بایگانی بخش اندیشه



پیدایش و سرانجام حکمت متعالیه ایرانی (۲)

احمد علوی −به طور کلی میتوان تاریخ علوم عقلی در ایرانِ پسا اسلام را شامل دو فرایند کلان پیوست و گسست دانست. در فرایند نخست ایران به جهان بیرون از خود میپیوندد، آموختههای خود را در اختیار آنها گذاشته و همزمان از آنها میآموزد. در...

چکیده “ورزیدگی در تفکر انتقادی”

لارن استارکی – تفکر انتقادی در همه جا به کار شما می‌آید، در فعالیت اجتماعی و سیاسی، در آموزشگاه، در محیط کار، در زندگی روزمره. بحث‌های ما در مجموعه "ورزیدگی در تفکر انتقادی" جنبه‌های از...

امامت، صله، خمس و انفال در “اصول کافی” (۱)

صالح نظری − در این مقاله نشان داده می‌شود، هر چند امامان شیعه خود را مکلف به تشکیل حکومت نمی‌دیدند، اما خود را به عنوان اهل بیت پیامبر گرامی و جانشینان برحق او، ذیحق برای...

علل حکمروایی غرب

اکبر فلاح‌زاده − فرو ریختن دیوار برلین و بلوک شرق در بیست و اندی سال پیش دنیا را وارد دنیای دیگری کرده است. در این دنیا درگیری و ستمگری کم که نشده، هیچ؛ زیادتر هم...

توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی در جهان امروز

احمد علوی − اقتصاد ایران جزء کوچکی از سیستم اقتصاد جهان است. بنابراین بدون مقایسه و تحلیل رابطه‌ی آن با همین زمینه (Context) که آن را احاطه کرده است، فهم و تاویل آن...

سرمایه داری و دموکراسی در آمریکای جنوبی

جِرِمی آدِلمَن − کشورهای آمریکای جنوبی جایگاه ویژه‌ای در تاریخ نظریه‌های دموکراسی در جهان مدرن دارند. این کشورها ترکیب‌های گوناگونی از سرمایه داری و رژیم‌های دولتی را تجربه کرده‌اند: از دموکراسی‌های اختصاصی که به وسیله...

توضیح یا استدلال؟

لارن استارکی – تا اینجا زیاد از استدلال سخن گفته‌ایم. گفتیم که چگونه استدلال کنیم، چه استدلال‌هایی معتبر هستند و چه استدلال‌هایی نامعتبر، و گفتیم مردم چگونه از استدلال‌ها مغالطه‌گرانه استفاده می‌کنند.

در این بخش...

دین فطری یا جنگ هفتاد و دو ملت

آرش سلیم − در مقاله «یهودیان و مسیحیان در آیات قرآن» نشان داده شد که، طبق آیات قرآن، یهودیان و مسیحیان همان قدر بر حق هستند که پیروان سایر پیامبران ابراهیمی که شامل پیروان...

بنابراین…

اکبر فلاح‌زاده − "فیلم سوسیالیسم" آخرین فیلم ژان لوک گدار بهترین فیلم او نیست، اما بهترین مثال است برای آنکه نشان دهد گدار در هشتاد سالگی هم هنوز زنده و سر حال است. در کنار تحسین...

اخلاق و ضد اخلاق در فاجعه

سامان شجاعی − این مقاله تأملی است بر معانی اخلاقیِ مرگ در زلزله وان.

زمین لرزه، سیل، آتشفشان رویدادهایی طبیعی هستند و از این زاویه هیچ تفاوتی با گردش زمین، تغییرات جوی و...

اسلام، جنس و جنسیت

بابک مینا – منظور از "مدرنیته مثله شده" چیست؟ شهلا شفیق در بخش اول این گفت‌وگو در توضیح این مفهوم کلیدی کتابش ("اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" به زبان فرانسه) می‌گوید...

«ایران» نام دیگر برابری

آرش جودکی − تبعیض‌هایی که به احساسات جدایی‌طلبی در ایران امروز دامن می‌زنند ریشه در صفت «اسلامی» نظام حاکم دارند و نه در برتری‌جویی‌های یک قوم خاص در قبال قوم‌های دیگر.

 
 از سوی دیگر...

قضاوت شخصی

لارن استارکی – گاهی اوقات به مشکلات و مسایلی برمی‌خوریم که با نظر به داده‌های موجود نه جواب درستی دارند و نه جواب غلطی.

در این موقعیت چه باید کرد؟
 
ما در این بخش...

اسلام، جنس و جنسیت

بابک مینا – چهار پرسشی که کتاب جدید شهلا شفیق با عنوان "اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" به آنها می‌پردازد، اینهایند:
 اسلام‌گرایی ایده‌آل سیاسی ملت‌های ستمدیده است...

طرحی برای برون رفت از بحران مرکز- پیرامون (۲)

علی افشاری – با توجه به مقدماتی که در قسمت اول مقاله تشریح شد، در این قسمت پیشنهادی برای حل بحران قومیتی ارائه می‌شود. بنیاد این پیشنهاد نظریات یورگن هابرماس در مورد دموکراسی مشارکتی و...

حیله‌های شرعی و اختلاس آخوندی

اکبر گنجی − انقلاب ایران، انقلابی علیه فساد و برای عدالت اجتماعی و آزادی سیاسی بود. شاه فقط قلمرو سیاسی را سرکوب می‌کرد، فقیهان سرکوب را به همه‌ی حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... سرایت دادند....

اسلام‌گرایی و مسئله زنان

بابک مینا ـ کتاب "اسلام سیاسی، جنس و جنسیت در پرتو تجربه ایران" اثر شهلا شفیق از ابتدا ما را با چهار پرسش اساسی مواجه می‌کند:

− اسلام‌گرایی ایده‌آل سیاسی ملت‌های ستمدیده است یا آتش‌دان...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۲۰