بایگانی بخش اندیشه



چرا وعده‌ کمونیسم اسلامی محقق نشد؟

برای دوران کوتاهی پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷، به نظر می‌رسید که ممکن است انقلاب در روسیه زیر بیرق مشترک کمونیسم و اسلام در مناطق گسترده‌ای از جهان ادامه و گسترش یابد.

تناقض رهایی و سازماندهی؛ انقلاب اکتبر در صد سالگی

محمدرفیع محمودیان – چرا در پی انقلاب اکتبر آرمان رهایی تحقق نیافت؟ این مقاله تناقض منطق رهایی با منطق سازماندهی را بررسی می‌کند، نکته‌ای که رد آن را در آثار مارکس هم می‌یابیم.

سی مرغ و سیمرغ − پشت پرده‌ی موفقیت یک قصه

جواد موسوی خوزستانی – چه فاصله‌ای وجود دارد میان سیمرغ در شاهنامه و سیمرغ عطار؟ چگونه سیمرغ جلوه این−جهانی‌اش را از دست می‌دهد و رمزآلود و بی‌نشان می‌گردد؟

در باره‌ی آناباسیس

این مقاله درس‌گفتار هشتم کتابی است از اَلَن بدیو، فیلسوف معاصر فرانسوی، با عنوان «قرن بیستم». آناباسیس نام شناخته‌شده‌ترین اثر تاریخی گزنفون، تاریخ‌نگار یونان باستان است.

مارسل پروست و مسئله زمان

احمد خلفانی − پروست به جای اینکه زمان را در اختیار حال یا آینده قرار دهد، زمان‌های حال و آینده را در بست خرج گذشته می‌کند و زمانی به دست می‌آورد که هیچ‌وقت نمی‌گذرد.

قیام مارتین لوتر و پیامدهای آن

موضوع این نوشته اختلاف‌های سیاسی بر سر خواست اصلاح دینی پس از قیام مارتین لوتر، تنش‌های فرقه‌ای ناشی از آن و پیامدهای سیاسی، تاریخی و اجتماعی‌ آن است.

سیاست هویتی و تجزیه‌طلبی

محمدرضا نیکفر – این مقاله در ادامه مقاله "مردم و ملت" است. در کانون آن نقد سیاست هویتی در شکل هویت‌محوری قومی/ملی دارد که منطق آن مشابه منطق هویت‌محوری دینی است.

«بازخوانی شلایرماخر: ترجمه، شناخت و فرهنگ» − معرفی کتاب

سیاوش مسلمی − «درباره روش‌های مختلف ترجمه کردن» عنوان سخنرانی شلایرماخر در برابر آکادمی علوم در برلین است. در کانون کتابی که معرفی می‌شود، این سخنرانی قرار دارد.

تزهای مارتین لوتر و آغاز جنبش دین‌پیرایی

این مقاله که به مناسبت پانصدمین سالگرد رفورماسیون ترجمه شده، به سیر فکری لوتر، زمینه اجتماعی-سیاسی اندیشه‌‌های او و تأثیر اصلاح دینی بر آلمان و اروپا می‌پردازد.

فلسفه‌ گردشگری

فلسفه‌ی گردشگری از شاخه‌های بسیار نوپدید در فلسفه است. از آنجا که گردشگری راهی برای ارتباط، گفت‌وگو، شناخت و آشنایی است، سویه‌های فلسفیِ مهمی دارد

سیاست دادخواست: نمونه زنان و جنبش ضدبرده‌داری در آمریکای قرن نوزدهم

امین درودگر − معرفی کتاب «امضاهای شهروندی: دادخواست‌نویسی، ضدبرده‌داری و هویت سیاسی زنان». نکته مهم: حق با مبارزه به دست می‌آید. داد حاصل دادخواهی است.

رویکرد لوتر به ترجمه

سیاوش مسلمی− ترجمه، فرهنگ ساز است. در این مقاله بر آنم نشان دهم که به کدام معنا ترجمه‌ی لوتر از کتاب مقدس، فرهنگ ساز بود و نگاه و رویکرد لوتر به ترجمه چیست.

لحظه فدرال – در کردستان و در اروپا

مهتاب دهقان − دو رویکرد متفاوت: اگر تغییر در کنفدراسیون شمال سوریه برپایه ابتکار عمل مردمی است، تغییر در کردستان عراق به ابتکار عمل حاکمان انجام می‌شود.

میرشمس‌الدین ادیب‌سلطانی و مسئله زبان

جویا آروین − در این جستار نگاهی به روشِ ادیب‌سلطانی می‌اندازم و آن را در بستری گسترده‌تر در پیوند با اصلاح‌گری در جامعه بررسی می‌کنم.

مردم و ملت

محمدرضا نیکفر – این مقاله در ادامه مقاله "ناسیونالیسم، فدرالیسم و حق تعیین سرنوشت" است و در آن به تحریف خودفرمانی مردمی در گفتمان ناسیونالیستی پرداخته می‌شود.

روان‌کاوی و فاشیسم: از فروید تا اریش فروم

علی شریعت کاشانی − در این نوشته به آن‌چه که به «روان‌کاوی فاشیسم» مربوط می‌شود نظری می‌افکنیم، و بدین منظور به بررسی نظریات ویلهلم رایش و اریش فروم می‌پردازیم.

پرسش درباره کمونیسم صد سال پس از انقلاب اکتبر

آنتونیو نگری، فیلسوف ایتالیایی توضیح می‌دهد: کمونیست بودن در دوران نولیبرالیسم و در زمانه سلطه سرمایه‌داری بر همه عرصه‌های زندگی، چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟