بایگانی بخش اندیشه



ظرفی به شکل یک پیرمرد، با شکافی روی زبان او. مکزیک، اثری از دوران آزتک‌ها. سازنده نامشخص

درباره ترجمه • پرسش‌ها و دیدگاه‌ها

این پرونده حاوی مطالبی است عمدتاً از بخش اندیشه زمانه. در این مطالب به تئوری ترجمه پرداخته می‌شود،

صلای بازگشت به خویش: از آل احمد تا شایگان

اکبر گنجی − بررسی دیدگاه‌های جلال آل احمد، داریوش آشوری، رضا براهنی، احسان نراقی، سید حسین نصر، داریوش شایگان و احمد فردید

قانونِ کینه‌توز، حکومت قاتل

قتل‌ حکومتی بهمن ورمزیار یک نمونه‌ سرشت‌نما در میان اعدام‌های اخیر بود. این قتل حکومتی پرسش مهمی در برابر ما قرار می‌دهد: مجازات اعدام چه کارکردی در جمهوری اسلامی دارد؟

صلای بازگشت به خویش: از کسروی تا شادمان

اکبر گنجی – موضوع این مقاله تقابل با "غربزدگی" و "بازگشت به خویش" است. در اینجا به بررسی آرای احمد کسروی و فخرالدین شادمان می‌پردازیم.

پافشاری بر اصول به دورانی که تحقق آن‌ها ممکن نیست

آرش سرکوهی – اولویت شرافت اخلاقی و پرنسیپ‌های بنیادین بر تصمیم‌های سیاسی به اصطلاح "واقع بینانه" در نمونه اتو ولس. این نکته در روزگار ما کمرنگ شده است.

«ان شاء الله آلمان در جنگ پیروز خواهد شد»

این مقاله، به قلم دیوید معتدل، مورخ متخصص در مورد رابطه رایش سوم با مسلمانان، شرح می‌دهد که چگونه نازی‌ها می‌کوشیدند مسلمانان را در خدمت اهداف نژادپرستانه و جهان‌خوارانه خود قرار دهند.

بنیادگرایی تکنولوژیک نمی‌تواند تو را نجات دهد، آقای زاکربرگ!

شیوا ویدیاناتان − سالهاست که مؤسس فیس‌بوک بر طبل این باور کوبیده که با ابداع تکنولوژی‌های جدید می‌‌توان مشکلاتی را حل کرد که تکنولوژی‌های قبلی و قدیمی ایجاد کرده‌اند. این یعنی بنیادگرایی تکنولوژیک.

مارکس و رهایی: مارکس در دویست سالگی

محمدرفیع محمودیان – در دویستمین سالگرد تولد مارکس، زمان آن رسیده که دو بخش اندیشۀ مارکس را از هم جدا کنیم: بخش نظریۀ ساختار زندگی اجتماعی و بخش تصور رهایی وصل به مبارزۀ طبقاتی.

مدرنیته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارانه و جامعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی سوسیالیستی

فروغ اسدپور – این مقاله که مقدمه‌ای است انتقادی بر اندیشه موشه پوستون، به یاد این اندیشمند و به مناسبت دویست سالگی مارکس نوشته شده است.

بازخوانی پوپولیسم به مثابه ایدئولوژی

پوپولیسم چیست و چه مختصاتی دارد؟ آیا پوپولیسم گونه‌ای ایدئولوژی است؟ مایکل فریدن، نویسنده این مقاله، استاد اندیشه‌های سیاسی است. آثار او درباره ایدئولوژی مرجع به حساب می‌آیند.

حقوق بشر و چپ. سوء تفاهم یا تناقض؟

آرش سرکوهی − حقوق بشر یکی از مهمترین دغدغه‌های چپ، به ویژه بخش‌های رادیکال آن در ایران و در جهان بوده. در این مقاله به پرسشی می‌پردازم که در تیتر آمده است.

روزنامه و سیاستِ ادبی نیما: آیا ژورنالیسم هنوز می‌تواند انقلابی باشد؟

ن. ایپچی − مسئله اصلی ما در این یادداشت این است که آیا روزنامه درمقام یک فرم بیان آگاهی‌رسانی و تحریک در امروز ایران همان نقشی را بازی میکند که در ایران دوره مشروطه بازی...

چپ و ناسازه سیاسی

محمدرضا نیکفر – در این یادداشت پارادوکس سیاسی بررسی می‌شود که بیرون آمدن چیزی خلاف آرزو و انتظار از کنش سیاسی است.

روایتی مستند از برپاداشتن جهنم با وعده بهشت

حمید نامجو − نگاهی به کتاب «انورخوجه: مشت سرخ آهنین». درباره منش و بینش یکی از بدنام‌ترین دیکتاتورهای قرن بیستم که به اسم ایدئولوژی فقر و اسارت بر مردم آلبانی تحمیل کرد.

دین و خشونت؛ آیا همه بودایی‌ها صلح‌جو هستند؟

دن آرنولد − چرا از خشن‌بودن بودایی‌ها در نمونه میانمار شگفت‌زده می‌شویم؟ پیش‌فرضی در مورد رابطه اعتقاد دینی افراد با خشونت‌گرا بودن یا نبودن آنان وجود دارد که به لحاظ فلسفی مسئله‌دار است.

چفت و بستِ واژه‌ها در زبانِ فارسی

ر. رمضانی − در مقایسه با زبانی چون انگلیسی، چفت و بستِ واژه‌ها در زبانِ فارسی بسیار مبهم و نادقیق است. در اینجا اشاره‌ی من به‌طورِ مشخص به ترکیب‌های اضافی و وصفی است.

از تبعیت به نافرمانی؛ اطاعت کورکورانه پلیس و شرایط سرپیچی

مکانیزم اقتدار و تبعیت چگونه کار می‌کند و چه عاملی منجر به مقاومت در برابر دستور غیر‌اخلاقی می‌شود؟