بایگانی بخش اندیشه



پس از پست‌مدرنیسم و هزاره جدید

خوزه لوپز و گَری پاتر − این زمان بهترین ایام و در عین حال بدترین ایام است، زمان ستودن گونه‌گونی‌ها است، زمان ترس از غیر است چون متفاوت است، زمان اعجاز فن‌آوری و نیز زمان ترس از علم و بی‌اعتمادی به آن است، زمان فراوانی بی‌سابقه و نیز زمان...

حکومت شیعی در اصول کافی (۱)

صالح نظری − در این مقاله موضع امامان شیعه درباره حکومت اسلامی - شیعی - براساس احادیث کتاب اصول کافی شیخ کلینی - بدون قضاوت درباره درستی یا نادرستی احادیث - مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مغازه‌دزدهای جهان متحد شوید

اسلاووی ژیژک − به قول هگل، تکرار نقش اساسی‌ای در تاریخ بازی می‌کند: وقتی چیزی فقط یک‌بار رخ می‌دهد، ممکن است یک اتفاق تلقی شود، و اگر شرایط به‌گونه‌ای دیگر می‌بود ممکن بود اتفاق نیفتد؛...

صدرالمتألّهین و عشق به زیبارویان

از نگاه صدرالمتالّهین محبّت مفرط/ عشق به کسی که دارای چهره‌ای ظریف و بدنی خوش‌تراش و ترکیبی نیکو است (التذاذِ شدید از نیکو صورتان و زیبارویان) برخاسته از طبیعت الاهی و مشتمل بر مصالح و...

فلسفه اسلامی و قدرت − گفت‌وگو با مهدی خلجی (۲)

بابک مینا – پرسش آغازین در بخش یک گفت‌وگو با مهدی خلجی این بود که:

«آیا میان محتوای فلسفی "فلسفه اسلامی" به طور عام و حکمت متعالیه به طور خاص و کاربرد ابزاری و سیاسی...

درباره کارناوال‌های فیس‌بوکی

امین حصوری - درباره شبه کارناوال‌های «آب بازی» و «خز بازی» چه قضاوتی درست است  و شایسته است برای آنها چه جایگاه و اهمیتی قائل شد؟ به نظر می‌رسد تا جایی که این حرکت‌ها خودانگیخته...

حوزه‌ای بنیادی‌تر، دموکراسی‌ای مهمتر

محمدرفیع محمودیان − آنچه سوسیال‌دموکرات‌ها و اساساً رادیکال‌های چپ به طور کلی از توجه بدان فرو مانده‌اند حوزه‌‌های اصلی تر و مهمتر زندگی روزمره هستند. توده‌های مردم روشنفکرانِ علاقه‌مند به گفت‌وگو و بحث یا سیاسی‌کاران...

فلسفه اسلامی و قدرت − گفت‌وگو با مهدی خلجی (۱)

بابک مینا − آیا میان محتوای فلسفی "فلسفه اسلامی" به طور عام و حکمت متعالیه به طور خاص و کاربرد ابزاری و سیاسی اش رابطه ای هست؟ آیا در فلسفه اسلامی نوعی محتوای سیاسی پنهان و...

استدلال قیاسی

لارن استارکی −استدلال قیاسی چیست؟ استدلال قیاسی استدلالی است که مبتنی بر دو حقیقت یا دو فرض باشد. یعنی اگر این دو فرض حقیقت داشته باشند، پس می‌توان قبول کرد که نتیجه‌ی استدلال هم حقیقت...

محدودیت نظری: درک محدود از سرزندگی، شکوفایی و دموکراسی

محمدرفیع محمودیان – در درک ارسطو از شکوفایی سرزندگی دارای اهمیتی خاص است، ولی در دوران مدرن سرزندگی از یکسو اهمیت مقوله‌هایی مانند کوشندگی و آزادی فردی را ندارد و از سوی دیگر درکی محدود...

اشاعه‌ی دموکراسی

اریک هابسباوم − ما امروزه شاهد دادن نظمی نو به جهان هستیم، نظمی که گویا از پیش برنامه ریزی شده است. جنگ در عراق و افغانستان ظاهراً تنها بخشی از یک کوششِ سراسری است تا...

مقاومت شادان‌‌‌

امین بزرگیان − کارناوال پارک آب و آتش، صدای حاکم را درآورده است. پلیس از اینکه به این تجمع حمله نکرده بسیار ناراحت است. گویی صدای خنده‌ها به قصر رسیده است. از نظر حاکم،...

موفقیت چپ: گسترۀ شکوفایی

 محمدرفیع محمودیانپروندۀ چپ‌ها فقط کارنامۀ شکست و بحران نیست. در کارنامۀ آنها دستاورد و اعتبار نیز به چشم می‌خورد. سوسیال‌دموکرات‌ها در دهه‌های اخیر در یک زمینۀ مهم اجتماعی و سیاسی دستاوردهای مشخصی داشته‌اند....

خواست قدرت − علیه قدرت

اکبر گنجی − روشنگری پیرامون تفاوت‌های "روشنفکر قلمرو عمومی" و "فعال سیاسی حزبی/سازمانی" دارای اهمیت بسیار است. این دو گروه، در ساختار دموکراتیک یا ساختار استبدادی، همچنان دو گروه متمایزند. بهتر است به تفاوت این...

نقش عواطف در تصمیم‌گیری

لارن استارکی − عواطف چه نقشی در روند تصمیم‌گیری بازی می‌کنند؟ ما در این بخش به این موضوع می‌پردازیم. درخواهیم یافت که اگر واکنش‌های هیجانی و احساسی پذیرفته شده و به‌طور مناسبی بروز یابند،...

چپ دربحران

محمدرفیع محمودیان − موضوع این مقاله وضعیت چپ سوسیالیستی در جهان معاصر است. در آن به وضعیت بحرانی، تنگناهای نظری و دستاردهای چپ پرداخته می‌شود.
مقاله در چهار بخش نوشته شده است:
بخش اول...

روشنفکران دینی و تحولات فکری حوزه قم

حسن یوسفی اشکوری – برای بیان رابطه روشنفکران مسلمان غیرحوزوی با حوزویان به اختصار زمینه موضوع در قسمت نخست این مقاله چیده شد. قسمت نخست شامل این بخش‌ها بود:
بخش نخست- سه دوره حوزه...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۱۸