بایگانی بخش اندیشه



کیهان‌شناسی به سبک کمبریج: ویتگنشتاین، تولمین و هاوکینگ

کارلین رومانو − "ما سه‌پنجه‌روزی بیش زنده‌ نیستیم و در این مدتِ کوتاه هم به سیاحتِ تنها قسمتی ناچیز از کل جهان هستی آمده‌ایم. ولی خب انسانْ موجود کنجکاوی‌ست. حیرت می‌کنیم و پیوسته در پی پاسخی قانع‌کننده‌ایم.

زندگی در پهنه این دنیا، فراز و نشیب‌هایی دارد، اما مردم همیشه با...

احمد قابل و شریعتِ عقلانی

یاسر میردامادی − احمد قابل، فقیهِ نواندیش، نویسنده و منتقد سیاسی در طول عمر کوتاه خود، میراثِ درخوردرنگی از نگاه نواندیشانه و اصلاح‌گرانه به سنت فقهی اسلام، از خود بر جای گذاشت. او از...

دلیری سزایش ستودن بود

حسن یوسفی اشکوری − خبر مرگ نابهنگام دوست دانشورم زنده یاد احمد قابل بس دردناک بود و موجب اندوه شد. از منظری که من به شخصیت قابل می‌نگرم بدون گزافه گویی باید گفت که...

نیچه علیه مسیحیت

فرشاد نوروزی − مسیحیتِ قرون وسطی، در پی پدیداری انشعابات انتقادی از خوانش کشیشان، پیش از هر چیز دچار یک رکود درونی گشت. تولد خرد انتقادی که ماحصل پیشروی علمی و اشاعه علم گرایی

بحران سکولاریسم هند

مهرداد صمدزاده – در بخش نخست به تشریح ویژگیها و محدودیتهای سکولاریسم هند پرداختیم که اساساً بازگو کننده شرایط اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و تاریخی این سرزمین هستند. در این بخش به تناقض...

دین و توهین، نوگرایان دینی و ناباوران

جلال ایجادی − برخورد اندیشه میان ناباوران و سکولارها از یکسو و نوگرایان دینی از سوی دیگر گسترش مییابد. این امر ناگزیر بوده است، زیرا پس از چهارده قرن حضور اسلام در...

چگونگی سنجش ظرفیت‌های جایگزینی رژیم مستقر

کورش عرفانی − با اوج گیری بحران‌های چندگانه و فزاینده، آینده‌ی نظام جمهوری اسلامی به زیر سؤال رفته است. بسیاری بر این باورند که مجموعه‌ی قدرت در ایران به پیچ خطرناکی از حیات خود...

هند و سکولاریسم

مهرداد صمدزاده – بسیار مهم است که سکولاریزاسیون نه مفهومی صرفاً رد کننده و نفی کننده، بلکه ایجابی باشد. یعنی فقط نظمی دینی را نقد و نفی نکند، بلکه به محتوایی مثبت اشاره داشته...

آنری لوفِوْر

ویلیام دیل و تیموتی بیل − آنری لوفِوْر (۱۹۰۱ - ۱۹۹۱) نظریه‌پرداز و فیلسوف و تاریخ‌دان اجتماعی و مارکسیست فرانسوی بود. وی در منطقه‌ی «لوند» (در جنوب غربی فرانسه) به دنیا آمد، در پاریس...

شکاف بین نسلی: رویارویی جوانان با سالمندان

علی طایفی − مسئله شکاف بین نسلی از جمله پدیده‌های اجتماعی است که با افزایش نسبت سنی کودکان وجوانان در ساختار جمعیت هر جامعه‌ای پدید آمده و در عصر معاصر سخت متأثر از فرایند‌های...

“بی گناهی مسلمانان” و فلسفه‌ی لیبرال

نوید یوسفیان – موضوعی جون ساخته شدن فیلمی موهن به مقدسات اسلامی و به تبع آن واکنش‌‌های خشونت آمیز مسلمانان، در چند سال اخیر به شکل‌‌های مختلف تکرار شده است. وقایعی از این دست...

ولایت تکوینی و ولایت تشریعی

صالح نظری − در قسمت اول و دوم مقاله آیات مربوط به ولایت مورد بررسی قرار گرفت، در این قسمت به موضوع "ولایت تکوینی و ولایت تشریعی" خواهیم پرداخت، برای بررسی موضوع نظرات آیت...

مرگ اریک‌ هابسبام، شاهد سنجشگر “قرن افراط‌ها”

سارا روشن – اریک هابسبام (Eric Hobsbawm) درگذشت، در روز دوشنبه اول اکتبر، در سن ۹۵ سالگی.

این مورخ بریتانیایی در باره موضوع‌های مختلفی قلم زده است، از دزدان دریایی گرفته تا منشأ...

اصناف دیندارانۀ اخلاق (۲)

حسین دباغ − در نوبت پیشین در باب دو صنف اخلاق دینداری مصلحت‌اندیشانه و معرفت‌اندیشانه سخن گفتیم.

اینک در این مجال به صنف آخرین آن یعنی اخلاق تجربت‌اندیشانه می‌پردازیم.

در این مقال بیان می‌شود...

جدایی‌طلبی یک عقب گرد تاریخی است

کورش عرفانی − استبداد روح پویش و دورنگری را می‌کشد و انسان‌ها را دچار نزدیک‌بینی‌های فرهنگی و سیاسی می‌سازد. دیوارها، فیلترها، ممیزی ها، سانسورها و خط قرمزها سبب می‌شود که گستره‌ی دگرواربینی آدم‌ها محدود...

ژاک لاکان

ویلیام دیل و تیموتی بیل − ژاک لاکان (۱۹۰۱ - ۱۹۸۱) در پاریس و در خانواده‌ای با کیش کاتولیکِ رمی به دنیا آمد. مدرک پزشکی‌اش را از سوربن گرفت و بعد به‌عنوان روان‌کاو تعلیم دید....

نقد برداشت علامه طباطبایی از “ولایت”

صالح نظری − در قسمت اول مقاله گفته شد، نظر به اینکه حکومت جمهوری اسلامی مدعی است یک حکومت دینی مبتنی بر ولایت است و این ولایت الله از ناحیه خدا به رسول گرامی...