بایگانی بخش اندیشه



این سوسیالیست‌ها بودند که حق رأی زنان را به دست آوردند

برخلاف این افسانه که می‌گوید سوسیالیست‌ها همواره ستم جنسیتی را نادیده گرفته‌اند، این فمینیست‌های سوسیالیست بودند که برای نخستین بار —و از طریق شورش‌های طبقه کارگر— حق رأی زنان را به دست آوردند.

انقلاب گذشته به چه معنایی آینده ماست؟

محمدرضا نیکفر − در برابر این پرسش قرار گرفتم که اگر با شناخت کنونی به دوره انقلاب برگردم، چه می‌کنم و به دیگران می‌گویم چه کنند. تلاشی برای پاسخ به این پرسش سخت.

رؤیای شکست خورده اسلام سیاسی

هشام علوی − اسلام‌گرایی علیرغم ادعایی که درباره مخالفت با دولت‌های استبدادی داشت یا خود از آنان تقلید کرد و یا آن که با آنان سازش و تبانی کرد.

سرمایه‌داری: نظام مصادره زمان

چگونه سرمایه‌داری زمانی انتزاعی، مرده و کابوس‌وار را بر تولید تحمیل کرد؟ پیامد این دیکتاتوری زمان انتزاعی بر کار و زندگی چه بوده است؟ چراعلی‌رغم پیشرفت تکنولوژی، زمان کمتری در اختیار داریم؟

گفت‌‌و‌گو با حسن یوسفی اشکوری: انقلاب ۵۷ “اسلامی” نبود

حسن یوسفی اشکوری: باید پرسید که: مراد از «انقلاب اسلامی» چیست؟ اگر «اسلام» را به معنای متعارف و به اصطلاح سنتی آن مراد کنیم، انقلاب نمی‌تواند اسلامی باشد.

انقلاب دوبُنی ۱۳۵۷، موضوع سنت و تجدد، و نگاهی به وضعیت کنونی

محمدرضا نیکفر − این نوشته پس از بحث درباره انقلاب ۱۳۵۷ و زمینه و پیامد آن، به وضعیت کنونی می‌پردازد و برمی‌نهد که مضمون آنچه اینک در ایران می‌گذرد، نبرد بر سر مالکیت است.

انقلاب و جوانان

گفت‌وگوی رودی دوچکه و کلاوز ربلین با ارنست بلوخ، فیلسوف امید، درباره انقلاب، جوانان و دانشجویان و لزوم داشتن زبانی جدید افزون بر تئوری جدید برای تغییر.

دلالت‌های دموکراتیک دی ماه ۹۶

امیر کیان‌پور − چرا حرکت اعتراضی در دی ماه ۹۶، وهله‌ای ماتریالیستی در حرکت دموکراتیک جامعه ایران بود؟ این یادداشت پاسخی در سه سطح به این پرسش است.

خردمندیِ فرهنگ بی‌دیالوگ

محمود فلکی − ریشه‌یابی و بازنگری برخی بیت‌های معروف شعر فارسی با نظر به مفهو‌م‌هایی چون خرد، آزادی، امید و عشق.

باز (ی) خوانی یک متن: فرفره کافکا

محمدرفیع محمودیان − «فيلسوفى هميشه دور و بر جايى مى گشت كه بچه‌ها سرگرم بازى بودند. سپس اگر پسربچه‌اى را مى ديد كه فرفره‌اى در دست داشت...» حاشیه‌ای بر این داستان.

انقلاب بدون انقلابیون: گفت‌وگو با آصف بیات در فهم بهار عربی

آصف بیات انقلاب‌های بهار عربی را «انقلاب‌های اصلاحاتی» می‌خواند؛ انقلاب‌هایی که به باور او از لحاظ تاکتیکی چشم‌گیر بودند اما از اندیشه‌های انقلابی و چشم‌اندازی برای تغییر بی‌بهره ماندند.

مارکس و برابری

محمدرفیع محمودیان − برای مارکس مهمترین ارزش مدرن سرزندگی است. مهم برای مارکس درگیری در جهان و جامعه، تلاش در جهت تغییر جهان و جامعه و از خود برگذشتن است.

اسلام، سکولاریسم و تکثر در خاورمیانه

صباح مفیدی – مصاحبه بخش مطالعات اسلامی در مرکز مطالعات تضاد و بحران کردستانِ عراق با دکتر احمد صدری با تمرکز بر چالش دین و دولت.

جنبش کارگری بریتانیا در ابتدای قرن بیستم: ملی‌‌سازی و/ یا کنترل کارگری؟

ملی‌سازی و/یا کنترل کارگری؟ این پرسشی است که در برابر بخشی از جنبش کارگری بریتانیا در اوایل قرن بیستم قرار گرفت. مروری بر تبار این پرسش و پاسخ‌های آغازین آن.

فیلسوفان سیاست درباره جلیقه‌زردها چه می‌گویند؟

مهتاب دهقان − پاسخ فیلسوفان سیاست به جنبش جلیقه‌زردها چیست؟ آنها چگونه با رخدادهای فرانسه همراه شدند و چه نسبتی با آن گرفته‌اند؟ نظر به چند فیلسوف سیاسی.

پیدایش داستان آرمانشهری از فروغی تا صنعتی‌زاده

امیر حکیمی − نخستین رمان آرمانشهری فارسی، در آغاز دگرگونی‌های بنیادین در ایران، آرزوها و درخواست‌هایی که از آینده دارد که در شکل در میان گذاشتن‌شان، آزمونی نو در زبان فارسی است.

گری دیویس، شهروند جهان، حامی پرشور اعلامیه جهانی حقوق بشر

۷۰ سال از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر می‌گذرد. یکی از مروجان برجسته ایده این اعلامیه گری دیویس است که خود را «شهروند جهان» می‌دانست.