بایگانی بخش اندیشه



کارل مارکس

 ویلیام دیل و تیموتی بیل − کارل مارکس (۱۸۱۸ - ۱۸۸۳)، فیلسوف سیاسی آلمانی، در شهر تِریِر آلمان، در خانواده‌ای یهودی و آزادی‌خواه به دنیا آمد. والدین کارل به مذهب پروتستان گرویده بودند تا شرایط کاری پدر بهبود پیدا کند. کارل در سال ۱۸۳۶ به دانشگاه...

پیامبر در آیات قرآن − سخنان و کردار پیامبر حجت وحیانی ندارد

آرش سلیم − فهم رایج از اسلام، «کتاب» و «سنت» پیامبر را دو منبع اصلی دین اسلام می‌داند. به عبارت دیگر پذیرش مجموع کتاب و احادیث را لازمه پذیرش دین اسلام و رد هر یک...

نظریه‌هایی در توضیح ماندگاری سرمایه‌داری

محمدرفیع محمودیان − در بخش اول این مقاله پرسش‌های اساسی نوشته طرح شد و نظریۀ مارکس دربارۀ پویایی و انسداد سرمایه داری مورد بررسی قرار گرفت. مارکس در سرمایه‌داری پویایی شگفت‌آوری می‌دید ولی بر آن...

زیگموند فروید

ویلیام دیل و تیموتی بیل − زیگموند فروید (۱۸۵۶ - ۱۹۳۹) در خانواده‌ای یهودی در فرایبورگ آلمان به دنیا آمد. وقتی زیگموند چهارساله بود خانواده‌اش به وین مهاجرت کردند. زیگموند دانش‌آموز برجسته‌ای بود و به...

آیا می‌شود هم گردن زد، هم قلم؟

اکبر فلاح‌زاده − چرا استالین شعر می‌گفت؟ چرا صدام رمان می‌نوشت؟ و چرا کم ایل سونگ اپرا کار می‌کرد؟ اصلاً چرا دیکتاتورها شعر می‌گویند؟ شعر و هنر از جنس روح و زیبایی و دشمن خشونت‌اند....

در جست‌وجوی خاستگاه سرزندگی در زندگی مدرن

محمدرفیع محمودیان − سرمایه‌داری در چه موقعیت تاریخی به سر می برد؟

آیا هنوز از پویایی لازم برای ماندگاری برخوردار است یا گرفتار انسداد آمده است؟
دشمنان، مخالفین و عرصه‌های بدیل آن در چه وضعیتی...

موسیقی موسیقی است

محمد میرزاخانی − یک. مستقیم برویم سراغ اصل مطلب: «فلسفه‌ی موسیقی چیست؟» چنین پرسشی، در آغاز، سقراطی به نظر می‌رسد؛ یعنی به نوعی قدیمی و کهنه، و یا تا حدی، مته به خشخاش گذاشتن است،...

نقد اسلام آزاد است

جلال ایجادی − آزادی انتقاد نشانه آزادی بیان است و چنین امری یکی از بنیاد‌های جامعه دمکراتیک به شمار می‌آید. انتقاد، اشکال گوناگون دارد که زبان طنزو گزندگی یکی از جلوه‌های آن است. انتقاد برانگیزنده...

چرا روش مهاتما گاندی به درد مبارزان امروز نمی‌خورد؟

اکبر فلاح‌زاده − شصت سال از مرگ مهاتما گاندی می‌گذرد. ترجمه آلمانی مجموعه آثار او به همین مناسبت در پنج جلد در آلمان منتشر شده است.

دیتمار روترموند (Dietmar Rothermund) روزنامه نگار آلمانی ضمن...

نظریه و اهمیت آن در دین‌پژوهی

ویلیام دیل و تیموتی بیل − تئوری که به فارسی نظریه خوانده می‌شود، از واژه‌ی یونانی theoria گرفته شده که به معنای «دیدگاه» یا «چشم‌انداز» است؛ یعنی شیوه‌ی دیدن. نظریه همان عینک مفهومی‌ای است...

تنزه‌طلبی اخلاقی و آلودگی سیاسی در موضوع نزاع هسته‌ای

اکبر گنجی − یکم- طرح مسئله : با مسئله‌ی هسته‌ای ایران، خاورمیانه و جهان چگونه باید برخورد کرد؟ آیا این مسئله راه حلی غیر تبعیض آمیز دارد، یا راهی جز پذیرش تبعیض و نابرابری و...

پیدایش و سرانجام حکمت متعالیه ایرانی (۲)

احمد علوی −به طور کلی میتوان تاریخ علوم عقلی در ایرانِ پسا اسلام را شامل دو فرایند کلان پیوست و گسست دانست. در فرایند نخست ایران به جهان بیرون از خود میپیوندد، آموخته

بررسی دلایل قرآنی مشروعیت حاکمیت پیامبر در اندیشه آیت الله منتظری

حسن یوسفی اشکوری − امروز در ذهن و زبان عموم مسلمانان این امر بدیهی دانسته می‌شود که فرمانروایی محمد، پیامبر اسلام، همتای شأن نبوت الهی و آسمانی او بوده است. به دیگر سخن، همان گونه...

امامت، صله، خمس و انفال در “اصول کافی” (۲)

صالح نظری – مسایل مالی و دریافت وجوهات، نقش کلیدی در امامت شیعه دارد. در این مقاله بر مبنای "اصول کافی" این موضوع توضیح داده می‌شود. اهمیت اصول کافی در این است که صاحب...

پیدایش و سرانجام حکمت متعالیه ایرانی (۱)

احمد علوی − حکمت متعالیه دیدمان مهمی برای تأویل منابع دینی در زمان ما به شمار میآید، چرا که بسیاری از فهمهایی که در دوره ما از منابع دینی عرضه میشود،...

چکیده “ورزیدگی در تفکر انتقادی”

لارن استارکی – تفکر انتقادی در همه جا به کار شما می‌آید، در فعالیت اجتماعی و سیاسی، در آموزشگاه، در محیط کار، در زندگی روزمره. بحث‌های ما در مجموعه "ورزیدگی در تفکر انتقادی" جنبه‌های از...

امامت، صله، خمس و انفال در “اصول کافی” (۱)

صالح نظری − در این مقاله نشان داده می‌شود، هر چند امامان شیعه خود را مکلف به تشکیل حکومت نمی‌دیدند، اما خود را به عنوان اهل بیت پیامبر گرامی و جانشینان برحق او، ذیحق برای...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۲۰