بایگانی بخش اندیشه



روشنفکری دینی، پروژه‌ای ناتمام

حمیدرضا یزدانی − آیا می‌توان مرزی را بین اصلاح و دین‌سازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا می‌توان معیاری و سنجه‌ای برای تعیین این مرز مشخص نمود؟

پسا-اسلام گرایی و پسا-سکولاریسم در ایران معاصر

سروش دباغ − هر چه پیشتر می‌رویم، سکولاریسمی که با پسااسلام‌گرایی تعریف می‌شود، قائلان بیشتری در جامعۀ ایران پیدا می‌کند و بروز و ظهور بیشتری می‌یابد.

ژئوپلیتیک فرقه‌ای شدن در خاورمیانه

فرقه‌گرایی تبدیل به روایتی سرراست و بدون زحمت برای توضیح تمام مسائل خاورمیانه شده است؛ دنی پوستل و نادر هاشمی در کتاب جدیدشان این روایت را به چالش می‌کشند.

سکولاریسم – ملاحظاتی نظری

سروش دباغ – سکولاریسم یعنی چه؟ این متن به تشریح این مفهوم و نیز مفهوم‌های پساسکولاریسم و پسااسلامیسم اختصاص دارد. پیامد آن بحثی درباره سکولاریسم در ایران است.

دمکراسی متافیزیکال و نگاه سلبی به اقلیتها

امین سرخابی – این مقاله نقدی است بر نوشته محمدرضا نیکفر با عنوان «ناسیونالیسم، حق تعیین سرنوشت و فدرالیسم» که در آن «حق تعیین سرنوشت» را به حاشیه رانده است.

ترجمه در اندیشه هومبولت

سیاوش مسلمی − هومبولت رابطه تنگاتنگ میان جهان بینی زبانی و ساختار زبان را صورت بندی و از این طریق، مبانی جدیدی را برای نظریه انسان شناختی ترجمه مهیا کرد.

اوتوپیاها و بدیل‌های پیش روی ایرانیان

اکبر گنجی − باید به جامعه گرایی اوتوپیایی خوشامد گفت، به شرط آن که نافی خشونت و صلح گرا باشد. و نخواهد انسان‌های بسیاری را قربانی ایده‌های ناکجاآبادی کند.

ناسیونالیسم، فدرالیسم و حق تعیین سرنوشت – بررسی انتقادی

محمدرضا نیکفر − این نوشته از نقد ناسیونالیسم می‌آغازد و سپس به بحث مشخص دموکراسی و حقوق اقوام می‌پردازد. یکی از موضوعات آن فدرالیسم و شرط‌های امکان تحقق آن است.

موضوع‌شناسی و رجوع به منابع در بحث گرایش و کنش جنسی دوهمجنس در اسلام (قرآن ۲)

مهرداد علی‌پور – آیا پدیده‌ی گرایش و کنش جنسی دوهمجنس به مثابه‌ی سبک زیستن را باید به حکم قرآن ممنوع یا حرام شمرد؟ آیا هیچ پاسخ مناسبی برای این مشکل وجود ندارد؟

لیوتار و بیان امر بیان ناپذیر

یاکوب ام. هلد − ژان−فرانسوا لیوتار در توضیح تعارض مدام به نمونه آشویتس اشاره می‌کند. نزد او این مورد الگوی اعلای تعارض است: آسیبی بدون شاهد و امکان رفع یا بیان.

موضوع‌شناسی و رجوع به منابع در بحث گرایش و کنش جنسی دوهمجنس در اسلام (قرآن ۱)

مهرداد علی‌پور − بعید است با مطالعه‌ی‌ دقیق قرآن نیز بتوان دلیلی در آن یافت که له یا علیه پدیده‌ی گرایش و کنش جنسی دوهمجنس به مثابه‌ی سبک زیستن سخن گفته باشد.

شکوه درد و رنج در گزارش تصویری “پیدای پنهان”

محمدرفیع محمودیان – این نوشته تأملی است بر دوازده عکس از منا هوبه فکر که افرادی مبتلا به بیماری‌هایی نادر را تصویر می‌کنند − تأملی بر دیگری، رنج دیگری، و نفس رنج.

پارادایم اجتهادی دانش اسلامی

مهرداد علی‌پور − فقیهان و الاهی‌دانان بایستی پدیده‌های جدید همجنس‌گرایی و دوجنس‌گرایی را بشناسند و اگر حکمی بر آنها می‌رانند با شناخت درست موضوع همراه باشد.

نقدی بر «میانمایگی» نوشته نادر فتوره‌چی، «رساله‌ای انتقادی در باره فرهنگ، سیاست و زندگی»

احد پیراحمدیان − پیش از هر چیز تأکید می‌کنم که طرح مسئله «میانمایگی» در شرایط کنونی جامعه ایران قابل تقدیر است. من از طرح این معضل استقبال می‌کنم و خرسندم.

تبلیغات و بازی با حقیقت

پل ساگت − دروغ به معنای سنتی کم‌تر در کار تبلیغات دیده می‌شود، اما برای دروغ گفتن روش‌های گوناگونی هست و تبلیغات‌چیان این روش‌ها را به‌خوبی بلدند.

موجِ مرگِ دوست

بهروز شیدا − در این مقاله به رمانِ "پیرمرد و دریا، نوشته‌ی ارنست همینگوی در آینه‌‌ی کتابِ "نظریه‌‌ی رمان"، نوشته‌ی گئورک لوکاچ ‌می‌نگریم.

چگونه لوتر و تسوینگلی تغییری دوران‌‌ساز به وجود آوردند؟

امسال، ۲۰۱۷، پانصدمین سالگرد آغاز پروتستانتیسم، به بیانی دیگر رفرماسیون یعنی اصلاح‌گری دینی در مسیحیت است. این نوشته سال‌شمار روند دین‌پیرایی مسیحی است.