بایگانی بخش اندیشه



عوام‌سالاری

مهرداد ف. صمدزاده − در تلاطم انقلابی واپسین روزهای رژیم شاه، امانوئل لی روی لدوری، از بزرگان مکتب تاریخ "آنالز" کتابی را به نام "کارناوال رومیان" انتشار داد که موضوع آن همنهشت شدن ارتجاع و روح انقلابی در فرانسه سال ۱۵۸۰ است.
در پیش‌گفتار این کتاب، لدوری برای...

اولی الامر در قرآن و تفاسیر (۴)

علی ممقانی – در دو آیه از قرآن از لفظ اولی الامر استفاده شده است.
گفته شد علمای دین و دینداران سنتی شیعه ضمن یکی دانستن احکام رسالتی و حکومتی قرآن وظیفه حکومتی پیامبر...

متن مقدس و مسأله عدالت یا عدالت قرآنی

 

اکبر گنجی − عدالت مفهومی فرادینی است که همیشه به عنوان یکی از آرمان‌های اصلی انسان‌ها مطرح بوده است. این مفهوم،از ابتدأ در معنای واحدی به کار نرفته و اکنون نیز نظریه‌های متفاوتی درباره‌ی...

طغیان زندگی برضد فرم‌ها در طول تاریخ فرهنگ

شهناز مسمی‌پرست – زندگی چگونه فرم‌های نو را جایگزین فرم‌های کهنه کرده است؟ این نوشته برپایه دیدگاه گئورگ زیمل، فیلســـوف و جامعه‌شناس آلمانی (۱۹۱۸ – ۱۸۵۸) به این موضوع می‌پردازد.

اولی الامر در قرآن و تفاسیر (۳)

علی ممقانی − گفته شد علمای دین و دینداران سنتی شیعه ضمن یکی دانستن احکام رسالتی و حکومتی قرآن وظیفه حکومتی پیامبر گرامی را جزء ذات رسالت او دانسته و همین شأن را برای...

میدان بسان صحنۀ کنش سیاسی

محمدرفیع محمودیان − میدان، در قاهره، صنعا و منامه، نقشی ویژه در مبارزۀ سیاسی توده‌ها علیه دولتهای خودکامه پیدا کرده است. میدان محل گردهمایی درازمدت توده‌های مبارز شده است، اما نقشی مهمتر از مکانی...

راز امتناع

محمدرضا نیکفر − هم دوستدار و هم طباطبایی با نادیده گرفتن وجه فردی و تجربی آگاهی انسان‌های ایرانی فقط وابستگی آنان را به سنت دیده و آزادیشان را از سنت نمی‌بینند.

 

دوستدار و طباطبایی حال را...

تعیین هدف

لارن استارکی −وقتی با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شویم باید آن را حل کنیم. پس باید برنامه‌ای بریزیم یا هدفی مشخص کنیم تا مسئله را برطرف کنیم.
 
اگر واضح و روشن بدانید که چه چیزی...

اولی الامر در قرآن و تفاسیر (۲)

علی ممقانی − فقهای شیعه برای استخراج حکومت برای امامان شیعه (و بعضی ازعلما) و حتی حکومت فقیه از قرآن، متمسک به آیه اولی الامر شده‌اند و این آیه محکم ترین دلیل بر اثبات...

قرآن‌سوزی − قضاوتی فلسفی

مارک لبوسیر − پارسال، تری جونز، کشیش جنجالی امریکایی، تهدید کرد که می‌خواهد قرآن را بسوزاند و توجه‌ رسانه‌ها به او جلب شد. وقتی ۲۰ مارس ۲۰۱۱ به همراه برخی از یارانش در مراسمی...

مسلمان‌ستیزی و مسلمان‌نوازی

نیلوفر شیدمهر − این مقاله به بهانه‌ی کنفرانس سالانه‌ی دانشجویی، که توسط مرکز مطالعات تطبیقی بین جوامع و فرهنگهای مسلمانان زیر دپارتمان تاریخ دانشگاه "اس اف یو" در ونکوور (کانادا) برگزار می‌شود، نوشته شده است.
رهایی از تاریخ

محمدرضا نیکفر – با الهام از نیچه در گفتارش "اندر سود و زیان تاریخ برای زندگی" می‌توانیم بگوییم که تاریخ از دید دوستدار به باری گران می‌ماند که چنان بر دوش اکنونیان سنگینی می‌کند...

سازمان‌دهنده‌های تصویری و فوران ایده‌ها

 

لارن استارکی − شبکه‌ی کلمات، دیاگرام‌های ون، و نقشه‌های مفهومی را سازمان‌دهنده‌های تصویری می‌نامند، زیرا ایده‌ها را به طور تصویری سازمان می‌دهند. این سازمان‌دهنده‌ها به ما کمک می‌کنند که وقتی ذهنمان آشفته است و...

مبارزه‌ بی‌خشونت در برابر خشونت انقلابی

شهلا باورصاد – کنش بی‌خشونت چه کیفیت و چه انواعی دارد؟ چگونه می‌توان نظریه‌های خشونت‌گرا را پس زد و در مقابل، ایده‌ی  مبارزه بی‌خشونت را مستدل کرد؟ این پرسش‌ها موضوع‌های اصلی این نوشته هستند.
اولی الامر در قرآن و تفاسیر (۱)

علی ممقانی − علمای دین و دینداران سنتی شیعه ضمن یکی دانستن احکام رسالتی و حکومتی قرآن وظیفه حکومتی پیامبر گرامی را جزء ذات رسالت او دانسته و همین شأن را برای امامان شیعه...

نقد معنا در روایت‌های تاریخی

محمدرضا نیکفر – داستان "کامل" را داستانی خواندیم که هم گذشته را در برمی‌گیرد، هم حال را و هم به نوعی آینده را، به این اعتبار که فردا را پیش‌بینی می‌کند. داستانی که آرامش...

از خشونت

شهلا باورصاد − با اوج‌گیری مجدد جنبش سبز و هزینه‌ی سنگین تحمیل‌شده بر مردم در عاشورای سال ۸۸ موضوع خشونت، به‌عنوان ابزاری در برابر خشونت دولتی، بین ما مجددأ مطرح شده است. جست‌وجوی راه‌کارهای...

تمامی حقوق برای رادیو زمانه محفوظ است. ۲۰۰۶-۲۰۱۸