Share

سازمان محیط زیست ایران می‌گوید بسیاری از سد‌ها در کشور بدون ارزیابی محیط زیستی ساخته شده‌اند و تاثیرات زیان‌باری روی مناطق اطراف دارند. این سازمان خواهان جمع‌آوری اطلاعات تمام سدهای کشور و تصمیم‌گیری برای تخریب سد‌های زیان‌آور توسط وزارت نیرو شده است.

سدسازی در ایران

سازمان محیط زیست خواهان تخریب سد‌های زیان‌بار در ایران شده است.

احمدعلی کیخا، معاون سازمان حفاطت محیط زیست ایران، در نشستی خبری که روز دوشنبه هفتم بهمن و به مناسب روز جهانی تالاب‌ها برگزار شده بود اظهار کرد در گذشته ارزیابی درستی به هنگام ساختن سدها انجام نشده است و اکنون این سدها مشکلات فراوان زیست محیطی به خصوص در مناطق پایین دست خود به وجود آورده‌اند. به گفته این مقام مسئول، به عنوان مثال احداث سد سیوند در بالادست دریاچه بختگان، منجر به افزایش تولید برنج در این منطقه خشک و نیمه خشک شد اما در نهایت تالاب بین‌المللی بختگان را خشک کرد. به گفته کیخا، از وزارت نیرو خواسته شده است تا هرچه سریع‌تر اطلاعات تمام سدهای کشور را در اختیار سازمان محیط زیست بگذارد تا کارشناسان این سازمان بتوانند سدهای کشور را از منظر زیست محیطی ارزیابی کنند. پس از آن قرار است در جلساتی با وزارت نیرو در مورد تخریب این سدها تصمیم‌گیری شود. به گفته معاون سازمان محیط زیست کشور، وزارت نیرو پذیرفته است که اگر زیان‌های سدی نسبت به منافع آن بیشتر باشد، آن سد باید تخریب شود.

سد سازی در ایران

ایران در دهه‌های اخیر و به ویژه پس از جنگ به یکی از بزرگ‌ترین کشورهای سد ساز در دنیا تبدیل شد. مطابق آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، در حال حاضر ۶۴۷ سد در حال بهره‌برداری، ۱۴۶ سد در حال اجرا و و ۵۳۷ سد دیگر در مرحله مطالعاتی هستند.

۸۰ درصد از تالاب‌های ایران به دلیل الگوی توسعه ناپایدار از جمله سد‌سازی مطالعه نشده آسیب دیده‌اند. شش تالاب جهانی ایران نیز اکنون در فهرست تالاب‌های در معرض نابودی قرار دارند.

 

با آن‌که تعداد سدها در ایران پس از انقلاب حداقل ده برابر شده است، اما بسیاری از این سدها عوارض نامطلوب زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی به دنبال داشته‌اند. سدهای مطالعه نشده روی بسیاری از رودخانه‌‌ها، آبی که به دریاچه‌ها و تالاب‌ها ریخته می‌شد را قطع کرده‌اند. سامان حفاظت محیط زیست وضعیت بحرانی در بسیاری از تالاب‌های ایران را در ارتباط با سد‌سازی‌های بی‌رویه می‌داند. همچنین زیر آب رفتن بسیاری ازمناطق باستانی و جا به جایی و کوچ ناخواسته از عوارض این سدها بوده است.

تالاب های بحرانی

به گفته معاون سازمان محیط زیست  در ایران حدود ۲۵۰ تالاب شناسایی شده که از این میان ۸۵ تالاب دارای اهمیت فوق‌العاده‌ هستند. ایران همچنین ۳۲ تالاب خود را در فهرست پیمان جهانی رامسر به ثبت رسانده است. پیمان رامسر یا کنوانسیون جهانی حفاظت از تالاب‌ها، معاهده‌ای است برای آن دسته از تالاب‌هایی که دارای اهمیت جهانی هستند و باید مورد حفاظت قرار بگیرند. این کنوانسیون در سال ۱۳۴۹ و در جریان کنفرانسی بین‌المللی در شهر رامسر ایران به تصویب رسید. به گفته مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست اکنون شش تالاب از تالاب‌های جهانی ایران در معرض خطر نابودی هستند.

۸۰ درصد تالاب‌ها آسیب دیده‌اند

در همین حال، مدیر پروژه بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های ایران نیز از آسیب دیدن ۸۰ درصد از تالاب‌های کشور به دلیل الگوی توسعه ناپایدار خبر داده است. به گفته محسن سلیمانی روزبهانی برای ارائه الگوی توسعه پایدار در کشور باید بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، آبخیز‌داری، حوضه‌های آبریز و بخش دولتی و خصوصی با یکدیگر همکاری کنند. از سد سازی مطالعه نشده نیز به عنوان یکی از مثال‌های توسعه ناپایدار نام برده می‌شود.

در همین زمینه:

روز جهانی تالاب‌ها

تالاب‌های ایران سی و هشت سال پس از پیمان رامسر

Share