بایگانی بخش اندیشه



پیدایش و سرانجام حکمت متعالیه ایرانی (۱)

احمد علوی − حکمت متعالیه دیدمان مهمی برای تأویل منابع دینی در زمان ما به شمار میآید، چرا که بسیاری از فهمهایی که در دوره ما از منابع دینی عرضه میشود، کم یا بیش مبتنی بر تجربههای فکری و تأویلهایی است که در...

توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی در جهان امروز

احمد علوی − اقتصاد ایران جزء کوچکی از سیستم اقتصاد جهان است. بنابراین بدون مقایسه و تحلیل رابطه‌ی آن با همین زمینه (Context) که آن را احاطه کرده است، فهم و تاویل آن...

سرمایه داری و دموکراسی در آمریکای جنوبی

جِرِمی آدِلمَن − کشورهای آمریکای جنوبی جایگاه ویژه‌ای در تاریخ نظریه‌های دموکراسی در جهان مدرن دارند. این کشورها ترکیب‌های گوناگونی از سرمایه داری و رژیم‌های دولتی را تجربه کرده‌اند: از دموکراسی‌های اختصاصی که به وسیله...

توضیح یا استدلال؟

لارن استارکی – تا اینجا زیاد از استدلال سخن گفته‌ایم. گفتیم که چگونه استدلال کنیم، چه استدلال‌هایی معتبر هستند و چه استدلال‌هایی نامعتبر، و گفتیم مردم چگونه از استدلال‌ها مغالطه‌گرانه استفاده می‌کنند.

در این بخش...

دین فطری یا جنگ هفتاد و دو ملت

آرش سلیم − در مقاله «یهودیان و مسیحیان در آیات قرآن» نشان داده شد که، طبق آیات قرآن، یهودیان و مسیحیان همان قدر بر حق هستند که پیروان سایر پیامبران ابراهیمی که شامل پیروان...

بنابراین…

اکبر فلاح‌زاده − "فیلم سوسیالیسم" آخرین فیلم ژان لوک گدار بهترین فیلم او نیست، اما بهترین مثال است برای آنکه نشان دهد گدار در هشتاد سالگی هم هنوز زنده و سر حال است. در کنار تحسین...

اخلاق و ضد اخلاق در فاجعه

سامان شجاعی − این مقاله تأملی است بر معانی اخلاقیِ مرگ در زلزله وان.

زمین لرزه، سیل، آتشفشان رویدادهایی طبیعی هستند و از این زاویه هیچ تفاوتی با گردش زمین، تغییرات جوی و...

اسلام، جنس و جنسیت

بابک مینا – منظور از "مدرنیته مثله شده" چیست؟ شهلا شفیق در بخش اول این گفت‌وگو در توضیح این مفهوم کلیدی کتابش ("اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" به زبان فرانسه) می‌گوید...

«ایران» نام دیگر برابری

آرش جودکی − تبعیض‌هایی که به احساسات جدایی‌طلبی در ایران امروز دامن می‌زنند ریشه در صفت «اسلامی» نظام حاکم دارند و نه در برتری‌جویی‌های یک قوم خاص در قبال قوم‌های دیگر.

 
 از سوی دیگر...

قضاوت شخصی

لارن استارکی – گاهی اوقات به مشکلات و مسایلی برمی‌خوریم که با نظر به داده‌های موجود نه جواب درستی دارند و نه جواب غلطی.

در این موقعیت چه باید کرد؟
 
ما در این بخش...

اسلام، جنس و جنسیت

بابک مینا – چهار پرسشی که کتاب جدید شهلا شفیق با عنوان "اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" به آنها می‌پردازد، اینهایند:
 اسلام‌گرایی ایده‌آل سیاسی ملت‌های ستمدیده است...

طرحی برای برون رفت از بحران مرکز- پیرامون (۲)

علی افشاری – با توجه به مقدماتی که در قسمت اول مقاله تشریح شد، در این قسمت پیشنهادی برای حل بحران قومیتی ارائه می‌شود. بنیاد این پیشنهاد نظریات یورگن هابرماس در مورد دموکراسی مشارکتی و...

حیله‌های شرعی و اختلاس آخوندی

اکبر گنجی − انقلاب ایران، انقلابی علیه فساد و برای عدالت اجتماعی و آزادی سیاسی بود. شاه فقط قلمرو سیاسی را سرکوب می‌کرد، فقیهان سرکوب را به همه‌ی حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... سرایت دادند....

اسلام‌گرایی و مسئله زنان

بابک مینا ـ کتاب "اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" اثر شهلا شفیق از ابتدا ما را با چهار پرسش اساسی مواجه می‌کند:

− اسلام‌گرایی ایده‌آل سیاسی ملت‌های ستمدیده است یا آتش‌دان...

طرحی برای برون رفت از بحران مرکز- پیرامون (۱)

علی افشاری − حل معضلات و مشکلاتی که در حوزه قومیت‌ها و "مرکز– پیرامون" جریان دارد، نیازمند توجه به ابعاد گوناگونی است. نخست باید خود مشکل و معضل تشریح گردد، و در فضای گفتگوی فراگیر...

یهودیان و مسیحیان در آیات قرآن

آرش سلیم − درک نادرست از اصطلاح «اهل کتاب» در آیات قرآن، موجب ابهامی بس بزرگ شده است، تا جایی که بعضی از فقها پیروان پیامبران دیگر را «نجس» می‌دانند. طبق قرآن، توحید و نبوت...

ذات‌ها و پدیدار‌ها

امین حصوری − چندی پیش گزارشی درباره دلایل پیشرفت یا منشأ ثروت کمپانی "اپل" می‌خواندم. در بخشی از این گزارش آمده بود:

«آنچه این کمپانی را به این‌جا رسانده، فقط و فقط نوآوری‌های تکنولوژیک است...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۱۸