش گذشته شاخصهای مهم سکولاریسم هند و نیز عواملی را برشمردیم که در چند دهه اخیر بهطور فزایندهای آنهارا با بحران مواجه ساخته‌اند. چنانکه گفته شد،...

ایمانوئل لویناس

ویلیام دیل و تیموتی بیل − ایمانوئل لویناس (۱۹۰۶ - ۱۹۹۵) در کاوناس (شهری در لیتوانی) به دنیا آمد. والدین‌اش که یهودیانی معتقد بودند، در اجتماع یهودیانِ آن شهر زندگی می‌کردند. لویناس در ۱۹۲۳ به...

احمد قابل و شریعتِ عقلانی

یاسر میردامادی − احمد قابل، فقیهِ نواندیش، نویسنده و منتقد سیاسی در طول عمر کوتاه خود، میراثِ درخوردرنگی از نگاه نواندیشانه و اصلاح‌گرانه به سنت فقهی اسلام، از خود بر جای گذاشت. او از...

دلیری سزایش ستودن بود

حسن یوسفی اشکوری − خبر مرگ نابهنگام دوست دانشورم زنده یاد احمد قابل بس دردناک بود و موجب اندوه شد. از منظری که من به شخصیت قابل می‌نگرم بدون گزافه گویی باید گفت که...