بایگانی بخش اندیشه



راه طی شده و چشم‌انداز بحث‌های آینده

محمدرضا نیکفر − با بخش بیست و سوم این نوشته در نقد آرامش دوستدار، فصل دوم آن به پایان رسید. پیش از شروع فصل سوم نیکوست بنگریم چه مسیری را طی کرده‌ایم و مسیر بعدی چیست. در این بخش، نکات طرح شده در نقد آرامش دوستدار را به صورت...

نجات یک زندگی

پیتر سینگر ـ تصور کنید در مسیر روزانه‌تان به کودکی برخورد می‌کنید که در برکه‌ای افتاده و در خطر غرق شدن است. می‌دانید که به سادگی و بدون اینکه جانتان به خطر بیفتد می‌توانید او را...

امکان و امتناع فلسفه

محمدرضا نیکفر – در بخش‌های پیشین در بررسی جهان‌بینی دینی به مقایسه میان اسلام و مسیحیت پرداختیم. شرح دادیم که میان اسلام و مسیحیت تفاوتی بنیادی در جهان‌بینی وجود ندارد. تفاوت آنها به جهان تاریخی...

ما و شبکه‌های اجتماعی

محمدرفیع محمودیان − در مورد شبکه‌های اجتماعی و قدرت آنها زیاد نوشته‌اند، اما در مورد آنها کمتر مطالعۀ تجربی و همه جانبه‌ای صورت گرفته است. اکنون این مهم را دو محقق آمریکایی کریستاکیس و فولر...

شرق و غرب

محمدرضا نیکفر − آنچه در پی می‌خوانید مصاحبه‌ای است که در سال ۱۳۸۱ صورت گرفته، اما به دلیل سانسور منتشر نشده است. مصاحبه در ادامه‌ی نشر مقالاتی از من با مضمون دفاع از حقانیت عصر...

آیا حیوانات خودآگاهی دارند؟

حمید پرنیان-فلسفه به چند دلیل به خودآگاهی حیوانات علاقمند است؛ فلسفه می‌پرسد اگر انسان جایی در طبیعت داشته باشد پس باید پرسید انسان با دیگر چیزهایی که در طبیعت وجود دارند چه نسبت و چه...

آزادی اراده

آلفرد مِل − مردم گاه و بی‌گاه از من می‌پرسند که آیا به «اختیار» باور دارم یا نه؟ من یاد گرفته‌ام که بگویم: «بستگی دارد که منظورتان از اختیار چه باشد.» در دهه‌ی گذشته، این...

مقایسه‌ی مسیحیت و اسلام

محمدرضا نیکفر – در بخش‌های پیشین به طور مشخص به بررسی جهان‌بینی دینی پرداختیم. پیشتر شرح داده‌ایم که میان اسلام و مسیحیت تفاوتی بنیادی در جهان‌بینی وجود ندارد. تفاوت آنها به...

بدیل فاشیسم حتما دموکراسی نیست

میثم بادامچی‌ـ مدتی است نگارنده متوجه شده نه تنها طرفداران سرسخت ولایت و جمهوری اسلامی، بلکه برخی مبارزان جدی علیه نظام هم چندان با اصول لیبرالیسم آشنا نیستند. استدلال این مقاله آن است که این...

یارانه‌خواری دستگاه دینی

محمدرضا نیکفر: همه‌ی یارانه‌ها حذف می‌شوند به جز یارانه‌ای که به دستگاه دینی تعلق می‌گیرد. بر پایه‌ی تجربه‌ی فعلی می‌توانیم نظام دینی را نظامی تعریف کنیم که در آن به دستگاه دینی سوبسید می‌دهند و...

درباره شهلا – بخش سوم

امین بزرگیان-در نوشته‌های قبلی، با میانجی قرار دادن داستان شهلا وناصر محمد خانی به وضعیت امر جنسی در ایران نقبی زدیم. ناصر، نمادی از وضعیت نامتمدنانه لیبیدو در ایران است، وضعیتی برخاسته از ضعف ego...

ادبیات، اعتراض، نقد

عباس معروفی- اعتراض و انتقاد فرزند خلف جامعه‌ای است که پویایی و ماندگاری در مثلث حکومت‌ـ نخبگان‌ـ مردم تعریف شده باشد. در حکومتی که حاکمانش چون راهزنان به تخریب ادبیات و تاریخ و هنر و...

خرد عمومی

مریم اقدمی_اشاره: «مجله فیلسوفان» (The Philosophers’ Magazine) در سلسله مطالبی با عنوان «اندیشه‌های بزرگ قرن» از اندیشمندان و فلاسفه معاصر خواسته است تا با توجه حوزه‌ی تخصصی خود این ایده‌ها را معرفی کنند.

 

سال گذشته پارلمان...

دوستی در فاصله

حمید پرنیان- رالف والدو امرسون، فیلسوف امریکایی، تاثیر عظیمی بر فرهنگ امریکایی داشته است. تاکیدی که وی بر «اتکا بر خویشتن» دارد ذهنیت شاعران و نویسندگان و هنرمندان امریکایی زیادی را تحت تاثیر قرار...

جهان‌بینی دینی

محمدرضا نیکفر- دوستدار جهان‌بینی دینی را از یکسو در برابر نگاه فلسفی و از سوی دیگر نگاه علمی به جهان قرار می‌دهد. آنچه او در این مقایسه در نظر نمی‌گیرد تفاوت...

سکولاریزاسیون – واگرایی و همگرایی

۲۵محمدرضا نیکفر- آذر شصت و پنجمین زادروز دکتر عبدالکریم سروش بود. به این مناسبت خانم سپیده کلانتریان و آقای محمدجواد اکبرین جشن‌نامه‌ای را سامان دادند که در...

ویژگی‌های خشونت نمایشی

شکلی از خشونت که کمتر مورد بررسی قرار گرفته، خشونت نمایشی است. خشونت نمایشی در فرایند نمایش هدفمند احساسات و در جهت برانگیختن تأثیری معین بر دیگران اِعمال می‌شود. عرصۀ بروز و کاربرد این خشونت...