Share

سه نامزد اصلی انتخابات افغانستان که بیشترین بخت برنده‌شدن را در میان هشت نامزد باقی‌مانده دارند، در طول رقابت‌های انتخاباتی بارها با لباس‌های سنتی در مناطق دوردست برای مردم سخنرانی کردند. اما این سه نفر در اصل کت‌وشلوارپوش‌هایی متخصص هستند شامل: یک پزشک تحصیل‌کرده در فرانسه، یک چشم‌پزشک فارغ التحصیل از دانشگاه کابل، و یک مقام سابق بانک جهانی با دکترای انسان‌شناسی از ایالات متحده.

An Afghan youth waves his national flag

انتخابات امروز در افغانستان برای تضمین ثبات پس از بیرون رفتن نیروهای آمریکایی اهمیتی حیاتی دارد

سه نامزد اصلی انتخابات همگی در مصاحبه‌های خود گفته‌اند که می‌توانند روابط بسیار بهتری با کشورهای غربی برقرار کنند. هر سه نیز قول امضای توافقنامه‌ امنیتی با آمریکا را داده اند؛ توافق‌نامه‌ای که کرزی به امضای آن تن نداد و بر اساس آن، سربازان آمریکایی مجاز خواهند بود تا پس از سال ۲۰۱۴ نیز در افغانستان باقی بمانند. طی ماه‌های اخیر، عدم تفاهم بر سر این توافق‌نامه به تنش‌ میان افغانستان و آمریکا دامن زده و به افزایش فشارها بر کرزی انجامیده است.

با این حال، هنوز معلوم نیست که هر یک از این سه نامزد باید به سازش با چه طرفین درگیری در صحنه سیاست افغانستان تن بدهند تا برنده احتمالی انتخابات شوند. این سه نامزد دارای مدرک دکترا که از مواضعی ظاهراً معتدل برخوردارند، هر یک متحدانی برگزیده‌اند که نشان از تاثیر قوم‌گرایی و نیروهای نظامی قومی بر سیاست افغانستان دارد.

اشرف غنی، مقام سابق بانک جهانی و متخصص انسان‌شناسی از دانشگاه کلمبیا، ژنرال عبدالرشید دوستم را به عنوان معاون اول خود برگزیده است. این فرمانده جنگی ازبک در جریان جنگ داخلی دهه ۹۰ سده گذشته میلادی به خشونت‌های زیادی دست زده است.

یکی از معاونین عبدالله عبدالله، چشم‌پزشک و وزیر امور خارجه سابق نیز کسی نیست جز محمد محقق؛ یکی از رهبران قوم هزاره که از فرماندهان نظامی جهادی‌ها و همچون دوستم، شهره به خشونت است.

انتخابات افغانستان

برخی از ناظران سیاسی کمپین‌های انتخاباتی سه نامزد اصلی را درگیر مناسبات سنتی سیاست در افغانستان توصیف کرده‌اند

زلمی رسول نیز که پزشک درس‌خوانده در فرانسه است و در دولت‌های پیشین مقام‌های مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه را بر عهده داشته است، با احمد ضیاء مسعود قدم به رقابت‌های انتخابات گذاشته که برادر احمد شاه مسعود، فرمانده جهادی نامدار افغانستان، و خود از فرماندهان نظامی سابق جهادی‌ها است که اکنون ریاست «جبهه ملی افغانستان» را برعهده دارد.

از سوی دیگر، به دلیل تبلیغات گسترده قیوم و محمود کرزی، دو برادر حامد کرزی رئیس‌جمهوری افغانستان، باور عمومی بر این است که زلمی رسول، نامزد محبوب دولت کنونی است. همین مساله به گمانه‌زنی‌های تاییدنشده مبنی بر همکاری کرزی و رسول دامن زده است. با این حال، معاون دیگر رسول، حبیبه سرابی، پزشک خون‌شناس و وزیر سابق امور زنان در دولت انتقالی و والی ولایت بامیان است. وی یکی از معدود زنان حاضر در صحنه انتخابات و نخستین زنی است که به مقام والی در افغانستان منصوب شد.

با توجه به موارد ذکرشده در بالا، برخی از ناظران سیاسی افغان کمپین‌های انتخاباتی سه نامزد اصلی را درگیر در مناسبات سنتی سیاست در افغانستان توصیف کرده‌اند که با قومیت‌ها و گروه‌های نظامی مرتبط با آنها گره می‌خورد. اما نامزدهای یادشده این ادعا را نادرست دانسته‌اند. برای مثال، اشرف غنی انتخاب ژنرال دوستم ــ کسی که خود، او را یک بار «قاتل شناخته‌شده» خوانده بود ــ به معاون اولی را بخشی از فرآیند گذار غیررسمی در نهاد قضایی خوانده است. رسول نیز منکر هرگونه نفوذی از سوی کرزی بر وی شده است. او گفته است: «این باور که من کپی کرزی هستم، نادرست است».

afghan-elections-104382609

پشتون‌ها و تاجیک‌ها از دیگر قومیت‌ها بسیار پرشمارتر هستند. در میان این دو نیز، پشتون‌ها برتری عددی دارند

اشرف غنی که خود به قومیت پشتون تعلق دارد، بی‌شک با در کنارداشتن دوستم رای ازبک‌ها را نیز از آن خود خواهد کرد. عبدالله که چهره‌ای از میان تاجیک‌ها است، از ارتباط محقق با هزاره‌ها سود خواهد برد. رسول نیز همچون کرزی، پشتون است، اما از نفوذ و اعتبار رئیس‌جمهوری کنونی در میان این قوم برخوردار نیست، زیرا خانواده کرزی در قبیله بسیار تاثیرگذار پوپلزی در قندهار ریشه دارند؛ قبیله‌ای که پادشاهی افغانستان در قرن‌های هجدهم و نوزدهم را برعهده داشته‌اند.

اگرچه تعداد دقیق افراد مربوط به هر گروه قومی مشخص نیست، اما پشتون‌ها و تاجیک‌ها از دیگر قومیت‌ها بسیار پرشمارتر هستند. در میان این دو نیز، پشتون‌ها برتری عددی قابل توجهی نسبت به تاجیک‌ها دارند. کارشناسان افغان معتقدند که کسانی همچون دوستم، محقق و برادران کرزی احتمالا در ازای حمایت خود از نامزدهای مورد نظر خود چیزی مطالبه خواهند کرد، اما پیش‌بینی این مطالبه‌ها بسیار دشوار است.

انتخابات روز شنبه در افغانستان برای تضمین حفظ ثبات پس از بیرون رفتن نیروهای آمریکایی در افغانستان اهمیتی حیاتی دارد. افغان‌های بسیاری با نگرانی‌های مختلف به این انتخابات مهم پس از ۱۲ سال جنگ می‌نگرند: خشونت‌های احتمالی از سوی طالبان، و یا شکنندگی مشروعیت حاصل از انتخابات زیر سایه ترور و ارعاب این گروه و کم شدن تعداد شرکت‌کنندگان که می‌تواند انسجام نهادهای نوپای افغانستان ــ از جمله پلیس و ارتش ــ را تهدید کند.

Share