بایگانی بخش اندیشه



زیمل شخصیت حاشیه‌ای ـــ قطعه‌ای دربارۀ فلسفۀ مد

شهناز مسمی‌پرست − گئورگ زیمل (۱۹۱۸-۱۸۵۸)، متفکر آلمانی، یکی از اصیل‌ترین و خلاق‌ترین کسانی است که سرمایۀ فکری لازم برای بسط جامعه‌شناسی را فراهم آورد

پدیدارشناسی چیست؟

حمید پرنیان − رویکردهای مختلفی زیر عنوان پدیدارشناسی معرفی شده‌اند، تا حدی که از پدیدارشناسی گاه به عنوان یک جنبش نام می‌برند. پدیدارشناسی، به‌طور کلی هیچ‌گاه زیر یک سیستم یا دست‌گاه فلسفی درنیامد، اما همیشه...

گزین گویه‌هایی درباره فوتبال وفوتبال ملی

امین بزرگیان − برگزاری جام ملت‌ها در رشته فوتبال فرصتی است که به اهمیت این ورزش در زیست-جهان انسان امروزی و همچنین نقش بی بدیل این پدیده در مناسبات سیاسی-اجتماعی جهان جدید نگاهی دوباره بیندازیم."ملیت"...

مسئله‌ی برآمدِ غرب

محمدرضا نیکفر − با دوستدار می‌توان از دو زاویه بحث کرد، از این زاویه که چرا ما ناتوان از اندیشیدن‌ایم و از این زاویه که چرا آن دیگران قادر اند بیندیشند. در فصل سوم...

جنبش سبز: امید به جای یقین

علی میرسپاسی - مدتی است که در میهن ما حرکتی مردمی، خودجوش و فراگیر به‌‌‌وجود آمده است. این کارزار دسته‌‌‌جمعی در امتداد تلاش بلندمدتی است که ایرانیان در طول یکصد و پنجاه سال اخیر برای...

پروژه “زبان باز”

 اندیشه زمانه ـ در بخش نخست گفت‌وگو با داریوش آشوری، از ورود علوم انسانی به ایران و شکل‌گیری زبان آن سخن رفت. در بخش دوم به گسست میان "قدیم" و "جدید" و پیامدهای این گسست برای پاگیری...

ماشین‌های آگاه

ترجمه: مریم اقدمی-مهندسان کامپیوتر فکر می‌کنند هر چیزی را می‌توانند بسازند، حتی ماشین‌هایی را که دارای آگاهی باشند. در سال ۲۰۰۱ یوید چالمرز، فیلسوف، کریستوف کخ، عصب‌شناس و راد گودمن و اون هلند مهندسان کامپیوتر،...

راه طی شده و چشم‌انداز بحث‌های آینده

محمدرضا نیکفر − با بخش بیست و سوم این نوشته در نقد آرامش دوستدار، فصل دوم آن به پایان رسید. پیش از شروع فصل سوم نیکوست بنگریم چه مسیری را طی کرده‌ایم و مسیر بعدی...

علوم انسانی و مسئله‌ی زبان آن

اندیشه زمانه − گفت‌وگو با داریوش آشوری در ادامه‌ی گفت‌وگو با جمعی از صاحب‌نظران درباره مسئله علوم انسانی انجام شده است. در بخش نخست این گفت‌وگو از منشأ اصطلاح علوم انسانی سخن رفت و نقش...

بازگشت جاودان نیچه

شهناز مسمی پرست − "بازگشت جاودان نیچه"، بخشی از کتاب" شوپنهاور و نیچه" اثر گئورگ زیمل، جامعه‌شناس و فیلسوف آلمانی (۱۹۱۸ – ۱۸۵۷) است.

علوم انسانی و ترجمه‌ی آن در ایران

اندیشه زمانه- در ادامه گفت‌وگوهایی که درباره مسئله علوم انسانی با جمعی صاحب‌نظران داشتیم، در منزل آخر پای صحبت داریوش آشوری نشستیم.داریوش آشوری، متولد ۱۳۱۷، یکی از شکل‌دهندگان به زبان فارسی مدرن در حوزه‌ی علوم...

نجات یک زندگی

پیتر سینگر ـ تصور کنید در مسیر روزانه‌تان به کودکی برخورد می‌کنید که در برکه‌ای افتاده و در خطر غرق شدن است. می‌دانید که به سادگی و بدون اینکه جانتان به خطر بیفتد می‌توانید او را...

امکان و امتناع فلسفه

محمدرضا نیکفر – در بخش‌های پیشین در بررسی جهان‌بینی دینی به مقایسه میان اسلام و مسیحیت پرداختیم. شرح دادیم که میان اسلام و مسیحیت تفاوتی بنیادی در جهان‌بینی وجود ندارد. تفاوت آنها به جهان تاریخی...

ما و شبکه‌های اجتماعی

محمدرفیع محمودیان − در مورد شبکه‌های اجتماعی و قدرت آنها زیاد نوشته‌اند، اما در مورد آنها کمتر مطالعۀ تجربی و همه جانبه‌ای صورت گرفته است. اکنون این مهم را دو محقق آمریکایی کریستاکیس و فولر...

شرق و غرب

محمدرضا نیکفر − آنچه در پی می‌خوانید مصاحبه‌ای است که در سال ۱۳۸۱ صورت گرفته، اما به دلیل سانسور منتشر نشده است. مصاحبه در ادامه‌ی نشر مقالاتی از من با مضمون دفاع از حقانیت عصر...

آیا حیوانات خودآگاهی دارند؟

حمید پرنیان-فلسفه به چند دلیل به خودآگاهی حیوانات علاقمند است؛ فلسفه می‌پرسد اگر انسان جایی در طبیعت داشته باشد پس باید پرسید انسان با دیگر چیزهایی که در طبیعت وجود دارند چه نسبت و چه...

آزادی اراده

آلفرد مِل − مردم گاه و بی‌گاه از من می‌پرسند که آیا به «اختیار» باور دارم یا نه؟ من یاد گرفته‌ام که بگویم: «بستگی دارد که منظورتان از اختیار چه باشد.» در دهه‌ی گذشته، این...