بایگانی بخش اندیشه



نگاهی به جزیه و آیات قتال در قرآن

آرش سلیم − قرائت متولیان دین در رابطه با پیروان سایر پیامبران، عموما برخورد از موضع بالادستی است. با استناد به آیه توبه:۲۹ قرآن، فقها عموما تا آنجا پیش رفته‌اند که می‌گویند جوامع یهودی و مسیحی باید به حاکم مسلمان هر سال مبلغی تحت عنوان...

عرصۀ متفاوت سرزندگی: نمایشِ خود

 محمدرفیع محمودیان − در بخشهای یک تا سه مقاله وضعیت نظام سرمایه‌داری و نیروها و حوزه‌های چالشگر آن مورد بررسی قرار گرفت. مشخص شد که هر چند سرمایه‌داری پویایی اولیه خود را از دست داده،...

کارل مارکس

 ویلیام دیل و تیموتی بیل − کارل مارکس (۱۸۱۸ - ۱۸۸۳)، فیلسوف سیاسی آلمانی، در شهر تِریِر آلمان، در خانواده‌ای یهودی و آزادی‌خواه به دنیا آمد. والدین کارل به مذهب پروتستان گرویده...

نرم‌افزارهای لذت

 مرتضی مردیها − به نظر می‌رسد این یک نکتۀ بدیهی باشد که هدف اصلی هر کسی افزودن میزان رضایت است از زندگی خود؛ و معنای سادۀ خوشبختی هم همین است. عموم آدمیان برای...

عرصه‌های سرزندگی در جهان مدرن

 محمدرفیع محمودیان − در بخش‌های اول و دوم مقاله نظریه‌ها مطرح در مورد پویایی و انسداد سرمایه‌داری بررسی شد. در آن رابطه تا حدی به وضعیت امروزین سرمایه‌داری، پرولتاریا و مصرف توجه شد.

این بخش...

فلسفه چیست؟

محمدرضا نیکفر − فلسفه را چگونه می‌توان تعریف کرد؟ فرقِ اندیشه‌ی فلسفی با پنداشتِ دینی کدام است؟ چرا هر نوع کلی‌بافی را نمی‌توان فلسفه نامید؟ چرا متوسل شدن به عبارتهایی از نام‌آورانِ تاریخِ فلسفه به...

پیامبر در آیات قرآن − سخنان و کردار پیامبر حجت وحیانی ندارد

آرش سلیم − فهم رایج از اسلام، «کتاب» و «سنت» پیامبر را دو منبع اصلی دین اسلام می‌داند. به عبارت دیگر پذیرش مجموع کتاب و احادیث را لازمه پذیرش دین اسلام و رد هر یک...

نظریه‌هایی در توضیح ماندگاری سرمایه‌داری

محمدرفیع محمودیان − در بخش اول این مقاله پرسش‌های اساسی نوشته طرح شد و نظریۀ مارکس دربارۀ پویایی و انسداد سرمایه داری مورد بررسی قرار گرفت. مارکس در سرمایه‌داری پویایی شگفت‌آوری می‌دید ولی بر آن...

زیگموند فروید

ویلیام دیل و تیموتی بیل − زیگموند فروید (۱۸۵۶ - ۱۹۳۹) در خانواده‌ای یهودی در فرایبورگ آلمان به دنیا آمد. وقتی زیگموند چهارساله بود خانواده‌اش به وین مهاجرت کردند. زیگموند دانش‌آموز برجسته‌ای بود و به...

آیا می‌شود هم گردن زد، هم قلم؟

اکبر فلاح‌زاده − چرا استالین شعر می‌گفت؟ چرا صدام رمان می‌نوشت؟ و چرا کم ایل سونگ اپرا کار می‌کرد؟ اصلاً چرا دیکتاتورها شعر می‌گویند؟ شعر و هنر از جنس روح و زیبایی و دشمن خشونت‌اند....

در جست‌وجوی خاستگاه سرزندگی در زندگی مدرن

محمدرفیع محمودیان − سرمایه‌داری در چه موقعیت تاریخی به سر می برد؟

آیا هنوز از پویایی لازم برای ماندگاری برخوردار است یا گرفتار انسداد آمده است؟
دشمنان، مخالفین و عرصه‌های بدیل آن در چه وضعیتی...

موسیقی موسیقی است

محمد میرزاخانی − یک. مستقیم برویم سراغ اصل مطلب: «فلسفه‌ی موسیقی چیست؟» چنین پرسشی، در آغاز، سقراطی به نظر می‌رسد؛ یعنی به نوعی قدیمی و کهنه، و یا تا حدی، مته به خشخاش گذاشتن است،...

نقد اسلام آزاد است

جلال ایجادی − آزادی انتقاد نشانه آزادی بیان است و چنین امری یکی از بنیاد‌های جامعه دمکراتیک به شمار می‌آید. انتقاد، اشکال گوناگون دارد که زبان طنزو گزندگی یکی از جلوه‌های آن است. انتقاد برانگیزنده...

چرا روش مهاتما گاندی به درد مبارزان امروز نمی‌خورد؟

اکبر فلاح‌زاده − شصت سال از مرگ مهاتما گاندی می‌گذرد. ترجمه آلمانی مجموعه آثار او به همین مناسبت در پنج جلد در آلمان منتشر شده است.

دیتمار روترموند (Dietmar Rothermund) روزنامه نگار آلمانی ضمن...

نظریه و اهمیت آن در دین‌پژوهی

ویلیام دیل و تیموتی بیل − تئوری که به فارسی نظریه خوانده می‌شود، از واژه‌ی یونانی theoria گرفته شده که به معنای «دیدگاه» یا «چشم‌انداز» است؛ یعنی شیوه‌ی دیدن. نظریه همان عینک مفهومی‌ای است...

تنزه‌طلبی اخلاقی و آلودگی سیاسی در موضوع نزاع هسته‌ای

اکبر گنجی − یکم- طرح مسئله : با مسئله‌ی هسته‌ای ایران، خاورمیانه و جهان چگونه باید برخورد کرد؟ آیا این مسئله راه حلی غیر تبعیض آمیز دارد، یا راهی جز پذیرش تبعیض و نابرابری و...

پیدایش و سرانجام حکمت متعالیه ایرانی (۲)

احمد علوی −به طور کلی میتوان تاریخ علوم عقلی در ایرانِ پسا اسلام را شامل دو فرایند کلان پیوست و گسست دانست. در فرایند نخست ایران به جهان بیرون از خود میپیوندد، آموخته

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۲۰