بایگانی بخش اندیشه



امکان حقیقت از منظر افلاطون

تورج قانونی − بسیاری از فیلسوفان به دنبال تعریف فلسفه بوده‌اند و هر یک به نوعی خود را در بند آن می‌دیده‌اند. اگر بخواهیم به این سؤال جواب دهیم که فلسفه چیست، ناچاریم به تاریخ فلسفه برگردیم. مناسبت فلسفه با تاریخ اگر چه ممکن است تعارض ظاهری حقیقت با...

سلسله امامت به روایت اصول کافی (۳)

علی ممقانی – همان گونه که درآغاز این مقاله اشاره شد، سؤال این است که آیا باور به وجود دوازده امام (برای شیعیان اثنی عشری ) با اسم و رسم مشخص، از ابتدای تشکیل...

محاکمه‌ی محاکمه‌ی باب

اکبر گنجی − اگر امام زمانی (امام دوازدهم) وجود داشته باشد که زمان ظهورش نامعلوم است، همیشه افرادی پیدا خواهند شد که خود را امام زمان بنامند. اصل مدعا راه را گشوده می‌سازد. از...

و اما جنگ

اکبر کرمی − مسئله‌ی صلح و انتخاب آن، هیچگاه ساده نبوده است و در عمل پیچیدگی‌های خیره کننده و خرد کننده‌ای وجود دارد.
همیشه وقتی گفت‌و‌گو تعطیل شود، جنگ هم آغاز می‌شود؛ وقتی گفت‌و‌گو...

سلسله امامت به روایت اصول کافی (۲)

علی ممقانی – همان گونه که در قسمت اول این مقاله اشاره شد، سؤال این است که آیا باور به وجود دوازده امام (برای شیعیان اثنی عشری ) با اسم و رسم مشخص، از...

مارکس، اخلاق‌گرای بشردوست

تری ایگلتون − خواندن سرود ستایش برای مارکس می‌تواند همان‌قدر پرت به نظر برسد که هواداری از آتیلا، پادشاه قوم هون.
مگر ایده‌های او مسئول استبداد، کشتار دسته جمعی و نابودی اقتصادی نبود؟
آیا...

در ستایش صلح

اکبر کرمی − همه‌ی آنهایی که در جهان معاصر می‌زیند، احتمالاً با این دریافت که جهان ما جهانی در حال گسترش و بی پایان است، هم نظر اند. البته حتماً کسانی هم هستند که...

سلسله امامت به روایت اصول کافی (۱)

علی ممقانی − بیشتر علمای شیعه معتقدند، اسامی و سلسله امامت دوازده امام شیعه، از روز ازل (قبل از آفرینش جهان) توسط خداوند معین شده و خداوند به خاطر آنان، بقیه موجودات را آفریده...

شگردهای اقناع کردن

لارن استارکی – مردم همیشه می‌کوشند تا بر انتخاب‌ها و تصمیم‌های شما تاثیر بگذارند. «به من رأی دهید!»، «کالای مرا بخرید!» این‌ها تلاش‌های اقناع‌گر سطحی و آشکار هستند؛ یعنی شما می‌دانید که کسی می‌کوشد...

نگاهی به “فلسفۀ پول”

شهناز مسمی‌پرست −"فلسفۀ پول"، معروف‌ترین و نظام‌مندترین اثر گئورگ زیمل، ولی شاید نه مهم‌ترین اثر او، از آنجا که واژۀ پول را با خود به یدک می‌کشد به زعم برخی ممکن است دربارۀ مسائل...

نقد فرهنگ و فقه توجیه‌گر مردسالاری

حسن یوسفی اشکوری – در بخش نخست این گفتار «پیش‌فرض‌های معرفتی مردسالاری» را برشمردیم و در بخش دوم پیش‌فرض‌هایی که نیکوست جانشین جزمیات گذشته شوند، توصیف معرفی کردیم.

 

این بخش، که پایان بحث است، نقد فرهنگ...

آخوند حکومتی و ارزش دلاری رهبری

اکبر گنجی − دین و دینداری چه ارتباطی با اقتصاد دارد؟
 
آیا باورهای دینی صرفاً محصول دلایل عقلانی و انتخاب آگاهانه اند یا قدرت و ثروت هم، دین ساز است؟
 
آیا روحانیت...

شرح حال و زندگی سیاسی- اجتماعی دکتر تقی ارانی

احمد احقری − دکتر جمشيد بهنام، با استناد به خاطرات جمال‌زاده، از روشنفکران ايرانی مهاجر در شهر برلين در فاصله سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۳۰ (۱۳۰۹-۱۲۹۴)، با عنوان "برلنی‌ها" ياد می‌کند. به اين ترتيب "برلنی‌ها"، در...

بدیل پیش‌فرض‌های معرفتی مردسالاری

حسن یوسفی اشکوری − بخش نخست این گفتار در معرفی «پیش‌فرض‌های معرفتی مردسالاری» بود. در این بخش  پیش‌فرض‌هایی که نیکوست جانشین جزمیات گذشته شوند، توصیف می‌شوند.

بخش آخر «نقد فرهنگ و فقه توجیه‌گر مردسالاری» است.

بحث با...

خلافت و بیعت در نهج البلاغه (۳)

علی ممقانی − موضوع این مقاله این است که علی، به روایت نهج البلاغه، منشأ حکومت را چه می‌داند. جهات کاوش ما را این پرسش‌ها تشکیل می‌دهند:

۱- آیا علی تعیین خلیفه را حق الهی می‌دانست...

ارزیابی حقیقت

لارن استارکی – فرق بین حقیقت و عقیده چیست؟

آیا عقیده‌ی فرد نسبت به یک موضوع همان‌قدر وزن و اعتبار دارد که یک حقیقت دارد؟
 
در این بخش، ما تفاوت‌ بین حقیقت و عقیده...

پیش‌فرض‌های معرفتی مردسالاری

 حسن یوسفی اشکوری −  در فرهنگ و اندیشه و فقه اسلامی موجود مرد خانواده (پدر، همسر و در مواردی برادر و حتی پدر بزرگ) بر زن (همسر و مادر و خواهر و فرزندان) نوعی ولایت...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۱۸